III SA/Łd 864/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-02-19
NSAAdministracyjneWysokawsa
odprawa wojskowaterytorialna służba wojskowaświadczenie pieniężneprawo pracyobrona OjczyznyNSAWSAkoszty pracodawcywynagrodzenie

Podsumowanie

WSA w Łodzi uchylił decyzje dotyczące świadczenia pieniężnego dla pracodawcy z tytułu odprawy wypłaconej pracownikowi powołanemu do terytorialnej służby wojskowej, uznając błędne wyliczenie kwoty przez organy administracji.

Sprawa dotyczyła wniosku pracodawcy o świadczenie pieniężne na pokrycie kosztów odprawy wypłaconej pracownikowi powołanemu do terytorialnej służby wojskowej. Organy administracji przyznały świadczenie w niższej kwocie, stosując specyficzny sposób obliczenia oparty na ekwiwalencie za urlop wypoczynkowy i limitach ustawowych. Sąd uchylił decyzje, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące obliczania odprawy, odwołując się do uchwały Sądu Najwyższego z 2000 r. wskazującej na prostszy sposób wyliczenia połowy miesięcznego wynagrodzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał sprawę ze skargi H. Spółki Akcyjnej na decyzję Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji dotyczącą świadczenia pieniężnego dla pracodawcy z tytułu odprawy wypłaconej pracownikowi powołanemu do terytorialnej służby wojskowej. Organy administracji obu instancji ustaliły kwotę świadczenia na 1635,22 zł, stosując przepisy ustawy o obronie Ojczyzny oraz rozporządzeń wykonawczych, w tym ograniczając kwotę świadczenia do limitu wynikającego z przeciętnego wynagrodzenia. Skarżąca spółka kwestionowała sposób obliczenia, twierdząc, że przysługuje jej wyższa kwota, zgodna z wysokością wypłaconej odprawy (2746,00 zł). Sąd uznał skargę za zasadną. Kluczowym elementem sporu była interpretacja art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, który stanowi, że pracownik otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Organy administracji zastosowały skomplikowany sposób obliczenia, uwzględniając współczynnik ekwiwalentu urlopowego i limity ustawowe. Sąd, odwołując się do uchwały Sądu Najwyższego z 2000 r. (III ZP 12/00) oraz własnego orzecznictwa, stwierdził, że przepis ten należy interpretować w ten sposób, iż odprawa stanowi połowę miesięcznego wynagrodzenia ustalonego według zasad dotyczących ekwiwalentu za urlop, z pominięciem współczynnika ekwiwalentu urlopowego. Sąd uznał, że organy błędnie zastosowały przepisy ograniczające wysokość świadczenia i wadliwie obliczyły kwotę należną pracodawcy. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Odprawa stanowi połowę miesięcznego wynagrodzenia ustalonego według zasad dotyczących ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, z pominięciem współczynnika ekwiwalentu urlopowego.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego z 2000 r. (III ZP 12/00), która wskazuje, że przepisy dotyczące ekwiwalentu za urlop (par. 18-19 rozporządzenia MPiPS z 1997 r.) nie nadają się do stosowania przy ustalaniu odprawy pieniężnej, a sama odprawa jest świadczeniem w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia, co w praktyce oznacza połowę miesięcznego wynagrodzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.o.o. art. 306 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Stanowi, że pracownik powołany do terytorialnej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy.

Pomocnicze

Dz.U. 1997 nr 2 poz. 14 § 14-17

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop

Zasady obliczania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, które stanowią podstawę do obliczenia wynagrodzenia dla celów odprawy.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu I instancji.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Dz.U. 2023 poz. 1964 § 14 ust.1 pkt 1 lit. a w zw. z par. 2 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

u.o.o. art. 309 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Świadczenie pieniężne dla pracodawcy obejmuje rekompensatę kosztów, w tym wypłaty odprawy.

u.o.o. art. 309 § ust. 7

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Określa górną granicę świadczenia za każdy dzień pełnienia służby przez żołnierza.

Dz.U. 2022 poz. 1193 § 5 ust. 4

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 maja 2022 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym pracowników będących żołnierzami rezerwy albo będących żołnierzami obrony terytorialnej pełniącymi terytorialną służbę wojskową rotacyjnie

Określa miesiąc, w którym pracodawca uwzględnia wypłaconą odprawę w kosztach.

Dz.U. 2017 poz. 927 § 2 ust. 2

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy

Stanowi, że odszkodowania przysługujące w wysokości wynagrodzenia za okres dwóch tygodni stanowią połowę miesięcznej kwoty ustalonej według zasad z ust. 1.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące obliczania odprawy dla pracownika powołanego do terytorialnej służby wojskowej, stosując nieprawidłową metodologię wyliczenia. Zastosowanie art. 309 ust. 7 ustawy o obronie Ojczyzny oraz § 5 ust. 4 rozporządzenia MON było nieprawidłowe w kontekście obliczania świadczenia dla pracodawcy.

Godne uwagi sformułowania

"§ 18 i 19 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r. ze względów logiczno-językowych i funkcjonalnych nie nadają się do zastosowania przy ustalaniu odprawy pieniężnej." "intencją prawodawcy, który w art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny wysokość odprawy ujął jako 'dwutygodniowe wynagrodzenie', nie było wypłacenie pracownikowi świadczenia za jedynie 10 dni roboczych, a do tego przecież sprowadza się interpretacja Szefa WCR."

Skład orzekający

Teresa Rutkowska

przewodniczący

Anna Dębowska

członek

Agnieszka Krawczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obliczania odprawy dla pracowników powołanych do terytorialnej służby wojskowej oraz świadczenia pieniężnego dla pracodawców."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o obronie Ojczyzny i może być stosowane w podobnych sprawach dotyczących odpraw i świadczeń dla pracodawców.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy w kontekście służby wojskowej, a jej rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji przepisów i odwołaniu do ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, co jest istotne dla prawników.

Jak prawidłowo obliczyć odprawę dla pracownika powołanego do wojska? WSA w Łodzi wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 2746 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Łd 864/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-02-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Krawczyk /sprawozdawca/
Anna Dębowska
Teresa Rutkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 2 poz 14
par. 14-17
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1964
par. 14 ust.1 pkt 1 lit. a w zw. z par. 2 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2305
art. 306 ust.2, art. 309
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)
Sentencja
Dnia 19 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.), Protokolant Asystent sędziego Dominika Ratajczyk-Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2025 roku sprawy ze skargi H. Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. na decyzję Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji z dnia 18 września 2024 roku nr 305/59/2024 w przedmiocie wypłaty świadczenia pieniężnego w związku z poniesieniem kosztów z tytułu odprawy wypłaconej na rzecz pracownika powołanego do terytorialnej służby wojskowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w Łodzi z dnia 22 lipca 2024 roku nr 201/131/WR/2024; 2) zasądza od Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji na rzecz strony skarżącej H. Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. kwotę 287 (dwieście osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3) zwraca z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz strony skarżącej H. Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 23 października 2024 r. pod poz. 3998.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 18 września 2024 r. Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji (dalej: Szef CWCR lub organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania H SA z siedzibą w Ł. (dalej: skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w Łodzi (dalej: Szef WCR w Łodzi lub organ I instancji) z dnia 22 lipca 2024 r. w sprawie świadczenia pieniężnego w związku z poniesieniem kosztów z tytułu odprawy wypłaconej na rzecz pracownika K. M. powołanej do terytorialnej służby wojskowej.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że ze znajdującej się w aktach sprawy kopii umowy o pracę z dnia 1 sierpnia 2008 r. wynika, że K. M. była zatrudniona u skarżącej od dnia 1 sierpnia2008 r. na czas nieokreślony na stanowisku młodszy specjalista ds. reklamacji. Na podstawie decyzji Szefa WCR w Łodzi z dnia 7 listopada 2023 r. K. M. została powołana do pełnienia terytorialnej służby wojskowej. Z kopii wyciągu bankowego z dnia 26 stycznia 2024 r. wynika, że skarżąca wypłaciła na rzecz pracownika 2417,00 zł tytułem odprawy wojskowej.
Wnioskiem z dnia 29 lutego 2024 r. pracodawca zwrócił się do Szefa WCR w Łodzi o przyznanie świadczenia mającego na celu pokrycie kosztów poniesionych z tytułu powołania pracownika do terytorialnej służby wojskowej w postaci wypłaconej odprawy, o której mowa w art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny.
Decyzją z dnia 22 lipca 2024 r. organ I instancji ustalił kwotę świadczenia przysługującego pracodawcy w wysokości 1635,22 zł, a organ odwoławczy utrzymał ją w mocy, gdyż nie stwierdził tu nieprawidłowości – ani logicznej, ani rachunkowej natury. Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji zastosował prawidłowe normy prawne dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak podkreślił, podstawę do obliczenia i wypłaty odprawy dla pracownika powołanego do terytorialnej służby wojskowej stanowi art. 306 ust 2 ustawy, który stanowi, że pracownik powołany do terytorialnej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Odprawa nie przysługuje w razie ponownego powołania do tej samej służby. Zasady obliczania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, do których odnosi się art. 306 ust. 2 ustawy, uregulowane zostały w rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz. U. z 1997 r., Nr 2, poz. 14 ze zm.), które to zasady prawidłowo zastosował organ I instancji rozstrzygając przedmiotową sprawę. Szef WCR w Łodzi prawidłowo przyjął wartość składników stałych wynagrodzenia w postaci: wynagrodzenia zasadniczego oraz innych składników wynagrodzenia za okresy dłuższe niż miesiąc w łącznej kwocie 5492,00 zł. Mając na uwadze powyższe, organ obliczył kwotę odprawy należnej pracownikowi, według następujących wyliczeń. Należało uwzględnić współczynnik służący do ustalenia ekwiwalentu w 2023 r., który wynosił 20,83. Ekwiwalent za jeden dzień urlopu stanowiący sumę miesięcznych wynagrodzeń podzielonych przez wyżej opisany współczynnik, wynosi 263,66 zł, obliczony następująco: 5 492,00 zł (wynagrodzenie zasadnicze wraz z innymi składnikami wynagrodzenia): 20,83 (współczynnik) = 263,66 zł. Tak otrzymany ekwiwalent za jeden dzień urlopu należało podzielić przez liczbę odpowiadającą dobowej normie czasu pracy obowiązującej pracownika: 263,66 zł: 8 (dobowa norma czasu pracy) = 32,96 zł. Otrzymany ekwiwalent za jedną godzinę urlopu należy pomnożyć przez liczbę godzin niewykorzystanego przez pracownika urlopu wypoczynkowego (żołnierz otrzymał odprawę za okres dwóch tygodni, tj. 10 dni roboczych, dobowa norma czasu pracy wynosi 8 godzin, więc liczba godzin niewykorzystanego przez pracownika urlopu wypoczynkowego wynosi 80 godzin (10 dni x 8 godzin = 80): 80 godzin x 32,96 zł = 2636,80 zł. Następnie organ wskazał, że w art. 309 ust. 7 wskazano górną granicę świadczenia, jaką może przyznać organ. Przepis ten stanowi, że, kwota świadczenia za każdy dzień pełnienia służby przez żołnierza, o którym mowa w ust. 1, nie może być wyższa od 1/22 dwuipółkrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw obowiązującego w kwartale bezpośrednio poprzedzającym termin powołania do tej służby, którego wysokość ogłasza Prezes Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Kwota odprawy wypłaconej pracownikowi może stanowić składnik świadczenia o wypłatę, o którą ubiega się strona, co wynika z art. 309 ust.2 ustawy. Przepis ten stanowi, że świadczenie obejmuje wyłącznie rekompensatę kosztów, bez kwot wynagrodzenia poniesionych przez pracodawcę z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony nowego pracownika w celu zastępstwa żołnierza, o którym mowa w ust. 1, lub z tytułu powierzenia tego zastępstwa innemu pracownikowi zatrudnionemu dotychczas u tego pracodawcy, a także wypłaty żołnierzowi OT odprawy, o której mowa w art. 306 ust. 2.
Zdaniem organu, celem właściwego obliczenia wysokości świadczenia należało ustalić należy liczbę dni pełnienia przez żołnierza służby wojskowej w miesiącu, w którym odprawa stanowi koszt pracodawcy. Tu organ I instancji prawidłowo zastosował § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 maja 2022 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym pracowników będących żołnierzami rezerwy albo będących żołnierzami obrony terytorialnej pełniącymi terytorialną służbę wojskową rotacyjnie. Przepis ten stanowi, że wysokość wypłaconej żołnierzowi OT odprawy, o której mowa w art. 306 ust. 2 ustawy, uwzględnia się w kosztach liczonych za miesiąc, w którym żołnierz OT stawił się po raz pierwszy do pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie.
W ocenie organu, skoro żołnierz po raz pierwszy do pełnienia terytorialnej służby wojskowej stawił się zgodnie z zaświadczeniem [...] Brygady Obrony Terytorialnej z dnia 16.03.2024 r. w grudniu 2023 r. i służbę pełnił przez 2 dni w ramach szkolenia podstawowego, to wysokość odprawy należnej pracownikowi uwzględnić należy jako koszt pracodawcy w miesiącu grudniu 2023 r., a następnie koniecznym jest ustalenie, jaka jest maksymalna wysokość świadczenia należnego stronie z tytułu kosztów poniesionych w grudniu 2023 r. z tytułu powołania pracownika strony do terytorialnej służby wojskowej. Świadczenie należne jest za dni pełnienia służby przez pracownika. W miesiącu grudniu 2023 r. żołnierz pełnił służbę przez 2 dni. Przeciętne wynagrodzenie w III kwartale 2023 r. wynosiło 7194,95 zł, a 1/22 dwuipółkrotności tej kwoty to: 7194,95 zł x 2,5 = 17 987,38 zł; 17 987,38:22 = 817,61 zł. Maksymalna kwota świadczenia rekompensującego koszty poniesione przez pracodawcę wynosi zgodnie z powyższymi obliczeniami 817,61 zł za każdy dzień pełnienia przez żołnierza terytorialnej służby wojskowej. W grudniu 2023 r. powołany żołnierz pełnił terytorialna służbę wojskową przez 2 dni, więc maksymalna kwota świadczenia jaka może być przyznana stronie wynosi: 2x817,61 zł = 1635,22 zł.
W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zaskarżyła tę decyzję "w części ponad kwotę 1635,22 zł", zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik spawy tj.:
- art. 309 ust 7 ustawy o Obronie ojczyzny poprzez jego zastosowanie do obliczenia wysokości należnego pracodawcy świadczenia będącego rekompensatą wypłaconej żołnierzowi odprawy, o jakiej mowa w art. 306 ust 2 ustawy o Obronie ojczyzny w sytuacji, gdzie przepis ten nie miał zastosowania;
- § 5 ust 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 maja 2022 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym pracowników będących żołnierzami rezerwy albo będących żołnierzami obrony terytorialnej pełniącymi służbę wojskową rotacyjnie (Dz. U. poz. 1193) poprzez jego będą wykładnię i zastosowanie do obliczenie wysokości należnego pracodawcy świadczenia będącego rekompensatą wypłaconej żołnierzowi odprawy, o jakiej mowa w art. 306 ust 2 ustawy o Obronie ojczyzny w sytuacji, gdzie przepis ten nie ma stosowania do obliczania wysokości tego świadczenia.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że kwota ta jest ustalona błędnie, co wynikało z zastosowania art. 309 ust. 7 ustawy i § 5 ust. 4 rozporządzenia. W przekonaniu skarżącej, obydwa przywołane powyżej przepisy nie mają zastosowania do ustalenia świadczenia przysługującego pracodawcy w związku z poniesieniem kosztów odprawy albowiem art. 309 ust. 7 ustawy dotyczy obliczenia maksymalnej kwoty świadczenia należnego żołnierzowi za jeden dzień pełnienia służby. Przepis ten ma zastosowanie do określenia maksymalnej kwoty odprawy, co oznacza, iż świadczenie to nie może być wyższe niż dziesięciokrotność 1/22 dwuipółkrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw (kwota odprawy wypłacona K. M. mieści się w tych widełkach), co zaś się tyczy art. § 5 ust. 4 rozporządzenia, to traktuje o tym w jakim miesiącu pracodawca ma uwzględnić wypłaconą odprawę ma w swojej ewidencji finansowo- księgowej, nie zaś o tym jakiej wysokości przysługuje pracodawcy zwrot. W przekonaniu skarżącej, przysługuje jej świadczenie w wysokości odprawy o jakiej mowa w art. 306 ust 2 ustawy o Obronie ojczyzny tj. w wysokości 2.636,80 zł.
W związku z tym skarżąca wniosła o uchylenie w zaskarżonej części decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy odnieść się do zakresu zaskarżenia. Skarżąca wskazała, że zaskarża decyzję organu odwoławczego "w części ponad kwotę 1635,22 zł". Problem w tym, że w części ponad kwotę 1635,22 zł organ nic nie orzekł, dlatego błędne było sformułowanie zakresu zaskarżenia w ten sposób. Niemniej Sąd zauważa, że rozstrzygniecie organu nie jest podzielne, dlatego nie może być w ogóle zaskarżone w części. Przedmiotem kontroli sądowej została więc objęta cała decyzja organu odwoławczego – i w sumie o to, jak należy wnosić z uzasadnienia skargi, chodziło skarżącej.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji uczyniono przepisy art. 306 ust. 2, art. 309 ust. 1, ust. 3, ust. 6, ust. 7 i ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2024 r. poz. 248 ze zm.). Zgodnie z art. 306 ust. 2 tej ustawy, pracownik powołany do terytorialnej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Odprawa nie przysługuje w razie ponownego powołania do tej samej służby.
Według art. 309, pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy albo będącego żołnierzem OT pełniącym służbę wojskową rotacyjnie przysługuje świadczenie pieniężne za dni, w których pełnili oni służbę wojskową (ust. 2). Pracodawca przesyła wniosek w sprawie wypłaty świadczenia wraz z dokumentami potwierdzającymi poniesione koszty, o których mowa w ust. 2, szefowi wojskowego centrum rekrutacji właściwemu ze względu na siedzibę pracodawcy nie później niż przed upływem 90 dni od dnia zwolnienia żołnierza rezerwy albo żołnierza OT z pełnienia tej służby (ust. 3). Odmowa wypłaty świadczenia lub ustalenie kwoty niższej niż wskazana we wniosku pracodawcy następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 6).
Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości. Pracownica skarżącej została powołana do pełnienia terytorialnej służby wojskowej na okres od dnia 9 grudnia 2023 r. do 30 września 2026 r. Zgodnie z zaświadczeniem [...] Brygady Obrony Terytorialnej z dnia 16 marca 2024 r. pełniła terytorialną służbę wojskową rotacyjnie w okresie: 9-10.12.2023 r., 28.0-10.02.2024 r. 2.02-3.03.2-24 r. Pracodawca wypłacił pracownikowi odprawę, o której mowa w art. 306 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny, w wysokości 2746,00 zł, a następnie wystąpił do właściwego szefa wojskowego centrum rekrutacji o wypłatę świadczenia, o którym mowa w art. 309 ust. 1 ustawy.
Podstawa wyliczenia odprawy wyniosła 5492,00 zł brutto, co stanowiło miesięczne średnie wynagrodzenie z okresu poprzedzającego nabycie prawa do tej odprawy ustalone zgodnie z regułami określonymi w § 14-17 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczególnych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz. U. Nr 2, poz. 14). Takie wyliczenie podstawy do ustalenia wysokości odprawy należy uznać za prawidłowe.
Istotą sporu w niniejszej sprawie był jedynie sam sposób obliczenia odprawy należnej pracownikowi i tym samym świadczenia należnego pracodawcy, który wypłacił odprawę, od właściwego szefa wojskowego centrum rekrutacji.
Pracodawca żołnierza – skarżąca – ustalił odprawę należną pracownikowi na podstawie art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, w wysokości połowy ustalonej podstawy i wypłacił swojej pracownicy za styczeń 2024 r. kwotę 2746,00 zł brutto, a następnie o wypłatę takiej kwoty zwrócił się do właściwego szefa wojskowego centrum rekrutacji. Szef WCR w Łodzi uznał takie wyliczenie za błędne i stosując przepisy § 18-19 rozporządzenia z 1997 r. wyliczył wysokość odprawy ustalając wysokość ekwiwalentu za 1 dzień urlopu, a następnie wysokość ekwiwalentu za 1 godzinę urlopu i przemnożył przez liczbę godzin roboczych zawartych w 10 dniach roboczych. Szczegółowe wyliczenia zawarte zostały w decyzji organu I instancji (s. 2-3).
Wyliczenie to Sąd uznaje za błędne. Przypomnijmy, że przepis art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny stanowi, że pracownik (...) otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Z treści przepisu wynika, że wynagrodzenie stanowiące podstawę do określenia odprawy ma być ustalone według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, a pracownik otrzymuje odprawę w wysokości dwutygodniowego tak obliczonego wynagrodzenia. Ustawa posługuje się pojęciem "odprawy w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia" i jednocześnie wskazuje sposób obliczania wynagrodzenia, które ma stanowić podstawę do obliczenia wysokości odprawy. Nie zawiera ona jednak, podobnie jak wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 maja 2022 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym pracowników będących żołnierzami rezerwy albo będących żołnierzami obrony terytorialnej pełniącymi terytorialną służbę wojskową rotacyjnie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1193) definicji pojęcia "dwutygodniowe wynagrodzenie" i nie wyjaśniają, w jaki sposób je obliczać. Dlatego w pełni usprawiedliwione jest odwołanie się do regulacji zawartych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 927), które w § 2 ust. 2 stanowi, że odszkodowania, o których mowa w ust. 1 pkt 3,4,5 (odszkodowania przysługujące pracownikowi, który rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracownika, lub którego umowa wygasła z powodu śmierci pracodawcy i odszkodowania przysługujące pracodawcy w razie nieuzasadnionego rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia), przysługujące w wysokości wynagrodzenia za okres dwóch tygodni, stanowią połowę miesięcznej kwoty ustalonej według zasad przewidzianych w ust. 1.
Zauważyć należy, że taka metodologia ustalania wysokości odprawy jest zgodna z dotychczas stosowaną praktyką, na gruncie nieobowiązującej już ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, której art. 125 zawierał identyczne w swojej treści unormowanie: "Pracownik powołany do zasadniczej służby wojskowej, okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Odprawa nie przysługuje w razie ponownego powołania do tej samej służby."
Na gruncie tej ustawy sposób obliczania wysokości odprawy nie budził wątpliwości. Wykształciła się sądowa linia orzecznicza oparta o uchwałę Sądu Najwyższego z 9 maja 2000 r., III ZP 12/00 (OSNP 2000/22/806, LEX nr 40094), zgodnie z którą "Przy ustalaniu wysokości odprawy pieniężnej przewidzianej w art. 8 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 z późn. zm.) podstawę jej wyliczenia stanowi miesięczne średnie wynagrodzenie z okresu poprzedzającego nabycie prawa do tej odprawy ustalone zgodnie z regułami określonymi w § 14-17 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczególnych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz. U. Nr 2, poz. 14)". W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy stwierdził, że zasadniczy problem sprowadza się do pytania, czy jest sens wykonywania wszystkich operacji wskazanych w § 18 i § 19 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r. przy obliczaniu wysokości odprawy pieniężnej. Jak wyjaśnił, odprawa pieniężna jest świadczeniem, które - w przeciwieństwie do urlopu wypoczynkowego ujętego w wymiarze dni roboczych - ustala się, przyjmując za podstawę miesięczne wynagrodzenie pracownika. Jest to argument przemawiający za zbędnością wykonywania w odniesieniu do odprawy operacji zmierzających do obliczenia ekwiwalentu z 1 dzień urlopu. Ostatecznie w konkluzji uzasadnienia przywołanej powyżej uchwały SN wskazano, że "§ 18 i 19 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r. ze względów logiczno-językowych i funkcjonalnych nie nadają się do zastosowania przy ustalaniu odprawy pieniężnej".
Sąd Najwyższy, dokonując szczegółowej analizy przepisów rozporządzenia z 1997 r., w sposób szczegółowy wyjaśnił, że stosowanie reguł, a więc i współczynnika, ujętych w § 18-19 rozporządzenia z 1997 r., prowadzi do sytuacji, w których wysokość odpraw byłaby w każdym przypadku trudna od ustalenia w sposób jednolity dla każdego ubiegającego się o taką odprawę. "Przyjęcie, że idzie o liczbę dni roboczych przypadających w okresach miesięcznych poprzedzających dzień ustania stosunku pracy ma tę wadę, że jest rozwiązaniem dowolnym, w tym sensie, że nie wiadomo z jakich miałoby ono wynikać przepisów, podobnie jak dowolne jest rozwiązanie, że idzie o liczbę dni kalendarzowych przypadających w okresach miesięcznych poprzedzających dzień ustania stosunku pracy" Nie wdając się w cytowanie dalszych obszernych fragmentów ww. uchwały, w ocenie Sądu w niniejszym składzie intencją prawodawcy, który w art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny wysokość odprawy ujął jako "dwutygodniowe wynagrodzenie", nie było wypłacenie pracownikowi świadczenia za jedynie 10 dni roboczych, a do tego przecież sprowadza się interpretacja Szefa WCR.
Dlatego też Sąd uznał, stosując zaprezentowaną w niniejszych rozważaniach wykładnię, biorąc pod uwagę cytowaną uchwałę SN z 9 maja 2000 r., że wysokość dwutygodniowej odprawy, o której mowa w art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, stanowi połowę miesięcznej kwoty wynagrodzenia ustalonej zgodnie z regułami określonymi w § 14-17 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczególnych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz. U. Nr 2, poz. 14), z pominięciem współczynnika ekwiwalentu urlopowego.
Stanowisko takie było już wyrażane w orzecznictwie tut. Sądu (wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 lipca 2023 r., III SA/Łd 187/23, czy z dnia 9 października 2024 r. III SA/Łd 531/24) i Sąd w składzie orzekającym w sprawie rozpoznanej w pełni je podziela. Oznacza to, że uwzględnienie wspomnianego współczynnika w obliczeniach organów obu instancji było wadliwe, co przesądziło o konieczności uchylenia decyzji zaskarżonej (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny), jak i decyzji ją poprzedzającej (art. 135 p.p.s.a.). W ponownie prowadzonym postępowaniu kwotę odprawy należy wyliczyć na nowo, według zasad wskazanych wyżej.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.
Na wniosek strony skarżącej Sąd zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego, obejmujący opłatę skarbową od pełnomocnictwa i koszty zastępstwa procesowego (art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.).
ak

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę