III SA/Łd 850/22

III SA/Łd 850/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-03-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Monika Krzyżaniak
Teresa Rutkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 180
art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7, art. 92b, art. 92c, lp. 1.12, lp. 5.11, lp. 6.2.1, lp. 6.3.8 załącznika nr 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 8 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Anna Dębowska Sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2023 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 5 października 2022 roku Nr BP.501.475.2022.0993.WA7.269240 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę. [pic]
Uzasadnienie
III SA/Łd 850/22
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 5 października 2022 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 lutego 2022 r. nakładającą na przedsiębiorcę L. W. działającego pod firmą "C." i reprezentowanego w postępowaniu administracyjnym przez pełnomocnika, karę pieniężną w kwocie 5950 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 1 grudnia 2021 r. inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzili w miejscowości R. kontrolę drogową zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki Renault o nr rej. [...] oraz naczepy marki LOHR o nr rej. [...]. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony. Kontrolowanym zespołem pojazdów kierowca P. K. wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy L. W., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: "C." L. W.. Przebieg kontroli udokumentowano protokołem kontroli nr [...] z 1 grudnia 2021 r. podpisanym przez kierowcę. W trakcie kontroli stwierdzono naruszenia:
1/ niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 180 ze zm.), dalej ustawa,
2/ przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy,
3/ niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi,
4/ niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy.
Pismem z dnia 1 grudnia 2021 r., doręczonym 8 grudnia 2021 r. wraz z protokołem kontroli strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania i w trybie art. 10 § 1 k.p.a. pouczona o prawie do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów.
W dniu 10 stycznia 2022 r. pełnomocnik strony złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka kierowcy P. K..
Decyzją z 8 lutego 2022 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę za stwierdzone naruszenia karę pieniężną w łącznej wysokości 5 950 zł.
Odwołanie od ww. decyzji złożył L. W., zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 77, art. 78, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wydania postanowienia o odmowie przesłuchania świadka, wydanie decyzji w oparciu o materiał zgromadzony jedynie w trakcie kontroli, błędne określenie strony decyzji. Odwołujący się stwierdził, że poprzez brak przesłuchania kierowcy organ nie ustalił, czy kierowca został przez przedsiębiorcę wyposażony w wypis z licencji, ograniczając się do stwierdzenia, że kierowca w trakcie kontroli nie okazał wymaganego dokumentu. Odwołujący się wskazał, że gdyby organ ponownie przesłuchał kierowcę ustaliłby, że jazda bez karty kierowcy spowodowana była awarią pojazdu i poddaniem próbie drogowej pojazdu przez mechanika z serwisu mobilnego.
Decyzją z 5 października 2022 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzją organu I instancji.
Jako podstawę wydana decyzji organ wskazał art. 4 pkt 22 lit. b, h, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7, art. 92b, art. 92c ustawy, lp. 1.12, lp. 5.11, lp. 6.2.1, lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy, art. 7 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 32 ust. 3, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego ( t.j. Dz.U. UE L 2014 60.1 ze zm.), art. 1, art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z 15 lipca 2020 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, przytaczając obowiązujące przepisy prawa, odniósł się szczegółowo do naruszeń stwierdzonych w trakcie kontroli drogowej przeprowadzonej 1 grudnia 2021 r.
Wyjaśnił, że zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 ustawy podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa wart. 31 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 1.12 załącznika nr 3 do ustawy, który sankcjonuje niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy karą pieniężną w wysokości 500 zł - za każdy dokument.
Organ odwoławczy podał, że strona 1 grudnia 2021 r. wykonywała przewóz drogowy rzeczy, w trakcie którego kierowca nie był wyposażony przez przedsiębiorcę w dokumenty, o których mowa w art. 87 ust. 1 ustawy, tj. wypis z licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Po zatrzymaniu pojazdu marki Renault o nr rej. [...] oraz naczepy marki LOHR o nr rej. [...] do kontroli kierowca nie posiadał przy sobie wypisu z dokumentu uprawniającego do wykonywania transportu drogowego. Podczas kontroli, po rozmowie telefonicznej kierowcy z innym kierowcą pracującym u przedsiębiorcy, na telefon kierowcy kolega przesłał zdjęcie licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Ustalony w trakcie kontroli stan faktyczny polegający na niewyposażeniu kierowcy w dokument uprawniający przedsiębiorcę do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy inspektorzy zakwalifikowali jako naruszenie określone w lp. 1.12 załącznika nr 3 do ustawy. Przebieg kontroli drogowej został opisany w protokole z 1 grudnia 2021 r.
Organ wskazał, że w myśl art. 75 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Organ odwoławczy podkreślił, że protokół kontroli drogowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., zatem sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Sporządzenie protokołu z kontroli znajduje umocowanie w art. 74 ustawy, w myśl którego z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, a jego kopię doręcza się kontrolowanemu (ust. 1). Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Do protokołu kontroli kontrolowany może wnieść zastrzeżenia (ust. 2). Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego odnotowuje się w protokole (ust. 3). Jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Dlatego podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu stanowi dowód w sprawie.
Następnie organ odniósł się do naruszenia wskazanego w lp. 5.11 załącznika nr 3 do ustawy, który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu:
1/ o czas do mniej niż 30 minut karą pieniężną w wysokości 100 zł,
2/ o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut karą pieniężną w wysokości 250 zł,
3/ za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut karą pieniężną w wysokości 350 zł.
Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie wydruków z karty kierowcy oraz protokołu kontroli stwierdzono, że kierowca P. K. przekroczył 26.11.2021 r. maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 14 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 44 minuty od godziny 07:02 dnia 26.11.2021 r. do godziny 11:54 dnia 26.11.2021 r. Podczas kontroli kierowca nie okazał dokumentu, który by uzasadniał przekroczenie dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu i tym samym stanowił powód do nieprzestrzegania norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kierowca w ww. okresie nie odebrał przerwy minimum 15 minutowej. Kara za powyższe naruszenie wynosi 100 złotych.
Następnie organ odniósł się do naruszenia wskazanego w l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy, który sankcjonuje niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi karą pieniężną w wysokości 5 000 zł.
Wskazał, że z wydruku z tachografu, dokumentów przewozowych oraz protokołu kontroli wynika, że strona 25 listopada 2021 r. wykonywała przewóz drogowy pojazdem marki Renault o nr rej. [...], w trakcie którego kierowca nie rejestrował swojej aktywności na karcie kierowcy. Naruszenie to zostało stwierdzone 1 grudnia 2021 r. podczas kontroli drogowej. Pojazd marki Renault o nr rej. [...] wyposażony był w tachograf cyfrowy. Analizując dane cyfrowe pobrane z tachografu i karty kierowcy inspektorzy stwierdzili, że 25 listopada 2021 r. od godz. 16:57 do godz. 17:48 ww. pojazd poruszał się po drogach publicznych pokonując dystans 66 kilometrów ze średnią prędkością 77/65 km/h. Kierowca P. K. do protokołu oświadczył, że to nie on prowadził kontrolowany pojazd bez zalogowanej karty kierowcy, oraz że nie wie, kto prowadził pojazd w kwestionowanym okresie. Stan faktyczny polegający na wykonywaniu przewozu bez zalogowanej karty kierowcy kontrolujący zakwalifikowali jako naruszenie określone w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy. Przebieg kontroli drogowej został opisany w protokole kontroli z 1 grudnia 2021 r.
Organ odwoławczy podkreślił, że przedsiębiorca, zawiadomiony o prowadzonym postępowaniu, nie wyjaśnił, kto prowadził pojazd 25 listopada 2021 r. bez zalogowanej karty kierowcy i dlatego zasadne było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy odniósł się do naruszenia wskazanego w l.p. 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy, który sankcjonuje niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy karą pieniężną w wysokości 50 zł - za każdy wpis.
Z wydruków z karty kierowcy oraz protokołu kontroli drogowej z 1 grudnia 2021 r. wynika, że kierowca P. K., wykonując przewozy drogowe w imieniu strony, nie wprowadzał manualnie na kartę kierowcy danych dotyczących symbolu rodzaju aktywności, gdy karta kierowcy nie była zalogowana do tachografu. Po pobraniu danych cyfrowych z karty kierowcy i analizie czasu pracy kierowcy kontrolujący ustalili, że kierowca P. K. 7 razy nie dokonał wpisów dotyczących rodzaju aktywności, gdy karta kierowcy nie była zalogowana do tachografu:
1/ od godz. 00:00 dnia 03.11.2021 r. do godz. 18:39 dnia 15.11.2021 r.,
2/ od godz. 22:50 dnia 15.11.2021 r. do godz. 18:30 dnia 16.11.2021 r.,
3/ od godz. 22:41 dnia 16.11.2021 r. do godz. 22:47 dnia 18.11.2021 r.,
4/ od godz. 06:19 dnia 19.11.2021 r. do godz. 05:19 dnia 22.11.2021 r.,
5/ od godz. 12:40 dnia 23.11.2021 r. do godz. 05:06 dnia 24.11.2021 r.,
6/ od godz. 16:57 dnia 25.11.2021 r. do godz. 17:48 dnia 25.11.2021 r.,
7/ od godz. 17:00 dnia 26.11.2021 r. do godz. 04:10 dnia 29.11.2021 r.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w sytuacji, gdy kierowca posiada kartę kierowcy i prowadzi pojazd wyposażony w tachograf cyfrowy, jego aktywność powinna być rejestrowana na karcie kierowcy. Natomiast gdy kierowca wyjmuje z tachografu swoją kartę kierowcy i odbiera odpoczynek lub wykonuje inne czynności, pierwszą czynnością po włożeniu karty do tachografu powinno być wpisanie manualnie za pomocą tachografu danych dotyczących okresów, gdy karta nie była zalogowana. Obowiązkiem kierowcy jest również wprowadzenie danych dotyczących zakończenia prowadzenia pojazdu i rozpoczęcia okresu prowadzenia pojazdu oraz symbolu państwa rozpoczęcia lub zakończenia dziennego okresu pracy. Dlatego kierowcy wyposażonemu w kartę kierowcy i niewykonującemu przewozów pojazdem wyposażonym w tachograf analogowy nie ma konieczności wydawania zaświadczenia o działalności, a tym bardziej wykresówek, ponieważ na karcie kierowcy kierowca manualnie może wprowadzić dane dotyczące aktywności, gdy karta nie była zalogowana. W przedmiotowej sprawie, skoro kierowca nie prowadził pojazdu wyposażonego w tachograf analogowy, wszystkie jego aktywności powinny być zapisane na karcie kierowcy, którą posiadał. Podczas kontroli drogowej kierowca powinien posiadać przy sobie dokumenty dokumentujące jego aktywność w ciągu 28 dni poprzedzających dzień kontroli. Za brak wprowadzania na kartę kierowcy manualnie danych dotyczących rodzaju aktywności, gdy karta kierowcy nie była zalogowana do tachografu, odpowiedzialność ponosi przedsiębiorca, w którego imieniu kierowca wykonywał przewozy drogowe. Odpowiedzialność przedsiębiorcy związana jest z nieprawidłowym nadzorem nad kierowcą, który w imieniu przedsiębiorcy wykonuje transport drogowy.
Stad też organ odwoławczy za prawidłowe uznał nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 350 zł (7 x 50 zł) za naruszenie polegające na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy.
Organ wskazał, że łączna kwota kar pieniężnych za wszystkie popełnione przez przedsiębiorcę naruszenia ujawnione w związku z kontrolą drogową opisaną w protokole kontroli z 1 grudnia 2021 r. wynosi 5 950 zł.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji, nie wydając postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodu w postaci przesłuchania świadka – kierowcy, nie naruszył przepisów postępowania, jak również nie uniemożliwił stronie brania czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Kontrolowany kierowca zaprzeczył, jakoby 25 listopada 2021 r. prowadził pojazd bez zalogowanej karty kierowcy. Kierowca P. K. nie wiedział również, kto prowadził kontrolowany pojazd bez zalogowanej karty kierowcy. Tym samym przesłuchanie kierowcy na powyższą okoliczność nie dostarczyłoby nowego dowodu, który wyjaśniłby okoliczności jazdy bez zalogowanej karty kierowcy 25 listopada 2021 r.
Organ odwoławczy nie dał wiary stronie twierdzącej, że 25 listopada 2021 r. pojazd marki Renault o nr rej. [...] bez zalogowanej karty kierowcy prowadził mechanik w ramach prób drogowych. Wskazał, że z danych pobranych w trakcie kontroli wynika, że 25 listopada 2021 r. pojazd marki Renault o nr rej. [...] prowadził kierowca P. K. tuż przed wykonaniem jazdy bez zalogowanej karty kierowcy oraz po wykonanej jeździe z wyjętą kartą kierowcy. Jeżeli zatem 25 listopada 2021 r. nastąpiłaby awaria kontrolowanego pojazdu kierowca P. K. wiedziałby o tej okoliczności i poinformowałby o tym fakcie inspektorów. Tymczasem kierowca zaprzeczył, by to on prowadził pojazd bez zalogowanej karty kierowcy oraz nie potrafił powiedzieć, kto wykonywał jazdę bez karty kierowcy. Organ odwoławczy podkreśla, że nawet gdyby wyjaśnienia strony odnośnie awarii były prawdziwe, nie jest to podstawa do jazdy bez zalogowanej karty kierowcy, tym bardziej, że jazda była wykonywana na odcinku wynoszącym 66 kilometrów. Jeżeli pojazd jest niesprawny mechanik go naprawia i oddaje kierowcy, a nie wykonuje nim przewóz na tak długim odcinku drogi przeprowadzając badania - od tego są zamknięte tory eksperymentalne.
Odnosząc się do naruszenia związanego z niewyposażeniem kierowcy w wypis z licencji, organ podkreślił, że zgodnie z art. 87 ustawy kierowca podczas kontroli powinien okazać m.in. wypis z dokumentu na wykonywanie transportu drogowego. Brak takiego dokumentu podczas kontroli jest traktowany jako niewyposażenie kierowcy przed przedsiębiorcę w wymagany dokument. Naruszenie powyższe zachodzi zarówno, gdy przedsiębiorca nie wyposażył kierowcę w wymagany dokument, jak również gdy kierowca został wyposażony w dokument, ale go nie okazał z innej przyczyny. Zatem przesłuchanie kierowcy w celu potwierdzenia, że został kierowca wyposażony w wymagany dokument, nie spowodowałoby, że przedsiębiorca nie ponosi odpowiedzialności za naruszenie określone w lp. 1.12 załącznika nr 3 do ustawy.
Organ odwoławczy stwierdził także, że w decyzji organu I instancji strona została prawidłowo oznaczona. Z nagłówka decyzji wyraźnie wynika, kto jest adresatem decyzji i tym samym na kogo organ nałożył karę za ujawnione naruszenia.
Zatem za nieuzasadnione organ odwoławczy uznał zarzuty naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania administracyjnego: art. 7, art. 77, art. 78, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny, zgromadził w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem. Nie doszło także do naruszenia art. 107 k.p.a. Decyzja zawierała wszystkie niezbędne elementy wymagane przez ten przepis.
Organ odwoławczy nie znalazł również podstaw do zastosowania art. 92b ustawy. Strona nie wykazała, aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Przedsiębiorca nie przedstawił w postępowaniu dokumentów takich jak zlecenia przewozowe, listy przewozowe itp., z których wynikałoby jednoznacznie, że przedsiębiorca podejmował się wykonywania takich zadań przewozowych, których realizacja nie pociągała za sobą naruszenia przez kierowcę przepisów rozporządzenia nr 561/2006. Gdyby przewóz był zorganizowany w sposób prawidłowy, do ujawnionych naruszeń czasu pracy by nie doszło.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że również art. 92c ustawy nie znajduje zastosowania w sprawie, ponieważ przedsiębiorca nie wykazał, że nie miał wpływu na powstanie naruszeń. Przedsiębiorca nie przedstawił żadnej z podstaw egzoneracyjnych, o których mowa w ww. przepisie, której wystąpienie stanowiłoby podstawę do odstąpienia od nałożenia kary za ujawnione naruszenia.
Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył L. W., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa polegających na:
1/ zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organy oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 74 i art. 92a ust. 3 ustawy w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 46 ust. 3 ustawy z 6 marca – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r. poz. 162 ze zm.) w zw. z art. 6 , art. 8, art. 10 § 1, art. 68 § 1 i 2 i art. 75 § 1 oraz art. 32 i art. 33 k.p.a., poprzez wydanie decyzji i nałożenie na skarżącego kary, podczas gdy organy obu instancji naruszyły tryb zbierania dowodów przewidziany w ustawie na potrzeby ustalenia, czy w sprawie doszło do naruszenia prawa, a także w zakresie, w jakim działania podmiotów kontrolujących naruszały przewidziane prawem procedury oraz w zakresie, w jakim organy dowolnie ustaliły istotne dla sprawy okoliczności, nie dysponując w tym zakresie wystarczającym materiałem dowodowym, a wręcz zakładając a prori rozstrzygnięcie, przy jednoczesnym pozbawieniu strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwieniu pełnomocnikowi czynnego udziału w postępowania i prowadzenie postępowania dowodowego wobec braku wiedzy o uznaniu przez organ jego wniosków dowodowych za bezzasadne;
2/ naruszeniu art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz uniemożliwienie stronie przedstawienia dowodów uzasadniających umorzenie postępowania na podstawie art. 92c ust. 1 i 2 ustawy, czym organy obydwu instancji naruszyły obowiązujące w demokratycznym państwie prawa zasady praworządności, sprawiedliwego prowadzenia postępowania i zaufania obywateli do działań administracji publicznej,
3/ błędnej wykładni art. 4 rozporządzenia 561/2016 w związku z definicją pojęcia przewóz drogowy i nieprawidłowe zastosowanie sankcji określonej w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy do zdarzenia z 25.11.2021 r., w sytuacji gdy pojazd o nr rej [...] wykonywał przejazd techniczny w związku z awarią i koniecznością sprawdzenia pojazdu.
Wskazując na powyższe naruszenie skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi jej autor stwierdził, że organy obu instancji uznały wnioski dowodowe złożone przez stronę za bezzasadne, lecz o swej decyzji nie poinformowały skarżącego, co uniemożliwiło mu podjęcie skutecznej obrony i przedstawienia innych wniosków dowodowych. Organy obu instancji bez podania powodu odmowy uwzględnienia wniosków dowodowych strony nie odniosły się w sposób rzetelny do prowadzonego postępowania dowodowego, czym uchybiły stosowanym w postępowaniu administracyjnym.
Skarżący za dowolne uznał ustalenia, że 25 listopada 2021 r. pojazd prowadził kierowca P. K.. Przesłuchany w charakterze świadka w trakcie kontroli kierowca zaprzeczył, aby to on prowadził pojazd 25 listopada 2021 r. Organ I instancji nie wydał postanowienia w przedmiocie oddalenia wniosków dowodowych strony, zatem skarżący nie wiedział, że organ nie dał wiary jego wyjaśnieniom, że w dniu 25 listopada 2021 r. pojazd prowadził mechanik wykonując tzw. przejazd techniczny. Skarżący w przypadku informacji o uznaniu jego wniosków dowodowych za bezzasadne miałby możliwość przedstawienia innych twierdzeń i dowodów, co ma kluczowe znaczenie dla sprawy, bowiem przejazd techniczny jest wyłączony ze stosowania przepisów rozporządzenia 561/2014.
Skarżący wskazał, że w ustaleniach zawartych w wydanej decyzji oraz w protokole przesłuchania świadka zabrakło informacji, czy organ zapytał wprost o aktywności zarejestrowane w tachografie jako jazda bez karty kierowcy. Organ w żaden sposób nie dążył do ustalenia stanu faktycznego przez weryfikację, gdzie i przez kogo były realizowane jazdy bez użycia karty kierowcy, w szczególności że jazda nie odbywała się na drodze publicznej.
Następnie skarżący podkreślił, że z protokołu przesłuchania świadka P. K. wynika, że kontrolujący nie ustalili, czy przedsiębiorca wyposażył kierowcę w wypis z licencji przed rozpoczęciem zlecenia transportowego. Organ, pomijając wnioski dowodowe strony o ponowne przesłuchanie kierowcy w charakterze świadka w celu uzupełniania informacji, które nie nalazły się w protokole, zaniechał ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Za zdumiewające skarżący uznał, że organ przyjął za uwodnione brak przesłanek do zastosowania art. 92c ustawy, chociaż zgodnie z art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.
Naruszenie zasady czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym uniemożliwiło stronie przedstawienie dowodów, w tym regulaminu pracy, regulaminu wynagradzania oraz oświadczeń podpisywanych przez kierowców, z których jednoznacznie wynika, że praca u skarżącego jest zorganizowana w sposób prawidłowy i rzetelny z poszanowaniem przepisów o transporcie drogowym i czasie pracy kierowców. Naganne praktyki kierowcy nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć, choć na wszelkie dostępne sposoby zabezpieczał się przed niewłaściwym wykonywaniem pracy przez kierowców.
Skarżący podkreślił, że przedstawienie twierdzeń i dowodów w postępowaniu prowadzonym w wyniku kontroli drogowej przez funkcjonariuszy ITD jest możliwe jedynie do czasu wydania decyzji. Odwołanie do GITD ma charakter kontrolny w zakresie poprawności działania organu I instancji. Tym samym skarżącemu uniemożliwiono przedstawienie jego argumentów, twierdzeń i dowodów również wynikających z art. 92c ust. 2 ustawy. Postępowaniu organów obu instancji, w którym zdaniem skarżącego celowo pozbawiono go prawa i możliwości obrony w toczącym się przeciwko niemu postępowaniu, stanowi wypaczenia zasady wyrażonej w art. 10 ustawy - Prawo przedsiębiorców, zgodnie z którą organ kieruje się w swoich działaniach zasadą zaufania do przedsiębiorcy, zakładając, że działa on zgodnie z prawem, uczciwie oraz z poszanowaniem dobrych obyczajów. Powołana norma prawna wprowadza domniemanie uczciwości przedsiębiorcy i rozstrzyganie wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy, podczas gdy sposób procedowania spraw przez organy obu instancji sprowadzał się do działań zmierzających wyłącznie do nałożenia kary z pogwałceniem konstytucyjnych praw obywatela. Zgodnie z art. 46 ust. 3 ustawy – Prawo przedsiębiorców dowody przeprowadzone w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów ustawy lub z naruszeniem innych przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, jeżeli miały istotny wpływ na wyniki kontroli, nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karnym skarbowym dotyczącym przedsiębiorcy.
Organy Inspekcji Transportu Drogowego, przy podejmowaniu decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenia przepisów ustawy, związane są rygorami procedury administracyjnej. W myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Muszą w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W myśl art. 75 § 1 k.p.a. organ w toku postępowania zobowiązany jest zebrać cały materiał dowodowy rozumiany jako sumę konkretnych dowodów w sprawie, by następnie po ich rozpatrzeniu wydać decyzję administracyjną. W niniejszej sprawie, zdaniem skarżącego, nie sposób przyjąć, że organy administracyjne w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzył cały materiał dowodowy i odniosły się do niego w sposób prawidłowy.
W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 5 października 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z 8 lutego 2022 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 5 950 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
W myśl art. 92a ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 180 ze zm.), dalej ustawa, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w tym przepisie, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12000 złotych (art. 92a ust. 3). W art. 92a ust. 1 ustawy ustalono odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów określających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy podmiotu wykonującego transport drogowy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa w art. 92a ust. 1, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania wynikających z przepisów prawa nakazów i zakazów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewniania wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7). Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów.
Decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ co do zasady zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 5 ustawy oraz załącznika nr 3 do niej. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c ustawy.
Na podstawie art. 4 pkt 22 ustawy przyjąć należy, że odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 ustawy dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z ustawy, jak i podanych w tym przepisie aktów, w tym m.in. z przepisów cyt. wyżej rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 - zwanego w dalszym ciągu rozporządzeniem nr 561/2006, a także z przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014 r.), zwanego rozporządzeniem nr 165/2014.
Postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a ustawy jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy k.p.a. Na podstawie art. 93 ust. 7 ustawy w postępowaniu tym nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Przedstawione regulacje prawne wyznaczają granice materialne i formalne sprawy indywidualnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., rozstrzyganej przez właściwy organ administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że organy rozstrzygające tę sprawę muszą przestrzegać określonych w k.p.a. standardów ustalania stanu faktycznego.
Powinnością organu administracji publicznej rozstrzygającego władczo o prawach i obowiązkach jednostki jest zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, przy czym czynności te muszą mieć charakter wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.). Nakaz ten posiada rangę zasady postępowania administracyjnego (zasada zupełności postępowania dowodowego) i stanowi logiczną konsekwencję unormowanej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej (materialnej). Materiał dowodowy sprawy stanowi nieodłączny element procesu administracyjnego, powstaje w wyniku czynności dowodowych i jest utrwalany celem poddania go wszechstronnej analizie i ocenie. Organ może uznać daną okoliczność za udowodnioną tylko w oparciu o ocenę dokonaną na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Co więcej, w proces ustalania rzeczywistego stanu faktycznego angażowana jest zawsze strona postępowania. W myśl bowiem art. 81 k.p.a., okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.
Oczywiście, o ile zakres obowiązków organu związanych z realizacją powyższych reguł unormowany jest przepisami proceduralnymi, o tyle zakres okoliczności faktycznych podlegających ustaleniu i ocenie zależeć będzie zawsze od indywidualnej sprawy rozstrzyganej w postępowaniu. Nie ulega wątpliwości, że zakres okoliczności faktycznych niezbędnych do rozpatrzenia sprawy indywidualnej, a tym samym do wydania decyzji administracyjnej, określają zasadniczo przepisy prawa materialnego. To one bowiem określają przesłanki przyznania jednostce uprawnienia bądź nałożenia obowiązku. Organ administrujący musi więc dokonać zawsze prawidłowej subsumcji przepisów prawa materialnego nie tylko na potrzeby rozstrzygnięcia sprawy, ale także dla prawidłowego zakreślenia okoliczności istotnych dla sprawy, podlegających ustaleniu w toku postępowania dowodowego. Przyjęcie więc, że organ wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy możliwe jest tylko pod warunkiem, że w postępowaniu zostały zebrane i rozważone dowody dotyczące okoliczności przewidzianych we wszystkich przepisach prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie.
W rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy. Ustalony na jego podstawie stan faktyczny stanowiący podstawę rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości. Dokonana w uzasadnieniu decyzji ocena materiału dowodowego jest zgodna z zasadami logicznego rozumowania, doświadczeniem życiowym i nie została przez stronę skutecznie podważona.
Nie budzą wątpliwości okoliczności i warunki przeprowadzenia kontroli i stwierdzone w jej trakcie naruszenia przepisów transportu drogowego.
Naruszenia udokumentowano protokołem kontroli nr [...] z 1 grudnia 2021 r. podpisanym bez zastrzeżeń przez kierującego pojazdem. Organ uznał je za wystarczające do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Wyjaśnił także dlaczego nie uwzględnił wniosków dowodowych pełnomocnika strony.
Z kolei skarżący twierdzi, że stan faktyczny sprawy ustalony został nieprawidłowo, zgromadzony materiał dowodowy jest niepełny. Organ – nie przeprowadził dowodów, o które wnioskował skarżący (ponowne przesłuchanie kierowcy, wezwanie skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień) i nie wydał postanowienia o odmowie ich przeprowadzenia, czym naruszył wskazane w skardze zasady postępowania administracyjnego.
Zarzuty podniesione w skardze nie są uzasadnione.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 ustawy podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
W protokole kontroli z 1 grudnia 2021 r. jednoznacznie wskazano, że strona wykonywała przewóz drogowy rzeczy, w trakcie którego kierowca nie był wyposażony przez przedsiębiorcę w dokumenty, o których mowa w art. 87 ust. 1 ustawy, tj. wypisu z licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Po zatrzymaniu zespołu pojazdów do kontroli kierowca nie posiadał przy sobie wypisu z dokumentu uprawniającego do wykonywania transportu drogowego. Podczas kontroli, po rozmowie telefonicznej kierowcy z innym kierowcą pracującym u przedsiębiorcy, na telefon kierowcy kolega przesłał zdjęcie licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Okoliczności te nie budzą wątpliwości i nie były kwestionowane. Niewyposażenie kierowcy w dokument uprawniający przedsiębiorcę do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego uregulowany jest w lp. 1.12 załącznika nr 3 do ustawy, który sankcjonuje niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy karą pieniężną w wysokości 500 zł - za każdy dokument.
W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, że brak okazania przez kierowcę ww. licencji podczas kontroli należy traktować jako niewyposażenie w taki dokument kierowcy przed przedsiębiorcę. Naruszenie powyższe zachodzi zarówno, gdy przedsiębiorca nie wyposażył kierowcę w wymagany dokument, jak również gdy kierowca został wyposażony w dokument, ale go nie okazał z innej przyczyny. Ponowne przesłuchanie kierowcy na tę okoliczność nie zmieniłoby faktu nieokazania licencji w dniu kontroli.
W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się (por. wyrok NSA z 9 lipca 2019 r., II GSK 1944/17), że protokół kontroli drogowej, sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego kierowcy, jest - w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. - dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ, w zakresie jego działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Utrwalone protokołem czynności kontrolne mają charakter materialno-techniczny i odzwierciedlają ich przebieg oraz poczynione w ten sposób ustalenia. Dodatkowo protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny, a zasadniczo niemożliwy do odtworzenia. Z tego powodu uznaje się go za dokument mający szczególną moc dowodową. Protokół ten podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, tj. inspektorów i kierowcę, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. W rozpoznawanej sprawie protokół z kontroli został podpisany przez kierowcę bez uwag co do jego treści. Był więc wystarczającym dowodem, że kierowca nie okazał licencji (a wiec nie został w nie wyposażony). Dokonanie takich ustaleń przez organy nie naruszało wynikającego z art. 7 k.p.a. obowiązku przestrzegania przez organy zasady praworządności i dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy nie naruszyły też wynikającego w szczególności z art. 77 § 1 k.p.a. obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Główny Inspektor Transportu Drogowego w swojej decyzji wyczerpująco wskazał, jakie fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy uznał za udowodnione, na jakich dowodach to oparł, wyjaśnił też podstawę prawną decyzji.
Podobnie, w ocenie Sądu, należy traktować ustalenia organów odnośnie do pozostałych naruszeń, w tym skutkującego najwyższą karą naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
Z protokołu kontroli z 1 grudnia 2021 r., z wydruku z tachografu, dokumentów przewozowych wynika, że strona 25 listopada 2021 r. wykonywała przewóz drogowy, w trakcie którego kierowca nie rejestrował swojej aktywności na karcie kierowcy. Kontrolowany pojazd marki Renault o nr rej. [...] wyposażony był w tachograf cyfrowy. Analizując dane cyfrowe pobrane z tachografu i karty kierowcy inspektorzy stwierdzili, że 25 listopada 2021 r. od godz. 16:57 do godz. 17:48 ww. pojazd poruszał się po drogach publicznych pokonując dystans 66 kilometrów ze średnią prędkością 77,65 km/h. Kierowca P. K. oświadczył, że to nie on prowadził kontrolowany pojazd bez zalogowanej karty kierowcy, oraz że nie wie, kto prowadził pojazd w ww. okresie. Takiej treści protokół został przez niego podpisany.
Podkreślić należy, że przedsiębiorca, zawiadomiony o prowadzonym postępowaniu i po zapoznaniu się z treścią protokołu, nie wyjaśnił, kto prowadził pojazd 25 listopada 2021 r. bez zalogowanej karty kierowcy.
Odnosząc się do kolejnych twierdzeń strony o awarii pojazdu i wykonywaniu jazdy próbnej przez mechanika mobilnego, złożonych dopiero po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej, organ odwoławczy przedstawił logiczną argumentację, z jakiego powodu nie uznał tych twierdzeń za wiarygodne. Organ wskazał mianowicie, że 25 listopada 2021 r. pojazd marki Renault o nr rej. [...] prowadził kierowca P. K. tuż przed wykonaniem jazdy bez zalogowanej karty kierowcy oraz po wykonanej jeździe z wyjętą kartą kierowcy. Jeżeli zatem 25 listopada 2021 r. nastąpiłaby awaria kontrolowanego pojazdu kierowca P. K. wiedziałby o tej okoliczności i poinformowałby o tym fakcie inspektorów. Tymczasem kierowca zaprzeczył, by to on prowadził pojazd bez zalogowanej karty kierowcy oraz nie potrafił powiedzieć, kto wykonywał jazdę bez karty kierowcy. Dodatkowo organ odwoławczy słusznie wskazał, że nawet gdyby wyjaśnienia strony odnośnie do awarii były prawdziwe, nie byłaby to podstawa do jazdy bez zalogowanej karty kierowcy, tym bardziej, że jazda była wykonywana na odcinku wynoszącym 66 kilometrów. Logiczne jest rozumowanie, że jeżeli pojazd jest niesprawny, a następnie mechanik go naprawia – to oddaje kierowcy, a nie wykonuje nim przewóz na tak długim odcinku drogi przeprowadzając badania.
Prawidłowo zatem kontrolujący zakwalifikowali to naruszenie jako uregulowane w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy, a nałożenie kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł było zasadne.
Odnosząc się do pozostałych dwóch stwierdzonych naruszeń - przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy – Sąd podkreśla, że w zasadzie skarżący ich nie kwestionuje.
Kontrolując jednak rozstrzygnięcie również i w tym zakresie, Sąd nie dostrzegł uchybień działających w sprawie organów. W uzasadnieniu swoich decyzji organy wykazały, że do naruszeń tych doszło.
Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie wydruków z karty kierowcy oraz protokołu kontroli stwierdzono, że kierowca P. K. przekroczył 26.11.2021 r. maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 14 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 44 minuty od godziny 07:02 dnia 26.11.2021 r. do godziny 11:54 dnia 26.11.2021 r. Kierowca w ww. okresie nie odebrał przerwy minimum 15 minutowej.
L.p 5.11 pkt 1 załącznika nr 3 do ustawy sankcjonuje przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu o czas do mniej niż 30 minut karą pieniężną w wysokości 100 zł.
Zatem organ zasadnie nałożył karę w kwocie 100 złotych.
Organ odwoławczy wyczerpująco odniósł się także do naruszenia wskazanego w l.p. 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy, który sankcjonuje niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy karą pieniężną w wysokości 50 zł - za każdy wpis.
Z wydruków z karty kierowcy oraz protokołu kontroli drogowej z 1 grudnia 2021 r. wynika, że kierowca P. K., wykonując przewozy drogowe w imieniu strony, nie wprowadzał manualnie na kartę kierowcy danych dotyczących symbolu rodzaju aktywności, gdy karta kierowcy nie była zalogowana do tachografu. Po pobraniu danych cyfrowych z karty kierowcy i analizie czasu pracy kierowcy kontrolujący ustalili, że kierowca P. K. 7 razy nie dokonał wpisów dotyczących rodzaju aktywności, gdy karta kierowcy nie była zalogowana do tachografu:
1/ od godz. 00:00 dnia 03.11.2021 r. do godz. 18:39 dnia 15.11.2021 r.,
2/ od godz. 22:50 dnia 15.11.2021 r. do godz. 18:30 dnia 16.11.2021 r.,
3/ od godz. 22:41 dnia 16.11.2021 r. do godz. 22:47 dnia 18.11.2021 r.,
4/ od godz. 06:19 dnia 19.11.2021 r. do godz. 05:19 dnia 22.11.2021 r.,
5/ od godz. 12:40 dnia 23.11.2021 r. do godz. 05:06 dnia 24.11.2021 r.,
6/ od godz. 16:57 dnia 25.11.2021 r. do godz. 17:48 dnia 25.11.2021 r.,
7/ od godz. 17:00 dnia 26.11.2021 r. do godz. 04:10 dnia 29.11.2021 r.
Organ wyjaśnił, że skoro kierowca nie prowadził pojazdu wyposażonego w tachograf analogowy, wszystkie jego aktywności powinny być zapisane na karcie kierowcy, którą posiadał. Podczas kontroli drogowej kierowca powinien posiadać przy sobie dokumenty dokumentujące jego aktywność w ciągu 28 dni poprzedzających dzień kontroli. Za brak wprowadzania na kartę kierowcy manualnie danych dotyczących rodzaju aktywności, gdy karta kierowcy nie była zalogowana do tachografu, odpowiedzialność ponosi przedsiębiorca, w którego imieniu kierowca wykonywał przewozy drogowe. Odpowiedzialność przedsiębiorcy związana jest z nieprawidłowym nadzorem nad kierowcą, który w imieniu przedsiębiorcy wykonuje transport drogowy. Dlatego zasadne było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 350 zł (7 x 50 zł) za naruszenie polegające na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy.
W ocenie Sądu nie można podzielić zarzutu naruszenia przez organy art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W niniejszej sprawie postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji i decyzji organu I instancji przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad określonych w tych przepisach. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organy wyczerpująco zebrały, a następnie rozpatrzyły całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosowały prawidłowe normy prawa materialnego celem podjęcia rozstrzygnięcia. Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe bezspornie wykazało, że skarżący dopuścił się naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego, które uzasadniały nałożenie kary pieniężnej. Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów ustawy i załącznika do ustawy. Wbrew stanowisku strony skarżącej w sprawie brak było wątpliwości co do treści normy prawnej, które podlegałaby rozstrzygnięciu na korzyść strony. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy wydały rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa i swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a., wskazując podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, wyjaśniając jego motywy oraz odnosząc się w wystarczającym stopniu do argumentów odwołania.
Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 78 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie żądania przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony. Zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Z powołanego przepisu wynika, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu organ administracji publicznej jest obowiązany uwzględnić tylko wówczas, gdy stwierdzi, że przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W piśmiennictwie przyjmuje się, że ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy do uznania organu, który jest jednakże związany w tej mierze przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia (por. B. Adamiak [w:] Komentarz, 1996, s. 371). W niniejszej sprawie strona wniosła o przesłuchanie kierowcy na okoliczność wykonywania próbnej jazdy testowej przez mechanika 25 listopada 2022 r. W ocenie Sądu okoliczność ta jest została już wyjaśniona, skoro ten sam kierowca w dniu kontroli 1 grudnia 2022 r., a zatem kilka dni później, twierdził, że wprawdzie nie on prowadził pojazd, ale nie wie kto – podczas gdy zarówno przed spornym przejazdem liczącym 66, km a także po tym przejeździe – to właśnie on był kierowcą. Zatem na podstawie uprzednio zgromadzonego materiału dowodowego w sposób wystarczający zgromadzono materiał dowodowy w sprawie.
Nie można też przyjąć, w ocenie Sądu, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki zwalniające przedsiębiorcę z odpowiedzialności, ujęte w art. 92c ustawy. Przepisy art. 92b oraz art. 92c ustawy nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Wyrazem tego obowiązku jest m.in. art. 10 ust. 2 i ust. 3 zdanie 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U .UE L z dnia 11 kwietnia 2006 r.), który nakłada na przedsiębiorstwo transportowe obowiązek organizowania pracy kierowcom w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006 (art. 10 ust. 2 rozporządzenia). W myśl art. 10 ust. 3 powołanego rozporządzenia przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim. Regulacje zawarte w ustawie o transporcie drogowym (art. 5) zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i przyjęcie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem na podstawie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 31 marca 2008 r., SK 75/06). W art. 92b oraz 92c ustawy chodzi wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne, w dyspozycji tych przepisów nie mieszczą się natomiast kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe). Na przedsiębiorcy ciążą obowiązki właściwego doboru osób współpracujących z nim, zachowania należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących, tak aby nie dochodziło do naruszeń przepisów ustawy.
Istota przewidzianej w ustawie odpowiedzialności administracyjnej podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego sprowadza się do tego, że podlega jej podmiot charakteryzujący się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności, po wyczerpaniu określonych w tej normie znamion działania lub zaniechania, lub też znamiona tego zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot - o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie powyższych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany obciążony został z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego sankcją administracyjną. Zbędne staje się w takim przypadku badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, jak na przykład winy podmiotu administrowanego, nie mają one bowiem wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności, ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej. Wymienione przepisy wyraźnie statuują odpowiedzialność obiektywną. Podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zobowiązany do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym w zakresie doboru kierowców. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała środków dodatkowych.
W niniejszej sprawie organ trafnie ocenił, że nie występowały okoliczności zwalniające skarżącego od odpowiedzialności. Domniemanie odpowiedzialności przewoźnika może być obalone, lecz ciężar udowodnienia okoliczności wymienionych w przytoczonych wyżej przepisach ustawy spoczywa na przedsiębiorcy (por. m.in. wyroki NSA z 2 czerwca 2009 r., II GSK 989/08, z 20 października 2010 r., II GSK 936/09, z 27 sierpnia 2009 r., II GSK 4/09, z 2 lutego 2011 r., II GSK 140/10, z 24 lutego 2011 r., II GSK 258/10, z 6 czerwca 2011 r., II GSK 404/10). Na skarżącym spoczywał zatem ciężar wykazania, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym wpływ przedsiębiorcy na pracę zatrudnionych przez niego kierowców polega przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło, zaś brak takiego wpływu musiałby istnieć realnie. Tych okoliczności skarżący w niniejszej sprawie nie wykazał. W ocenie Sądu podnoszone przez skarżącego argumenty nie były wystarczające, by uwolnić się od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie prawa na zasadzie art. 92c ust. 1 ustawy. Bez wątpienia dokumentami takimi nie jest regulamin pracy w przedsiębiorstwie, czy podobne regulacje wewnętrzne. Wina kierowcy nie jest równoznaczna z brakiem odpowiedzialności administracyjnoprawnej po stronie przedsiębiorcy, albowiem za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo i na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Wskazane w art. 92c ustawy przesłanki egzoneracyjne odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był wstanie przewidzieć. Nie można więc skutecznie powoływać się na treść tego przepisu w sytuacji, gdy to pracownik przedsiębiorcy, działający w ramach powierzonych mu zadań, dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary (jak nieokazanie licencji, choćby przedsiębiorca wyposażył kierowcę w takową – skutek jest identyczny). Orzecznictwo sądów administracyjnych jest w tej materii jednolite (por. m.in. wyrok NSA z 6 lipca 2011 r., II GSK 716/10, wyrok WSA w Łodzi z 7 października 2015 r., III SA/Łd 666/15, wyrok WSA w Krakowie z 12 kwietnia 2012 r., III SA/Kr 1016/11)..
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniu COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 1842).
eg