III SA/Łd 839/23

III SA/Łd 839/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-06-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-12-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Małgorzata Kowalska
Monika Krzyżaniak
Teresa Rutkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II GSK 1740/24 - Wyrok NSA z 2025-04-29
II GZ 74/24 - Postanowienie NSA z 2024-03-19
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 28a, art. 119, art. 121 § 1, 2 i 3, art. 122 i art. 123
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 119 pkt 3, art 145 §  1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 14 czerwca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 października 2023 roku Nr ŁPWIS.NS HŚ.906.7.2023.KK w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia 1/ uchyla zaskarżone postanowienie; 2/ zasądza od Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz K. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [pic]
Uzasadnienie
III SA/Łd 839/23
Uzasadnienie
Postanowieniem z 17 października 2023 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, na podstawie art. 119, art. 121 § 1, 2 i 3, art. 122 i art. 123 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.), dalej u.p.e.a., po rozpatrzeniu zażalenia K.S., utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z 4 września 2023 r. o nałożeniu grzywny w wysokości 10 000 zł w celu przymuszenia z powodu uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym Nr [...], tj. obowiązku obniżenia hałasu emitowanego przez urządzenia nagłaśniające w dyskotece "D" w Ł. przy ul. [...] do poziomu zgodnego z Polską Normą PN-B-02151/02.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Decyzją z 5 lipca 2021 r. PPIS w Łodzi nakazał K. S. obniżenie hałasu emitowanego przez urządzenia nagłaśniające w dyskotece "D" w Ł. przy ul. [...] do poziomu zgodnego z Polską Normą PN-B-02151/02. Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji.
ŁPWIS, decyzją z 27 września 2021 r., na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1, art. 37 ust. 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2021 r. poz. 195), art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z § 1 pkt 1 b i pkt 2a oraz § 5 zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 12 marca 1996 r. w sprawie dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia, wydzielanych przez materiały budowlane, urządzenia i elementy wyposażenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi (M.P. Nr 19 poz. 231), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W związku z niewykonaniem nałożonego obowiązku, organ I instancji doręczył zobowiązanemu upomnienie z 2 czerwca 2022 r., wzywające do wykonania obowiązku, z jednoczesnym zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego (upomnienie doręczone 6 czerwca 2022 r. – akta adm. k- 51). Z uwagi na niewykonanie przez skarżącego obowiązku, PPIS w Łodzi wystawił 18 lipca 2022 r. tytuł wykonawczy Nr [...], dotyczący wykonania obowiązku obniżenia hałasu emitowanego przez urządzenia nagłaśniające dyskotece "D" w Ł. przy ul. [...] do poziomu zgodnego z Polską Normą PN-B-02151/02.
W dniu 18 lipca 2022 r. PPIS w Łodzi wydał także postanowienie o nałożeniu na K. S. grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku zawartego w ww. tytule wykonawczym. Tytuł wykonawczy wraz z postanowieniem zostały doręczone skarżącemu 9 sierpnia 2022 r. K. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wskazał, że podmiotem odpowiedzialnym za nagłośnienie i sprzedaż biletów jest firma "F" sp. z o.o. Jednocześnie wniósł zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny.
Postanowieniem z 6 września 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łodzi oddalił zarzut w przedmiocie postępowania egzekucyjnego. Stwierdził, że zarzut błędu co do osoby zobowiązanego jest niezasadny, wszelkie przejawy działalności w lokalu prowadzonym przez skarżącego nie mogły się odbyć bez jego zgody. Wobec powyższego tłumaczenie, że na terenie lokalu funkcjonuje podmiot, na który właściciel lokalu nie ma żadnego wpływu, jest nieuzasadniony.
Postanowieniem z 21 listopada 2022 r. ŁPWIS, po rozpatrzeniu zażalenia K. S. na postanowienie w przedmiocie zarzutów, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W jego ocenie że tytuł wykonawczy został wystawiony na prawidłową osobę. Nie stwierdził więc zasadności zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej.
Następnie postanowieniem z 2 grudnia 2022 r. ŁPWIS utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o nałożeniu na K. S. grzywny w celu przymuszenia.
Pismem z 10 stycznia 2023 r. K. S. złożył do PPIS wniosek o umorzenie ww. grzywny z uwagi na fakt, że obowiązek został wykonany w całości, zaś grzywna nie została uiszczona ani ściągnięta. Ponadto strona dołączyła do pisma fakturę VAT nr 439/MCL/2022 na okoliczność wymiany sprzętu nagłaśniającego w lokalu przy ul. [...] emitującego hałas oraz oświadczenie K. S. z 9 stycznia 2023 r. w przedmiocie zainstalowania nowego sprzętu nagłośnieniowego w ww. lokalu, zgodnego z Polską Normą nr PN-B-02151/02.
Postanowieniem z 19 stycznia 2023 r. PPIS odmówił umorzenia nałożonej grzywny, gdyż dokumentacja przedstawiona przez K. S. nie dowodzi o wykonaniu nałożonego na niego obowiązku. Kolejne pomiary poziomu hałasu przeprowadzone 16 czerwca 2023 r. przez PPIS w Łodzi w dwóch lokalach mieszkalnych posesji przy ul. [...] w Ł. wykazały przekroczenie dopuszczalnego poziomu natężenia dźwięku dla pory nocnej.
W związku z tym 28 czerwca 2023 r. PPIS w Łodzi wydał kolejne postanowienie nr 38/2/HK/23 o nałożeniu na zobowiązanego K.S. grzywny w wysokości 10 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym.
Od ww. postanowienia strona pismem z dnia 27 lipca 2023 r. złożyła zażalenie, zarzucając mu, że dokonał nieprawidłowych ustaleń faktycznych, jakoby K. S. miał jakikolwiek wpływ na emitowany hałas. Wskazał, dyskotekę prowadziła "F" sp. z o.o., która 15 maja 2023 r. zbyła zorganizowaną część przedsiębiorstwa niezbędną do prowadzenia "D" na rzecz "P" sp. z o.o.
Postanowieniem z 1 września 2023 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ stwierdził m.in., że grzywna w celu przymuszenia została nałożona prawidłowo na zobowiązanego, wobec którego toczy się postępowanie egzekucyjne (zarzut błędu co do osoby zobowiązanego został oddalony, a postanowienie w tym przedmiocie jest ostateczne). Z akt sprawy wynika, że postępowanie egzekucyjne przeciwko K. S., prowadzone na podstawie tytuł wykonawczego z 18 lipca 2022 r., Nr [...], nie zostało zakończone, w tym nie zostało umorzone ze względu na błąd co do zobowiązanego
Na postanowienie ŁPWIS z 1 września 2023 r. K. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego.
Kolejnym postanowieniem z 4 września 2023 r. PPIS w Łodzi, nr 44/10/HK/23, nałożył na zobowiązanego K. S. grzywny w wysokości 10 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym.
Od ww. postanowienia K. S. wniósł zażalenie, zarzucając mu:
1/ obrazę przepisów prawa procesowego:
a/ art. 156 § 1 pkt 4 w zw. z art. 29 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia skierowanego do podmiotu niebędącego stroną w sprawie;
b/ art. 107 § 1 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny celem przymuszenia wobec podmiotu, który przestał być stroną postępowania, w którym wydano tytuł wykonawczy nr [...] z 18 lipca 2022 r.;
2/ obrazę przepisów prawa materialnego:
a/ art. 119 § 1 w zw. z art. 120 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez nałożenie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z 18 lipca 2022 r. na podmiot, który przestał być adresatem wskazanego tytułu wykonawczego, gdyż nie jest właścicielem dyskoteki "D" w Ł przy ul. [...];
b/ art. 123 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie, że podmiot, na który nałożona została grzywna, mógł wykonać obowiązek określony w tytule wykonawczym, podczas gdy podmiot ten przestał być właścicielem "D" i nie miał możliwości wykonania wskazanego obowiązku.
Skarżący zarzucił organowi I instancji, że dokonał nieprawidłowych ustaleń faktycznych, jakoby K. S. miał jakikolwiek wpływ na emitowany hałas. Wskazał, dyskotekę prowadziła "F" sp. z o.o., która 15 maja 2023 r. zbyła zorganizowaną część przedsiębiorstwa niezbędną do prowadzenia "D" na rzecz "P" sp. z o.o. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z 17 października 2023 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, wskazał, że na podstawie art. 119 u.p.e.a grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego, a także jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Zgodnie z art. 122 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 123 u.p.e.a. oraz art. 121 § 1 i 3 u.p.e.a. organ egzekucyjny może nałożyć na zobowiązanego kolejną grzywnę w celu przymuszenia, jeżeli zobowiązany mimo wezwania nie wykonał obowiązku określonego w tytule wykonawczym.
Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że poziom hałasu nie został przez zobowiązanego obniżony zgodnie z obowiązkiem określonym w tytule wykonawczym, co zostało wykazane podczas pomiaru dokonanego przez PPIS w Łodzi 29 sierpnia 2023 r.
W świetle art. 7 § 2 u.p.e.a. obowiązkiem organów egzekucyjnych jest stosowanie środków egzekucyjnych, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środków najmniej uciążliwych dla zobowiązanego.
W ocenie ŁPWIS, PPIS realizując tryb nakładania grzywny oraz określając wysokość grzywny nie dopuścił się uchybień. Wysokość grzywny nie przekracza kwoty określonej w art. 121 § 2 i 3 u.p.e.a. Postanowienie organu I instancji również w pozostałym zakresie jest prawidłowe, tzn. zawiera wymagane w art. 122 § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie. Ponadto grzywna w celu przymuszenia została nałożona prawidłowo na zobowiązanego, wobec którego toczy się postępowanie egzekucyjne (zarzut błędu co do osoby zobowiązanego został oddalony, a postanowienie w tym przedmiocie jest ostateczne). Z akt sprawy wynika, że postępowanie egzekucyjne przeciwko K. S., prowadzone na podstawie tytuł wykonawczego z 18 lipca 2022 r., Nr [...], nie zostało zakończone, w tym nie zostało umorzone ze względu na błąd co do zobowiązanego.
Organ podkreślił, że celem zastosowania wobec zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia nie jest uzyskanie kwoty, na którą ta grzywna opiewa, ale doprowadzenie do wykonania obowiązku nałożonego decyzją PPIS z 5 lipca 2021 r., tj. obniżenia hałasu emitowanego przez urządzenia nagłaśniające w dyskotece "D" w Ł. przy ul. [...] do poziomu zgodnego z Polską Normą PN-B-02151/02. Z uwagi na regulacje zawarte w art. 125 i 126 u.p.e.a., zobowiązany może zwolnić się od zapłacenia grzywny poprzez wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym (tj. po wykonaniu obowiązku określonego w tytule wykonawczym, zobowiązany może złożyć wniosek o zwrot grzywny albo o jej umorzenie).
Na ostateczne postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł K. S., ponownie zarzucając:
1/ obrazę przepisów prawa procesowego:
a/ art. 156 § 1 pkt 4 w zw. z art. 29 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia skierowanego do podmiotu niebędącego stroną w sprawie,
b/ art. 107 § 1 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny celem przymuszenia wobec podmiotu, który przestał być stroną postępowania, w którym wydano tytuł wykonawczy nr [...] z 18 lipca 2022 r.;
2/ obrazę przepisów prawa materialnego:
a/ art. 119 § 1 w zw. z art. 120 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez nałożenie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z 18 lipca 2022 r. na podmiot, który przestał być adresatem wskazanego tytułu wykonawczego, gdyż nie jest właścicielem dyskoteki "D" w Ł. przy ul. [...];
b/ art. 123 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie, że podmiot, na który nałożona została grzywna, mógł wykonać obowiązek określony w tytule wykonawczym z 18 lipca 2022 r., podczas gdy podmiot ten przestał być właścicielem "D" i nie miał możliwości wykonania wskazanego obowiązku.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że postanowienia organów obydwu instancji wydane zostały z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 4 oraz art. 107 § 1 k.p.a., co skutkuje ich nieważnością. Przytoczone przepisy wprost wskazują, że nieważnością obarczona jest decyzja (postanowienie), która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. W niniejszej sprawie K. S. przestał być stroną postępowania w momencie, gdy dyskoteka została przejęta przez "F" sp. z o.o. Tytuł wykonawczy, na podstawie którego wydane zostało postanowienie, był skierowany do właściwego podmiotu w momencie jego wydawania, jednak od tego czasu dyskoteka trafiała do dwóch różnych podmiotów. W momencie wydania rzeczonego postanowienia znajdowała się ona w posiadaniu przez spółkę "P" sp. z o.o.
Skarżący wskazał, że pierwotne postępowanie, na podstawie którego wydany został tytuł wykonawczy, toczyło się względem prawidłowo określonego podmiotu, jednakże od momentu zbycia przez K. S. części przedsiębiorstwa stanowiącego dyskotekę na rzecz spółki "F" sp. z o.o. przestał on mieć, jako osoba fizyczna, jakikolwiek wpływ na działalność dyskoteki. Tym bardziej pozbawiony został jakiegokolwiek wpływu na jej działalność po przeniesieniu zorganizowanej części przedsiębiorstwa na "P" sp. z o.o. W związku z powyższym nakładanie kar grzywny w postępowaniu przymuszającym na podmiot, który nie może wykonać już zobowiązań wynikających z pierwotnego tytułu wykonawczego, należy uznać za błędne.
Organ powinien był dokonać zbadania tego, kto jest nowym właścicielem dyskoteki, a następnie prowadzić postępowanie administracyjne wobec tego podmiotu. Tymczasem organ postępowanie prowadzi wobec podmiotu, który nie może być już jego stroną. W związku z powyższym uznać należy, że postanowienie nie zostało zaadresowane do właściwego podmiotu i tym samym należy uznać jego nieważność.
Grzywna w celu przymuszenia może zostać nałożona tylko w określonych w ustawie przypadkach, a więc gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności. To ogólne sformułowanie ustawodawca doprecyzowuje, wskazując, że w szczególności ten środek przymuszający może zostać zastosowany do czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego.
W niniejszej sprawie organ błędnie przyjął, że K. S. przez cały czas jest właścicielem dyskoteki "D". Tymczasem w momencie wydawania postanowienia jej właścicielem była "P" sp. z o.o. i to ta spółka ewentualnie mogła wykonać obowiązek na podstawie tytułu wykonawczego. W sytuacji, gdy właścicielem dyskoteki została spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, obowiązek ograniczenia hałasu powinien zostać nałożony na spółkę, a wykonać go winny jej organy. Tym samym całe postępowania administracyjne w tej sprawie winno zostać wszczęte wobec tej spółki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Pismem z 21 maja 2024 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi , wyrokiem z 17 maja 2024 r., III SA/Łd 718/23, uchylił wcześniej nałożoną na K. S. grzywnę w celu przymuszenia. W związku z powyższym podtrzymał skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 17 października 2023 r., utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z 4 września 2023 r. o nałożeniu na K. S. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10 000 zł z powodu uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym Nr [...], tj. obowiązku obniżenia hałasu emitowanego przez urządzenia nagłaśniające w dyskotece "D" w Ł. przy ul. [...] do poziomu zgodnego z Polską Normą PN-B-02151/02.
Spór w sprawie dotyczy tego, czy adresatem postanowienia jest właściwy podmiot. Skarżący podnosi bowiem, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym [...] w wyniku umowy został przeniesiony na inny podmiot – "P" sp. z o.o. w Ł..
Sąd zwraca uwagę, że tożsama sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który nieprawomocnym wyrokiem z 17 maja 2023 r., III SA/Łd 718/23, uchylił postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 1 września 2023 r., utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z 28 czerwca 2023 r. o nałożeniu na K. S. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10 000 zł z powodu uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym Nr [...], tj. obowiązku obniżenia hałasu emitowanego przez urządzenia nagłaśniające w dyskotece "D" w Ł. przy ul. [...] do poziomu zgodnego z Polską Normą PN-B-02151/02. Kontrolowane obecnie postanowienia nakładały na skarżącego kolejną grzywnę, a ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny jest taki sam, jak w sprawie III SA/Łd 718/23.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zasady stosowania środka egzekucyjnego, jakim jest przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnych grzywna w celu przymuszenia, regulują przepisy rozdziału 2 działu III ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505), dalej u.p.e.a. Artykuł 122 § 1 u.p.e.a. wskazuje, że organ egzekucyjny, który nakłada grzywnę, doręcza zobowiązanemu postanowienie o nałożeniu grzywny i odpis tytułu wykonawczego wystawionego zgodnie z art. 27 u.p.e.a., po uprzednim bezskutecznym upomnieniu. W analizowanej sprawie obowiązek obniżenia hałasu w dyskotece przy ul. [...] w Ł. nałożony został na K. S. przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi decyzją z 5 lipca 2021 r., utrzymaną w mocy decyzją Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 27 września 2021 r. Podczas kilkukrotnych kontroli sanitarnych stwierdzono, że obowiązek nie został wykonany. W związku z tym do strony zobowiązanej 2 czerwca 2022 r. wysłano upomnienie wzywające do wykonania obowiązku, zawierające wszystkie elementy wymagane przez art. 15 § 1 u.p.e.a. Następnie 18 lipca 2022 r. organ wystawił tytuł wykonawczy oraz wydał postanowienie o nałożeniu na K. S. grzywny w celu przymuszenia. Po ich doręczeniu strona wniosła zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny oraz zarzuty sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Ostatecznym postanowieniem z 21 listopada 2022 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu zażalenia K. S. na postanowienie w przedmiocie zarzutów, utrzymał w mocy postanowienie PPIS, uznając, że tytuł wykonawczy został wystawiony na prawidłową osobę. Nie stwierdził więc zasadności zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej. W dniu 2 grudnia 2022 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał też w mocy postanowienie organu I instancji o nałożeniu na K. S. pierwszej grzywny w celu przymuszenia.
Wobec dalszego niewykonania obowiązku organ nałożył 28 czerwca 2023 r. na skarżącego kolejną grzywnę, która po rozpoznaniu zażalenia i wniesieniu skargi do Sądu – została uchylona wyrokiem z 17 maja 2024 r, w sprawie III SA/Łd 718/23.
W międzyczasie, przed złożeniem skargi w sprawie III SA/Łd 718/23, wobec dalszego niewykonywania obowiązku (co stwierdzono podczas kontroli 29 sierpnia 2023 r.) organ nałożył 4 września 2023 r. kolejną grzywnę, która po rozpoznaniu zażalenia i wniesieniu skargi jest przedmiotem niniejszej sprawy.
W myśl art. 122 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu:
1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32;
2) postanowienie o nałożeniu grzywny.
Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać:
1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;
2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze (§ 2).
Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny (§ 3).
W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że zobowiązanemu przysługuje prawo równoległego zgłoszenia zarzutów oraz wniesienia zażalenia na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia (art. 122 § 3 u.p.e.a.). Alternatywne ujęcie ww. środków prawnych prowadzi do wniosku, że prawidłowość nałożonej grzywny nie może być kwestionowana poprzez podnoszenie okoliczności związanych z egzekucją nałożonego obowiązku, a określonych w art. 33 u.p.e.a. (wyrok NSA z 25 kwietnia 2023 r., II OSK 1409/20).
Zarzuty, o których mowa powyżej, K. S. złożył, zarzucając błąd co do osoby zobowiązanego. Postanowieniem z 6 września 2022 r. PPIS w Łodzi oddalił zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a postanowieniem z 21 listopada 2022 r. ŁPWIS utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nie jest dopuszczalne powoływanie okoliczności wskazanych w art. 33 u.p.e.a., gdyż zażalenie takie byłoby w istocie rzeczy zarzutem (wyrok NSA z 17 kwietnia 2023 r., II OSK 2954/20).
Skarżący podnosi w skardze, a wcześniej w zażaleniu na postanowienie organu I instancji z 4 września 2023 r., że już nie jest osobą zobowiązaną, bowiem prawem do dyskoteki dysponuje już inny podmiot – "P" Sp. z o.o. w Ł.. Na dowód tego załączył już na etapie wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji umowy z 15 maja 2023 r.:
1/ umowę przeniesienia na "P’ Sp. z o.o. w Ł. praw i obowiązków umowy najmu z 31.03.2023 r.;
2/ umowę sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa; nabywcą jest "P" Sp. z o.o. w Ł., a § 1 umowy wymienia, co jest przedmiotem umowy – m.in. system nagłośnienia, obejmuje ona również (oprócz rzeczy ruchomych) prawo najmu nieruchomości przy ul. [...] w Ł..
Organy rozpatrujący zażalenie nie odniósł się do tych okoliczności, poprzestając na stwierdzeniu, że grzywna nałożona została na zobowiązanego wskazanego w tytule wykonawczym, a więc na prawidłową osobę, a zarzuty odnośnie do błędu co do osoby zobowiązanej zostały ostatecznie oddalone.
Należy jednak wskazać na uregulowanie zawarte w art. 28a u.p.e.a.
W myśl tego przepisu, w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego.
W takiej sytuacji, obowiązkiem organu rozpoznającego zażalenie, do którego załączone zostały umowy mające świadczyć o przejściu obowiązku na inny podmiot, była ocena tych dokumentów i ustalenie, czy istnieje obowiązek wystawienia przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego. Skoro załączone do zażalenia umowy miały zostać zawarte 15 maja 2023 r. – a więc przed wydaniem postanowienia o nałożeniu grzywny - co nastąpiło 4 września 2023 r., mogło rzeczywiście dojść do przeniesienia praw do lokalu, w którym zainstalowane są urządzenia emitujące hałas, niespełniający wymaganych norm. Sąd oczywiście nie przesądza przy tym, że do takiego przeniesienia praw doszło. Ocena, czy skarżący w dalszym ciągu prowadzi dyskotekę i czy ma możliwość wykonania nakazu objętego tytułem wykonawczym, przekracza kognicję sądu w tej sprawie. To organ powinien ustalić, czy pomiędzy datą ostatecznego oddalenia zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej, a wydaniem postanowienia o nałożeniu kolejnej (trzeciej) grzywny w celu przymuszenia zaistniały zdarzenia prawne skutecznie przenoszące obowiązki na inny podmiot. Będzie to wymagało analizy treści załączonych umów, wskazanych w nich załączników, które nie zostały załączone i oceny umocowania osób, które umowy zawierały.
Należy jedynie podkreślić, że w przypadku udokumentowanego przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego (na przykład w wyniku zmiany właściciela rzeczy), postępowanie egzekucyjne "jest kontynuowane", przy czym - co należy podkreślić - "dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy". Wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny jest taką czynnością egzekucyjną (zob. art. 1a pkt 2 i 12 u.p.e.a. oraz por. z art. 64a § 1 pkt 1 u.p.e.a.). W art. 28a u.p.e.a. zastrzega się jedynie, że zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych wymaga wystawienia przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowania go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego.
Tym samym organ odwoławczy miał obowiązek zbadania, czy 15 maja 2023 r. doszło do skutecznego przeniesienia obowiązku polegającego na obniżeniu hałasu emitowanego przez urządzenia nagłaśniające w dyskotece przy ul. [...] w Ł. na osobę prawną – "P" Sp. z o.o. w Ł.. W przypadku skutecznego przejścia tych praw – dotychczasowe czynności egzekucyjne pozostałyby oczywiście w mocy (w tym pierwsza nałożona na K. S. grzywna w celu przymuszenia z 18 lipca 2022 r.), możliwe byłoby również nałożenie na "P" Sp. z o.o. w Ł. grzywny w celu przymuszenia, ale dopiero po wystawieniu na tę spółkę nowego tytułu wykonawczego.
Rozpoznając ponownie sprawę Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uwzględni powyższe wskazania. Z tego względu, uznając, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 597 zł składa się wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – Dz.U. z 2023 r. poz. 1964), 100 zł tytułem uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego od skargi oraz 17 zł uiszczonej przez skarżącego opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
EC