III SA/Łd 834/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2014-10-31
NSApodatkoweŚredniawsa
prawo pomocykoszty sądowepodatek akcyzowyprzedsiębiorcasytuacja finansowauzasadnienie wnioskuWSApostanowienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym skarżącemu A. Z. w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego, uznając, że pomimo strat w działalności gospodarczej, skarżący posiada wystarczające środki finansowe.

Skarżący A. Z. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej i wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację finansową i wielość równocześnie złożonych skarg. Sąd analizując dochody z działalności gospodarczej, obroty firmy, koszty utrzymania oraz posiadane kredyty, a także fakt nieujawnienia prywatnego rachunku bankowego z kwotą 10.000 zł, uznał, że skarżący nie wykazał braku możliwości pokrycia kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpatrywał wniosek A. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej uchylającą decyzję określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym za okres od lutego do grudnia 2011 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący złożył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, wskazując na znaczną wysokość wpisu oraz wielość równocześnie złożonych skarg jako powody niemożności poniesienia kosztów. Analiza dokumentów wykazała, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą o znaczących obrotach miesięcznych (ponad 300 tys. zł), posiada dwa kredyty obrotowe z miesięcznymi kosztami obsługi w wysokości ok. 5.000 zł, a jego koszty utrzymania wynoszą ok. 154 zł miesięcznie. Sąd zwrócił uwagę na fakt, że skarżący nie ujawnił posiadania prywatnego rachunku bankowego z kwotą 10.000 zł. Pomimo strat wykazywanych w działalności gospodarczej, sąd uznał, że skarżący nie wykazał obiektywnego braku środków na pokrycie kosztów postępowania, zwłaszcza w kontekście wielkości obrotów i możliwości wygospodarowania części środków na koszty sądowe. Sąd podkreślił, że instytucja prawa pomocy jest przeznaczona dla osób rzeczywiście ubogich, a przedsiębiorca z znacznym majątkiem i obrotami nie należy do tej grupy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie wykaże obiektywnego braku środków na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, a wielkość obrotów i posiadany majątek przeczą jego twierdzeniom o braku środków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wysokie obroty firmy, posiadane kredyty i nieujawnienie prywatnego rachunku bankowego świadczą o możliwości pokrycia kosztów sądowych, nawet jeśli działalność generuje stratę bilansową. Prawo pomocy jest dla osób rzeczywiście ubogich.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 243 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 245 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 245 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

p.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

p.p.s.a. art. 258 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 7 - podstawa do orzeczenia o odmowie przyznania prawa pomocy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 199

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek strony do partycypacji w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wysokość obrotów działalności gospodarczej skarżącego przeczy jego twierdzeniom o braku środków. Skarżący posiadał prywatny rachunek bankowy, którego nie ujawnił, co uniemożliwia pełną ocenę jego sytuacji finansowej. Strata bilansowa w działalności gospodarczej nie jest równoznaczna z brakiem środków na pokrycie kosztów postępowania. Skarżący reguluje miesięczne zobowiązania z tytułu kredytów obrotowych w kwocie ok. 5.000 zł, co świadczy o możliwości ponoszenia innych wydatków.

Odrzucone argumenty

Znaczna wysokość wpisu sądowego i wielość równocześnie złożonych skarg uniemożliwiają poniesienie kosztów sądowych.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest mianem "prawa ubogich" Wielkość obrotów prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej przeczy jego twierdzeniom o braku jakichkolwiek środków Strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza automatycznie braku środków finansowych na pokrycie kosztów postepowania

Skład orzekający

Małgorzata Kowalska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy dla przedsiębiorców, ocena sytuacji finansowej wnioskodawcy, znaczenie ujawnienia wszystkich posiadanych środków."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów p.p.s.a. w zakresie prawa pomocy dla przedsiębiorców.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia sytuację finansową przedsiębiorcy ubiegającego się o prawo pomocy, co jest istotne dla praktyków prawa i samych przedsiębiorców.

Przedsiębiorca z milionowymi obrotami chce zwolnienia z kosztów sądowych. Sąd sprawdza, czy naprawdę jest "ubogi".

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 834/14 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2014-10-31
Data wpływu
2014-09-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Małgorzata Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I GSK 1383/15 - Wyrok NSA z 2017-10-05
I GZ 630/14 - Postanowienie NSA z 2015-01-09
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 243 par.1, art. 245 p[ar. 1 i 3, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 258 par. 2 pkt 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Dnia 31 października 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 31 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: uchylenia decyzji określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym za miesiące od lutego do grudnia 2011 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu A. Z. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Uzasadnienie
W dniu 1 września 2014 roku A. Z. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [...] uchylającą w całości decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z [...] określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiące od lutego do grudnia 2011 roku.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł podatnik złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Wskazał, że z uwagi na znaczną wysokość wpisu oraz wielość złożonych równocześnie skarg nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego do sprawy III SA/Łd 701/14 wynika, że skarżący wspólnie z rodzicami prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę pod nazwą "O." w zakresie sprzedaży paliw w wysokości 2.300 zł miesięcznie oraz dochody z renty ojca w kwocie 760 zł miesięcznie i z dzierżawy uzyskiwane przez jego matkę w wysokość 1.100 zł miesięcznie. Z nadesłanej kopi deklaracji podatkowej za rok 2013 wynika, że działalność gospodarcza podatnika w roku ubiegłym wygenerowała przychód na poziomie 3.833.473 zł koszty w wysokości 3.813.729 zł i w efekcie przyniosła dochód w wysokości 19.744 zł. W okresie od stycznia do sierpnia br. przychód z prowadzonej działalności gospodarczej zamknął się dla skarżącego kwotą 2.687.082 zł przy kosztach w wysokości 2.705.752 zł w efekcie działalność ta w chwili obecnej przynosi stratę w wysokości ok. 18.600 zł. Skarżący zamieszkuje w domu będącym własnością jego rodziców, wykazane koszty jego utrzymania zamykają się kwotą 154 zł miesięcznie (opłata za prąd i wodę). Wnioskodawca wraz z matką są właścicielami stacji paliw, na której swoją działalność gospodarczą prowadzi skarżący. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że miesięczny obrót firmy wnioskodawcy wniósł w maju br. 339.775 zł, czerwcu 330.927 zł, w lipcu 433.098 zł, zaś w sierpniu 405.373 zł. Wnioskodawca posiada dwa kredyty obrotowe w kwocie 400.000 i 200.000 zł, miesięczne koszty ich obsługi kształtują się na poziomie 5.000 zł. Z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą wynika, że skarżący posiada także rachunek prywatny o numerze [...], na który w dniu 28 sierpnia br. przelał kwotę 10.000 zł z rachunku firmowego w banku A, jednak jego posiadania nie ujawnił w formularzu PPF ani w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie prawa pomocy.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek nie jest zasadny.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy dołączonych do niego dokumentów wynika, że wnioskodawca wspólnie z rodzicami prowadzi gospodarstwo domowe którego miesięczne dochody zamykają się kwota ok. 4.700 zł. W roku 2013 prowadzona przez wnioskodawcę działalność gospodarcza przyniosła dochód w wysokości 19.744 zł. W okresie od stycznia do sierpnia br. przychód z prowadzonej działalności gospodarczej zamknął się dla skarżącego kwotą 2.687.082 zł przy kosztach w wysokości 2.705.752 zł w efekcie działalność ta przyniosła stratę w wysokości ok. 18.600 zł. Skarżący zamieszkuje w domu będącym własnością jego rodziców, wykazane koszty jego utrzymania zamykają się kwotą ok. 154 zł miesięcznie (opłata za prąd i wodę). Wnioskodawca wraz z matką są właścicielami stacji paliw, na której swoją działalność gospodarczą prowadzi skarżący. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że miesięczny obrót firmy wnioskodawcy wniósł w maju br. 339.775 zł, czerwcu 330.927 zł, w lipcu 433.098 zł, zaś w sierpniu 405.373 zł. Wnioskodawca posiada dwa kredyty obrotowe w kwocie 400.000 i 200.000 zł, miesięczne koszty ich obsługi kształtują się na poziomie ok.5.000 zł. Z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą wynika, że skarżący posiada także rachunek prywatny o numerze [...], na który w dniu 28 sierpnia br. przelał kwotę 10.000 zł z rachunku firmowego w banku A, jednak jego posiadania nie ujawnił w formularzu PPF ani w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie prawa pomocy.
Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (500 zł) oraz fakt, że przed tutejszym sądem ze skarg wnioskodawcy równocześnie zawisło 12 spraw i łączna wysokość obciążających stronę wpisów sądowych przekracza kwotę 17.000 zł stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny.
Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Wielkość obrotów prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej przeczy jego twierdzeniom o braku jakichkolwiek środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe w sprawie. Skarżący w ramach prowadzonej działalności obraca co miesiąc kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wszystkich wpisów od skarg w sprawach zawisłych przed tutejszym sądem. Powyższe wskazuje, że może część środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie swojej działalności gospodarczej, wygospodarować na pokrycie kosztów obecnego procesu. Oceny takiej nie zmienia okoliczność, iż działalność ta w chwili obecnej przynosi stratę. Strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza automatycznie braku środków finansowych na pokrycie kosztów postepowania (por. przykładowo postanowienia NSA: z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 260/08, LEX nr 479125 i z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II GZ 112/11, LEX nr 783893). Bieżąca strata z działalności gospodarczej wnioskodawcy jest efektem zakrojonych na szeroką skalę zakupów w miesiącu lipcu br. Powyższe nie pozwala na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez stronę. Dla oceny przedmiotowego wniosku nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że skarżący co miesiąc reguluje swoje zobowiązania prywatnoprawne z tytułu posiadanych kredytów obrotowych w granicach 5.000 zł, a przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżącego. Wreszcie nieujawnienie posiadanego prywatnego rachunku bankowego, na który wnioskodawca 28 sierpnia br przelał kwotę 10.000 zł nie pozwala na pełną ocenę możliwości finansowania kosztów postepowania przez stronę i musi zostać potraktowana jako niewykazanie obiektywnego baku środków na pokrycie kosztów procesu. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł, skarżący będący przedsiębiorcą i właścicielem znacznej wartości majątku nie należy do tego kręgu podmiotów.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
m.k.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI