III SA/Łd 829/19

III SA/Łd 829/19 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2020-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1510
art. 134 ust. 1, art. 142 ust. 1, ust. 5 pkt 1, art. 149 ust. 1 pkt 7, ust. 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 2190
art. 22 ust. 1, 2, art. 103, art. 105 ust. 4a, art. 111
Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 357
par. 2 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki  specjalistycznej
Dz.U. 2016 poz 1372
par. 5 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia  umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej
Dz.U. 2018 poz 1897
par. 17 ust. 2a
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o  udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 31 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi A. Spółki Jawnej z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania od rozstrzygnięcia postępowania o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 12 lipca 2019 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 149 ust. 3, art. 149 ust. 1 pkt 7, art. 142 ust. 5 pkt 1 oraz art. 154 ust. 4, 5, 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1510 ze zm.), zwanej dalej u.ś.o.z., Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia po rozpatrzeniu wniosku A. Spółki jawnej z siedzibą w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z [...] r. o oddaleniu odwołania od rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia o kodzie postępowania nr [...] w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie położnictwa i ginekologii na terenie obszaru: B. (1016022), B. (1016032), C. (1016042), I. (1016052), L. (1016062), R. (1016072), R. (1016082), U. (1016102), Ż. (1016112).
W uzasadnieniu organ administracji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że na podstawie art. 139 ust. 2 u.ś.o.z. ogłosił konkursu ofert poprzedzający zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres obowiązywania umowy od 1 kwietnia do 31 grudnia 2019 r. w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie położnictwa i ginekologii na obszarze: B. (1016022), B. (1016032), C. (1016042), I. (1016052), L. (1016062), R. (1016072), R. (1016082), U. (1016102), Ż. (1016112). W ogłoszeniu konkursu ofert wskazano wartość zamówienia nie większą niż 70 000,00 zł. W ogłoszeniu wskazano, że po przeprowadzeniu postępowania zostaną zawarte maksymalnie 2 umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W postępowaniu złożono 2 oferty. Na podstawie art. 151 ust. 1 u.ś.o.z. 28 marca 2019 r. nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania. Informacja o rozstrzygnięciu postępowania została opublikowana na tablicach ogłoszeń oraz stronie internetowej [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.
4 kwietnia 2019 r. Narodowego Funduszu Zdrowia [...] Oddziału Wojewódzkiego w Ł., wpłynęło odwołanie złożone przez spółkę A.
W odwołaniu skarżąca zarzuciła komisji naruszenie:
- art. 134 ust. 1 w zw. z art. 149 ust. 3 u.ś.o.z. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przeprowadzeniu postępowania konkursowego z pominięciem skarżącej ze względu na nieuzasadnione odrzucenie jej oferty, co skutkowało naruszeniem zasady równego traktowania oferentów uczestniczących w postępowaniu konkursowym i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji;
- art. 107 ust. 5 pkt 3a w zw. z art. 131b ust. 1 oraz ust. 2 u.ś.o.z. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie wymaganego stanu dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej na wskazanym obszarze w taki sposób, że zakwalifikowano wyłącznie jedną ofertę do udzielania świadczeń na tym obszarze, nie biorąc pod uwagę Mapy Regionalnej zapotrzebowania na świadczenia opieki zdrowotnej oraz dostępności do świadczeń na terenie całego obszaru, co w konsekwencji doprowadziło do wyboru oferenta, którego oferta nie zabezpiecza całego obszaru objętego postępowaniem, a dodatkowo obejmuje swym zasięgiem obszary dotychczas zabezpieczone.
Decyzją z [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia oddalił odwołanie w całości oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
27 maja 2019 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku przedstawiła tożsame zarzuty, co w odwołaniu z 4 kwietnia 2019 r.
Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy organ administracji wskazał, że oferenci przystępujący do konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym w szczególności rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 357 ze zm.), rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 188 ze zm.), rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1372 ze zm.), u.ś.o.z., rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1146 ze zm.), ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2190 ze zm.), winni zgodnie z art. 146 ust. 1 u.ś.o.z., spełnić wymagania określone przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w zarządzeniu nr 15/2019/DSM z dnia 7 lutego 2019 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarządzeniu nr 18/2017/DSOZ z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarządzeniu nr 19/2017/DSOZ z dnia 15 marca 2017 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarządzeniu nr 22/2018/DSOZ z dnia 14 marca 2018 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna, zarządzeniu nr 64/2018/DSOZ z dnia 29 czerwca 2018 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna, zarządzeniu nr 81/2018/DSOZ z dnia 14 sierpnia 2018 r. zmieniającym niektóre zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarządzeniu nr 94/2018/DSOZ z dnia 14 września 2018 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna. W ogłoszeniu postępowania zostały wskazane i opublikowane akty prawne, które zawierały, m.in. wymagania określone przez Ministra Zdrowia i Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. W części jawnej konkursu ofert komisja konkursowa dokonała oceny formalno-prawnej złożonych ofert stwierdzając, że oferty zawierają braki, które w wyznaczonym terminie zostały uzupełnione przez oferenta Gminny Zespół Ochrony Zdrowia w U. Oferta została przyjęta do dalszego postępowania. Spółka A. w wyznaczonym przez komisję konkursową terminie przedłożyła dokumenty i oświadczenia, których analiza, w odniesieniu do stwierdzonych braków, spowodowała odrzucenie oferty. Zawiadomienie o odrzuceniu oferty zostało wysłane do spółki A. 25 marca 2019 r. Protest skarżącej został oddalony w całości.
Komisja konkursowa na podstawie § 17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1980 ze zm.) przeprowadziła 21 marca 2019 r. weryfikację oferenta Gminny Zespół Ochrony Zdrowia w U. i potwierdziła dane zawarte w ofercie oferenta. Oferta ta zostały przyjęta do dalszego postępowania.
Po odrzuceniu oferty spółki A. do części niejawnej postępowania została przyjęta oferta złożona przez Gminny Zespół Ochrony Zdrowia w U. W rozstrzygnięciu postępowania komisja konkursowa dokonała wyboru oferty, która nie została odrzucona, tj. oferty złożonej przez Gminny Zespół Ochrony Zdrowia w U. Komisja konkursowa w ramach postępowania konkursowego stosowała te same zasady i przepisy prawa wobec wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu. Przedmiot zamówienia został opisany przez zamawiającego w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty. Określenie przedmiotu zamówienia było zgodne z wymogami określonymi w art. 140 ust. 2 i art. 141 u.ś.o.z.. Zgodnie z art. 134 ust. 2 u.ś.o.z. wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępnione były wszystkim świadczeniodawcom na tych samych zasadach. Dostępne były na tablicach ogłoszeń u zamawiającego (w siedzibie Oddziału) oraz na stronach internetowych Oddziału. Sposób udostępnienia materiałów umożliwiał zapoznanie się z nimi przez wszystkich oferentów. Kryteria oceny ofert, zasady punktowania i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianie w toku trwania postępowania. Ocena ofert odbywała się w oparciu o enumeratywnie określone kryteria, z wyłączeniem dowolności w tym zakresie. Kryteria oceny były jednakowe dla wszystkich i przejrzyste. W oparciu o kryteria określone w rozporządzeniu dokonano oceny ofert. Komisja konkursowa w tym zakresie nie dokonała żadnych zmian.
Ustosunkowując się do zarzutów skarżącej organ administracji podniósł, że skarżąca złożyła ofertę 12 marca 2019 r. Komisja konkursowa po sprawdzeniu oferty 19 marca 2019 r. wezwała skarżącą do usunięcia braków formalnych w terminie do 21 marca 2019 r. W wezwaniu komisja konkursowa wskazała na rozbieżności pomiędzy odpowiedzią ankietową 1.1.2.1 a danymi zawartymi w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą prowadzoną przez Wojewodę [...] oraz niezgodności odpowiedzi ankietowej na pytanie 1.5.1.1 z danymi zawartymi w formularzu ofertowym, tj.: brak w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą prowadzonym przez Wojewodę [...] gabinetu diagnostyczno-zabiegowego. Zgodnie z załącznikiem nr 1 poz. 34 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej warunkiem wymaganym dla świadczeń gwarantowanych udzielanych w poradni specjalistycznej – położnictwo i ginekologia jest posiadanie gabinetu diagnostyczno-zabiegowego w lokalizacji. W § 2 pkt 4 wskazanego rozporządzenia pojęcie "w lokalizacji" zdefiniowano jako budynek lub zespół budynków oznaczonych tym samym adresem albo oznaczonych innymi adresami, ale położonych obok siebie i tworzących funkcjonalną całość, w których zlokalizowane jest miejsce udzielania świadczeń. Komisja konkursowa po zapoznaniu z księgą rejestrową odwołującego stwierdziła, że na dzień złożenia oferty podmiot nie posiada gabinetu diagnostyczno-zabiegowego w lokalizacji ani w miejscu udzielania świadczeń. Jako miejsce udzielania świadczeń objętych przedmiotem postępowania oferent wskazał poradnię ginekologiczno-położniczą zlokalizowaną w I. przy ul. B. 4. W odpowiedzi na wezwanie oferent przedstawił umowę podwykonawstwa na świadczenia diagnostyczno-zabiegowe z Przychodnią Rodzinną M.K., M.S. Sp. j. oraz wydruk rejestru Przychodni Rodzinnej M.K., M.S. Sp. j. z 26 marca 2019 r. Komisja konkursowa weryfikowała rejestr Przychodni Rodzinnej M.K. M.S. Sp. J. na dzień złożenia oferty, tj. 12 marca 2019 r. a także w dniu analizy oferty i sprawdziła zapisy w rejestrze w dniu analizy złożonych uzupełnień do oferty, tj. 22 marca 2019 r. i stwierdziła, że wskazany pomiot nie posiadał na dzień złożenia oferty w rejestrze (W10) 000000169871 gabinetu diagnostyczno-zabiegowego na kod resortowy funkcji ochrony zdrowia, stanowiący część IX systemu resortowych kodów identyfikacyjnych – H.C. 1.3.3 leczenie ambulatoryjne specjalistyczne, kod resortowy dziedziny medycyny, stanowiący część X systemu kodów identyfikacyjnych – 29 Położnictwo i ginekologia zarejestrowanego w miejscu wskazanym w ofercie. Zapis taki pojawia się w księdze rejestrowej 25 marca 2019 r. W strukturze Przychodni Rodzinnej M.K., M.S. Sp. J. była zarejestrowana od 1 września 2018 r komórka organizacyjną pod adresem B. 4 w I., opisana w sposób następujący: Gabinet diagnostyczno-zabiegowy 9450 Kod resortowy identyfikujący komórkę organizacyjną stanowiący część VII systemu resortowych kodów identyfikacyjnych – 023 Kod resortowy funkcji ochrony zdrowia, stanowiący część IX systemu resortowych kodów identyfikacyjnych – HC.4.6 Usługi pielęgnacyjne, HC 1.3.9 Pozostała opieka ambulatoryjna, Kod resortowy dziedziny medycyny, stanowiący część X systemu kodów identyfikacyjnych – 16 Medycyna Rodzinna, 80 Pielęgniarstwo rodzinne dla pielęgniarek: Wpis według stanu na 12 marca 2019 r. Wpis świadczeń zdrowotnych udzielanych w komórce organizacyjnej gabinet diagnostyczno-zabiegowy w zakresie leczenia ambulatoryjnego specjalistycznego – położnictwo i ginekologia został wprowadzony po dacie złożenia ofert, na etapie prowadzonego postępowania konkursowego. Wpis taki nie istniał w dacie złożenia oferty. Komisja konkursowa weryfikowała również rejestr skarżącej na dzień złożenia oferty, tj. 12 marca 2019 r., a także w dniu analizy oferty i dokonała jego wydruku na 19 marca 2019 r. oraz sprawdziła zapisy w rejestrze w dniu analizy złożonych uzupełnień do oferty, tj. 22 marca 2019 r. i stwierdziła brak wskazania gabinetu diagnostyczno-zabiegowego wykorzystywanego przez poradnię położnictwa i ginekologii w miejscu realizacji świadczeń wskazanym w ofercie. Zapis w księdze rejestrowej gabinetu diagnostyczno-zabiegowego 9450, kod resortowy identyfikujący komórkę organizacyjną stanowiącą część VII systemu resortowych kodów identyfikacyjnych – 030, kod resortowy funkcji ochrony zdrowia, stanowiący część IX systemu resortowych kodów identyfikacyjnych – H.C. 1.3.3 Leczenie ambulatoryjne specjalistyczne, kod resortowy dziedziny medycyny, stanowiący cześć X systemu kodów identyfikacyjnych – 29 Położnictwo i ginekologia pojawił się 25 marca 2019 r. Wcześniej w miejscu realizacji świadczeń, tj. I. , ul. B. 4 nie działał żaden gabinet diagnostyczno-zabiegowy, mimo wskazania przez oferenta w ofercie, że taki gabinet posiada w miejscu realizacji świadczeń. W ocenie organu administracji, powyższe jednoznacznie potwierdza, że oferent na dzień złożenia oferty nie posiadał gabinetu diagnostyczno-zabiegowego na kod resortowy funkcji ochrony zdrowia, stanowiący część IX systemu resortowych kodów identyfikacyjnych – H.C. 1.3.3 leczenie ambulatoryjne specjalistyczne, kod resortowy dziedziny medycyny, stanowiący część X systemu kodów identyfikacyjnych – 29 Położnictwo i ginekologia, a określającym zakres świadczeń realizowanych w komórce, zarejestrowanego w miejscu wskazanym w ofercie. Ani oferent, ani podmiot wskazany przez niego jako podwykonawca, nie spełniał wymagań posiadania na dzień złożenia oferty gabinetu diagnostyczno-zabiegowego, ponieważ we wpisie do Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą prowadzonym przez Wojewodę [...] na dzień złożenia oferty brak było wpisu, który dokładnie i jednoznacznie opisywał strukturę, tj. posiadanie gabinetu diagnostyczno-zabiegowego, który jest przeznaczony do wykorzystania przez poradnię ginekologiczno-położniczą tj. posiada wpis wskazujący, że są w nim udzielanie świadczenia leczenia ambulatoryjnego specjalistycznego w dziedzinie położnictwo i ginekologia. Komisja analizując treść księgi rejestrowej oferenta stwierdziła, że w dniu złożenia oferty oferent nie miał zarejestrowanego gabinetu diagnostyczno-zabiegowego przypisanego do poradni położniczo-ginekologicznej w miejscu wskazanym w ofercie, a w związku z tym nie spełniał wymaganych warunków. Oferent w momencie składania oferty zadeklarował spełnianie warunków wymaganych w pytaniu ankietowym nr 1.5.1.1. Natomiast oferent składając protest potwierdził, że gabinet diagnostyczno-zabiegowy na kod resortowy funkcji ochrony zdrowia, stanowiący część IX systemu resortowych kodów identyfikacyjnych H.C. 1.3.3 leczenie ambulatoryjne specjalistyczne, kod resortowy dziedziny medycyny, stanowiący część X systemu kodów identyfikacyjnych – 29 Położnictwo i ginekologia został wpisany w księdze rejestrowej 25 marca 2019 r. Tym samym potwierdził, że na dzień składnia oferty nie spełniał warunków wymaganych. Oferent 12 marca 2019 r. złożył oświadczenie, z którego treści wynika między innymi, że zapoznał się z przepisami zarządzenia oraz warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania, stąd słusznym jest przyjęcie, że w dniu złożenia oferty, znał treść rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Nadto oferent oświadczył, że dane przedstawione w ofercie i oświadczeniach są zgodne ze stanem prawnym i faktycznym. W ogłoszeniu o konkursie ofert wskazano, że oferty mogą składać podmioty będące świadczeniodawcami w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa i spełniające w szczególności warunki określone w wymienionym rozporządzeniu. Komisja konkursowa po zapoznaniu z wpisem oferenta w rejestrze podmiotów leczniczych stwierdziła, że nie posiada on żadnego wpisu, który potwierdzałby spełnianie warunków, co do posiadania gabinetu diagnostyczno-zabiegowego na potrzeby poradni ginekologiczno-położniczej i miała obowiązek wezwać oferenta do uzupełnienia braków w tym zakresie, tj. wykazania, że spełnia ten warunek na dzień złożenia oferty. Dane zawarte w rejestrze podmiotów leczniczych nie potwierdziły spełniania wskazanego warunku wymaganego przez odwołującego, co oznaczało, że komisja konkursowa miała prawo do wezwania oferenta w zakresie wykazania, że stosowny wpis według stanu na dzień złożenia oferty posiadał. Z treści oferty nie wynikało bowiem, że w tym zakresie podmiot zawarł umowę na podwykonawstwo. Na pytanie rankingujące nr 1.1.1.1 Realizacja świadczeń zdrowotnych będących przedmiotem umowy bez udziału podwykonawców, z wyłączeniem laboratoryjnej diagnostyki medycznej i mikrobiologicznych badań laboratoryjnych oraz świadczeń diagnostyki onkologicznej, o których mowa w § 6a ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej skarżąca udzieliła odpowiedzi twierdzącej i nie wskazała w ofercie żadnych podwykonawców. Na pytanie nr 1.1.2.1 Gabinet diagnostyczno-zabiegowy dostępny na wyłączność przez 100% czasu pracy poradni – w miejscu udzielania świadczeń lub w lokalizacji – skarżąca również udzielił odpowiedzi twierdzącej. Jednocześnie w zasobach wskazała, że gabinet diagnostyczno-zabiegowy posiada w miejscu udzielania świadczeń. Wobec takiej treści oferty gabinet diagnostyczno-zabiegowy na potrzeby poradni zgłoszonej w ofercie oferent winien mieć wpisany w rejestrze podmiotów leczniczych, według stanu na dzień złożenia oferty. Udzielenie odpowiedzi twierdzącej na wymienione pytania ankietowe wiązało się z przyznaniem punktów rankingujących. Dopiero w sytuacji, gdy komisja konkursowa na podstawie danych zawartych w rejestrze podmiotów leczniczych ustaliła, że skarżąca nie posiada gabinetu diagnostyczno-zabiegowego i wezwała ją do uzupełnienia braków w tym zakresie, skarżąca złożyła umowę o podwykonawstwo z Przychodnią Rodzinną M.K., M.S. Spółka Jawna i zmienił treść oferty w zakresie pytania nr 1.1.1.1 z "tak" na "nie". Skarżąca nie zmieniła danych zawartych w zasobach i podtrzymała oświadczenie, że gabinet diagnostyczno-zabiegowy posiada w miejscu udzielania świadczeń, a nadto odpowiedź twierdzącą na pytanie ankietowe nr 1.1.2.1. Oferent nie uzupełnił braków formalnych oferty w terminie, co wiązało się z brakiem spełnienia warunków wymaganych do realizacji świadczeń, będących przedmiotem postępowania i skutkowało odrzuceniem oferty na podstawie art. 149 ust. 3 u.ś.o.z. Zastosowanie w sprawie znajduje również art. 149 ust. 1 pkt 7 u.ś.o.z., tj. oferta podlega odrzuceniu z uwagi na brak spełnienia przez oferenta lub ofertę wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 146 ust 1 pkt 2. Skoro bowiem oferent nie usunął braków w zakresie spełniania warunku wymaganego, określonego w załączniku nr 1 poz. 34 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej określającym, że warunkiem wymaganym dla świadczeń gwarantowanych udzielanych w poradni specjalistycznej – położnictwo i ginekologia jest posiadanie gabinetu diagnostyczno-zabiegowego w lokalizacji, to uznać należy, że w sprawie zastosowanie znajduje również art. 149 ust. 1 pkt 7 u.ś.o.z. Organ administracji stwierdził przy tym, że brak spełnienia warunków wymaganych (w niniejszej sprawie warunku wymaganego) nie może skutkować obniżeniem punktów rankingujących, bowiem brak spełnienia tych warunków (tego warunku) przez oferenta wiąże się zawsze z odrzuceniem oferty. Wskazując na § 12 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 maja 2012 r. w sprawie systemu resortowych kodów identyfikacyjnych oraz szczegółowego sposobu ich nadawania (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 173) organ administracji stwierdził, że w księdze rejestrowej oferenta prawidłowo wpisano jego gabinet diagnostyczno-zabiegowy w poradni położniczo-ginekologicznej w Będkowie (kom. org. 015). To prowadzi do wniosku, że oferent posiada wiedzę w jaki sposób powinien być prawidłowo zarejestrowany gabinet diagnostyczno-zabiegowy, aby mógł być wykorzystywany w realizacji świadczeń w konkretnym zakresie świadczeń. Organ administracji wskazał także, że w ogłoszeniu stosownie do art. 139 ust. 3 pkt 5 u.ś.o.z. określono obszar terytorialny, dla którego jest przeprowadzane postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz wskazano maksymalną liczbę umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które zostaną zawarte po przeprowadzeniu tego postępowania. Wobec tego możliwym było zawarcie jednej albo dwóch umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na określonym w postępowaniu obszarze. Sposób określania obszarów, dla których było przeprowadzane postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej uwzględniał potrzeby zdrowotne oraz uwarunkowania geograficzne i komunikacyjne. Liczba zawartych umów nie wpływa na ograniczenie dostępności do świadczeń. Wybór większej liczby świadczeniodawców na terenie objętym postępowaniem nie spowodowałby zwiększenia kwoty jaką organ administracji określił w ogłoszeniu o postępowaniu, a tym samym nie spowodowałby zwiększenia liczby zakontraktowanych świadczeń. Istotnym czynnikiem mającym wpływ na dostępność do świadczeń jest posiadanie przez oferenta personelu, udzielającego świadczeń w odpowiednim wymiarze zatrudniania, w przeliczeniu na pacjenta oraz posiadającego stosowne kompetencje, zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Oferent, który został wybrany do realizacji świadczeń, posiadał wymagany personel w odniesieniu do liczby świadczeń wskazanych w ofercie. Komisja konkursowa w wyniku rozstrzygnięcia konkursu ofert zabezpieczyła świadczenia opieki zdrowotnej w przedmiotowym rodzaju i zakresie. Wybrany w wyniku rozstrzygnięcia postępowania konkursowego świadczeniodawca, w ocenie organu administracji, zapewnia prawidłową realizację świadczeń opieki zdrowotnej dla świadczeniobiorców. Potencjał, przedstawiony w wybranej ofercie do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej umożliwia wywiązanie się z podjętych przez Fundusz zobowiązań. Tym samym gwarantuje zabezpieczenie potrzeb zdrowotnych pacjentów na danym obszarze. Wskazana w ogłoszeniu liczba 2 umów jedynie wyznaczała górny limit umów, które mogą być zawarte w wyniku rozstrzygnięcia postępowania konkursowego. Wybranie 1 oferenta pozostaje w pełnej zgodności z ogłoszeniem.
W skardze na powyższą decyzję spółka A. wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją z 10 maja 2019 r. oraz o orzeczenie o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa procesowego na podstawie norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:
1. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynik sprawy – art. 138 § 2 k.p.a. w zw. art. 134 ust. 1 w zw. z art. 149 ust. 3 u.ś.o.z. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy decyzji z 10 maja 2019 r., podczas gdy zachodziły podstawy do jej uchylenia i ponownego rozpatrzenia sprawy, ponieważ postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone z pominięciem skarżącej ze względu na nieuzasadnione odrzucenie jej oferty, co skutkowało naruszeniem zasady równego traktowania oferentów uczestniczących w postępowaniu konkursowym i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji;
2. obrazę przepisów prawa materialnego mającą wpływ na wynik sprawy – art. 107 ust. 5 pkt 3a w zw. z art. 131b ust. 1 oraz ust. 2 u.ś.o.z. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia, które nie uwzględniało wymaganego stanu dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej w taki sposób, że zakwalifikowano wyłącznie jedną ofertę do udzielania świadczeń na tym obszarze, nie biorąc pod uwagę Mapy Regionalnej zapotrzebowania na świadczenia opieki zdrowotnej oraz dostępności do świadczeń na terenie całego obszaru, co w konsekwencji doprowadziło do wyboru oferenta, którego oferta nie zabezpiecza całego obszaru objętego postępowaniem, a dodatkowo obejmuje swym zasięgiem obszary dotychczas zabezpieczone.
3. obrazę przepisów prawa materialnego mającą wpływ na wynik sprawy – art. 133 u.ś.o.z. w zw. z § 3a pkt 2 Ogólnych warunków umów (załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1146 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że powierzenie realizacji części umowy podwykonawcy nie spełnia warunków realizacji świadczeń.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając niniejszą sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z 12 lipca 2019r. utrzymująca w mocy decyzję z [...] r. o oddaleniu odwołania od rozstrzygnięcia postępowania o zwarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjnej opieki specjalistycznej w zakresie położnictwa i ginekologii na obszarze B., Bu., C., I., L., R., R., U. i Ż.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U z 2018r. poz.1510 ze zm.), dalej u.ś.o.z., ustawy z 15 kwietnia 2011r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2018r. poz.2190), rozporządzenia Ministra Zdrowia z 6 listopada 2013r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz.U z 2016r. poz.357 ze zm.), rozporządzenia Ministra Zdrowia z 5 sierpnia 2016r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępownaiu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2016r. poz.1372), rozporządzenia Ministra z 17 maja 2012r. w sprawie systemu resortowych kodów identyfikacyjnych oraz szczegółowego sposobu ich nadawania (Dz.U z 2019r. poz.173).
Zgodnie z treścią art.134 ust.1 u.ś.o.z. fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.
W myśl art.142 ust.1 wymienionej ustawy konkurs ofert składa się z części jawnej i niejawnej.
Zgodnie z treścią art.149 ust.1 pkt.7 cytowanej ustawy odrzuca się ofertę jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2;
W myśl art.149 ust.3 cytowanej ustawy w przypadku gdy świadczeniodawca nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów lub gdy oferta zawiera braki formalne, komisja wzywa oferenta do usunięcia tych braków w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia oferty.
Zgodnie z treścią art.103 ustawy z 15 kwietnia 2011r. działalność leczniczą można rozpocząć po uzyskaniu wpisu do rejestru z zastrzeżeniem art.104.
W myśl załącznika nr 1 do rozporządzenia z 6 listopada 2013r. poz.34 warunkiem dla świadczeń gwarantowanych udzielanych w poradni specjalistycznej położnictwo i ginekologia jest posiadanie gabinetu diagnostyczno – zabiegowego w lokalizacji.
Zgodnie z treścią § 5 ust.1 rozporządzenia z 5 sierpnia 2016r. oferent, który deklaruje spełnianie warunku podlegającego ocenie, jest obowiązany w okresie związania ofertą oraz przez cały okres realizacji umowy, chyba, że przepisy rozporządzenia stanowią inaczej.
W myśl § 11 ust.1 i 2 rozporządzenia z 17 maja 2012r. część X systemu stanowi kod charakteryzujący dziedziny medycyny, pielęgniarstwa albo dziedziny mające zastosowanie w ochronie zdrowia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne. Kody dziedzin, o których mowa w ust. 1, są określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
Zgodnie z treścią § 12 rozporządzenia z 17 maja 2012r. w przypadku podmiotu leczniczego kody stanowiące części IX i X systemu tworzą łącznie profil medyczny i określają zakres świadczeń zdrowotnych wykonywanych w jednostce organizacyjnej lub komórce organizacyjnej zakładu leczniczego.
Z zebranego materiału odwodowego wynika, że Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ zamieścił ogłoszenie o przeprowadzeniu postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w trybie konkursu ofert poprzedzającym zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od 1 kwietnia 2019r. do 31 października 2019r. w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie położnictwa i ginekologii na obszarze 9 miejscowości na terenie województwa [...]. W ogłoszeniu o konkursie ofert wskazano wartość zamówienia nie większą niż 70000 zł oraz określono maksymalną liczbę umów, które zostaną zawarte po przeprowadzeniu postępowania tj.2, Termin nas składanie ofert wyznaczono na dzień 12 marca 2019r.
Należy zaznaczyć, że jednym z warunków wymaganych dla świadczeń udzielanych w poradni specjalistycznej – położnictwo i ginekologia jest posiadanie gabinetu diagnostyczno – zabiegowego w lokalizacji. Wynika to z pozycji 34 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013r. W wymienionej pozycji jest wprawdzie mowa jedynie o "gabinecie diagnostyczno – zabiegowym" lecz nie ulega wątpliwości, ze chodzi o gabinet, w którym mogą być wykonywane zabiegi diagnostyczne i terapeutyczne w zakresie położnictwa i ginekologii. Jest bowiem rzeczą zrozumiałą, że do udzielania świadczeń w poradni specjalistycznej – położnictwo i ginekologia niezbędny jest gabinet diagnostyczno – zabiegowy, w którym będzie można wykonywać świadczenia w zakresie położnictwa i ginekologii a nie w zakresie innej dziedziny medycyny. Prowadzi to do wniosku, że w pozycji 34 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 6 listopada 2013r. chodzi o gabinet diagnostyczno – zabiegowy uprawniony do wykonywania zabiegów w zakresie położnictwa i ginekologii. Dodać również należy, iż użyte w pozycji 34 załącznika nr 1 sformułowanie "w lokalizacji" oznacza budynek lub zespół budynków oznaczonych tym samym adresem albo oznaczonym innym adresem albo położonych obok siebie i tworzących funkcjonalną całość w których zlokalizowana jest miejsce udzielania świadczeń ( § 2 pkt 4 rozporządzenia z 6 listopada 2013r.).
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że strona skarżąca złożyła ofertę lecz komisja konkursowa stwierdziła rozbieżność pomiędzy odpowiedzią ankietową 1.1.2.1 z danymi zawartymi w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą prowadzonym przez Wojewodę [...]. Spółka stwierdziła bowiem, że posiada gabinet diagnostyczno – zabiegowy a miejscu udzielenia świadczeń (I. ul. B. 4) podczas gdy gabinet taki nie figurował w rejestrze prowadzonym przez Wojewodę [...]. Wystąpiła także niegodność odpowiedzi ankietowej na pytanie 1.5.1.1. a danymi zwartymi w formularzu ofertowym. Spółka potwierdziła bowiem, że w okresie związania ofertą i przez cały okres realizacji umowy oferent będzie spełniał wymagania przewidziane w rozporządzeniu z 6 listopada 2013r. podczas gdy gabinet nie był wpisany do księgi rejestrowej wojewody. W związku z czym komisja konkursowa wezwała stronę skarżącą do uzupełnienia braków oferty w zakresie posiadania gabinetu diagnostyczno – zabiegowego w terminie do dnia 21 marca 2019r. pod rygorem odrzucenie oferty. W dniu 21 marca 2019r. strona skarżąca przedstawiła umowę podwykonawstwa na świadczenia diagnostyczno – zabiegowe z 11 marca 2019r. zawartą z Przychodnią Rodzinną M.K., M.S. spółka jawna.
Przychodnia Rodzinna M.K. i M.S. na dzień złożenia oferty (12 marca 2019r.) nie posiadała jednak gabinetu diagnostyczno – zabiegowego w którym można byłoby wykonywać zabiegi w zakresie położnictwo i ginekologia (kod resortowy 29) gdyż brak było wpisu takiego kodu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą prowadzonym przez Wojewodę [...] (RPWDL) . Gabinet w rejestrze miał, wpisany jedynie dwa kody a mianowicie 16 (medycyna rodzinna) i 80 m(pielęgniarstwo rodzinne dla pielęgniarek) co oznacza, że w gabinecie tylko w tych dwóch dziedzinach można było wykonywać zabiegi. Wpis kodu 29 (położnictwo i ginekologia) do rejestru miał miejsce dopiero w dniu 25 marca 2019r. czyli już po terminie składania ofert i po terminie uzupełnienie braków ofert (21 marca 2019r.).
Także spółka A. nie posiadała gabinetu diagnostyczno - zabiegowego uprawniającego do wykonywania zabiegów w zakresie położnictwa i ginekologii ani na dzień składania ofert ani na dzień upływu terminu do uzupełnienie braków ofert. Wpis w księdze rejestrowej kodu 29 miał miejsce dopiero w dniu 25 marca 2019r. czyli po upływie wymaganego terminu. Wymienione informacje wynikają ze stanu księgi rejestrowej na dzień 12 marca 2019r. i na 25 marca 2019r, i są to okoliczności niesporne.
W niniejszej sprawie oferta A. została odrzucona na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy, z uwagi na niespełnienie wymaganych warunków tj. brak posiadania gabinetu diagnostyczno - zabiegowego w lokalizacji albowiem we wpisie w RPWDL nie było wpisu, który dokładnie i jednoznacznie opisuje strukturę gabinetu, tj. gabinetu diagnostyczno - zabiegowego, który jest przeznaczony do wykorzystania przez poradnię położnictwo i ginekologia. Jednocześnie świadczeniodawca na wezwanie komisji nie uzupełnił braków formalnych oferty w terminie mimo, iż w momencie składania oferty zadeklarował spełnianie warunków wymaganych w pytaniu ankietowym 1.5.1.1. czyli: w okresie związania ofertą oraz przez cały okres realizacji umowy oferent spełnia i będzie spełniał wymagania określone w rozporządzeniu ministra zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych w zakresie będącym przedmiotem niniejszego postępowania oraz w zarządzeniu prezesa narodowego funduszu zdrowia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów będących przedmiotem niniejszego postępowania.
Strona skarżąca kwestionując powyższe stanowisko organu argumentowała, iż wszystkie braki oferty, do których została wezwana zostały przez nią uzupełnione w zakreślonym terminie. Spółka podniosła, iż przepisy prawa nie określają wymogów, co do kodów resortowych, jakie powinna mieć przypisane w księdze rejestrowej komórka organizacyjna gabinet diagnostyczno - zabiegowy, aby można ją było wykazać do postępowania konkursowego przed NFZ. W ocenie strony, kody części IX i X systemu resortowych kodów identyfikacyjnych mają charakter pomocniczy i w praktyce nie przesądzają o tym, czy procedury diagnostyczno – zabiegowe mogą być wykonywane tylko w jednym zakresie, czy możliwe jest ogólnie ich wykonywanie. Tym samym zdaniem skarżącej, komórka organizacyjna pod adresem: ul. I. ul. B. 4 tj. gabinet diagnostyczno - zabiegowy, została opisana w RPWDL prawidłowo, a zatem spółka spełniała kryterium posiadania gabinetu diagnostyczno- zabiegowego 9450 (część VIII systemu resortowych kodów identyfikacyjnych). W ocenie A., zarzut Komisji dotyczący rozbieżności pomiędzy odpowiedzią ankietową 1.1.3.1., a danymi zawartymi w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą nie mógł stanowić przyczyny odrzucenia oferty, a jedynie mógł wpłynąć na jej ocenę. Skarżąca argumentowała także, że nie można żądać od oferenta przekazania dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez oferenta, jeżeli potwierdzenie tych danych i informacji jest możliwe na podstawie posiadanych przez NFZ ewidencji, rejestrów lub innych zbiorów danych albo rejestrów publicznych posiadanych przez inne podmioty publiczne, do których NFZ ma dostęp w drodze elektronicznej.
Z powyższym stanowiskiem strony skarżącej nie można się zgodzić. Argumentacja zarzutów stanowi w istocie powtórzenie wątpliwości zgłoszonych w toku postępowania administracyjnego, które wyczerpująco zostały omówione w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że działalność lecznicza, w tym wykonywana w gabinecie diagnostyczno-zabiegowym, jest regulowana ustawą z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Art. 103 ustawy o działalności leczniczej stanowi, iż działalność leczniczą można rozpocząć po uzyskaniu wpisu do rejestru.
Z brzmienia art. 105 ust. 4a ustawy o działalności leczniczej wynika również, że organ prowadzący rejestr nadaje podmiotowi leczniczemu oraz jednostkom lub komórkom organizacyjnym jego przedsiębiorstwa resortowe kody identyfikacyjne, zgodnie z zakresem udzielanych świadczeń zdrowotnych. W ocenie Sądu nie ulega zatem wątpliwości, iż oferent składając ofertę w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej winien posiadać wpis w rejestrze kodów odpowiadających świadczeniom objętym postępowaniem.
Podkreślenia wymaga także, iż wpis w RPWDL ma charakter konstytutywny, co oznacza że prawo udzielania określonych świadczeń zdrowotnych może być realizowane dopiero po ujawnieniu go w rejestrze. Podmiot leczniczy może zatem prowadzić działalność jedynie w granicach zakreślonych wpisem do rejestru. Ma to zapewnić bezpieczeństwo współpracy wszystkich zainteresowanych w kooperacji z podmiotem wykonującym działalność leczniczą, ponieważ uzależnia prawo do udzielania świadczeń zdrowotnych od uzyskania wpisu w rejestrze, (por. Ustawa o działalności leczniczej. Komentarz M. Dercz, T. Rek, wyd. ABC, 2012 r.).
Wpis do rejestru, o którym mowa w art. 103 ustawy o działalności leczniczej, jest zatem warunkiem koniecznym do rozpoczęcia legalnej działalności leczniczej. Z dniem wpisu do rejestru, jednostka organizacyjna staje się podmiotem wykonującym działalność leczniczą w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności leczniczej, a więc świadczeniodawcą, o którym mowa w art. 5 pkt 41 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej (por. wyrok WSA w Kielcach z 31 stycznia 2018 r., sygn. II SA/Ke 643/17, Lex numer 2452149).
Charakter wpisu jest doprecyzowany rozporządzeniami wykonawczymi Ministra Zdrowia, w tym rozporządzeniem z dnia 17 maja 2012 r. w sprawie systemu resortowych kodów identyfikacyjnych oraz szczegółowego sposobu ich nadawania (Dz. U. z 2019 r. poz. 173) dalej: "rozporządzenie w sprawie resortowych kodów". Zgodnie z § 12 tego aktu prawnego, w przypadku podmiotu leczniczego kody stanowiące części IX i X systemu tworzą łącznie profil medyczny i określają zakres świadczeń zdrowotnych wykonywanych w jednostce organizacyjnej lub komórce organizacyjnej zakładu leczniczego. Przepis ten wymaga zatem określenia pełnego profilu medycznego podmiotu leczniczego, co oznacza, że wpisowi powinny podlegać wszystkie rodzaje świadczeń zdrowotnych realizowanych przez ten podmiot. Brak wpisu co do określonego rodzaju świadczeń oznacza, że nie można mówić o zgodnym z prawem wykonywaniu tych świadczeń. Jak bowiem wyżej wskazano, wpis w tym zakresie ma charakter konstytutywny, gdyż określa przedmiot działalności podmiotu leczniczego, a więc należy do jego najistotniejszych cech. Celem utworzenia podmiotu leczniczego jest bowiem prowadzenie przez niego działalności leczniczej. Poprzez szczegółowe wskazanie zakresu świadczeń w rejestrze, podmiot określa profil wykonywanej działalności, co go identyfikuje. Szczegółowe wskazanie zakresu świadczeń w rejestrze prowadzi do zapewnienia wiarygodności i rzetelności zarejestrowanego podmiotu. Jak wynika z art. 111 ustawy o działalności leczniczej, organ prowadzący rejestr jest uprawniony do kontroli podmiotów wykonujących działalność leczniczą w zakresie zgodności wykonywanej działalności z przepisami określającymi warunki wykonywania działalności leczniczej. Kompetencje nadzorcze organu rejestrowego mają zagwarantować pacjentom właściwy poziom opieki zdrowotnej w zarejestrowanym podmiocie leczniczym (...). Kontrola organu jest niezbędna w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania podmiotu leczniczego, co ma istotne znacznie dla zaspokojenia potrzeb zdrowotnych ludności i ochrony przed narażeniem życia i zdrowia pacjentów (zob. M. Dercz, Komentarz do art. 111 ustawy o działalności leczniczej, Lex Omega).
Powyższe wskazuje, że przepisy obowiązującego prawa, wbrew stanowisku strony skarżącej, jasno określają, iż posiadanie gabinetu diagnostyczno-zabiegowego musi być w księdze rejestrowej podmiotu leczniczego dookreślone profilem medycznym, w jakim udzielane będą świadczenia opieki zdrowotnej. Inaczej, wpis będzie niekompletny. Ma to szczególnie istotne znaczenie przy działaniu komórek organizacyjnych, które mogą być wykorzystywane do wykonywania świadczeń w różnych zakresach dziedzin medycznych, tak jak ma to miejsce w okolicznościach przedmiotowej sprawy w odniesieniu do gabinetu zabiegowego.
Jak wynika przy tym z załączonej do akt sprawy opinii Naczelnika Wydziału Świadczeń Opieki Zdrowotnej [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia tj. komórki organizacyjnej, która zajmuje się prowadzeniem konkursów ofert, w tym oceną spełniania wymagań do udzielania świadczeń zdrowotnych każda z dziedzin medycyny ma swą odrębną specyfikę, w ramach której, w zależności od konkretnego problemu zdrowotnego realizowane są odmienne procedury zabiegowe. Powyższe dowodzi rozróżnienie w przepisach rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej procedur zabiegowych możliwych do wykonania w zakresach okulistyki oraz położnictwa i ginekologii (załącznik nr 3). W opinii przykładowo wskazano także procedury możliwe do realizacji w zakresie chorób oczu (okulistyka) oraz układu rozrodczego żeńskiego (położnictwo i ginekologia). Tym samym w ocenie Sądu, nie sposób przyjąć, że lekarz (pielęgniarka zabiegowa) wykonuje w gabinecie diagnostyczno-zabiegowym te same czynności w zakresie medycyny rodzinnej, czy też pielęgniarstwa rodzinnego, co w zakresie połóżnictwo i ginekologia.
Odnosząc się do zarzutu strony, iż posiadanie gabinetu diagnostyczno-zabiegowego w profilu medycznym medycyna rodzinna i pielęgniarstwo rodzinne dla pielęgniarek było wystarczające dla udzielania świadczeń w profilu medycznym leczenie ambulatoryjne specjalistyczne położnictwo i ginekologia, gdyż gabinet diagnostyczno-zabiegowy spełnia te same warunki przy każdym profilu medycznym, a sam wpis dotyczący części IX i X kodów resortowych stanowi jedynie formalność, wskazać należy, że kwestia warunków jakie winien spełniać gabinet diagnostyczno - zabiegowy przy każdym z profili medycznych ma znaczenie drugorzędne. Formalnie skarżący nie był bowiem na dzień składania ofert, tj. 12 marca 2019 r., uprawniony do udzielania w gabinecie diagnostyczno-zabiegowym mieszczącym się przy ul. B. 4 w I., świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie położnictwo i ginekologia. Jak wskazano bowiem wyżej, treść wpisu do RPWDL wyznacza przedmiot i granice działalności leczniczej dozwolonej do wykonywania przez dany podmiot. Wpis do księgi rejestrowej upoważnia zatem podmiot leczniczy do świadczenia usług leczniczych wyłącznie w zakresie ujawnionym w tej księdze. Rację ma przy tym strona skarżąca, iż spółka A. na dzień realizacji umowy tj. 1 kwietnia 2019 r. posiadała gabinet diagnostyczno - zabiegowy, w którym można było udzielać świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie położnictwo i ginekologia dla dzieci, jednak wymogiem przystąpienia do konkursu było, aby w okresie związania ofertą oraz przez cały okres realizacji umowy oferent spełniał wymagania określone w rozporządzeniu ministra zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych w zakresie będącym przedmiotem niniejszego postępowania oraz w zarządzeniu prezesa narodowego funduszu zdrowia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów będących przedmiotem niniejszego postępowania z danymi zawartymi w formularzu ofertowym.
Wskazać także należy, że zgodnie z art. 22 ust 1 i ust 2 ustawy o działalności leczniczej "1. Pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą odpowiadają wymaganiom odpowiednim do rodzaju wykonywanej działalności leczniczej oraz zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych. 2. Wymagania, o których mowa w ust. 1, dotyczą w szczególności warunków: 1) ogólnoprzestrzennych; 2) sanitarnych; 3) instalacyjnych. Na podstawie ustawowej delegacji zawartej w art. 22 ust. 3 tej ustawy o działalności leczniczej, Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą, w którym ogólnie uregulowano kwestię wymogów stawianych wyposażeniu komórek organizacyjnych.
Powyższa regulacja nie wyczerpuje zagadnienia dotyczącego warunków, jakie muszą być spełnione przez podmiot w zakresie udzielania świadczeń objętych sporem oraz w rozporządzeniu w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu AOS. Przepisy te należy rozpatrywać łącznie. Kwestia warunków dotyczących konkretnego gabinetu, jak już wskazano powyżej jest uregulowana także w rozporządzeniu o kodach resortowych. Przyjąć należy, iż racjonalny ustawodawca założył wyodrębnienie profili medycznych ze względu na zakres świadczeń (zgodnie z § 12 rozporządzenia o resortowych kodach), tj. ze względu na czynności jakie mogą być w tej komórce organizacyjnej dokonywane, a nie ze względu na warunki jakie mają być spełniane w komórce organizacyjnej - gabinecie diagnostyczno-zabiegowym.
Podkreślić również trzeba, iż rozporządzenie w sprawie resortowych kodów, w załączniku nr 4, przewiduje odrębną identyfikację dla 126 dziedzin medycyny. Brak jest w nim profilu medycznego, który jak to twierdzi strona skarżąca byłby profilem ogólnym zawierającym możliwość udzielania świadczeń z kilku dziedzin. W ocenie Sądu, przyjęcie argumentacji strony skarżącej czyniłoby zbędną całą regulację prawną dotyczącą działania komórek organizacyjnych w profilach medycznych, co sprowadziłoby się do zrównania czynności medycznych dokonywanych w komórkach organizacyjnych w ramach medycyny rodzinnej z czynnościami w ramach okulistyki dla dzieci. Tym samym obowiązywanie przepisów ustawy o działalności leczniczej oraz rozporządzenia w sprawie resortowych kodów zostałoby całkowicie pominięte.
Wyodrębnienie komórek organizacyjnych w rejestrze nie może nastąpić w oderwaniu od przepisów rozporządzenia w sprawie resortowych kodów. Przedmiotowy rejestr jest jawny i dostępny dla osób trzecich - dane w nim ujawnione powinny być jasne w treści i co do zakresu świadczeń realizowanych przez poszczególne komórki organizacyjne, a więc zgodnie z zasadami identyfikacji określonymi w rozporządzeniu w sprawie kodów resortowych. Przy czym, jak już wcześniej wskazano, wpis do rejestru stanowi swoisty rodzaj zezwolenia na prowadzenie określonej działalności medycznej w konkretnych komórkach.
Zgodnie z załącznikiem nr 1 poz. 34 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 roku warunkiem wymaganym dla świadczeń gwarantowanych udzielanych w poradni specjalistycznej – położnictwo i ginekologia jest posiadanie gabinetu diagnostyczno-zabiegowego w lokalizacji.
Z zestawienia powołanego wyżej przepisu wynika zdaniem Sądu, iż posiadanie w RPWDL wpisu dotyczącego gabinetu diagnostyczno-zabiegowego na kod resortowy funkcji ochrony zdrowia, stanowiący część IX systemu resortowych kodów identyfikacyjnych - H.C. 1.3.3 leczenie ambulatoryjne specjalistyczne, kod resortowy dziedziny medycyny, stanowiący część X systemu kodów identyfikacyjnych - 29 Położnictwo i ginekologia jest warunkiem sine gua non, by móc w świetle obowiązującego prawa udzielać w tej komórce organizacyjnej świadczeń z zakresu świadczenia położnictwo i ginekologia. Rozpoczęcie i prowadzenie działalności bez stosownego wpisu do rejestru, jak również z przekroczeniem granic wpisu jest zabronione.
Trafnie organ wskazał przy tym, że zarzuty strony skarżącej są tym bardziej niezrozumiałe, iż jak wynika z księgi rejestrowej A. na dzień złożenia oferty, tj. 12 marca 2019 roku, gabinet diagnostyczno-zabiegowy w poradni położniczo – ginekologicznej w Będkowie posiadał prawidłowy wpis. Nie budzi zatem wątpliwości, iż strona skarżąca miała wiedzę, w jaki sposób powinien być prawidłowo zarejestrowany gabinet diagnostyczno-zabiegowy, aby mógł być wykorzystywany w realizacji świadczeń w konkretnym zakresie.
W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą skargę organ prawidłowo uznał zatem, że odnośnie A. i Przychodni Rodzinnej M.K. i M.S. na dzień złożenia oferty w księdze rejestrowej nie było wpisu, który dokładnie i jednoznacznie opisywał posiadanie gabinetu diagnostyczno-zabiegowego, który jest przeznaczony do wykorzystania przez poradnię położnictwo i ginekologia. Wpis do księgi rejestrowej kodu 29 – położnictwo i ginekologia dla gabinetu diagnostyczno – zabiegowego Poradni Rodzinnej M.K. i M.S. jak również dla gabinetu strony skarżącej miał miejsce dopiero w dniu 25 marca 2019r. Oznacza to, że na dzień złożenia oferty spółka A. nie spełniała wymagania posiadania gabinetu diagnostyczno – zabiegowego dla udzielania świadczeń w zakresie położnictwo i ginekologia. Uzasadniało to odrzucenie oferty strony skarżącej
Prawidłowo również organ uznał, że niespełnienie przez skarżącą spółkę wymaganego warunku nie mogło skutkować obniżeniem punktów rankingowych, albowiem brak spełnienia przedmiotowego warunku wiąże się zawsze z odrzuceniem oferty. Podkreślić należy, że oferta lub oferent powinien spełnić wskazane w art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach wymogi w dniu złożenia oferty. Jak wynika z literalnego brzmienia art. 149 ust. 1 pkt 7, "odrzuca się ofertę (...), jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków". W konsekwencji najpóźniej w momencie dokonywania oceny (oferty złożonej w terminie), a więc w trakcie otwarcia ofert, wymogi muszą być spełnione. Nie ma zatem możliwości przyjęcia, że określony wymóg będzie spełniony w terminie późniejszym, np. od momentu obowiązywania umowy. Niedopuszczalna jest zatem sytuacja, w której oferent "uzupełnia" wymogi konieczne do udziału w postępowaniu w trakcie tego postępowania. Oferta na udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej ma być aktualna w toku całego postępowania, poczynając od jej złożenia, aż do dnia rozpoczęcia obowiązywania umowy, co służyć ma konkretnemu celowi, a mianowicie stworzenia możliwości jej zweryfikowania na odpowiednim etapie postępowania konkursowego. Konsekwencją powyższego, jest wniosek, że spełnianie przez oferenta wymagań (warunków) dotyczących pomieszczeń, sprzętu i personelu podlega kontroli w toku postępowania konkursowego z punktu widzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie (p. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2016 r., II GSK 912/15, Teza 3, Lex numer 2206679).
Podkreślić w tym miejscu dodatkowo należy, że świadczeniodawca, chcący złożyć ofertę na dane postępowanie, zobowiązany jest do zapoznania się z przepisami prawa, które wskazują na wymogi, jakie musi spełniać, by jego oferta została zakwalifikowana do danego postępowania, a więc musi spełniać warunki konieczne, w przeciwnym wypadku jego oferta zostanie przez komisję konkursową odrzucona. Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca w momencie składania oferty zadeklarowała spełnianie warunków wymaganych w pytaniu ankietowym nr 1.5.1.1.: w okresie związania ofertą oraz przez cały okres realizacji umowy oferent spełnia i będzie spełniał wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych w zakresie będącym przedmiotem niniejszego postępowania oraz w zarządzeniu Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów będących przedmiotem niniejszego postępowania.
Należało zgodzić się również z organem, w zakresie w jakim wskazał, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy komisja konkursowa miała obowiązek wezwać oferenta do uzupełnienia braków, co do wykazania, że na dzień złożenia oferty spełnia warunek posiadania gabinetu diagnostyczno-zabiegowego na potrzeby poradni okulistycznej dla dzieci.
Zgodnie z § 17 ust. 2a rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 1897), komisja konkursowa nie może żądać od oferenta przekazania dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez oferenta, jeżeli potwierdzenie tych danych i informacji jest możliwe na podstawie rejestrów publicznych posiadanych przez inne podmioty publiczne, do których Narodowy Fundusz Zdrowia ma dostęp w drodze elektronicznej na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2017 r. poz. 570 oraz z 2018 r. poz. 1000, 1544 i 1669).
Tymczasem jak wynika z akt sprawy, dostępne w dniu 12 maca 2019 r. dane zawarte w rejestrze podmiotów leczniczych nie potwierdziły spełniania przez skarżącą warunku posiadania gabinetu diagnostyczno-zabiegowego na potrzeby poradni okulistycznej dla dzieci, co uprawniało do wezwania, by wykazała, że spełnia wszystkie warunki udziału w postępowaniu. Oferent nie uzupełnił w terminie braków formalnych oferty w zakresie spełniania wymaganego warunku, określonego w załączniku nr 1 poz. 34 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r., że warunkiem wymaganym dla świadczeń gwarantowanych udzielanych w poradni specjalistycznej – położnictwo i ginekologia jest posiadanie gabinetu diagnostyczno - zabiegowego w lokalizacji, co wiązało się z brakiem spełnienia warunków wymaganych do realizacji świadczeń, będących przedmiotem postępowania i skutkowało odrzuceniem oferty na podstawie art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Zamierzonego skutku nie mogły również odnieść zarzuty strony skarżącej zmierzające do wykazania, iż przedmiotowe rozstrzygnięcie należy ocenić jako sprzeczne z założeniami polityki zdrowotnej oraz planem zakupu świadczeń, a także że w przedmiotowej sprawie dokonano pominięcia pozostałych świadczeniodawców przy dokonywanym wyborze ofert w taki sposób, że wybrano jednego oferenta, podczas gdy plan zakupowy wyraźnie wskazywał potrzebę wyboru 2 świadczeniodawców. Przede wszystkim należy podkreślić, iż stosownie do art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154 przysługują wyłącznie świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Skarżąca nie wykazała tymczasem, aby ewentualne naruszenie przez Fundusz założeń polityki zdrowotnej, czy też planu zakupu świadczeń w jakikolwiek sposób naruszyło jej interes prawny, rozumiany jako uprawnienia i obowiązki wynikające z normy prawa materialnego. Organ prawidłowo stwierdził przy tym, że wskazana w ogłoszeniu przedmiotowego postępowania liczba 2 umów jedynie wyznaczała górny limit umów, które mogą być zawarte w wyniku rozstrzygnięcia postępowania konkursowego, co nie wyklucza zawarcia mniejszej ilości umów, których wartość nie przekracza sumy przewidzianej w ogłoszeniu.
Podkreślić również należy za organem, iż zgodnie z przepisem art. 142 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach, w części niejawnej konkursu ofert komisja może wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, które zapewniają jakość, dostępność, ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej oraz przedstawiają najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia. Organ miał zatem prawo wyboru 1 świadczeniodawcy, skoro uznał, że wybrany w wyniku rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania konkursowego podmiot leczniczy, zapewnia prawidłową realizację świadczeń opieki zdrowotnej dla osób ubezpieczonych w Narodowym Funduszu Zdrowia. Dokonanie wyboru większej liczby świadczeniodawców na terenie objętym postępowaniem nie spowodowałoby zwiększenia dostępu do udzielanych świadczeń albowiem nie miałoby to wpływu na zwiększenie kwoty jaką [...]OW NFZ określił w ogłoszeniu o przedmiotowym postępowaniu. Istotnym czynnikiem mającym wpływ na dostępność do świadczeń jest posiadanie przez oferenta personelu, udzielającego świadczeń w odpowiednim wymiarze zatrudniania, w przeliczeniu na pacjenta oraz posiadającego stosowne kompetencje, zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 roku w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Organ wskazał przy tym, że oferent, który został wybrany do realizacji świadczeń, posiadał wymagany personel w odniesieniu do liczby świadczeń wskazanej w ofercie, co nie było kwestią sporu w niniejszej sprawie.
Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W toku postępowania nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o świadczeniach. Postępowanie konkursowe prowadzone było z zachowaniem zasad równego traktowania wszystkich oferentów i w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Uczestnikom konkursu zostały udostępnione zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wraz z załącznikami, które określały zarówno wymagania stawiane oferentom jak i kryteria oceny ofert. Wszyscy uczestnicy konkursu składali ofertę udzielając odpowiedzi na te same pytania. Ocena ofert odbywała się na podstawie jasno określonych kryteriów. W toku postępowania były one niezmienne i w równym stopniu jawne dla wszystkich oferentów.
Sąd doszedł w konsekwencji do wniosku, iż w kontrolowanym postępowaniu konkursowym nie doszło do naruszenia jakichkolwiek przepisów prawa, a zatem nie został naruszony interes prawny skarżącej.
W związku z powyższym, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.
bg