III SA/Łd 828/19

III SA/Łd 828/19 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2020-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Służba zdrowia
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 1510
art. 149 ust. 1 pkt 7, ust. 3, art. 142 ust. 5 pkt 1 i art. 154 ust. 4, 5 i 6
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 31 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi A. Spółki Jawnej z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania od rozstrzygnięcia postępowania o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia po rozpatrzeniu wniosku A. Spółka jawna z siedzibą w W. o ponowne rozparzenie sprawy od własnej decyzji z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania od rozstrzygnięcia postępowania o kodzie 05-19-000036/AOS/02/1/02.1600.001.02/01 o zawarcie umów w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie: świadczenia okulistyki - zakresy skojarzone na obszarze 1010-powiatu piotrkowskiego oraz 1062- Piotrkowa Trybunalskiego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 149 ust. 3, art. 149 ust. 1 pkt 7 oraz art. 142 ust. 5 pkt 1 i art. 154 ust. 4, 5, 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1510 ze zm.), dalej u.ś.o.z., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 139 ust. 2 cyt. ustawy, ogłosił postępowanie konkursowe w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie: świadczenia okulistyki- zakresy skojarzone na obszarze powiatu piotrkowskiego oraz Piotrkowa Trybunalskiego o kodzie postępowania 05-19-000036/AOS/02/1/02.1600.001.02/01 na okres od dnia 1 kwietnia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r. W ogłoszeniu przedmiotowego konkursu ofert wskazano wartość zamówienia nie większą niż 70 000,00 zł i wskazano maksymalną liczbę umów udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które zostaną zawarte po przeprowadzeniu postępowania, tj. 2. W przedmiotowym postępowaniu zostały złożone 3 oferty.
W dniu 12 marca 2019 r. ofertę w przedmiotowym postępowaniu konkursowym złożyła A. Spółka jawna z siedzibą w W.
Komisja konkursowa po sprawdzeniu oferty w dniu 19 marca 2019 r. wezwała oferenta do uzupełnienia braków formalnych w terminie do dnia 21 marca 2019 r. wskazując m.in. na rozbieżność pomiędzy odpowiedzią na pyt. ankietowe 1.1.3.1. : "Gabinet diagnostyczno-zabiegowy dostępny na wyłączność przez 100% czasu pracy poradni - w miejscu udzielania świadczeń lub w lokalizacji a danymi zawartymi w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą" oraz niezgodność odpowiedzi ankietowej na pytanie 1.5.1.1.: "W okresie związania ofertą oraz przez cały okres realizacji umowy oferent spełnia i będzie spełniał wymagania określone w rozporządzeniu ministra zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych w zakresie będącym przedmiotem niniejszego postępowania oraz w zarządzeniu prezesa narodowego funduszu zdrowia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów będących przedmiotem niniejszego postępowania z danymi zawartymi w formularzu ofertowym" - tj.: brak w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą prowadzonym przez Wojewodę [...] gabinetu diagnostyczno-zabiegowego.
A. Spółka jawna z siedzibą w W. nie uzupełniła ww. braków w terminie w związku z powyższym oferta została odrzucona. Zawiadomienie o odrzuceniu oferty zostało wysłane do A. Spółka Jawna w dniu 25 marca 2019 r. W dniu 26 marca 2019 r. wpłynął protest złożony przez A. Spółka jawna, który został oddalony w całości.
W dniu 28 marca 2019 r. nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania. Informacja o rozstrzygnięciu postępowania została opublikowana na tablicach ogłoszeń oraz na stronie internetowej [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia,
W dniu 4 kwietnia 2019 r. do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wpłynęło odwołanie złożone przez A. Spółkę jawną z siedzibą w W. W odwołaniu strona zarzuciła Komisji Konkursowej naruszenie:
1. art. 134 ust. 1 w zw. z art. 149 ust. 3 u.ś.o.z. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przeprowadzeniu postępowania konkursowego z pominięciem skarżącego ze względu na nieuzasadnione odrzucenie jego oferty, co skutkowało naruszeniem zasady równego traktowania oferentów uczestniczących w postępowaniu konkursowym i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji,
2. art. 107 ust. 5 pkt 3 a w zw. z art. 131b ust. 1oraz ust. 2 u.ś.o.z. - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie wymaganego stanu dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej na przedmiotowym obszarze w taki sposób, że zakwalifikowano wyłącznie jedną ofertę do udzielania świadczeń na tym obszarze, nie biorąc pod uwagę Mapy Regionalnej, zapotrzebowania na świadczenia opieki zdrowotnej oraz dostępności do świadczeń na terenie całego obszaru.
W ocenie Spółki powyższe naruszenia skutkowały nieprawidłowym ustaleniem rankingu końcowego i wyborem oferty, która nie zabezpiecza prawidłowo dostępności do świadczeń dla pacjentów z obszaru objętego przedmiotowym postępowaniem.
Strona skarżąca wniosła o uwzględnienie odwołania w całości i dokonanie ponownej oceny oferty.
W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że w księdze rejestrowej podmiotu leczniczego nr (W-10) 000000159438 Oferent posiada zarejestrowaną komórkę organizacyjną, pod adresem: ul. B. 32/34 w W., opisaną w sposób następujący:
Gabinet diagnostyczno - zabiegowy 9450,
Kod resortowy identyfikujący komórkę organizacyjną stanowiący część VII systemu resortowych kodów identyfikacyjnych – 004,
Kod resortowy funkcji ochrony zdrowia, stanowiący część IX systemu resortowych kodów identyfikacyjnych - HC. 1.3.3 Leczenie ambulatoryjne specjalistyczne,
Kod resortowy dziedziny medycyny, stanowiący część X systemu kodów identyfikacyjnych – 23 Okulistyka.
W związku z powyższym bezzasadny jest zarzut Komisji, że spółka nie posiada gabinetu diagnostyczno — zabiegowego opisanego zgodnie z obowiązującymi wymogami.
Wobec powyższego, w sytuacji, kiedy Komisja jako jedyną podstawę prawną odrzucenia oferty wskazuje art. 149 ust. 3 u.ś.o.z. (dotyczący nieprzedstawienia wszystkich wymaganych dokumentów lub braków formalnych oferty), należy przypomnieć, że nieprzedłożenie księgi rejestrowej na wykazanie okoliczności posiadania w lokalizacji gabinetu, który jest przeznaczony do wykorzystania przez poradnię okulistyczna , w świetle § 17 ust. 2a rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1897), nie może być przyczyną odrzucenia oferty. Zgodnie bowiem z treścią powyższego przepisu, Komisja konkursowa nie może żądać od oferenta przekazania dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez oferenta, jeżeli potwierdzenie tych danych i informacji jest możliwe na podstawie posiadanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia ewidencji, rejestrów lub innych zbiorów danych albo rejestrów publicznych posiadanych przez inne podmioty publiczne, do których Narodowy Fundusz Zdrowia ma dostęp w drodze elektronicznej.
Ponadto niezależnie od powyższego, zdaniem strony odwołującej przepisy obowiązującego prawa nie definiują w sposób szczegółowy, w jaki sposób powinna być opisana w księdze rejestrowej komórka gabinet diagnostyczno - zabiegowy. Brak jest w szczególności zapisów określających wymogi co do kodów resortowych, jakie powinny być przypisane do komórki, a jedynym aktem, odnoszącym się do warunków wymaganych od świadczeniodawców, w tym posiadania przez podmiot leczniczy gabinetu diagnostyczno — zabiegowego i wymagań dotyczących takich komórek jest rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (tj. Dz. U. z 2016 r. póz. 357), które stanowi o wymogu posiadania przez poradnie specjalistyczne właśnie takiego gabinetu. Ustawodawca nie określa, jakimi dokładnie kodami resortowymi powinny być oznaczane komórki organizacyjne. Jeżeli wymaga się przypisywania konkretnych kodów resortowych do gabinetów diagnostyczno - zabiegowych, komisja powinna wskazać oferentowi w toku postępowania wraz z podaniem podstawy prawnej, z której wynika określony wymóg rzekomo niespełniony przez skarżącego.
W związku z powyższym, wobec braku szczegółowych regulacji dotyczących prawidłowego oznaczania komórek za pomocą kodów resortowych, właściwym byłoby takie postępowanie Komisji, które dopuszczałoby pewien margines tolerancji dla oferentów biorących udział w postępowaniu w sytuacji, kiedy brak jakichś oznaczeń komórki nie rodzi problemów w toku identyfikacji profilu medycznego komórki. W przypadku podmiotu leczniczego kody stanowiące części IX i X systemu określają zakres świadczeń zdrowotnych wykonywanych w komórce organizacyjnej, zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 maja 2012 r. w sprawie systemu resortowych kodów identyfikacyjnych oraz szczegółowego sposobu ich nadawania (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 173). Z przepisów tych nie wynika bezwzględny obowiązek oznaczenia danej komórki wszelkimi możliwymi kodami resortowymi pod rygorem odrzucenia oferty w ewentualnie prowadzonym postępowaniu lecz ma na celu uproszczenie identyfikacji takich komórek, a następnie łatwiejsze określenie ich profilu medycznego.
Nie ma zatem żadnego logicznego uzasadnienia, dlaczego przedstawiona do oferty komórka organizacyjna (gabinet diagnostyczno - zabiegowy) nie została uznana przez Komisję konkursową za wystarczającą. W związku z powyższym, zdaniem skarżącego, zarzut Komisji konkursowej dotyczący rozbieżności pomiędzy odpowiedzią ankietową 1.1.3.1. a danymi zawartymi w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą prowadzonym przez Wojewodę [...] nie mógł stanowić przyczyny odrzucenia oferty.
W dalszej części uzasadnienia strona podniosła, że komisja konkursowa w uzasadnieniu do rozstrzygnięcia protestu z dnia 28 marca 2019 r. stwierdziła, że: "powodem odrzucenia oferty było nieuzupełnienie punktu 9 oraz 11 (...)" W żadnym z tych punktów oferent nie był wzywany do przedłożenia księgi rejestrowej, natomiast wzywany był do prawidłowej rejestracji gabinetu diagnostyczno -zabiegowego". Skarżący przedłożył wyciąg z księgi rejestrowej jako dowód spełnienia wymogu posiadania gabinetu diagnostyczno - zabiegowego, który jest przeznaczony do wykorzystania przez poradnię okulistyczną i tym samym uzupełnił braki wskazane przez Komisję. Wówczas Komisja odrzuciła ofertę wskazując art. 149 ust. 3 u.ś.o.z., który stanowi o nieuzupełnieniu braków formalnych lub nieprzedstawieniu wszystkich wymaganych dokumentów. Takie działanie Komisji jest tym bardziej niezrozumiałe, ponieważ nie wskazała konkretnych działań, jakie musi podjąć oferent, aby uzupełnić braki formalne oferty, a następnie gdy skarżący podjął działania mające na celu uzupełnienie braków, w tym przedstawił odpowiednie dokumenty, Komisja odrzuciła jego ofertę. Argumentacja komisji jest wewnętrznie sprzeczna i nie zawiera żadnych uzasadnionych powodów, aby uznać, że oferta została odrzucona ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych, ponieważ skarżący uzupełnił braki w terminie.
W niniejszym postępowaniu komisja konkursowa odrzucając ofertę zastosowała środek niewspółmierny do zaistniałego stanu faktycznego, w tym do powstałych braków, które strona uzupełniła w wyznaczonym terminie i co do których odniosła się w proteście. Oferta została w sposób bezzasadny odrzucona, przez co uniemożliwiono stronie udział w postępowaniu, czym naruszono zasadę równego traktowania świadczeniodawców i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Skarżący zakwestionował również niniejsze rozstrzygnięcie jako sprzeczne z założeniami polityki zdrowotnej oraz planem zakupu świadczeń na obszarze objętym przedmiotowym postępowaniem. Zdaniem skarżącego działanie komisji jest sprzeczne zarówno z Mapą Regionalną, jak i specyfikacją ogłoszenia o postępowaniu, będącą z założenia jej odzwierciedleniem. Komisja pominęła pozostałych świadczeniodawców przy dokonywanym wyborze ofert w taki sposób, że wybrała jednego oferenta, podczas gdy plan zakupowy wyraźnie wskazywał na potrzebę wyboru dwóch świadczeniodawców. Maksymalna liczba umów wskazana w ogłoszeniu nie jest wartością przypadkową, lecz odzwierciedla faktyczne zapotrzebowanie na określony zakres świadczeń i poprzedzona jest szczegółową analizą potrzeb świadczeniobiorców, czego efektem jest właśnie Mapa Regionalna oraz plan zakupowy przygotowywany przez dyrektora oddziału wojewódzkiego. Komisja Konkursowa, nie biorąc pod uwagę zapotrzebowania społeczności na dany zakres świadczeń, narusza obowiązujące przepisy, a w szczególności art. 107 ust. 5 pkt 3a oraz art. 131 ust. 1 i 2 u.ś.o.z. Jeżeli bowiem z planu wynika, że dla danego obszaru optymalna (a więc gwarantująca bezpieczeństwo pacjentom i właściwą dostępność do świadczeń) liczba umów to 2, to komisja konkursowa powinna dążyć do osiągnięcia tego celu. W przeciwnym razie można jej zarzucić, że nie wypełniając założeń planu zakupowego nie zabezpiecza prawidłowo dostępności do świadczeń.
W tym miejscu warto również wspomnieć o treści § 3 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (t.j. Dz. U. z 2018 r. póz. 1897), który stanowi, że w treści ogłoszenia o postępowaniu w trybie konkursu ofert należy wskazać maksymalną liczbę umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które zostaną zawarte po rozstrzygnięciu postępowania zgodnie z planem finansowym oddziału i planem zakupu świadczeń opieki zdrowotnej. Wobec powyższego, uzasadnionym będzie stwierdzenie, iż maksymalna liczba umów nie jest wartością przypadkową, czego odzwierciedleniem jest zarówno regulacja ustawowa, jak i jej uszczegółowienie zawarte w rozporządzeniu. W związku z tym, Komisja Konkursowa nie wypełniła ciążącego na niej obowiązku, czym naruszyła przepisy nakazujące jej dążenie do zawarcia optymalnej liczby umów ze świadczeniodawcami, których oferty były najkorzystniejsze zarówno dla Funduszu z perspektywy finansowej, jak i przede wszystkim dla świadczeniobiorców.
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia oddalił odwołanie w całości i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W dniu 27 maja 2019 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, którego uzasadnienie stanowi powtórzenie uzasadnienia zawartego w odwołaniu z dnia 4 kwietnia 2019 r. Skarżący wniósł o wydanie decyzji administracyjnej uwzględniającej odwołanie w całości oraz unieważnienie i ponowne przeprowadzenie postępowania, ewentualnie o przeprowadzenie ze świadczeniodawca postępowania w trybie rokowań w celu zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w przedmiotowym rodzaju i zakresie.
Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia podkreślił, że komisja konkursowa, zgodnie z § 17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz.U. z 2014 r., poz. 1980 ze zm.), przeprowadziła w dniu 21 marca 2019 r. weryfikację oferentów, tj. B.C. Przychodnia Okulistyczna C. w P. oraz D. spółka z o.o., spółka komandytowa w P. i potwierdziła dane zawarte w ofertach ww. oferentów.
Ocena wszystkich ofert dokonana została według kryteriów określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, tj.
-jakości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej;
- zapewnienia kompleksowości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej, rozumianej jako możliwości realizacji świadczeń opieki zdrowotnej w danym zakresie obejmująca wszystkie etapy i elementy procesu ich realizacji;
-ciągłość udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej, rozumianej jako organizację udzielania świadczeń opieki zdrowotnej zapewniającą kontynuację procesu diagnostycznego lub terapeutycznego, w szczególności ograniczająca ryzyko przerwania procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń opieki zdrowotnej, realizowanego na podstawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w dniu złożenia oferty w postępowaniu w sprawie zawarcia umów;
- dostępności do świadczeń;
- ceny świadczeń opieki zdrowotnej ocenianej poprzez odniesienie ceny jednostki rozliczeniowej zaproponowanej przez oferenta w ofercie lub stanowiącej końcowy wynik negocjacji w stosunku do ceny oczekiwanej przez Narodowy Funduszu Zdrowia w danym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy;
-inne - współpraca z Agencją Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, realizacja umowy, o której mowa w art. 31 c ust. 4 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w zakresie świadczeń objętych przedmiotem postępowania.
Porównanie ofert nastąpiło w oparciu o ww. kryteria na podstawie złożonych i wczytanych zapytań ofertowych (tj. odpowiedzi udzielonych przez oferentów na pytania zawarte w formularzach ofertowych i ankietach, dokonuje się oceny ofert, ich porównania i na tej podstawie sporządza się ranking otwarcia, a następnie - ranking końcowy). W rozstrzygnięciu postępowania komisja konkursowa dokonała wyboru oferty, która uzyskała najwięcej punktów rankingujących. Przedmiot zamówienia został opisany przez zamawiającego w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty, tj. zgodnie z wymogami określonymi w art. 140 ust. 2 i 141 ustawy, a sposób udostępnienia materiałów umożliwiał zapoznanie się z nimi przez wszystkich oferentów.
Kryteria oceny ofert, zasady punktowania i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianie w toku trwania przedmiotowego postępowania. Ocena ofert odbywała się w oparciu o enumeratywnie określone kryteria, z wyłączeniem dowolności. Kryteria oceny były jednakowe dla wszystkich i przejrzyste.
Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, stanowiących powtórzenie argumentacji przedstawionej w odwołaniu Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia podkreślił, że zgodnie z załącznikiem nr 1 poz. 49 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, warunkiem wymaganym dla świadczeń gwarantowanych udzielanych w poradni specjalistycznej - okulistyki (zakresy skojarzone) jest posiadanie gabinetu diagnostyczno - zabiegowego w lokalizacji.
Komisja konkursowa po zapoznaniu się z księgą rejestrową przedstawioną przez oferenta stwierdziła, że w rejestrze na dzień złożenia oferty nie było wpisu, który dokładnie i jednoznacznie opisywał strukturę, tj. posiadanie gabinetu diagnostyczno-zabiegowego, który jest przeznaczony do wykorzystania przez poradnię okulistyczną. Analiza księgi rejestrowej na dzień złożenia oferty potwierdziła, że oferent od dnia 1 stycznia 2014 r. posiada zarejestrowany w księdze rejestrowej gabinet diagnostyczno -zabiegowy 9450, kod resortowy identyfikujący komórkę organizacyjną stanowiącą część VII systemu resortowych kodów identyfikacyjnych - 004, kod resortowy funkcji ochrony zdrowia, stanowiący część IX systemu resortowych kodów identyfikacyjnych - H.C. 4.6 Usługi pielęgnacyjne, kod resortowy dziedziny medycyny, stanowiący część X systemu kodów identyfikacyjnych - 16 Medycyna rodzinna. Jednak kod resortowy identyfikujący komórkę organizacyjną stanowiącą część VII systemu resortowych kodów identyfikacyjnych - 004, kod resortowy funkcji ochrony zdrowia, stanowiący część IX systemu resortowych kodów identyfikacyjnych - H.C. 1.3.3 leczenie ambulatoryjne specjalistyczne, kod resortowy dziedziny medycyny, stanowiący część X systemu kodów identyfikacyjnych - 23 Okulistyka - został dopiero zarejestrowany w dniu 25 marca 2019 r., co potwierdza prezentacja stanu księgi na dzień 12 marca 2019 r. i 25 marca 2019 r.
Powyższe dowodzi, że oferent na dzień złożenia oferty nie posiadał gabinetu diagnostyczno-zabiegowego na kod resortowy funkcji ochrony zdrowia, stanowiący część IX systemu resortowych kodów identyfikacyjnych - H.C. 1.3.3 leczenie ambulatoryjne specjalistyczne, kod resortowy dziedziny medycyny, stanowiący część X systemu kodów identyfikacyjnych - 23 Okulistyka, a w związku z tym nie spełniał wymaganych warunków. Oferent w momencie składania oferty zadeklarował spełnianie warunków wymaganych w pytaniu ankietowym nr 1.5.1.1.: W okresie związania ofertą oraz przez cały okres realizacji umowy oferent spełnia i będzie spełniał wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych w zakresie będącym przedmiotem niniejszego postępowania oraz w zarządzeniu Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów będących przedmiotem niniejszego postępowania. Oferent składając natomiast protest potwierdził, iż gabinet diagnostyczno-zabiegowy na kod resortowy funkcji ochrony zdrowia, stanowiący część IX systemu resortowych kodów identyfikacyjnych - H.C. 1.3.3 leczenie ambulatoryjne specjalistyczne, kod resortowy dziedziny medycyny, stanowiący część X systemu kodów identyfikacyjnych -23 Okulistyka został wpisany w księdze rejestrowej w dniu 25 marca 2019 r. Oznacza to zatem, że na dzień składania oferty tj. na dzień 12 marca 2019 r. nie spełniał ww. warunków.
Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz § 14 ust. 2 oraz § 18 ust. 4 Zarządzenia nr 18/2017/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oferent, który deklaruje spełnianie warunku podlegającego ocenie, jest obowiązany go spełniać w okresie związania ofertą oraz przez cały okres realizacji umowy, z kolei zaś dokumenty, które obowiązany jest złożyć oferent, winny pozostawać w zgodności ze stanem faktycznym i prawnym. Jednocześnie, po upływie terminu składania ofert, oferent jest związany ofertą do czasu rozstrzygnięcia postępowania.
Ponadto Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał, że w dniu 12 marca 2019 r. spółka złożyła oświadczenie, że zapoznała się z przepisami zarządzenia oraz warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania. W dniu złożenia oferty strona znała zatem treść rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. W ogłoszeniu o przedmiotowym konkursie wskazano, że oferty mogą składać pomioty będące świadczeniodawcami w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa i spełniające w szczególności warunki określone w ww. rozporządzeniu. Zgodnie z art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, odrzuca się ofertę, jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2. Jednocześnie w ust. 3 ww. przepisu wskazano, że w przypadku gdy świadczeniodawca nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów lub gdy oferta zawiera braki formalne, komisja wzywa oferenta do usunięcia tych braków w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia oferty.
W związku z tym, że oferent nie uzupełnił braków formalnych oferty w terminie, co wiązało się z brakiem spełnienia warunków wymaganych do realizacji świadczeń, będących przedmiotem postępowania, oferta podlegała odrzuceniu na podstawie art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Organ stwierdził, że nie można się zgodzić, ze stwierdzeniem odwołującego, że uzupełnił braki oferty w terminie, bowiem w złożonym uzupełnieniu braków formalnych oferty nie złożył żadnych wyjaśnień dotyczących posiadania gabinetu diagnostyczno-zabiegowego przypisanego do poradni okulistycznej. Dopiero po odrzuceniu oferty w dniu 25 marca 2019 r. oferty, w złożonym w dniu 26 marca 2019 r. proteście wskazał, iż w Księdze Rejestrowej posiada gabinet diagnostyczno -zabiegowy 9450 kod resortowy identyfikujący komórkę organizacyjną stanowiącą część VII systemu resortowych kodów identyfikacyjnych- 004, kod resortowy funkcji ochrony zdrowia, stanowiący część IX systemu resortowych kodów identyfikacyjnych - H.C. 1.3.3 leczenie ambulatoryjne specjalistyczne, kod resortowy dziedziny medycyny, stanowiący część X systemu kodów identyfikacyjnych - 23 Okulistyka. Bezsprzecznym jest jednak, że analiza księgi rejestrowej oferenta potwierdziła, że wpisu tego dokonano dopiero w dniu 25 marca 2019 r. co potwierdza prezentacja stanu księgi na dzień 12 marca 2019 r. i 25 marca 2019 r.
W sytuacji, gdy komisja konkursowa po zapoznaniu z wpisem oferenta w rejestrze podmiotów leczniczych stwierdziła, że nie posiada żadnego wpisu, który potwierdzałby spełnianie warunków co do posiadania gabinetu diagnostyczno -zabiegowego na potrzeby poradni okulistycznej miała obowiązek wezwać oferenta do uzupełnienia braków w tym zakresie tj. wykazania, że spełnia powyższy warunek na dzień złożenia oferty.
Zgodnie z § 17 ust. 2a rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy, komisja konkursowa nie może żądać od oferenta przekazania dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez oferenta, jeżeli potwierdzenie tych danych i informacji jest możliwe na podstawie rejestrów publicznych posiadanych przez inne podmioty publiczne, do których Narodowy Fundusz Zdrowia ma dostęp w drodze elektronicznej na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2017 r. póz. 570 oraz z 2018 r. póz. 1000, 1544 i 1669).
W przedmiotowej sprawie dane zawarte w rejestrze podmiotów leczniczych nie potwierdziły spełnienia ww. warunku przez oferenta co oznaczało, że komisja konkursowa miała prawo wezwać oferenta do wykazania, że stosowny wpis według stanu na dzień złożenia oferty posiadał. Oferent nie uzupełnił braków formalnych oferty w terminie, co wiązało się z brakiem spełnienia warunków wymaganych do realizacji świadczeń, będących przedmiotem postępowania i skutkowało odrzuceniem oferty na podstawie art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Ponadto stosownie do art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy, oferta podlega odrzuceniu z uwagi na brak spełnienia przez oferenta lub ofertę wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.
Niezasadny jest zatem, zdaniem organu zarzut naruszenia art. 134 ust. 1 w zw. z art. 149 ust. 3 u.ś.o.z. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Brak spełnienia w niniejszej sprawie warunku wymaganego nie może skutkować - jak sugeruje strona skarżąca - obniżeniem punktów rankingujących lecz odrzuceniem oferty.
Odnosząc się natomiast do twierdzenia strony, że przepisy obowiązującego prawa nie definiują w sposób szczegółowy, w jaki sposób powinna być opisana w księdze rejestrowej komórka gabinet diagnostyczno-zabiegowy, organ zauważył, że stanowisko oferenta jest niezrozumiałe, ponieważ analiza księgi rejestrowej według jej stanu na dzień złożenia oferty tj. 12 marca 2019 r. wykazała, że znajduje się w niej prawidłowy wpis dotyczący gabinetu diagnostyczno-zabiegowego w poradni położniczo - ginekologicznej w B. (kom. org. 015), co prowadzi do wniosku, że oferent posiada wiedzę, w jaki sposób powinien być prawidłowo zarejestrowany gabinet diagnostyczno-zabiegowy, aby mógł być wykorzystywany w realizacji świadczeń w konkretnym zakresie.
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów, Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia podkreślił, że w treści ogłoszenia stosownie do art. 139 ust. 3 pkt 5 ww. ustawy określono obszar terytorialny, dla którego jest przeprowadzane postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz wskazano maksymalną liczbę umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które zostaną zawarte po przeprowadzeniu postępowania, co dawało możliwość zawarcia jednej albo dwóch umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na określonym w postępowaniu obszarze. Sposób określania obszarów terytorialnych, dla których było przeprowadzane postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej miało na uwadze potrzeby zdrowotne oraz uwarunkowania geograficzne i komunikacyjne. Dokonanie wyboru większej liczby świadczeniodawców na terenie objętym postępowaniem nie spowodowałoby zwiększenia dostępu do udzielanych świadczeń albowiem nie miałoby to wpływu na zwiększenie kwoty jaką Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia określił w ogłoszeniu o przedmiotowym postępowaniu, a tym samym nie spowodowałoby zwiększenia liczby zakontraktowanych świadczeń na obszarze, na który zostało ogłoszone postępowanie. Istotnym czynnikiem mającym wpływ na dostępność do świadczeń jest posiadanie przez oferenta personelu, udzielającego świadczeń w odpowiednim wymiarze zatrudniania, w przeliczeniu na pacjenta oraz posiadającego stosowne kompetencje, zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Oferent, który został wybrany do realizacji świadczeń, posiadał wymagany personel w odniesieniu do liczby świadczeń wskazanej w ofercie. Komisja konkursowa w wyniku rozstrzygnięcia przedmiotowego konkursu ofert dokonała zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej w przedmiotowym rodzaju i zakresie. Wybrany w wyniku rozstrzygnięcia postępowania konkursowego świadczeniodawca, w ocenie Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, zapewnia prawidłową realizację świadczeń opieki zdrowotnej dla świadczeniobiorców. Potencjał, przedstawiony w wybranej ofercie do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej umożliwia wywiązanie się z podjętych przez Fundusz zobowiązań, a tym samym gwarantuje zabezpieczenie potrzeb zdrowotnych pacjentów na danym obszarze.
Wskazana w ogłoszeniu przedmiotowego postępowania liczba 2 umów jedynie wyznaczała górny limit umów, które mogą być zawarte w wyniku rozstrzygnięcia postępowania konkursowego. Wybór zatem 1 oferenta jest zgodny z treścią ogłoszenia.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi
A. Spółka jawna z siedzibą w W. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 138 § 2 k.p.a. w zw. art. 134 ust. 1 iart. 149 ust. 3 u.ś.o.z - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na utrzymaniu w mocy Decyzji Dyrektora [...]OW NFZ podczas gdy zachodziły podstawy do jej uchylenia i ponownego rozpatrzenia sprawy, ponieważ postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone z pominięciem A. ze względu na nieuzasadnione odrzucenie oferty, co skutkowało naruszeniem zasady równego traktowania oferentów uczestniczących w postępowaniu konkursowym i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji;
oraz naruszenie przepisów prawa materialnego mającą wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 107 ust. 5 pkt 3a w zw. z art. 131b ust. 1 oraz ust. 2 u.ś.o.z. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia, które nie uwzględniało wymaganego stanu dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej na przedmiotowym obszarze w taki sposób, że w postępowaniu konkursowym zakwalifikowano wyłącznie jedną ofertę do udzielania świadczeń na tym obszarze, nie biorąc pod uwagę Mapy Regionalnej, zapotrzebowania na świadczenia opieki zdrowotnej oraz dostępności do świadczeń na terenie całego obszaru.
W oparciu o postawione zarzuty spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca w pierwszej kolejności podkreśliła, że bezzasadny jest zarzut, że spółka na dzień realizacji umowy (tj. na dzień 1 kwietnia 2019 r.) nie posiadała gabinetu diagnostyczno - zabiegowego.
Dyrektor za uzasadnione uznał stanowisko komisji konkursowej, która jako jedyną podstawę odrzucenia oferty wskazała art. 149 ust. 3 u.ś.o.z. - dotyczący nieprzedstawienia wszystkich wymaganych dokumentów lub braków formalnych oferty. Tymczasem nieprzedłożenie księgi rejestrowej na wykazanie okoliczności posiadania w lokalizacji gabinetu, który jest przeznaczony do wykorzystania przez poradnię, w świetle § 17 ust. 2a rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy, nie może być przyczyną odrzucenia oferty. Zgodnie bowiem z § 17 ust. 2a cyt. rozporządzenia, nie można żądać od oferenta przekazania dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez oferenta, jeżeli potwierdzenie tych danych i informacji jest możliwe na podstawie posiadanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia ewidencji, rejestrów lub innych zbiorów danych albo rejestrów publicznych posiadanych przez inne podmioty publiczne, do których Narodowy Fundusz Zdrowia ma dostęp w drodze elektronicznej. Rejestr Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą, w którym znaleźć można księgę rejestrową A, dostępny jest pod adresem www.rpwdl.csioz.gov.pl i stanowi prowadzony przez właściwego wojewodę rejestr, do którego dostęp ma każdy, w tym Narodowy Fundusz Zdrowia. Skoro więc organ mógł samodzielnie porównać dane przedstawione przez skarżącego w ofercie z danymi zawartymi w rejestrze, nie miał prawa żądać przekazania tych dokumentów, a tym bardziej odrzucać ofertę z tego powodu.
Odnosząc się do kwestii nieprawidłowego oznaczenia komórki, spółka wskazała, że przepisy obowiązującego prawa nie określają wymogów co do kodów resortowych, jakie powinna mieć opisane w księdze rejestrowej komórka organizacyjna gabinet diagnostyczno -zabiegowy, aby można ją było wykazać do postępowania konkursowego przed NFZ. Kody części IX i X systemu resortowych kodów identyfikacyjnych mają charakter pomocniczy i w praktyce nie przesądzają o tym, czy procedury diagnostyczno - zabiegowe mogą być wykonywane tylko w jednym zakresie czy możliwe jest ogólnie ich wykonywanie (przykładowo: w gabinecie diagnostyczno-zabiegowym może być pobrana krew do badań laboratoryjnych na potrzeby leczenia w różnych zakresach). Nie ma zatem potrzeby przypisywania do gabinetu całej listy potencjalnych zakresów medycyny i brak przypisania jakiegokolwiek zakresu nie uniemożliwia przeprowadzenia w takim gabinecie pobrania. Ważne aby komórka miała kod 9450.
Jedynym aktem prawnym odnoszącym się do warunków wymaganych od świadczeniodawców, w tym posiadania przez podmiot leczniczy gabinetu diagnostyczno - zabiegowego i wymagań dotyczących komórek jest rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r., które stanowi o wymogu posiadania przez poradnie specjalistyczne właśnie takiego gabinetu, określonego po prostu jako "gabinet diagnostyczno - zabiegowy". Ustawodawca nie określa jednak, jakimi dokładnie kodami resortowymi powinny być oznaczane komórki organizacyjne. W związku z tym wobec braku szczegółowych regulacji dotyczących prawidłowego oznaczania komórek za pomocą kodów resortowych, właściwym byłoby takie postępowanie organów, które dopuszczałoby pewien margines błędu dla oferentów biorących udział w postępowaniu tym bardziej w sytuacji, kiedy brak jakichś oznaczeń komórki nie rodzi problemów w toku identyfikacji profilu medycznego komórki.
W związku z powyższym, zdaniem A., zarzut dotyczący rozbieżności pomiędzy odpowiedzią ankietową 1.1.3.1. a danymi zawartymi w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą prowadzonym przez Wojewodę [...] nie mógł stanowić przyczyny odrzucenia oferty, a jedynie wpłynąć na jej ocenę (tj. na ewentualną odmowę przyznania dodatkowego 1 punktu rankingującego). Nie można bowiem mówić o rozbieżności pomiędzy odpowiedzią ankietową dotyczącą posiadania gabinetu diagnostyczno - zabiegowego a stanem ujawnionym w księdze rejestrowej, ponieważ strona posiadała na dzień złożenia oferty prawidłowo zarejestrowaną komórkę gabinet diagnostyczno - zabiegowy. W związku z tym rozstrzygnięcie postępowania konkursowego w takim kształcie, a następnie utrzymanie go w mocy przez Dyrektora [...]OW NFZ (mimo wskazania przez skarżącego na przedmiotowe nieprawidłowości zarówno w toku postępowania konkursowego, jak i we wniesionym odwołaniu i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) jest niespójne z obowiązującymi przepisami.
W dalszej części uzasadnienia skargi strona wskazała, że "powodem odrzucenia oferty było nieuzupełnienie punktu 9 oraz 11 (...)" podczas gdy w żadnym z tych punktów oferent nie był wzywany do przedłożenia księgi rejestrowej tylko do prawidłowej rejestracji gabinetu diagnostyczno - zabiegowego". Skarżący przedłożył wyciąg z księgi rejestrowej jako dowód spełnienia wymogu posiadania gabinetu diagnostyczno -zabiegowego, który jest przeznaczony do wykorzystania przez poradnię okulistyczną i tym samym uzupełnił braki wskazane przez komisję. Komisja odrzuciła ofertę podając jako powód treść art. 149 ust. 3 u.ś.o.z., który stanowi o nieuzupełnieniu braków formalnych lub nieprzedstawienia wszystkich wymaganych dokumentów. Takie działanie jest niezrozumiałe, ponieważ nie wskazano stronie konkretnych działań, jakie musi podjąć, aby w ocenie komisji uzupełnić braki formalne oferty, a następnie gdy świadczeniodawca podjął działania uznane przez niego za wystarczające i mające na celu uzupełnienie braków, w tym przedstawił odpowiednie dokumenty, komisja odrzuciła ofertę. Argumentacja taka jest wewnętrznie sprzeczna i nie zawiera żadnych uzasadnionych powodów, aby uznać, że oferta A. została odrzucona ze względu na nieuzupełnienie przez niego braków formalnych, ponieważ świadczeniodawca takie braki uzupełnił w terminie.
Ponadto spółka podkreśliła, że w przedmiotowej sprawie dokonano pominięcia pozostałych świadczeniodawców poprzez wybór jednego oferenta, podczas gdy plan zakupowy wyraźnie wskazywał potrzebę wyboru dwóch świadczeniodawców. Zdaniem strony skarżącej maksymalna liczba umów wskazana w ogłoszeniu nie jest wartością przypadkową, lecz odzwierciedla faktyczne zapotrzebowanie na określony zakres świadczeń. Poprzedzona jest szczegółową analizą potrzeb świadczeniobiorców, czego efektem jest właśnie Mapa Regionalna oraz plan zakupowy przygotowywany przez dyrektora oddziału wojewódzkiego.
W przedmiotowej sprawie doszło do działania sprzecznego zarówno z założeniami planu zakupu świadczeń dla obszaru objętego postępowaniem, jak i ze specyfikacją ogłoszenia o postępowaniu, którego celem jest wyznaczenie ram dla toczącego się w jego następstwie konkursu ofert. Określenie maksymalnej liczby umów na poziomie dwóch nie należy poczytywać w kategoriach dowolności i uznaniowości działań komisji, tak jak to zostało określone w przedmiotowej decyzji. Wprowadzenie przez ustawodawcę wymogu określenia maksymalnej liczby umów miało na celu właśnie zapobiec sytuacji, kiedy komisje konkursowe samowolnie decydują o tym, ile umów zostanie zawartych ze świadczeniodawcami, nie biorąc pod uwagę faktycznego zapotrzebowania na świadczenia na danym obszarze. Należy wskazać, że maksymalna liczba umów stanowi bezpośrednią konsekwencję oceny potrzeb na świadczenia objęte przedmiotem postępowania na obszarze objętym postępowaniem i nie jest wartością przypadkową, a popartą konkretnymi wyliczeniami oraz analizami. Jeżeli zatem z planu wynika, że dla danego obszaru optymalna (a więc gwarantująca bezpieczeństwo pacjentom i właściwą dostępność do świadczeń) liczba umów to 2, to komisja konkursowa powinna dążyć do osiągnięcia tego celu.
Uznanie natomiast przez Dyrektora [...]OW NFZ, że jedynym czynnikiem wpływającym na dostępność do świadczeń zdrowotnych jest kwota, jaką Fundusz przeznacza na rozdysponowanie w danym postępowaniu, jest twierdzeniem nieuwzględniającym w żadnym stopniu pozostałych czynników, które należy brać pod uwagę decydując o liczbie zawartych umów. Są to m.in. kolejki do lekarzy specjalistów na danym obszarze, rozmieszczenie komórek organizacyjnych, uwarunkowania geograficzne oraz komunikacyjne, ale również dane epidemiologiczne dotyczące danego obszaru, w tym poziom zachorowalności pacjentów na konkretne dolegliwości i choroby.
Zapewnienie dostępności do świadczeń nie oznacza jedynie zwiększenia kwoty przeznaczonej na dane postępowanie, zatem nie można jednoznacznie stwierdzić, że zawarcie umowy z dwoma świadczeniodawcami zamiast jednego, nie wpłynęłoby na zwiększenie dostępności do świadczeń tylko z tego powodu, że nie zwiększyłaby się wówczas liczba zakontraktowanych świadczeń. Wręcz przeciwnie, takie stanowisko w konsekwencji doprowadza do obniżenia jakości udzielanych świadczeń, a co więcej ogranicza swobodę świadczeniobiorców co do wyboru podmiotu dogodnego dla nich pod względem lokalizacji, jakości i warunków udzielania świadczeń.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...]OW NFZ podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona w rozpoznawanej sprawie przez Sąd kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżona decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z [...] r. utrzymująca w mocy własną decyzję z [...] r. w przedmiocie oddalenia odwołania A. Spółki Jawnej w W. od rozstrzygnięcia postępowania o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie: świadczenia okulistyki– zakresy skojarzone na terenie obszaru: 1010 – powiatu piotrkowskiego oraz 1062 Piotrków Trybunalski, o kodzie postępowania 05-19-000036/AOS/02/1/02.1601.001.02/01/02.1600.001.02/01 na okres od dnia 1 kwietnia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r., została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej w stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie. Zdaniem Sądu, organy przeprowadziły postępowanie administracyjne zgodnie z obowiązującymi przepisami, w sposób rzetelny ustaliły stan faktyczny sprawy, a zgromadzone dowody oceniły w sposób prawidłowy.
Podkreślić również należy, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (p. uchwała NSA z 15.02.2010 r., sygn. II FPS 8/09). W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy nie budzi wątpliwości. Sąd przyjął zatem za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.
Materialną podstawę prawną działania organu stanowiły przepisy ustawy z
27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2018 poz. 1510 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" lub "u.ś.o.z", która stanowi podstawę powierzenia organom NFZ określenia warunków udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a także sprawowania nadzoru i kontroli nad finansowaniem i realizacją tychże świadczeń oraz jest podstawą określenia zadań władz publicznych w zakresie zapewnienia równego dostępu do świadczeń. Realizacja ustawowych obowiązków organów Funduszu we wskazanych obszarach skonkretyzowana została przede wszystkim w dziale VI ustawy zatytułowanym "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami". Określenie w tym rozdziale zasad postępowania w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych i trybu postępowania, w tym trybu postępowania prowadzonego przed organem NFZ, wszczętego w wyniku wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń z opieki zdrowotnej ma służyć realizacji przez Fundusz celów postawionych przez ustawodawcę, a zakreślonych przez art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.
Jak stanowi art. 132 ust. 1 u.ś.o.z., podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą, a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu, z zastrzeżeniem art. 19 ust. 4, przy czym umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może być zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w niniejszym dziale (art. 132 ust. 2 ustawy).
Zgodnie z art. 134 ust. 1 i 2 u.ś.o.z., Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Wszystkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie tych świadczeń powinny być udostępniane świadczeniodawcom na takich samych zasadach. Jest to jedna z podstawowych zasad prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Stosownie natomiast do art. 139 ust. 1 u.ś.o.z., zawieranie przez Fundusz umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, z zastrzeżeniem art. 159 i 159a, następuje po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert albo rokowań. Prezes Funduszu – na podstawie art. 146 ust. 1 – określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane dla świadczeniodawców. Kryteria te są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania (art. 147). Wyrazem realizacji zasady zapewniającej równe traktowanie świadczeniodawców jest zawarta w art. 146 ust. 1 pkt 1, 2, 3 ustawy o świadczeniach delegacja do wydania przez Prezesa Funduszu dokumentów określających: przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane od świadczeniodawców, przy czym stosownie do art. 146 ust. 4 ustawy, Prezes Funduszu przed określeniem przedmiotu postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców zasięga opinii właściwych konsultantów krajowych. Wydawanie przedmiotowych dokumentów, niebędących decyzjami administracyjnymi w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 24 lutego 2011 r. II GSK 263/10), jest wynikiem kompetencji Prezesa NFZ z zakresu kierowania ustawową i statutową działalnością organu. Prezes NFZ, w drodze delegacji z art. 146 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wydaje zarządzenia. Obejmują one istotne zagadnienia/elementy związane z postępowaniem prowadzonym w trybie konkursu ofert dotyczącym umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, określając warunki zawierania tych umów dla poszczególnych rodzajów świadczeń. Oferent (świadczeniodawca) jest zobowiązany do przygotowania i złożenia oferty zgodnie z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów. Mają one bowiem charakter wzorca umownego (art. 384 kodeksu cywilnego). Warunki wymagane od świadczeniodawców (art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach), to ustalone przez Prezesa NFZ warunki sine qua non uczestnictwa w postępowaniu. Dotyczą one m.in. organizacji udzielania świadczeń, wymagań sprzętowych, lokalowych i kwalifikacji personelu. Formułowane są w ten sposób, że można je spełniać albo nie, a spełnianie warunków nie podlega stopniowaniu (p. wyrok WSA w Białymstoku z 27.10.2017 roku, II SA/Bk 645/17, Lex numer 2399984).
Niespełnianie warunków wymaganych od świadczeniodawców skutkuje odrzuceniem oferty w części jawnej postępowania konkursowego, kiedy to ustala się (m.in.), które z ofert spełniają warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 3 u.ś.o.z.
Jak wynika z załączonych akt, na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy, ogłoszone zostało w trybie konkursu ofert postępowanie poprzedzające zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie: świadczenia– zakresy skojarzone na terenie obszaru: 1010 – powiatu piotrkowskiego oraz 1062 Piotrków Trybunalski, o kodzie postępowania 05-19-000036/AOS/02/1/02.1601.001.02/01/02.1600.001.02/01 na okres od dnia 1 kwietnia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r.
W toku prowadzonego postępowania oferta A. Spółki Jawnej w W. została odrzucona na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy, z uwagi na niespełnienie wymaganych warunków tj. brak posiadania gabinetu diagnostyczno - zabiegowego w lokalizacji albowiem we wpisie w RPWDL nie było wpisu, który dokładnie i jednoznacznie opisuje strukturę gabinetu, tj. gabinetu diagnostyczno - zabiegowego, który jest przeznaczony do wykorzystania przez poradnię okulistyczną. Jednocześnie świadczeniodawca na wezwanie komisji nie uzupełnił braków formalnych oferty w terminie, gdyż nie złożył żadnych wyjaśnień dotyczących posiadania gabinetu diagnostyczno - zabiegowego przypisanego do poradni okulistycznej, mimo iż w momencie składania oferty zadeklarował spełnianie warunków wymaganych w pytaniu ankietowym 1.5.1.1. czyli: w okresie związania ofertą oraz przez cały okres realizacji umowy oferent spełnia i będzie spełniał wymagania określone w rozporządzeniu ministra zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych w zakresie będącym przedmiotem niniejszego postępowania oraz w zarządzeniu prezesa narodowego funduszu zdrowia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów będących przedmiotem niniejszego postępowania.
Organ wskazał, że analiza księgi rejestrowej na dzień złożenia oferty potwierdziła, że oferent od dnia 01.01.2014 r. posiada zarejestrowany gabinet diagnostyczno - zabiegowy 9450, kod resortowy identyfikujący komórkę organizacyjną stanowiącą część VII systemu resortowych kodów identyfikacyjnych - 004, kod resortowy funkcji ochrony zdrowia, stanowiący część IX systemu resortowych kodów identyfikacyjnych - H.C. 4.6 Usługi pielęgnacyjne, kod resortowy dziedziny medycyny, stanowiący część X systemu kodów identyfikacyjnych - 16 Medycyna rodzinna. Jednak kod resortowy identyfikujący komórkę organizacyjną stanowiącą część VII systemu resortowych kodów identyfikacyjnych - 004, kod resortowy funkcji ochrony zdrowia, stanowiący część IX systemu resortowych kodów identyfikacyjnych - H.C. 1.3.3 leczenie ambulatoryjne specjalistyczne, kod resortowy dziedziny medycyny, stanowiący część X systemu kodów identyfikacyjnych - 23 Okulistyka - został zarejestrowany dopiero 25.03.2019 r., co wynika ze stanu księgi na dzień 12.03.2019 r. i 25.03.2019 r.
Strona skarżąca kwestionując powyższe stanowisko organu argumentowała, iż wszystkie braki oferty, do których została wezwana zostały przez nią uzupełnione w zakreślonym terminie. Spółka podniosła, iż przepisy prawa nie określają wymogów, co do kodów resortowych, jakie powinna mieć przypisane w księdze rejestrowej komórka organizacyjna gabinet diagnostyczno - zabiegowy, aby można ją było wykazać do postępowania konkursowego przed NFZ. W ocenie strony, kody części IX i X systemu resortowych kodów identyfikacyjnych mają charakter pomocniczy i w praktyce nie przesądzają o tym, czy procedury diagnostyczno – zabiegowe mogą być wykonywane tylko w jednym zakresie, czy możliwe jest ogólnie ich wykonywanie. Tym samym zdaniem skarżącej, komórka organizacyjna pod adresem: ul. B. 32/34 w W. tj. gabinet diagnostyczno - zabiegowy, została opisana w RPWDL prawidłowo, a zatem spółka spełniała kryterium posiadania gabinetu diagnostyczno- zabiegowego 9450 (część VIII systemu resortowych kodów identyfikacyjnych). W ocenie A., zarzut Komisji dotyczący rozbieżności pomiędzy odpowiedzią ankietową 1.1.3.1., a danymi zawartymi w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą nie mógł stanowić przyczyny odrzucenia oferty, a jedynie mógł wpłynąć na jej ocenę. Skarżąca argumentowała także, że nie można żądać od oferenta przekazania dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez oferenta, jeżeli potwierdzenie tych danych i informacji jest możliwe na podstawie posiadanych przez NFZ ewidencji, rejestrów lub innych zbiorów danych albo rejestrów publicznych posiadanych przez inne podmioty publiczne, do których NFZ ma dostęp w drodze elektronicznej.
Z powyższym stanowiskiem strony skarżącej nie można się zgodzić. Argumentacja zarzutów stanowi w istocie powtórzenie wątpliwości zgłoszonych w toku postępowania administracyjnego, które wyczerpująco zostały omówione w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że działalność lecznicza, w tym wykonywana w gabinecie diagnostyczno-zabiegowym, jest regulowana ustawą z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2018 r. poz. 2190, dalej: "ustawa o działalności leczniczej"). Art. 103 ustawy o działalności leczniczej stanowi, iż działalność leczniczą można rozpocząć po uzyskaniu wpisu do rejestru.
Z brzmienia art. 105 ust. 4a ustawy o działalności leczniczej wynika również, że organ prowadzący rejestr nadaje podmiotowi leczniczemu oraz jednostkom lub komórkom organizacyjnym jego przedsiębiorstwa resortowe kody identyfikacyjne, zgodnie z zakresem udzielanych świadczeń zdrowotnych. W ocenie Sądu nie ulega zatem wątpliwości, iż oferent składając ofertę w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej winien posiadać wpis w rejestrze kodów odpowiadających świadczeniom objętym postępowaniem.
Podkreślenia wymaga także, iż wpis w RPWDL ma charakter konstytutywny, co oznacza że prawo udzielania określonych świadczeń zdrowotnych może być realizowane dopiero po ujawnieniu go w rejestrze. Podmiot leczniczy może zatem prowadzić działalność jedynie w granicach zakreślonych wpisem do rejestru. Ma to zapewnić bezpieczeństwo współpracy wszystkich zainteresowanych w kooperacji z podmiotem wykonującym działalność leczniczą, ponieważ uzależnia prawo do udzielania świadczeń zdrowotnych od uzyskania wpisu w rejestrze, (por. Ustawa o działalności leczniczej. Komentarz M. Dercz, T. Rek, wyd. ABC, 2012 r.).
Wpis do rejestru, o którym mowa w art. 103 ustawy o działalności leczniczej, jest zatem warunkiem koniecznym do rozpoczęcia legalnej działalności leczniczej. Z dniem wpisu do rejestru, jednostka organizacyjna staje się podmiotem wykonującym działalność leczniczą w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności leczniczej, a więc świadczeniodawcą, o którym mowa w art. 5 pkt 41 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej (por. wyrok WSA w Kielcach z 31 stycznia 2018 r., sygn. II SA/Ke 643/17, Lex numer 2452149).
Charakter wpisu jest doprecyzowany rozporządzeniami wykonawczymi Ministra Zdrowia, w tym rozporządzeniem z dnia 17 maja 2012 r. w sprawie systemu resortowych kodów identyfikacyjnych oraz szczegółowego sposobu ich nadawania (Dz. U. z 2019 r. poz. 173) dalej: "rozporządzenie w sprawie resortowych kodów". Zgodnie z § 12 tego aktu prawnego, w przypadku podmiotu leczniczego kody stanowiące części IX i X systemu tworzą łącznie profil medyczny i określają zakres świadczeń zdrowotnych wykonywanych w jednostce organizacyjnej lub komórce organizacyjnej zakładu leczniczego. Przepis ten wymaga zatem określenia pełnego profilu medycznego podmiotu leczniczego, co oznacza, że wpisowi powinny podlegać wszystkie rodzaje świadczeń zdrowotnych realizowanych przez ten podmiot. Brak wpisu co do określonego rodzaju świadczeń oznacza, że nie można mówić o zgodnym z prawem wykonywaniu tych świadczeń. Jak bowiem wyżej, wskazano, wpis w tym zakresie ma charakter konstytutywny, gdyż określa przedmiot działalności podmiotu leczniczego, a więc należy do jego najistotniejszych cech. Celem utworzenia podmiotu leczniczego jest bowiem prowadzenie przez niego działalności leczniczej. Poprzez szczegółowe wskazanie zakresu świadczeń w rejestrze, podmiot określa profil wykonywanej działalności, co go identyfikuje. Szczegółowe wskazanie zakresu świadczeń w rejestrze prowadzi do zapewnienia wiarygodności i rzetelności zarejestrowanego podmiotu. Jak wynika z art. 111 ustawy o działalności leczniczej, organ prowadzący rejestr jest uprawniony do kontroli podmiotów wykonujących działalność leczniczą w zakresie zgodności wykonywanej działalności z przepisami określającymi warunki wykonywania działalności leczniczej. Kompetencje nadzorcze organu rejestrowego mają zagwarantować pacjentom właściwy poziom opieki zdrowotnej w zarejestrowanym podmiocie leczniczym (...). Kontrola organu jest niezbędna w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania podmiotu leczniczego, co ma istotne znacznie dla zaspokojenia potrzeb zdrowotnych ludności i ochrony przed narażeniem życia i zdrowia pacjentów (zob. M. Dercz, Komentarz do art. 111 ustawy o działalności leczniczej, Lex Omega).
Powyższe wskazuje, że przepisy obowiązującego prawa, wbrew stanowisku strony skarżącej, jasno określają, iż posiadanie gabinetu diagnostyczno-zabiegowego musi być w księdze rejestrowej podmiotu leczniczego dookreślone profilem medycznym, w jakim udzielane będą świadczenia opieki zdrowotnej. Inaczej, wpis będzie niekompletny. Ma to szczególnie istotne znaczenie przy działaniu komórek organizacyjnych, które mogą być wykorzystywane do wykonywania świadczeń w różnych zakresach dziedzin medycznych, tak jak ma to miejsce w okolicznościach przedmiotowej sprawy w odniesieniu do gabinetu zabiegowego.
Jak wynika przy tym z załączonej do akt sprawy opinii Naczelnika Wydziału Świadczeń Opieki Zdrowotnej [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia tj. komórki organizacyjnej, która zajmuje się prowadzeniem konkursów ofert, w tym oceną spełniania wymagań do udzielania świadczeń zdrowotnych każda z dziedzin medycyny ma swą odrębną specyfikę, w ramach której, w zależności od konkretnego problemu zdrowotnego realizowane są odmienne procedury zabiegowe. Powyższemu dowodzi rozróżnienie w przepisach rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej procedur zabiegowych możliwych do wykonania w zakresach okulistyki oraz położnictwa i ginekologii (załącznik nr 3). W opinii przykładowo wskazano także procedury możliwe do realizacji w zakresie chorób oczu (okulistyka) oraz układu rozrodczego żeńskiego (położnictwo i ginekologia). Tym samym w ocenie Sądu, nie sposób przyjąć, że lekarz (pielęgniarka zabiegowa) wykonuje w gabinecie diagnostyczno-zabiegowym te same czynności w zakresie medycyny rodzinnej, czy też pielęgniarstwa rodzinnego, co w zakresie okulistyki.
Odnosząc się do zarzutu strony, iż posiadanie gabinetu diagnostyczno-zabiegowego w profilu medycznym usługi pielęgnacyjne - medycyna rodzinna było wystarczające dla udzielania świadczeń w profilu medycznym leczenie ambulatoryjne specjalistyczne okulistyka, gdyż gabinet diagnostyczno-zabiegowy spełnia te same warunki przy każdym profilu medycznym, a sam wpis dotyczący części IX i X kodów resortowych stanowi jedynie formalność, wskazać należy, że kwestia warunków jakie winien spełniać gabinet diagnostyczno - zabiegowy przy każdym z profili medycznych ma znaczenie drugorzędne. Formalnie skarżący nie był bowiem na dzień składania ofert, tj. 12 marca 2019 r., uprawniony do udzielania w gabinecie diagnostyczno-zabiegowym mieszczącym się przy ul. B. 32/34 w W., świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie okulistyka. Jak wskazano bowiem wyżej, treść wpisu do RPWDL wyznacza przedmiot i granice działalności leczniczej dozwolonej do wykonywania przez dany podmiot. Wpis do księgi rejestrowej upoważnia zatem podmiot leczniczy do świadczenia usług leczniczych wyłącznie w zakresie ujawnionym w tej księdze. Rację ma przy tym strona skarżąca, iż spółka A. na dzień realizacji umowy tj. 1 kwietnia 2019 r. posiadała gabinet diagnostyczno - zabiegowy, w którym można było udzielać świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie okulistyka, jednak wymogiem przystąpienia do konkursu było, aby w okresie związania ofertą oraz przez cały okres realizacji umowy oferent spełniał wymagania określone w rozporządzeniu ministra zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych w zakresie będącym przedmiotem niniejszego postępowania oraz w zarządzeniu prezesa narodowego funduszu zdrowia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów będących przedmiotem niniejszego postępowania z danymi zawartymi w formularzu ofertowym.
Wskazać także należy, że zgodnie z art. 22 ust 1 i ust 2 ustawy o działalności leczniczej "1. Pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą odpowiadają wymaganiom odpowiednim do rodzaju wykonywanej działalności leczniczej oraz zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych. 2. Wymagania, o których mowa w ust. 1, dotyczą w szczególności warunków: 1) ogólnoprzestrzennych; 2) sanitarnych; 3) instalacyjnych. Na podstawie ustawowej delegacji zawartej w art. 22 ust. 3 tej ustawy o działalności leczniczej, Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą, w którym ogólnie uregulowano kwestię wymogów stawianych wyposażeniu komórek organizacyjnych.
Powyższa regulacja nie wyczerpuje zagadnienia dotyczącego warunków, jakie muszą być spełnione przez podmiot w zakresie udzielania świadczeń objętych sporem oraz w rozporządzeniu w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu AOS. Przepisy te należy rozpatrywać łącznie. Kwestia warunków dotyczących konkretnego gabinetu, jak już wskazano powyżej jest uregulowana także w rozporządzeniu o kodach resortowych. Przyjąć należy, iż racjonalny ustawodawca założył wyodrębnienie profili medycznych ze względu na zakres świadczeń (zgodnie z § 12 rozporządzenia o resortowych kodach), tj. ze względu na czynności jakie mogą być w tej komórce organizacyjnej dokonywane, a nie ze względu na warunki jakie mają być spełniane w komórce organizacyjnej - gabinecie diagnostyczno-zabiegowym.
Podkreślić również trzeba, iż rozporządzenie w sprawie resortowych kodów, w załączniku nr 4, przewiduje odrębną identyfikację dla 126 dziedzin medycyny. Brak jest w nim profilu medycznego, który jak to twierdzi strona skarżąca byłby profilem ogólnym zawierającym możliwość udzielania świadczeń z kilku dziedzin. W ocenie Sądu, przyjęcie argumentacji strony skarżącej czyniłoby zbędną całą regulację prawną dotyczącą działania komórek organizacyjnych w profilach medycznych, co sprowadziłoby się do zrównania czynności medycznych dokonywanych w komórkach organizacyjnych w ramach medycyny rodzinnej z czynnościami w ramach okulistyki. Tym samym obowiązywanie przepisów ustawy o działalności leczniczej oraz rozporządzenia w sprawie resortowych kodów zostałoby całkowicie pominięte.
Wyodrębnienie komórek organizacyjnych w rejestrze nie może nastąpić w oderwaniu od przepisów rozporządzenia w sprawie resortowych kodów. Przedmiotowy rejestr jest jawny i dostępny dla osób trzecich - dane w nim ujawnione powinny być jasne w treści i co do zakresu świadczeń realizowanych przez poszczególne komórki organizacyjne, a więc zgodnie z zasadami identyfikacji określonymi w rozporządzeniu w sprawie kodów resortowych. Przy czym, jak już wcześniej wskazano, wpis do rejestru stanowi swoisty rodzaj zezwolenia na prowadzenie określonej działalności medycznej w konkretnych komórkach.
Zgodnie z załącznikiem nr 1 poz. 50 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 roku w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. 2016 r. poz. 357) dalej: "rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu AOS" - warunkiem wymaganym dla świadczeń gwarantowanych udzielanych w poradni specjalistycznej - okulistyka jest posiadanie gabinetu diagnostyczno-zabiegowego w lokalizacji.
Z zestawienia powołanych wyżej przepisów wynika zdaniem Sądu, iż posiadanie w RPWDL wpisu dotyczącego gabinetu diagnostyczno-zabiegowego na kod resortowy funkcji ochrony zdrowia, stanowiący część IX systemu resortowych kodów identyfikacyjnych - H.C. 1.3.3 leczenie ambulatoryjne specjalistyczne, kod resortowy dziedziny medycyny, stanowiący część X systemu kodów identyfikacyjnych - 23 Okulistyka jest warunkiem sine gua non, by móc w świetle obowiązującego prawa udzielać w tej komórce organizacyjnej świadczeń z zakresu świadczenia okulistyki. Rozpoczęcie i prowadzenie działalności bez stosownego wpisu do rejestru, jak również z przekroczeniem granic wpisu jest zabronione.
Trafnie organ wskazał przy tym, że zarzuty strony skarżącej są tym bardziej niezrozumiałe, iż jak wynika z księgi rejestrowej A. na dzień złożenia oferty, tj. 12 marca 2019 roku, gabinet diagnostyczno-zabiegowy w poradni położniczo – ginekologicznej w B. posiadał prawidłowy wpis. Nie budzi zatem wątpliwości, iż strona skarżąca miała wiedzę, w jaki sposób powinien być prawidłowo zarejestrowany gabinet diagnostyczno-zabiegowy, aby mógł być wykorzystywany w realizacji świadczeń w konkretnym zakresie.
W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą skargę organ prawidłowo uznał zatem, że w rejestrze A., na dzień złożenia oferty nie było wpisu, który dokładnie i jednoznacznie opisywał posiadanie gabinetu diagnostyczno-zabiegowego, który jest przeznaczony do wykorzystania przez poradnię okulistyczną. Analiza księgi rejestrowej na dzień złożenia oferty potwierdziła, że skarżąca od dnia 01.01.2014 r. posiada zarejestrowany w księdze rejestrowej gabinet diagnostyczno - zabiegowy 9450, kod resortowy identyfikujący komórkę organizacyjną stanowiącą część VII systemu resortowych kodów identyfikacyjnych - 004, kod resortowy funkcji ochrony zdrowia, stanowiący część IX systemu resortowych kodów identyfikacyjnych - H.C. 4.6 Usługi pielęgnacyjne, kod resortowy dziedziny medycyny, stanowiący część X systemu kodów identyfikacyjnych - 16 Medycyna rodzinna. Natomiast kod resortowy identyfikujący komórkę organizacyjną stanowiącą część VII systemu resortowych kodów identyfikacyjnych - 004, kod resortowy funkcji ochrony zdrowia, stanowiący część IX systemu resortowych kodów identyfikacyjnych - H.C. 1.3.3 leczenie ambulatoryjne specjalistyczne, kod resortowy dziedziny medycyny, stanowiący część X systemu kodów identyfikacyjnych - 23 Okulistyka - został zarejestrowany dopiero 25.03.2019 r., co potwierdza prezentacja stanu księgi na dzień 12.03.2019 r. i 25.03.2019 r. Zatem skarżąca na dzień złożenia oferty tj. 12 marca 2019 r. nie spełniała wymaganych warunków. Strona również na wezwanie komisji nie wskazała miejsca wpisu gabinetu diagnostyczno - zabiegowego w rejestrze, ani nie złożyła żadnych wyjaśnień w tym zakresie.
Jak trafie ustalił organ, dopiero po odrzuceniu w dniu 25 marca 2019 r. oferty spółki A., w złożonym w dniu 26 marca 2019 roku proteście strona wskazała, że w RPWDL posiada gabinet diagnostyczno - zabiegowy na potrzeby poradni okulistycznej. Niemniej jednak wpisu tego dokonano w dniu 25 marca 2019 r. W konsekwencji oferent nie spełniał wymagania posiadania na dzień złożenia oferty gabinetu diagnostyczno - zabiegowego w zakresie udzielania świadczeń objętych postępowaniem, co zasadnie skutkowało odrzuceniem jego oferty.
Prawidłowo również organ uznał, że niespełnienie przez skarżącą spółkę wymaganego warunku nie mogło skutkować obniżeniem punktów rankingowych, albowiem brak spełnienia przedmiotowego warunku wiąże się zawsze z odrzuceniem oferty. Podkreślić należy, że oferta lub oferent powinien spełnić wskazane w art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach wymogi w dniu złożenia oferty. Jak wynika z literalnego brzmienia art. 149 ust. 1 pkt 7, "odrzuca się ofertę (...), jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków". W konsekwencji najpóźniej w momencie dokonywania oceny (oferty złożonej w terminie), a więc w trakcie otwarcia ofert, wymogi muszą być spełnione. Nie ma zatem możliwości przyjęcia, że określony wymóg będzie spełniony w terminie późniejszym, np. od momentu obowiązywania umowy. Niedopuszczalna jest zatem sytuacja, w której oferent "uzupełnia" wymogi konieczne do udziału w postępowaniu w trakcie tego postępowania. Oferta na udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej ma być aktualna w toku całego postępowania, poczynając od jej złożenia, aż do dnia rozpoczęcia obowiązywania umowy, co służyć ma konkretnemu celowi, a mianowicie stworzenia możliwości jej zweryfikowania na odpowiednim etapie postępowania konkursowego. Konsekwencją powyższego, jest wniosek, że spełnianie przez oferenta wymagań (warunków) dotyczących pomieszczeń, sprzętu i personelu podlega kontroli w toku postępowania konkursowego z punktu widzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie (p. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2016 r., II GSK 912/15, Teza 3, Lex numer 2206679).
Podkreślić w tym miejscu dodatkowo należy, że świadczeniodawca, chcący złożyć ofertę na dane postępowanie, zobowiązany jest do zapoznania się z przepisami prawa, które wskazują na wymogi, jakie musi spełniać, by jego oferta została zakwalifikowana do danego postępowania, a więc musi spełniać warunki konieczne, w przeciwnym wypadku jego oferta zostanie przez komisję konkursową odrzucona. Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca w momencie składania oferty zadeklarowała spełnianie warunków wymaganych w pytaniu ankietowym nr 1.5.1.1.: W okresie związania ofertą oraz przez cały okres realizacji umowy oferent spełnia i będzie spełniał wymagania określone w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych w zakresie będącym przedmiotem niniejszego postępowania oraz w Zarządzeniu Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów będących przedmiotem niniejszego postępowania.
Należało zgodzić się również z organem, w zakresie w jakim wskazał, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy komisja konkursowa miała obowiązek wezwać oferenta do uzupełnienia braków, co do wykazania, że na dzień złożenia oferty spełnia warunek posiadania gabinetu diagnostyczno-zabiegowego na potrzeby poradni okulistycznej.
Zgodnie z § 17 ust. 2a rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 1897), komisja konkursowa nie może żądać od oferenta przekazania dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez oferenta, jeżeli potwierdzenie tych danych i informacji jest możliwe na podstawie rejestrów publicznych posiadanych przez inne podmioty publiczne, do których Narodowy Fundusz Zdrowia ma dostęp w drodze elektronicznej na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2017 r. poz. 570 oraz z 2018 r. poz. 1000, 1544 i 1669).
Tymczasem jak wynika z akt sprawy, dostępne w dniu 12 maca 2019 r. dane zawarte w rejestrze podmiotów leczniczych nie potwierdziły spełniania przez skarżącą warunku posiadania gabinetu diagnostyczno-zabiegowego na potrzeby poradni okulistycznej, co uprawniało do wezwania, by wykazała, że spełnia wszystkie warunki udziału w postępowaniu. Oferent nie uzupełnił w terminie braków formalnych oferty w zakresie spełniania warunku wymaganego, określonego w załączniku nr 1 poz. 50 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej określającym, że warunkiem wymaganym dla świadczeń gwarantowanych udzielanych w poradni specjalistycznej - okulistyka jest posiadanie gabinetu diagnostyczno - zabiegowego w lokalizacji, co wiązało się z brakiem spełnienia warunków wymaganych do realizacji świadczeń, będących przedmiotem postępowania i skutkowało odrzuceniem oferty na podstawie art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Zamierzonego skutku nie mogły również odnieść zarzuty strony skarżącej zmierzające do wykazania, iż przedmiotowe rozstrzygnięcie należy ocenić jako sprzeczne z założeniami polityki zdrowotnej oraz planem zakupu świadczeń, a także że w przedmiotowej sprawie dokonano pominięcia pozostałych świadczeniodawców przy dokonywanym wyborze ofert w taki sposób, że wybrano jednego oferenta, podczas gdy plan zakupowy wyraźnie wskazywał potrzebę wyboru 2 świadczeniodawców. Przede wszystkim należy podkreślić, iż stosownie do art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154 przysługują wyłącznie świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Skarżąca nie wykazała tymczasem, aby ewentualne naruszenie przez Fundusz założeń polityki zdrowotnej, czy też planu zakupu świadczeń w jakikolwiek sposób naruszyło jej interes prawny, rozumiany jako uprawnienia i obowiązki wynikające z normy prawa materialnego. Organ prawidłowo stwierdził przy tym, że wskazana w ogłoszeniu przedmiotowego postępowania liczba 2 umów jedynie wyznaczała górny limit umów, które mogą być zawarte w wyniku rozstrzygnięcia postępowania konkursowego, co nie wyklucza zawarcia mniejszej ilości umów, których wartość nie przekracza sumy przewidzianej w ogłoszeniu.
Podkreślić również należy za organem, iż zgodnie z przepisem art. 142 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach, w części niejawnej konkursu ofert komisja może wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, które zapewniają jakość, dostępność, ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej oraz przedstawiają najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia. Organ miał zatem prawo wyboru jednego świadczeniodawcy, skoro uznał, że wybrany w wyniku rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania konkursowego podmiot leczniczy, zapewnia prawidłową realizację świadczeń opieki zdrowotnej dla osób ubezpieczonych w Narodowym Funduszu Zdrowia. Dokonanie wyboru większej liczby świadczeniodawców na terenie objętym postępowaniem nie spowodowałoby zwiększenia dostępu do udzielanych świadczeń albowiem nie miałoby to wpływu na zwiększenie kwoty jaką [...]OW NFZ określił w ogłoszeniu o przedmiotowym postępowaniu. Istotnym czynnikiem mającym wpływ na dostępność do świadczeń jest posiadanie przez oferenta personelu, udzielającego świadczeń w odpowiednim wymiarze zatrudniania, w przeliczeniu na pacjenta oraz posiadającego stosowne kompetencje, zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 roku w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Organ wskazał przy tym, że oferent, który został wybrany do realizacji świadczeń, posiadał wymagany personel w odniesieniu do liczby świadczeń wskazanej w ofercie, co nie było kwestią sporu w niniejszej sprawie.
Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W toku postępowania nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o świadczeniach. Postępowanie konkursowe prowadzone było z zachowaniem zasad równego traktowania wszystkich oferentów i w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Uczestnikom konkursu zostały udostępnione zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wraz z załącznikami, które określał zarówno wymagania stawiane oferentom jak i kryteria oceny ofert. Wszyscy uczestnicy konkursu składali ofertę udzielając odpowiedzi na te same pytania. Ocena ofert odbywała się na podstawie jasno określonych kryteriów. W toku postępowania były one niezmienne i w równym stopniu jawne dla wszystkich oferentów.
Sąd doszedł w konsekwencji do wniosku, iż w kontrolowanym postępowaniu konkursowym nie doszło do naruszenia jakichkolwiek przepisów prawa, a zatem nie został naruszony interes prawny skarżącej.
W związku z powyższym, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.
bg