III SA/Łd 827/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J. S. i P. S. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi. Prezydent odmówił wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków dla działek ewidencyjnych nr [...] i [...], polegających na zmianie użytku gruntowego oraz wykreśleniu Zarządu Dróg i Transportu jako władającego. Skarżący kwestionowali prawidłowość wpisów w ewidencji, wskazując na błędy w oznaczeniu działek jako dróg oraz w określeniu władającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, podkreślając, że ewidencja gruntów i budynków ma charakter rejestrowy i nie służy do rozstrzygania sporów o stan prawny nieruchomości. Sąd wskazał, że wszelkie zmiany w ewidencji muszą opierać się na prawomocnych orzeczeniach sądowych, decyzjach administracyjnych lub aktach notarialnych, a nie na samodzielnej ocenie organu ewidencyjnego. W przypadku sporów dotyczących własności lub władania nieruchomościami, konieczne jest przeprowadzenie odrębnych postępowań, np. cywilnych o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły dokonania wnioskowanych zmian, ponieważ skarżący nie przedstawili dokumentów uzasadniających aktualizację danych w sposób wskazany we wniosku, a sama ewidencja nie może kreować nowego stanu prawnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ograniczeń kompetencji organów ewidencyjnych w zakresie rozstrzygania sporów o stan prawny nieruchomości i konieczności prowadzenia odrębnych postępowań w celu ustalenia stanu prawnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ewidencją gruntów i budynków oraz kompetencjami organów administracji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ ewidencyjny posiada kompetencje do rozstrzygania sporów o stan prawny nieruchomości, w tym o ustalenie właściciela lub władającego, w ramach postępowania o aktualizację danych w ewidencji gruntów i budynków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ ewidencyjny nie posiada takich kompetencji. Ewidencja gruntów ma charakter rejestrowy i nie kształtuje nowego stanu prawnego. Rozstrzyganie sporów o stan prawny nieruchomości wymaga odrębnych postępowań cywilnych lub administracyjnych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów jest jedynie zbiorem informacji odzwierciedlającym stan prawny i faktyczny, a nie źródłem praw. Aktualizacja danych może nastąpić jedynie na podstawie dokumentów potwierdzających zmianę stanu prawnego, takich jak prawomocne orzeczenia sądowe czy decyzje administracyjne, a nie na podstawie samodzielnej oceny organu ewidencyjnego.
Czy mapa do celów prawnych oraz wyjaśnienia geodety mogą stanowić podstawę do zmiany użytku gruntowego i wykreślenia podmiotu władającego w ewidencji gruntów, jeśli nie wynikają z nich jednoznaczne zmiany stanu prawnego lub faktycznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli dokumenty te nie potwierdzają jednoznacznie zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a jedynie odzwierciedlają stan istniejący lub wymagają dalszego uzgodnienia z księgami wieczystymi.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przedstawione przez skarżących dokumenty, w tym mapa do celów prawnych, nie wykazały jednoznacznej zmiany użytku gruntowego ani podstawy do wykreślenia Zarządu Dróg i Transportu jako władającego, a w przypadku sporów dotyczących działki objętej dwoma księgami wieczystymi, konieczne jest postępowanie cywilne.
Czy organ ewidencyjny może dokonać korekty wpisów w ewidencji gruntów na podstawie ponownej oceny archiwalnych dokumentów lub kwestionowania mocy prawnej dokumentów źródłowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ ewidencyjny nie jest uprawniony do ponownej oceny archiwalnych dokumentów ani do podważania mocy prawnej dokumentów źródłowych. Może jedynie dokonać korekty wpisu w przypadku wykrycia oczywistego błędu w jego przeniesieniu z dokumentu źródłowego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie ewidencyjne ma charakter rejestrowy, a zmiany wprowadzane są na podstawie nowych, aktualnych dokumentów potwierdzających zmianę stanu prawnego lub faktycznego. Organ ewidencyjny nie może zastępować innych organów w rozstrzyganiu sporów o prawa do nieruchomości.
Przepisy (16)
Główne
p.g.i.k. art. 24 § ust. 2a, ust. 2b i ust. 2c
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Zasady i tryb aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków oraz odmowa aktualizacji.
Dz.U. 2024 poz 1151
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Dz.U. 2024 poz 935
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.g.i.k. art. 2 § pkt 8
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Definicja ewidencji gruntów i budynków jako systemu informacyjnego.
p.g.i.k. art. 7d § pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Zadania starosty w zakresie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków.
p.g.i.k. art. 20 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Dane zawarte w ewidencji gruntów dotyczące położenia, granic, powierzchni, użytków gruntowych, właściciela lub władającego.
p.g.i.k. art. 22 § ust. 2
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Obowiązek zgłaszania zmian danych ewidencyjnych.
p.p.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd.
k.p.a. art. 107 § § 1, 2 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne uzasadnienia decyzji.
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. art. 73
Postępowanie o uregulowanie stanu prawnego nieruchomości.
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece art. 10
Powództwo o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków § Załącznik 1
Zasady zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków § § 8
Podział użytków gruntowych.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków § § 9 ust. 3 pkt 1-5 i 7a
Podział gruntów zabudowanych i zurbanizowanych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ewidencja gruntów ma charakter rejestrowy i nie służy do rozstrzygania sporów o stan prawny nieruchomości. • Organ ewidencyjny nie ma kompetencji do kwestionowania mocy prawnej dokumentów źródłowych ani do ponownej oceny archiwalnych dokumentów. • Zmiany w ewidencji gruntów mogą być wprowadzane jedynie na podstawie dokumentów potwierdzających zmianę stanu prawnego lub faktycznego, takich jak prawomocne orzeczenia sądowe, decyzje administracyjne lub akty notarialne. • Rozstrzyganie sporów o stan prawny nieruchomości wymaga odrębnych postępowań cywilnych lub administracyjnych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżących dotyczące naruszenia art. 32 i 64 Konstytucji. • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. poprzez pominięcie materiału dowodowego. • Twierdzenie, że działka nr [...] nie jest drogą i nie przylega do ulicy [...]. • Żądanie przywrócenia pierwotnego oznaczenia działki [...] jako działki budowlanej ('Bz').
Godne uwagi sformułowania
ewidencja gruntów i budynków jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach i budynkach. • nie jest rolą organu ewidencyjnego rozstrzyganie w zakresie poprawności ujawnienia właściciela tej działki. • nie można dokonywać żadnych zmian czy to własnościowych, czy też dotyczących granic nieruchomości lub rodzaju użytku gruntowego poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów, ponieważ ewidencja jest tylko rejestrem danych wynikających z dokumentacji urzędowej. • nie można poprzez zmianę zapisu w ewidencji gruntów ustanowić prawa, czy rozszerzyć jego zakres. • nie można na organy ewidencyjne, które jedynie rejestrują zmiany będące wynikiem innej procedury, przenosić kompetencji innych organów czy sądów.
Skład orzekający
Agnieszka Krawczyk
przewodniczący
Małgorzata Kowalska
sprawozdawca
Paweł Dańczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ograniczeń kompetencji organów ewidencyjnych w zakresie rozstrzygania sporów o stan prawny nieruchomości i konieczności prowadzenia odrębnych postępowań w celu ustalenia stanu prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ewidencją gruntów i budynków oraz kompetencjami organów administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne ograniczenia administracyjnych postępowań ewidencyjnych w kontekście sporów o stan prawny nieruchomości, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.
“Ewidencja gruntów to nie sąd: dlaczego organ nie rozstrzygnie sporu o Twoją nieruchomość?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.