II SA/RZ 1579/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące zmian w ewidencji gruntów z powodu naruszenia procedury administracyjnej i braku udziału wszystkich stron postępowania.
Sprawa dotyczyła zmian w ewidencji gruntów miasta K., w szczególności działki nr 1416, gdzie istniały nakładające się tytuły własności wynikające z postanowienia sądu z 1964 r. oraz późniejszych wpisów w księgach wieczystych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając, że naruszono procedurę administracyjną, w szczególności poprzez brak zapewnienia udziału wszystkim stronom postępowania, w tym następcom prawnym zmarłych właścicieli. Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter informacyjno-techniczny i nie może rozstrzygać sporów o własność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o zmianach w ewidencji gruntów dotyczących działki nr 1416. Spór wynikał z nakładających się tytułów własności do tej samej nieruchomości, wynikających z postanowienia Sądu Powiatowego z 1964 r. oraz późniejszych wpisów w księgach wieczystych, które nie odzwierciedlały rzeczywistego stanu prawnego i faktycznego. Organy administracji próbowały dokonać zmian w ewidencji, jednak napotkały na komplikacje związane z różnymi tytułami własności i błędnymi wpisami. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak udziału wszystkich stron w postępowaniu. Sąd administracyjny, analizując sprawę, stwierdził, że organy obu instancji nie dopełniły wymogów proceduralnych, w szczególności nie zapewniły udziału wszystkim stronom postępowania, w tym następcom prawnym zmarłych właścicieli oraz spadkobiercom I. C. Uchybienie to, polegające na braku zapewnienia udziału strony w postępowaniu, stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i informacyjno-techniczny, a spory o własność powinny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym. W dalszym postępowaniu organ będzie musiał prawidłowo ustalić krąg stron i zapewnić im udział w postępowaniu, a następnie rozpoznać sprawę merytorycznie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ewidencja gruntów ma charakter informacyjno-techniczny i deklaratoryjny, nie może rozstrzygać sporów o własność, które należą do właściwości sądów powszechnych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wpisy w ewidencji gruntów jedynie odzwierciedlają istniejący stan prawny, a nie go kształtują. W przypadku sporów o własność, organ administracji nie jest właściwy do ich rozstrzygania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.g.k. art. 22 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.k.w.h. art. 10 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 30 § § 4 i 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 36 § pkt 6
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 45 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 47 § ust. 3
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
u.k.w.h. art. 10
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Konst. RP art. 21 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 64 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.s.p.
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących udziału stron w postępowaniu administracyjnym. Brak możliwości rozstrzygania sporów o własność w postępowaniu ewidencyjnym.
Godne uwagi sformułowania
ewidencja gruntów i budynków pełni w naszym systemie prawnym specyficzną funkcję informacyjno - techniczną wpisy w rejestrze ewidencji gruntów winne jedynie odzwierciedlać aktualny stan prawny wpisy te mają charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny nie może rozstrzygać sporów dotyczących nieruchomości ani też stanowić o prawach do nich przynależnych określonym podmiotom
Skład orzekający
Marian Ekiert
przewodniczący-sprawozdawca
Jerzy Solarski
sędzia
Robert Sawuła
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że naruszenie procedury administracyjnej, w tym brak udziału stron, jest podstawą do uchylenia decyzji, oraz że ewidencja gruntów nie rozstrzyga sporów o własność."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nakładających się tytułów własności i błędów w ewidencji gruntów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność prawną i techniczną problemów związanych z ewidencją gruntów i księgami wieczystymi, a także podkreśla znaczenie prawidłowego prowadzenia postępowań administracyjnych.
“Błędy w ewidencji gruntów: Sąd uchyla decyzje z powodu naruszenia procedury i braku udziału stron.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySA/Rz 1579/02 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2004-11-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jerzy Solarski
Marian Ekiert /przewodniczący sprawozdawca/
Robert Sawuła
Symbol z opisem
612 Sprawy geodezji i kartografii
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert /spr./ Sędziowie NSA Jerzy Solarski WSA Robert Sawuła Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skarg H. W., L. P., W. S., K. i F. S. oraz J. F. reprezentowanej przez następców prawnych – M. C. i B. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących H. W., L. P., W. S., K. i F. S. oraz J. F. reprezentowanej przez następców prawnych – M. C. i B. K. kwoty po 30 zł /słownie: trzydzieści złotych/ tytułem uiszczonych wpisów od skargi oraz na rzecz wyżej wymienionych solidarnie kwotę 240 zł /słownie: dwieście czterdzieści złotych/ tytułem kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz 1579/02
U Z A S A D N I E N I E
Po rozpatrzeniu wniosku E. Z., działając na podstawie art. 22 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17.05.1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne [ t.jedn. z 2000 r. Dz.Ust. Nr 100 poz. 1086 ], § 36 pkt 6, § 45 ust. 1, § 46 ust. 1 i § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków [ Dz.Ust. Nr 38 poz. 454 ] oraz art. 104 kpa Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...].03.2002 r. nr [...] dokonał zmiany w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów miasta K. obręb [...] polegającej na:
1. w pozycji rejestrowej nr 637 w której uwidoczniono wpis prawa własności na rzecz I. C. oraz W. S. po 1/2 cz., wykreślając przy tym dz.nr 1416 o pow. 0,1912 ha, i wpisując działki nr nr 1416/1 o pow. 0,0308 ha, 1416/2 o pow. 0,0464 ha, 1416/3 o pow. 0,0488 ha i 1416/4 o pow.0,0625 ha
2. z pozycji rejestrowej nr 637 przeniesiono dz.nr 1416/1 o pow. 0,0308 ha do nowej pozycji rejestrowej wpisując prawo własności na rzecz E. Z. s. T. i H.
3. z pozycji rejestrowej nr 637 przeniesiono dz.nr 1416/2 o pow. 0,0464 ha do nowej pozycji rejestrowej wpisując prawo własności na rzecz spadkobierców I. C. tj. L. P. c. T. i C. w 3/9 cz. , J. F. c. A. i M. w 3/9 cz. i H. W. c A. i M. w 3/9 cz.
4. z pozycji rejestrowej nr 637 przeniesiono dz.nr 1416/3 o pow. 0,0488 ha do nowej pozycji rejestrowej wpisując prawo własności na rzecz W. S. c. S. i W.
5. z pozycji rejestrowej nr 637 przeniesiono dz.nr 1416/4 o pow. 0,0625 ha do nowej pozycji rejestrowej wpisując prawo własności na rzecz J. K. s. S. i A.
Poza tym organ odmówił wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków m. K. obr. [...] zmiany polegającej na dokonaniu podziału dz.nr 1415 { poprzednie oznaczenie nr 6061}.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ naprowadził, iż powyższych zmian dokonano w celu uwidocznienia w ewidencji gruntów stanu prawnego ukształtowanego postanowieniem "Sądu Rejonowego w K." z dnia 12.05.1964r. sygn.akt [...] zapadłego w sprawie o dział spadku w zakresie odnoszącym się do nieruchomości oznaczonej obecnie jako dz.nr 1416. Sąd ten wspomnianym postanowieniem dokonał zniesienia współwłasności i podziału pgr. lkat. 1636 o pow. 0,3014 ha, przydzielając pgr. lkat 1636/1 o pow. 0,0665 na własność E. Z., pgr. lkat 1636/2 o pow. 0,0886 ha I.C., pgr. lkat. 1636/3 o pow. 0,0731 ha W. S. i pgr. lkat 1636/4 o pow. 0,0732 ha J. K. Podział pgr. lkat 1636 dokonany został na podstawie planu sytuacyjnego wykonanego przez inż. M. D. z dnia 22.06.1961r. wpisanego do składnicy geodezyjnej Prezydium PRN w dniu 14.08.1962r. za nr ew. [...]. Zarówno opisane wyżej postanowienie jak i wspomniany plan sytuacyjny nie zostały okazane przy zakładaniu ewidencji gruntów dla m. K. Organowi prowadzącemu ewidencję gruntów zostały one przedłożone w 1992r. Z odnalezionych w Grodzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej dokumentów, a to szkicu polowego z operatu pomiarowego wykonanego w dniu 5.10.1955r. dla potrzeb założenia ewidencji gruntów m. K. oraz protokołu granicznego dotyczącego działek nr nr 6060 i 6061 podpisanego przez S. C. i J. K. wynika, że stan posiadania na gruncie od 1995 r. nie odpowiadał stanowi uwidocznionemu na planie sytuacyjnym z 1961r., gdzie kształt parceli nr 1636 i jej powierzchnia /0,3014 ha/ zdecydowanie różnił się od kształtu i powierzchni odpowiadających jej działek nr nr 6060 i 6061. Działki nr 6060 o pow. 9.1926 ha i nr 6061 o pow. 0,1800 ha zostały w takim kształcie i o takiej powierzchni uwidocznione w ewidencji gruntów od momentu jej założenia, przy czym jako osoby władające dz.nr 6060 wpisano I. C. i W. S. po 1/4 cz., natomiast jako osobę władającą dz.nr 6061 wpisano J. K. Projekt założenia ewidencji dla m. K. został wyłożony do publicznej wiadomości i opublikowany przez obwieszczenie Prezydium WRN w R. w dzienniku urzędowym Nr 14 z dnia 30.12.1971 r. Z danych posiadanych przez Urząd nie wynika, aby ktokolwiek ze stron wnosił jakiekolwiek uwagi do stanu ujawnionego w ewidencji gruntów. W dniu 20.07.1973 r. wykonano wykaz synchronizacyjny /zmian/ Lks. zam. [...], w którym w błędny sposób pgr. lkat 1636 o poz. 0,3014 ha przyporządkowano tylko dz.nr 6060 o błędnej pow. 0,2956 ha. Wykaz ten został opatrzony klauzulą zgodności z operatem ewidencji gruntów, pomimo iż faktycznie pgr. lkat 1636 odpowiadała dz.nr 6060 o pow. 0,1926 ha i części dz.nr 6061. Na podstawie tegoż wykazu w PBN w dniu dokonano w KW Nr [...] podziału pgr. lkat 1636 ha pgr. lkat. 1636/1, 1636/2, 1636/3 i 1636/4 oraz zmiany oznaczenia tych parceli na działki nr nr 6060/1, 6060/2, 6060/3 i 6060/4 i przeniesienia tych działek odpowiednio do KW Nr Nr [...], [...], [...] i [...] ujawniając prawo własności tych działek zgodnie z powołanym wyżej postanowieniem sądowym. W zbiorze dokumentów przy KW Nr [...] nie odnaleziono mapy { wyrysu } dotyczącego podziału dz.nr 6060. Zawiadomienie z PBN Dz. Kw [...] z dnia 25.09.1973 r. o dokonaniu wymienionych wpisów nie zostało doręczone do organu prowadzącego ewidencję gruntów, gdzie w dalszym ciągu figurował stan dotychczasowy. Wiceprezydent Miasta K. decyzją z dnia [...].1.1980 r. nr [...] odmówił I. C. dokonania uwłaszczenia dz.nr 6060 o pow. 0,1926 ha. Uwłaszczeniem nie objęto także dz.nr 6061. W r.1983 wykonano błędnie następny wykaz synchronizacyjny, w którym dz.nr 6061 przyporządkowano wadliwie parcelę 1574/2. Na podstawie tego ostatniego wykazu zmian na wniosek H. K. PBN w K. w dniu 23.10.1984 dokonało w KW Nr [...] zmiany oznaczenia pgr. lkat 1574/2 na dz.nr 6061 o pow. 0,18 ha. W ten sposób dla tej samej nieruchomości { część dz.nr 6061 } urządzono pięć różnych ksiąg wieczystych. Wymieniony wykaz zmian zaginął ze zbioru dokumentów przy KW [...]. W r. 1985 H. K. aktem notarialnym przeniosła własność dz.nr 6061 na rzecz K. i F. S. PBN w K. postanowieniem z dnia 21.05.1991 r. nie uwzględniło wniosku Urzędu Miasta w K. o sprostowanie wpisu w KW Nr [...] poprzez przywrócenie poprzednich wpisów wychodząc z założenia, iż naruszyłoby to interesy osób trzecich. W dniu 1.06.1992 r. do organu prowadzącego ewidencję gruntów wpłynęło zawiadomienie z PBN { Dz.Kw [...] z dnia 25.09.1973 r. } z wnioskiem o wprowadzenie wynikających z niego danych do operatu ewidencji gruntów. Z uwagi na nakładające się różne tytuły własności do tej samej nieruchomości wniosku tego nie uwzględniono. W celu doprowadzenia do zgodności danych zawartych w operacie ewidencji gruntów z danymi zawartymi w postanowieniu sądowym [...] Urząd Miejski w K. zlecił Przedsiębiorstwu Geodezyjno - Kartograficznemu " A " dokonanie podziału działek nr nr 6060 i 6061 według stanu prawnego. Opracowano operat pomiarowy, który został wpisany do Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 6.07.1994 r. za nr [...]. Jednakże z uwagi na brak zgody jednej ze stron podział ten nie został uwidoczniony w ewidencji gruntów. W dniu [...].11.2001 r. Prezydent Miasta wydał decyzję nr [...] stanowiącą o odmowie wprowadzenia do ewidencji gruntów danych wynikających z postanowienia Sądu sygn. akt [...] przyjmując, że w postępowaniu administracyjnym nie można rozstrzygać sporów dotyczących własności. Na skutek odwołania E. Z. organ II instancji decyzją z dnia [...].01.2002 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia podnosząc, iż w aktach sprawy brak jest informacji o faktycznym stanie użytkowania na gruncie, a także zasugerował wprowadzenie do operatu ewidencji gruntów tej części postanowienia z dnia [...].05.1964 r. odpowiadającej obecnej dz.nr 1416, co do której nie nakładają się różne tytuły własności. W dalszym postępowaniu w dniu 26.02.2002 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną w ramach której ustalono, że dz.nr 1415 { poprzednio 6061 } użytkowana jest rolniczo przez K. i F. S., natomiast na północnej części dz.nr 1416 złożone są materiały budowlane { tarcica }, a pozostała jej część użytkowana jest rolniczo przez spadkobierców I. C. tj. J. F., H. W., L. P. i W. S.
Decyzję tę zaskarżyli odwołaniem skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego H. W., J. F., L. P. i W. S. działające przez pełnomocnika adw. R. G., następnie E. Z. i wreszcie K. i F. S. działający również przez pełnomocnika adw. R. G.
Pierwsi z odwołujących się wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, względnie o jej uchylenie jako bezprzedmiotowej i umorzenie postępowania w tej sprawie, ewentualnie z ostrożności procesowej o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Żądanie swoje oparli oni na zarzutach dotyczących naruszenia prawa materialnego, a w szczególności na naruszeniu art. 140 kc i art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, art. 21 ust. 1 i 64 ust. 1 Konstytucji RP i art. 7b i 7d, art. 22 ust. 2 i 3, art. 23 i art. 24 - ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a także art. 77, 20 i 107 kpa w związku z dokonaniem podziału dz.nr 1416 na nowe działki, nadanie im nowych numerów i powierzchni, nowego określenia ich właścicieli i władających bez podstawy prawnej z pominięciem wykazania aktualnego stany własności stosownymi dokumentami przez wnioskodawcę E. Z. w odniesieniu do tej działki stanowiącej współwłasność odwołujących się i będącej w ich posiadaniu. Ponadto odwołujący zarzucają naruszenie rozstrzygnięć wynikających z ostatecznych decyzji i danych wynikających z " zasobu geodezyjnego " , bez wznowienia postępowania w tej sprawie i wreszcie nie wyjaśnienie podstaw faktycznych i prawnych sprawy i wadliwe uzasadnienie zakwestionowanej decyzji. Co się tyczy żądania dotyczącego nieważności decyzji odwołujący się podnieśli, iż decyzja ta wydana została przez organ rzeczowo niewłaściwy.
Odwołujący się E. Z. kwestionuje generalnie wymienioną wyżej decyzję, twierdząc że jest ona sprzeczna z danymi wynikającymi z postanowienia Sądu Powiatowego w K. z dnia 12.05.1964 r" albowiem nie obejmuje wszystkich nieruchomości objętych tym rozstrzygnięciem. Wyraża się to m. innymi tym, iż odmówiono wprowadzenia zmiany polegającej na podziale dz.nr 1415, co tożsame jest z zalegalizowaniem bezprawia polegającego na sporządzeniu wykazu zmian z dnia 14.07.1983 r. uznanego przez same organy za wadliwy, i co w konsekwencji stało się przyczyną błędnych wpisów zarówno w księgach wieczystych { KW Nr [...] } jak i operacie ewidencji gruntów. Znamiennym przy tym jest, że wykaz ten zaginął. Zaskarżoną decyzję wydano po przeprowadzeniu wyjątkowo przewlekłe postępowania i w sposób wadliwy oceniono stan użytkowania przedmiotowych nieruchomości, nie uwzględniając wielokrotnego naruszenia go w posiadaniu należnej mu działki i preferując interesy K. i F. S.
Działając imieniem K. i F. S. adw. R. G. zaprezentował te same żądania, które zgłosił w imieniu odwołujących wymienionych na wstępie, opierając je na tych samych zarzutach, poszerzonych o naruszenie postanowień § 36 i §§ 4 — 47 cyt. w zakwestionowanej decyzji rozporządzenia, uzasadniając je przy tym analogicznie. Co się tyczy interesu prawnego odwołujących się co do wystąpienia z odwołaniem, pomimo odmowy dokonania podziału dz.nr 1415, to wynika on z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, gdzie w sposób wadliwy przedstawiono poszczególne etapy wpisów w ewidencji gruntów i cesji dz.nr 1415. Zarówno bowiem dz.nr 1415 jak i dz.nr 1416 miały i mają taki sam status prawny i nie wymagają zmian. Sprawa ta może być bowiem jedynie przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu o dokonanie zmian wpisów w księgach wieczystych. Wpisy zaś w ewidencji zgodne są w tym przypadku ze stanem prawnym i faktycznym. Należy bowiem zauważyć, że stan prawny wynikać może także z nabycia własności w drodze zasiedzenia bądź uwłaszczenia. Nie można także dokonując ustaleń opierać się na dokumentach wadliwie sporządzonych czy zaginionych, a przecież odpowiedzialność za to ponosi ten sam organ.
Po rozpatrzeniu tych odwołań Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 20 ust. 1 i 2 oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17.05.1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne decyzją z dnia [...].06.2002 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy naprowadza, iż z treści zawiadomienia PBN w K. z dnia 25.09.1973 Dz.Kw [...] wynika, że dla działek nr nr 6060/1, 6060/2, 6060/3 i 6060/4, powstałych po zniesieniu współwłasności i podziale dawnej pgr lkat 1636 dokonanym postanowieniem Sądu Powiatowego w K. z dnia 12.05.1964 r. Sąd Rejonowy w K. urządził księgi wieczyste odpowiednio Nr [...] z wpisem prawa własności na E. Z., Nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz I. C., Nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz W. S. i Nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz J. K. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 20.03.1989 r. sygn.akt [...] spadek po I. C. nabyły L. P., J. F. i H. W. W związku z tym Sąd Rejonowy w K. dokonał wpisu w KW Nr [...] obejmującej dz.nr 6060/2 prawa własności na rzecz spadkobierców po 3/9 cz. Natomiast dz.nr 6061 ujawniona została w Kw Nr [...], w której jako właściciele na podstawie aktu notarialnego z dnia 23.04.1985 Rep. [...] figurują K. i F. S. W toku postępowania wyjaśniającego na podstawie zebranego materiału dowodowego organ I instancji stwierdził niezgodność stanów prawnych w KW Nr Nr [...], [...], [...], [...] oraz [...], które zaistniały na skutek " nakładania się " działek nr nr 6060/1, 6060/2, 6060/3 i 6060/4, powstałych w wyniku zniesienia współwłasności na dz.nr 1416, powstałej z dawnej dz.nr 6060 wykazanej w ewidencji na rzecz I. C. i W. S. oraz części dz.nr 1415, powstałej z dawnej dz.nr 6061 i wykazanej jako własnej na zasadach wspólności ustawowej na rzecz K. i F. S. Stosownie do treści rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków [ Dz.Ust. Nr 38 poz. 454 ] aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do danych ewidencyjnych. Dane te podlegają zmianie na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych. W związku z tym organ I instancji orzekł o dokonaniu zmian wynikających z treści postanowienia Sądu Powiatowego w K. sygn.akt [...] odnośnie dz.nr 1416, odmawiając ich dokonania w odniesieniu do dz.nr 1415, wychodząc przy tym ze słusznego założenia, że wobec " nakładania się " tytułów własności do części tej nieruchomości, sprawa może być rozstrzygnięta jedynie w postępowaniu sądowym o uzgodnienie treści ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym. Dalej organ wywodzi, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece [ tjedn. z 2001 r. Dz.Ust. Nr 124 poz. 1361 ] w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie, może żądać usunięcia niezgodności. W przypadku gdy wpis jest od początku nieprawidłowy, usunięcie niezgodności następuje na podstawie wyroku sądu wydanego na skutek powództwa w oparciu o art. 10 ust. 1 powołanej wyżej ustawy. W omawianym przypadku K. i F. S. nabyli własność dz,nr 6061 {aktualne oznaczenie 1415 } aktem notarialnym, a zatem zgodnie z zasadą rękojmii wiary publicznej ksiąg wieczystych jako kolejni właściciele tej nieruchomości podlegają ochronie prawnej. Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych działa na korzyść tego, kto w zaufaniu do ksiąg wieczystych nabywa prawo od osoby wpisanej w księdze wieczystej jako właściciel. Ponieważ legitymowanym do wytoczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej jest każdy, którego prawo nie zostało wpisane lub zostało wpisane wadliwie, zainteresowane osoby mogą wystąpić w tej sprawie do właściwego sądu powszechnego, a rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie stanowić podstawę do ewentualnego wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów. Należy podkreślić, że organy administracji publicznej nie są uprawnione do ustalania prawa własności i zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie ich rola ogranicza się wyłącznie do rejestracji tytułów własności na podstawie określonych dokumentów urzędowych.
Co się zaś tyczy podniesionych w odwołaniach zarzutów, to nie zasługują one na uwzględnienie. W myśl bowiem art. 22 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie. Stosownie do przepisów ustawy z dnia 5.06.1998 r. o samorządzie powiatowym [ Dz.Ust. Nr 91 poz. 578 ] w miastach na prawach powiatu ewidencję gruntów i budynków prowadzą prezydenci tych miast. Natomiast zgodnie z art. 7b ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego działający w imieniu Wojewody wykonuje zadania służby geodezyjnej i kartograficznej odnośnie kontroli przestrzegania prawa w zakresie wynikającym z tej ustawy i jest organem wyższego stopnia w stosunków do organów administracji geodezyjno - kartograficznej. Brak jest także uzasadnienia dla zarzutu bezprawnego podziału dz.nr 1416, numeracji działek po podziale i " naruszenia zasobu geodezyjnego ". Zagadnienia te są regulowane stosownymi przepisami technicznymi. Odnośnie zaś zarzutu dotyczącego fałszowania dokumentów, to kwestia ta podlega przepisom kodeksu postępowania cywilnego, a postępowanie w tym zakresie prowadzi sąd powszechny. Należy także podkreślić, że obowiązujące przepisy prawa nie nakładają na organy administracji obowiązku załączania do decyzji jakichkolwiek dokumentów { map } albowiem materiały te nie stanowią jej integralnej części. Zgromadzone w toku postępowania dokumenty i materiały graficzne są dowodami w sprawie i strony mogą zapoznawać się z nimi w każdym stadium postępowania, jak również domagać się ich odpisów { art. 73 § 1 kpa }. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji to wiążące ustalenie konsekwencji stosowanego przepisu prawa materialnego i w tym sensie decyzja rozstrzyga sprawę administracyjną co do jej istoty. Natomiast uzasadnienie jest jej integralną częścią, którego zadaniem jest wyjaśnienie wydanego rozstrzygnięcia. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny i orzecznictwa strona jest związana treścią zawartego w decyzji rozstrzygnięcia, a nie jego uzasadnieniem. Należy także zauważyć, iż działający imieniem K. i F. S. oraz H. W., J. F., L. P. i W. S. adw. R. G. słusznie podnosi, iż rozpoznawana sprawa może znaleźć rozwiązanie jedynie poprzez usunięcie błędnych wpisów w księgach wieczystych. Nietypowym jest jednakże to, że występuje on jednocześnie z odwołaniem w imieniu stron mających odmienne interesy prawne.
Tę ostatnią decyzję zaskarżyli skargą skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. W., J. F., L. P., W. S. oraz K. i F. S. wszyscy zastąpieni przez pełnomocnika adw. R. G., zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego.
Skarżący w szczególności zarzucają naruszenie art. 6 kpa w zw. z art. 104 kpa, wobec podjęcia decyzji bez jakiejkolwiek podstawy prawnej, dalej naruszenie art. 30 § 4 i 5 kpa z uwagi na brak udziału w postępowaniu wszystkich zainteresowanych stron, a to spadkobierców I. C. i J. K., naruszenie art. 158 kc i nast. poprzez dokonanie podziału dz.nr 1416 na cztery działki inne topograficznie o rozbieżnej i zaniżonej powierzchni o 50 % w stosunku do działek wymienionych w postanowieniu oznaczonym sygn.akt [...], nie mając przy tym uprawnienia do rozporządzania prawem własności przynależnym określonym podmiotom, w tym nie żyjącym, bez podstawy prawnej, pomiaru w terenie, wytyczenia i ustalenia granic, ustalenia służebności drogowych, wbrew zaleceniom zawartym w uzasadnieniu decyzji organu II instancji z dnia [...].01.2002 r.. Niewłaściwe i błędne powołanie się na przepisy Prawa geodezyjnego, a to na art. 20 i 7b, jakoby normy te przyzwalały na ingerencję w prawo własności prywatnej, co zastrzeżone jest dla procedury sądowo - cywilnej. Wreszcie skarżący zarzucają, że podział działki nr 1416 bez mapy uzupełniającej, bez prawnie dokonanej synchronizacji, prowadzi do podziału nie tylko dz.nr 1416 ale także dotyczy podziału działek objętych postanowieniem sądowym z 1964 na bliżej nieokreślone części.
Bazując na wymienionych zarzutach skarżący wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego na etapie regulacji ewidencji gruntów przy uwzględnieniu danych wynikających z postanowienia Sądu sygn.akt [...] wydanego 30 lat temu, które utraciło swoją moc w następstwie zmian w stanie prawnym w tym czasie { zasiedzenie, uwłaszczenie }, przedstawionych w apelacji skierowanej do Sądu Wojewódzkiego w K. w sprawie związkowej, która to apelacja w całości została uwzględniona oraz o przyznanie skarżącym kosztów postępowania solidarnie.
Ponadto skarżący wnoszą o dopuszczenie dowodu z akt Sądu Okręgowego w K. sygn. [...] na okoliczność określenia sposobu usunięcia zaistniałych niezgodności. W uzasadnieniu skargi skarżący wywodzą, iż nie do przyjęcia jest aby przez przeszło 30 lat funkcjonowały w ewidencji błędne wpisy, które dopiero teraz zauważono i naprawiono jak również aby rzekomy właściciel jednej z działek po upływie tego okresu upominał się o nią, skoro w związku z upływem czasu utracił te uprawnienia, a postanowienie sądowe z 1964 uległo przedawnieniu. Aktualni wpisani do ewidencji skarżący nabyli własność tych nieruchomości bądź to przez uwłaszczenie { J. K. } bądź przez zasiedzenie.. Wydając zaskarżone orzeczenia organy przeoczyły te fakty, samowolnie dokonały podziału dz.nr 1416 i ukształtowały nowo powstałe działki na mapie, powołując się na postanowienie z 1964 r.. Organ popełnił ponadto uchybienia formalne skoro przydzielił nową dz.nr 1416/4 zmarłemu 15 lat temu J. K., a odwołując się do postanowienia spadkowego po I. C. nie wymienił w zapisie wszystkich jej spadkobierców. Z tej choćby przyczyny zaskarżona decyzja dotknięta jest nieważnością. Interes K. i F. S. w prawidłowym rozstrzygnięciu sprawy wynika stąd, iż identyczne żądania wysunął przeciwko nim E. Z., ale przegrał sprawę przed Sądem Okręgowym. W wyniku tego podziału przekształcono na mapie granicę tych nieruchomości z ich działką, nie ustanawiając przy tym stosownych służebności.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i uzupełniająco dodał, że granice dzielonej dz.nr 1416 przyjęte zostały w oparciu dane wynikające z ewidencji gruntów Miasta K. { skala 1 : 1000 }, natomiast podział dokonany został kameralnie tz. przebieg nowych granic ustalono w oparciu o dokumenty katastralne oraz zapisy w księgach gruntowych i wieczystych. Chybionym jest zarzut naruszenia art. 20 i 7b Prawa geodezyjnego i kartograficznego, albowiem przepisy te regulują inną materie niż tę o której wspomniano w skardze. Natomiast w aktach sprawy brak jest dokumentów, potwierdzających nabycie przez zasiedzenie czy uwłaszczenie nieruchomości stanowiących przedmiot postępowania, a sprawy przedawnienia roszczeń majątkowych należą do wyłącznej kompetencji sądów powszechnych. Pozostałe podniesione w skardze zarzuty dotyczące uchybień proceduralnych i merytorycznych nie zasługują na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Przedmiotem oceny w badanej sprawie pozostaje legalność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...].06.2002 r. nr [...] stanowiącej o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...].03.2002 r. nr [...]. Tą ostatnio wymienioną decyzją wprowadzono zmiany w ewidencji gruntów i budynków miasta K. obr. [...] w zakresie odnoszącym się do działki oznaczonej nr 1416 i odmówiono wprowadzenia tego typu zmian w odniesieniu do dz.nr 1415. Wprowadzenie opisanych wyżej zmian jak również odmowa ich dokonania poprzedzone zostało żmudnym, aczkolwiek przewlekle prowadzonym postępowaniem administracyjnym, a rozstrzygnięcie oparto o art. 22 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17.05.1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne [ t.jedn. z 2000 r. Dz.Ust. Nr 100 poz. 1086 z późn.zm. ] oraz na przepisach § 36 pkt 6, § 45 ust. 1 i 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2.05.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków [ Dz.Ust. Nr 38 poz. 454 ]. Ten ostatnio wymieniony przepis prawa stanowi, iż w przypadkach gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów starosta { Prezydent Miasta } przeprowadza w sprawie postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 cyt. wyżej ustawy. Oznacza to, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu nie publikowanego wyroku z dnia 20.07.2004 r. sygn.akt OSK 630/04, iż w przypadkach gdy organ prowadzący ewidencję z uwagi na konieczność uzyskania dodatkowych danych w drodze wyjaśnień zainteresowanych czy też uzupełniających dowodów zdecyduje się w sprawie o aktualizację operatu ewidencyjnego na przeprowadzenie postępowania administracyjnego, to ponieważ powołane wyżej rozporządzenie z dnia 29.03.2001 r. nie reguluje zasad tego postępowania, stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, normujące tego typu zasady. Konsekwencją powyższej konstatacji jest zapewnienie przez organ możliwości uczestniczenia w takim postępowaniu wszystkim zainteresowanym , którzy stosownie do art. 28 kpa legitymują się interesem prawnym Tym wymogom w badanej sprawie nie do końca uczyniły zadość organy obydwu instancji. Wszak dokonując wpisu w rejestrze ewidencji gruntów i budynków na rzecz J. K., który zmarł w dniu 5.12.1976 r. { odpis skrócony aktu zgonu k. 6 akt sądowych }, nie umożliwiły udziału w postępowaniu poprzedzającym to rozstrzygnięcie jego następcom prawnym, względnie kuratorowi ustanowionemu dla spadku nieobjętego { art. 30 § 4 i 5 kpa }. Nie wyjaśniono także w sposób nie budzący wątpliwości kwestii udziału w tym postępowaniu wszystkich spadkobierców I. C., na rzecz której również dokonano wpisu w tym rejestrze. Chodzi w szczególności o B. D. i J. M. {vide: postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia 20.03.1989 r. sygn.akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po I. C. - k. 7 akt sądowych }. Wprawdzie w uzasadnieniu uprzednio wydanej w tej sprawie przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzji z dnia [...].01.2002 r. nr [...] { k. 48 akt organu II instancji } wspomina się o umowie darowizny, odnosząc ją do następstwa prawnego po I. C., jednakże w aktach sprawy brak jest tej umowy, a znamiennym jest że decyzja ta została doręczona J. M. z pominięciem B. D. Zachodzi zatem uzasadniona wątpliwość, czy zarówno B. D. jak i J. M. nie powinni uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym w tej sprawie, która wymagać będzie wyjaśnienia, w dalszym postępowaniu. Tego typu uchybienie natury procesowej posiada znaczną rangę i z mocy zapisu zawartego w art. 145 § 1 pkt 4 kpa stanowi o zaistnieniu przesłanki do wznowienia postępowania obligując jednocześnie Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji { art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.Ust. Nr 153 poz. 1270, zwanej dalej w skrócie p.s.a } jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji {art. 135 p.s.a. }.
Z tych zatem przyczyn obydwie wymienione wyżej decyzje muszą być wyłączone w obrotu prawnego.
W dalszym postępowaniu organ zobowiązany będzie zatem do ustalenia w sposób prawidłowy i we właściwym trybie kręgu podmiotów którym przysługuje w tej sprawie status strony oraz zapewnienia im możliwości uczestniczenia w postępowaniu, a następnie rozważenia wszelkich kwestii natury merytorycznej, które stanowić będą o wyniku sprawy. Okoliczność ta nie tylko zwalnia, ale wręcz nie uprawnia Sądu do merytorycznego odniesienia się pozostałych, spornych przecież w sprawie problemów.
Ubocznie jedynie zauważyć wypadnie, iż ewidencja gruntów i budynków pełni w naszym systemie prawnym specyficzną funkcję informacyjno - techniczną, zaś zapisy w rejestrze ewidencji gruntów winne jedynie odzwierciedlać aktualny stan prawny dotyczący określonej nieruchomości w oparciu o dane wynikające z tytułów własności. Wpisy te mają charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza że nie kształtują one nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdzają uprzednio zaistniały jej stan prawny. Ta funkcja ewidencji gruntów i budynków stanowi o tym, że w ramach postępowania dotyczącego aktualizacji danych w niej zawartych nie może rozstrzygać sporów dotyczących nieruchomości ani też stanowić o prawach do nich przynależnych określonym podmiotom. W ramach postępowania aktualizującego rejestruje się jedynie stany prawne będące wynikiem postępowań prowadzonych w innym trybie lub przez inne organy, bądź też będące efektem formalnie dokonanych czynności prawnych..
W tym stanie rzeczy działając na podstawie powołanego już art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [ Dz.Ust. Nr 153 poz. 1271 z późn.zm. ] należało orzec jak w sentencji.
Na zasadzie wyrażonej w art. 152 p.s.a. orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w zakresie odnoszącym się do dz.nr 1416 położonej w K. w obrębie [...].
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI