III SA/Łd 816/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2023-03-07
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo samorządoweuchwałyopłatypojazdyruch drogowykosztybudżetkontrola sądunielegalność

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność części uchwały Rady Miejskiej w Łodzi dotyczącej opłat za przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg, uznając, że stawki zostały ustalone arbitralnie w celu maksymalizacji dochodów budżetu, a nie w oparciu o rzeczywiste koszty.

Skarżący M.B. zakwestionował uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi z 2015 roku, która ustalała wysokość opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg. Zarzucił, że stawki zostały ustalone arbitralnie i na najwyższym możliwym poziomie, nie uwzględniając rzeczywistych kosztów ponoszonych przez miasto. Sąd administracyjny przychylił się do skargi, stwierdzając nieważność § 1 ust. 2 pkt 3 uchwały. Uzasadnił to tym, że Rada Miejska kierowała się nie tylko koniecznością sprawnej realizacji zadań, ale przede wszystkim chęcią maksymalizacji wpływów do budżetu, co wykraczało poza ustawowe przesłanki.

Sprawa dotyczyła skargi M.B. na uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 18 listopada 2015 roku nr XX/453/15, która ustalała wysokość opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na terenie miasta Łodzi w 2016 roku. Skarżący zakwestionował § 1 ust. 2 pkt 3 uchwały, zarzucając naruszenie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym poprzez ustalenie kosztów przechowywania pojazdów na najwyższym możliwym poziomie, a nie w oparciu o rzeczywiste nakłady ponoszone przez miasto. Rada Miejska w odpowiedzi argumentowała, że przyjęła maksymalne stawki opłat zgodne z obwieszczeniem Ministra Finansów, uwzględniając koszty usuwania i przechowywania pojazdów oraz zapewniając sprawne realizowanie zadań. Podkreślono, że wydatki związane z holowaniem i parkowaniem pojazdów w 2016 roku wyniosły 402.857,43 zł, a przychody 561.187,58 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną i stwierdził nieważność § 1 ust. 2 pkt 3 zaskarżonej uchwały. Sąd podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że przy ustalaniu stawek opłat Rada Miejska kierowała się nie tylko ustawowymi przesłankami (konieczność sprawnej realizacji zadań i koszty), ale także pozaustawowym kryterium zapewnienia jak najwyższych wpływów do budżetu miasta. Sąd podkreślił, że takie działanie stanowiło wadliwe zrealizowanie kompetencji uchwałodawczej, zwłaszcza że rzeczywiste koszty przechowywania pojazdów były niższe od uchwalonych stawek. Brak było również merytorycznych przesłanek do ustalenia stawek na poziomie maksymalnym, a analiza protokołu z obrad wskazywała na koncentrację radnych na maksymalizacji wpływów budżetowych. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność uchwały w zaskarżonej części na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Rada powiatu nie może kierować się celem maksymalizacji dochodów budżetu miasta przy ustalaniu opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów. Ustalenie stawek musi opierać się wyłącznie na konieczności sprawnej realizacji zadań oraz kosztach usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Rada Miejska wadliwie zrealizowała kompetencje uchwałodawcze, ustalając stawki opłat za przechowywanie pojazdów w celu zapewnienia jak najwyższych wpływów do budżetu miasta. Kryterium to wykracza poza ustawowe przesłanki określone w art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, które nakazują uwzględnienie jedynie konieczności sprawnej realizacji zadań i kosztów. Ustalenie stawek na maksymalnym poziomie bez uzasadnienia ustawowymi kryteriami, a jedynie w celu zwiększenia dochodów, nosi cechy arbitralności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.r.d. art. 130a § ust. 6

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Pomocnicze

u.s.p. art. 12 § pkt 7

Ustawa o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 40

Ustawa o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 79 § ust. 1

Ustawa o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 87 § ust. 1

Ustawa o samorządzie powiatowym

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.r.d. art. 130a § ust. 6a

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 130a § ust. 6b

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 130a § ust. 6c

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Konst. RP art. 87 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konst. RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie stawek opłat za przechowywanie pojazdów w celu maksymalizacji dochodów budżetu miasta, zamiast w oparciu o rzeczywiste koszty i konieczność sprawnej realizacji zadań.

Godne uwagi sformułowania

Ustalenie stawek na poziomie maksymalnym w celu zapewnienia jak najwyższych wpływów do budżetu Miasta Łodzi. Wadliwie zrealizował kompetencje uchwałodawcze uwzględniając przy ustaleniu stawki opłat nieprzewidziane ustawa kryterium zapewnienia jak najwyższych wpływów do budżetu miasta. Brak natomiast umotywowania uchwalenia stawek na poziomie stawek maksymalnych w kontekście określonych kryteriów ustawowych (...) nosi niewątpliwie cechę arbitralności.

Skład orzekający

Małgorzata Kowalska

przewodniczący sprawozdawca

Krzysztof Szczygielski

sędzia

Joanna Wyporska-Frankiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie przez organy samorządu stawek opłat w sposób zgodny z prawem, z uwzględnieniem wyłącznie ustawowych przesłanek i rzeczywistych kosztów, a nie w celu maksymalizacji dochodów budżetowych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu Prawa o ruchu drogowym i ustawy o samorządzie powiatowym, ale zasada interpretacji kompetencji uchwałodawczych ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy kontrolują organy samorządu w zakresie ustalania opłat i jak ważne jest przestrzeganie ustawowych przesłanek, a nie tylko dążenie do zwiększenia dochodów budżetu. Jest to istotne dla zrozumienia granic władzy lokalnej.

Czy miasto może zarabiać na holowaniu pojazdów? Sąd administracyjny odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 816/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Joanna Wyporska-Frankiewicz
Krzysztof Szczygielski
Małgorzata Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
II GSK 1240/23 - Wyrok NSA z 2025-10-07
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1526
art. 12 pkt 7, art. 40, art. 79 ust. 1, art. 87 ust. 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 259
art. 50 § 1, art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 988
art. 130a ust. 6, 6a, 6b, 6c
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Sentencja
Dnia 7 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Protokolant Starszy asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2023 roku sprawy ze skargi M. B. na uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 18 listopada 2015 roku nr XX/453/15 w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na terenie miasta Łodzi w 2016 roku 1. stwierdza nieważność § 1 ust. 2 pkt 3 zaskarżonej uchwały; 2. zasądza od Powiatu Łódzkiego na rzecz M. B. kwotę 797,- (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Uchwałą nr XX/453/15 w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na terenie miasta Łodzi w 2016 roku, podjętą 18 listopada 2015 r., działając na podstawie art. 12 pkt 7 i art. 40 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1445) i art. 130a ust. 6 ustawy z 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), Rada Miejska w Łodzi w § 1 ust. 2 pkt. 3 ustaliła wysokość opłat za każdą dobę przechowywania na parkingu strzeżonym pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t, na - 39 zł. W kolejnych paragrafach uchwały jej wykonanie powierzono Prezydentowi Miasta Łodzi. Ponadto wskazano, że traci moc uchwała nr XCVI/2003/14 Rady Miejskiej w Łodzi z 22 października 2014 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na terenie miasta Łodzi w 2015 roku (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego poz. 4275) oraz, że nowa uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego, jednak nie wcześniej niż z dniem 1 stycznia 2016 r.
W uzasadnieniu projektu uchwały wskazano, że jej zmiana jest wymuszona ustawą oraz zmianą obwieszczenia Ministra Finansów, w którym 4 sierpnia 2015 r. ustalił on wysokość maksymalnych stawek opłat za usuniecie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym. Sama wysokość stawek, ustalona została na poziomie maksymalnym (prócz stawki za usunięcie roweru lub motoroweru) w celu zapewnienia sprawnej realizacji zadań wynikających z art. 50a i art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ wyjaśniał, że opłaty te będą dotyczyć osób, które naruszają przepisy i swoim postępowaniem utrudniają ruch lub stwarzają zagrożenie bezpieczeństwa dla innych uczestników ruchu. Podkreślając, że ustanowione opłaty stanowią dochód własny powiatu, organ wskazał iż ustalenie stawek na takim poziomie ma na celu zapewnienie jak najwyższych wpływów do budżetu Miasta Łodzi. Taka wysokość opłaty wpisuje się także w prowadzone przez miasto działania, mające na celu promowanie ruchu rowerowego wśród mieszkańców Łodzi.
Organ zaznaczył, iż przy określeniu kosztów, w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu, wzięto pod uwagę koszt dojazdu do miejsca zdarzenia, jak również podjęte czynności tj. załadunek i wyładunek pojazdu. Natomiast na wysokości kosztów wpływ ma czas pracy kierowcy, zużycie paliwa oraz zaangażowanie specjalistycznego sprzętu.
Kolejno przedstawiono dochody miasta z tego tytułu w uprzednich latach oraz poinformowano, iż dochody te w 2016 r. zaplanowano na poziomie około 200.000 zł, niemniej ich osiągniecie zależy od: liczby i rodzaju pojazdów usuniętych z dróg, okresu ich przechowywania na parkingu oraz faktu czy zostaną one odebrane przez właścicieli. Od tych samych czynników miasto uzależniło koszty z tytułu wykonania ustawy. Jednocześnie wskazano na cennik jaki obowiązuje miasto za usuwanie pojazdów z dróg w związku z umową zawartą na usługi usuwania pojazdów obowiązującą do 31 grudnia 2016 r. oraz na koszty dzierżawy od M. terenu, na którym znajduje się całodobowy parking strzeżony (2.460,00 zł miesięcznie), koszty związane z jego prowadzeniem (10.316,87 zł miesięcznie). Podkreślono, że w pierwszym kwartale 2016 r. zostanie przeprowadzone postępowanie przetargowe na wyłonienie podmiotu kontynuującego prowadzenie parkingu, co umożliwi określenie miesięcznej stawki za jego utrzymanie.
M.B. zaskarżył powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Swym zakresem skarga objęła przepis § 1 ust. 2 pkt. 3 uchwały, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego tj. art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez ustalenie kosztów przechowywania pojazdów na obszarze miasta Łodzi w 2016 roku w sposób arbitralny na najwyższym możliwym poziomie, a nie przy uwzględnieniu wysokości nakładów pieniężnych, jakie ponosi miasto Łódź wykonując zadania holowania i przechowywania pojazdów na parkingach lub powierzając wykonanie tych zadań przedsiębiorstwom świadczącym na terenie danego powiatu usługi holowania i przechowywania pojazdów na parkingach, do czego zobowiązuje powyższy przepis.
W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego, wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miejskiej w Łodzi nr XX/453/15 z 18 listopada 2015 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na terenie miasta Łodzi w 2016 roku we wskazanej części oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Łodzi wniosła o jej oddalenie stwierdzając, że stawkę maksymalną w wysokości 39,00 zł za każdą dobę przechowywania pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5t określoną w obwieszczeniu Ministra Finansów z 4 sierpnia 2015 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2016 r. maksymalnych stawek opłat za usuniecie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym, przyjęto na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w celu zapewnienia sprawnej realizacji zadań, o których mowa w art. 130a ust. 1-2 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz przy uwzględnieniu kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze Miasta Łodzi. Wydatki związane z holowaniem i parkowaniem pojazdów zagrażających bezpieczeństwu ruchu wyniosły w 2016 roku 402.857,43 zł, natomiast przychody z tego tytułu wyniosły 561.187,58 zł. Organ podkreślił, iż do wydatków, o których mowa w powyższym zdaniu, nie zaliczono kosztów zakupu przez Miasto Łódź-Zarząd Dróg i Transportu własnego holownika marki lveco Daily za kwotę 252.742,86 zł brutto wraz z wyposażeniem dodatkowym niezbędnym do bezszkodowego usuwania (holowania) pojazdów za kwotę 21.346,00 zł brutto. Pojazd ten był wykorzystywany do odholowywania pojazdów począwszy od 2016 roku. Zawarta w sprawozdaniu z wykonania budżetu kwota wydatków nie uwzględnia również wynagrodzeń dwóch kierowców, oddelegowanych w Zarządzie Dróg i Transportu do obsługi tego holownika, które w 2016 r. wyniosły łącznie 63.912,12 zł. Usuwanie pojazdów odbywało się zarówno przy wykorzystaniu własnego holownika z obsługą własnych kierowców zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w Zarządzie Dróg i Transportu, jak i przy wykorzystaniu holowników firmy, z którą podpisana była umowa na usuwanie pojazdów z dróg znajdujących się na terenie miasta Łodzi. Ponadto organ wskazał, że kwota wydatków nie obejmuje kosztów wynagrodzenia pracowników Zarządu Dróg i Transportu zaangażowanych w prace związane z usuwaniem pojazdów z dróg znajdujących się na terenie miasta Łodzi na podstawie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym (pracownicy merytoryczni, radcy prawni). Mając na uwadze powyższe okoliczności organ uznał, że opłaty za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg w uchwale XX/453/15 Rady Miejskiej w Łodzi z 18 listopada 2015 r. ustalone zostały przy uwzględnieniu ustawowej przesłanki zawartej w art. 130 ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym w postaci kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 3 § 1 i § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. DZ. U. z 2023 r. poz. 259) – dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
Z kolei z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP wynika, że akty prawa miejscowego są źródłem powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, bowiem określa zakres obowiązku ponoszenia opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów. Dotyczy zatem sytuacji powtarzalnych, a nie jednorazowych, a przy tym adresatami tej uchwały są osoby określone generalnie, a nie imiennie. Uchwała ma charakter normatywny, generalny i abstrakcyjny.
Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Natomiast zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ustawa określa też zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego. Do rodzajów naruszenia prawa, które dają podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały należy zaliczyć: wydanie uchwały z naruszeniem przepisów o właściwości, wydanie uchwały bez podstawy prawnej, wydanie uchwały o treści sprzecznej z normą prawną, naruszenie procedury podjęcia uchwały.
W rozstrzyganej sprawie przedmiot skargi stanowi § 1 ust. 2 pkt 3 uchwały nr XX/453/15 Rady Miejskiej w Łodzi z 18 listopada 2015 r., w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na terenie miasta Łodzi w 2016 roku.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1526) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Wobec powyższego w pierwszej kolejności obowiązkiem sądu było zbadanie, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna, a zatem czy podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny.
W ocenie sądu nie budzi wątpliwości, że zaskarżona uchwała w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg jest uchwała w sprawie z zakresu administracji publicznej.
Oceniając legitymacje skarżącego do zaskarżenia przedmiotowej uchwały zasygnalizować należy, że badanie czy podmiot wnoszący do sądu administracyjnego skargę na uchwałę z zakresu administracji publicznej jest do tego uprawniony następuje w kontekście przesłanek określonych w art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, a nie na podstawie art. 50 § 1 p.p.s.a.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (odpowiednio art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym) może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone (wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., OSK 476/04, ONSA i WSA z 2005 r., nr 1, poz. 2). Skarga złożona w trybie powyższego przepisu nie ma bowiem charakteru actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., OSK 1437/2004, Wokanda 2005 r. Nr 7-8, str. 69, St. Prutis, Ochrona samodzielności gminy jako jednostki samorządu terytorialnego, Wyd. NSA 2005, str. 367). Jak podkreślono w orzecznictwie, nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964). Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) zaskarżonej uchwały. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (odpowiednio art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym) musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (wyrok SN z dnia 7 marca 2003 r., III RN 42/02, publ.: OSNP z 2004 r., nr 7, poz. 114). Zdaniem sądu skarżący wykazał istnienie interesu prawnego w wyżej określonym rozumieniu, wskazał bowiem, że decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z 24 sierpnia 2022 roku został on zobowiązany do pokrycia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu marki Fiat Uno o nr rej [...] w wysokości 26.247 zł. Ustalenie przedmiotowych kosztów nastąpiło m.in. na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 uchwały nr XX/453/15 Rady Miejskiej w Łodzi z 18 listopada 2015 r. Uznać zatem należy, że skarżący wykazał istnienie interesu prawnego uprawniającego do wniesienia niniejszej skargi.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały na wstępie zaznaczyć należy, że przedmiot zaskarżenia w rozstrzyganej sprawie stanowił wyłącznie § 1 ust. 2 pkt 3 zaskarżonej uchwały, co ma istotne znaczenie, gdyż uchwała ta w odniesieniu do regulacji zawartej w § 1 ust. 1 pkt 2-7 była już przedmiotem kontroli tutejszego sądu oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 13 stycznia 2017 roku w sprawie sygn. akt I OSK 1916/16 uchylił wyrok WSA w Łodzi i stwierdził nieważność § 1 ust. 1 pkt 2-7 zaskarżonej uchwały. Jak zasadnie podkreśla się w orzecznictwie w postępowaniu sądowoadministracyjnym wprawdzie obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi, jednakże nie oznacza ona, że sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot (uchwała NSA z dnia 3 lutego 1997 r., OPS 12/96, ONSA 1997, nr 3, poz. 104), a zatem skoro obecnie skargą objęto § 1 ust. 2 pkt 3 uchwały nr XX/453/15 Rady Miejskiej w Łodzi z 18 listopada 2015 r. skarga jest dopuszczalna.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowią art. 12 pkt 7 oraz art. 40 ustawy o samorządzie powiatowym i art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym.
Stosownie do art. 12 pkt 7 ustawy o samorządzie powiatowym do wyłącznej właściwości rady powiatu należy podejmowanie uchwał w sprawach wysokości podatków i opłat w granicach określonych ustawami. Z kolei art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym stanowi, że na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach, rada powiatu stanowi akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze powiatu. Uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna - art. 79 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym.
Zgodnie z art. 130a ust.6 ustawy Prawo o ruchu drogowym rada powiatu ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłaty za usunięcie pojazdu z drogi oraz opłaty za każdą dobę przechowywania pojazdu na parkingu oraz wysokość kosztów w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z drogi oraz wysokość kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. Wysokość kosztów w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu. Wysokość opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów nie może przekraczać maksymalnej wysokości stawek kwotowych opłat, ustalonych w art. 130a ust. 6a. Maksymalne stawki opłat ustalone w ust. 6a, obowiązujące w danym roku kalendarzowym ulegają corocznie zmianie na następny rok kalendarzowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego (art. 130a ust. 6b powołanej ustawy). Na każdy rok kalendarzowy minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" maksymalne stawki opłat, z uwzględnieniem zasady waloryzacji, zaokrąglając je w górę do pełnych złotych (art. 130a ust. 6c powołanej ustawy).
Minister Finansów ustalił wysokość maksymalnych stawek kwotowych opłat obowiązujących w 2016 r. w obwieszczeniu z dnia 4 sierpnia 2015 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2016 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym (M.P. z 2015 r. , poz. 707), wydanym na podstawie art. 130a ust. 6c Prawa o ruchu drogowym.
W tym miejscu podkreślić należy, że jak wynika z art. 130a ust. 6 ustawy Prawa o ruchu drogowym przesłankami kształtującymi treść uchwały podejmowanej na jego podstawie są:
1) konieczności sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z drogi oraz
2) koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu.
Sposób realizowania upoważnienia ustawowego zdeterminowany jest z kolei obowiązkiem wzięcia pod uwagę powyższych przesłanek, przy czym kategoryczne brzmienie art. 130 ust. 6 Prawa o ruchu drogowym wskazuje z jednej strony, że żadne inne przesłanki nie mogą determinować sposobu zrealizowania upoważnienia ustawowego w nim zawartego, a z drugiej strony wpływ tych przesłanek na ostateczne rozstrzygnięcie wyznaczony jest obowiązkiem ich wzięcia pod uwagę. Uchwała w przedmiocie ustalenia opłat za usunięcie pojazdu z drogi będzie zgodna z prawem wtedy, gdy jej treść zostanie zdeterminowana wyłącznie koniecznością sprawnej realizacji zadań związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów, oraz kosztami usuwania pojazdów na obszarze danego powiatu, a nie innymi okolicznościami, a wybór wysokości przyjętych stawek w granicach wyznaczonych treścią art. 130 ust. 6a-6d ustawy będzie wynikiem wzięcia "pod uwagę" wyłącznie powyższych przesłanek (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1916/16).
Dokonując kontroli przedmiotowej uchwały w zaskarżonym obecnie zakresie sąd podziela stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z 13 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1916/16, że przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały organ wadliwie zrealizował kompetencje uchwałodawcza uwzględniając przy ustaleniu stawki opłat nieprzewidziane ustawa kryterium zapewnienia jak najwyższych wpływów do budżetu miasta z tytułu realizacji nałożonego na nie zadania. Za Naczelnym Sądem Administracyjnym wskazać należy, że analiza uzasadnienia przedmiotowej uchwały wskazuje, że wśród przesłanek, którymi kierował się organ ustalając przewidziane uchwałą stawki opłat były: 1) zapewnienie sprawnej realizacji zadań wynikających z art. 50a i art. 130a ustawy; 2) zapewnienie jak najwyższych wpływów do budżetu Miasta Łodzi przy uwzględnieniu zarówno dochodów osiąganych z tego tytułu w ostatnich latach, jak i dochodów planowanych; 3) koszty dzierżawy od M. terenu parkingu i koszty jego utrzymania w 2015 r. Niewątpliwie zapewnienie jak najwyższych wpływów do budżetu Miasta Łodzi przy uwzględnieniu zarówno dochodów osiąganych z tytułu opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów z dróg w ostatnich latach, jak i dochodów planowanych z tego tytułu wykracza poza przesłanki materialne wymienione w art. 130a ust. 6a Prawa o ruchu drogowym. Odczytanie treści art. 130a ust. 6a Prawa o ruchu drogowym w ten sposób, że obejmuje ona również przesłankę zapewnienia wpływu dochodu do budżetu miasta oznacza jego wadliwą wykładnię. Tym samym wzięcie "pod uwagę" tej przesłanki przy podejmowaniu przedmiotowej uchwały oznacza wadliwe zrealizowanie kompetencji administracyjnej, zwłaszcza gdy dodatkowo uwzględni się okoliczność, że wskazane przez organ i wzięte "pod uwagę" rzeczywiste koszty przechowywania pojazdów usuniętych z drogi kształtowały się na poziomie znacznie niższym od przyjętej maksymalnej stawki za przechowywanie samochodu osobowego. Z powołanych w uzasadnieniu projektu danych wynika, że miesięczne koszty z tytułu wynajmu i utrzymania parkingu, na którym były przechowywane zatrzymane pojazdy oscylowały w granicach poniżej 13.000 zł organ nie podał przy tym średniej ilości dni przechowywania samochodu na parkingu lub średniej ilości samochodów przechowywanych, co pozwoliłoby na przybliżoną kalkulacje uchwalanej opłaty. doświadczenie życiowe wskazuje jednak, że koszty te były zdecydowanie niższe od kosztów ustalonych w zaskarżonej uchwale, czego nie wzięto pod uwagę przy jej podejmowaniu, akcentując, że opłaty te ustalono w maksymalnej wysokości w celu zapewnienia jak najwyższych wpływów do budżetu Miasta Łodzi. Nadto rada nie wskazała żadnych merytorycznych przesłanek do wprowadzania wyższych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym poza wskazanym powyżej kryterium pozaustawowym. Także analiza protokołu z obrad rady poprzedzających przyjęcie spornej uchwały wskazuje, że radni w toku dyskusji koncentrowali się na maksymalizacji wpływów z tytułu tego zadania do budżetu miasta.
W tej sytuacji powoływanie się na przesłankę konieczności sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2 przy jednoczesnym odwołaniu się do przesłanki pozaustawowej i ustalonych kosztów przechowywania pojazdów na poziomie w znacznym stopniu niższym w stosunku do przyjętych w uchwale stawek w maksymalnej wysokości określonej rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 4 sierpnia 2015 r., wskazuje na nieprawidłowe skorzystanie przez organ z upoważnienia ustawowego.
Zgodnie z zasadą prawidłowej i rzetelnej legislacji, stanowiącą emanację zasady praworządności, w sytuacji, gdy organ powiatu - na podstawie upoważnienia ustawowego - nakłada na obywateli określony obowiązek, w szczególności, gdy ustawodawca pozostawił organowi powiatu margines swobody, w stosownym uzasadnieniu projektu tego aktu właściwy organ winien wskazać argumenty, odwołujące się do kryteriów ustawowych, przejawiające za przyjęciem konkretnych rozwiązań, w tym przypadku wysokości stawek za parkowanie pojazdu usuniętego z drogi na parkingu. Brak natomiast umotywowania uchwalenia stawek na poziomie stawek maksymalnych w kontekście określonych kryteriów ustawowych (co miało miejsce w skarżonej uchwale) nosi niewątpliwie cechę arbitralności i nie buduje zaufania członków wspólnoty samorządowej do organów samorządu stanowiących prawo.
Reasumując w ocenie sądu powołanie się przez radę powiatu na przesłankę pozaustawową związaną z koniecznością maksymalizacji wpływów do budżetu miasta wskazuje na nieprawidłowe skorzystanie przez organ z upoważnienia ustawowego. Powyższe naruszenie art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym spowodowało na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w zaskarżonej części.
d.j.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI