III SA/Łd 811/22

III SA/Łd 811/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-05-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Małgorzata Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6121 Klasyfikacja gruntów
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 3 § 2 pkt 4, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2012 poz 1246
§ 3, § 5 ust. 1 pkt 5
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów.
Dz.U. 2021 poz 1990
art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 2, art. 24 ust. 2a, 2b, 2c
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1390
§ 35 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Sentencja
Dnia 25 maja 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.) Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz Protokolant st. asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2023 roku sprawy ze skargi A. W. i W. W. na czynność Starosty Powiatu Łódzkiego Wschodniego z dnia 28 października 2022 roku w przedmiocie zmiany klasyfikacji gruntów oddala skargę. [pic]
Uzasadnienie
Wnioskiem z 16 kwietnia 2021 r. A. i W.W. właściciele nieruchomości położonej w gminie A. w obrębie ewidencyjnym Z. oznaczonej numerem ewidencyjnym 16/34 wystąpili do Starosty Łódzkiego Wschodniego o przeprowadzenie uzupełniającej gleboznawczej klasyfikacji ich działki. Po przeprowadzeniu postępowania decyzja z 12 stycznia 2022 r. Starosta Łódzki Wschodni orzekł o aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów dotyczącej działki wnioskodawców nr ewid. [...] położonej w gminie A. w obrębie ewidencyjnym Z.
Wobec zrzeczenia się przez stronę prawa do wniesienia odwołania, 17 stycznia 2022 r. w oparciu o powyższą decyzję dokonano aktualizacji zapisów ewidencji gruntów i budynków poprzez ujawnienie zmian z niej wynikających.
Z uwagi na dostrzeżenie przez Starostę Łódzkiego Wschodniego, iż decyzja z 12 stycznia 2022 r. nie uwzględnia zapisów uproszczonego planu urządzenia lasu, organ wystąpił do Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z prośbą o zbadanie czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności wydanej decyzji.
Po przeprowadzeniu postępowania Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z 5 sierpnia 2022 r. stwierdził nieważność decyzji Starosty Łódzkiego Wschodniego z 12 stycznia 2022 r.
Skutkiem wniesionego przez skarżących odwołania, Główny Geodeta Kraju decyzją z 21 października 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 5 sierpnia 2022 r.
28 października 2022 r. w oparciu o decyzję Głównego Geodety Kraju z 21 października 2022 r., Starosta Łódzki Wschodni dokonał aktualizacji rejestru poprzez zmianę oznaczenia użytków gruntowych i klas dla części działki ewidencyjnej [...] położonej w gminie A. w obrębie ewidencyjnym Z. z Lzr-PsV na LsV.
Na powyższą czynność organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyli A. i W.W., wnosząc o jej uchylenie. Kwestionowanej czynności zarzucono naruszenie art. 20 ust. 1 pkt 1, ust. 3 oraz art. 24 ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U z 2021 roku, poz. 1990) dalej w skrócie – "P.g.ik."przez dokonanie zmiany w ewidencji gruntów i budynków bez podstawy prawnej. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżących wskazał, że strona nie została poinformowana o dokonanej zmianie i nie zna jej powodów, a także przedstawił argumentację dotyczącą niespełniania przez nieruchomość skarżących przesłanego do uznania jej za las.
W odpowiedzi na skargę Starosta Powiatu Łódzkiego Wschodniego wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zaskarżona czynność, nie stanowiła zmiany klasyfikacji gruntów, w ramach której organ prowadził postępowanie administracyjne kończące się wydaniem decyzji w oparciu o § 5 ust. 1 pkt. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. poz. 1246), a była jedynie czynnością materialno-techniczną dokonaną z urzędu na podstawie art. 24 ust. 2a i 2b pkt.1 ppkt.d P.g ik. polegającą na aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w oparciu o ostateczną decyzję administracyjną. Podstawą dokonanej aktualizacji była ostateczna decyzja Głównego Geodety Kraju z 21 października 2022 r. orzekająca o utrzymaniu w mocy, decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 5 sierpnia 2022 r. stwierdzającej nieważność decyzji Starosty Łódzkiego Wschodniego z 12 stycznia 2022 r. orzekającej o zmianie w ewidencji gruntów i budynków użytku gruntowego występującego w granicach działki ewidencyjnej 16/34 z "LsV" - lasy, na "Lz-PsV" - grunty zadrzewione i zakrzewione i o ustaleniu gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla zmienionego użytku gruntowego. Zdaniem organu, oznacza to, iż Starosta Łódzki Wschodni, poprzez zaskarżoną czynność przywrócił jedynie stan ujawniony w ewidencji gruntów i budynków w celu wyeliminowania skutków wadliwie wydanej decyzji z 12 stycznia 2022 r. orzekającej o zmianie użytku gruntowego i ustaleniu gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Do dnia dokonania przez organ skarżonej czynności, jak również na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę, organ wskazał, że nie posiada informacji, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonalność decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Łódzkiego z 12 stycznia 2022r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do art. 146 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd stwierdza bezskuteczność czynności, a przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje odpowiednio. Do stwierdzenia bezskuteczności czynności konieczne jest uznanie przez sąd, że czynność ta narusza prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy albo narusza prawo w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przeciwnym wypadku sąd skargę oddala art. 151 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie przedmiot kontroli sądu stanowiła czynność Starosty Łódzkiego Wschodniego z zakresu aktualizacji ewidencji gruntów i budynków polegająca na zmianie klasyfikacji gruntów położonych na działce skarżących stanowiąca czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę w oparciu o wyżej przywołane kryteria sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zaskarżona czynność odpowiada bowiem przepisom prawa.
Na wstępie zaznaczyć należy, że zaskarżona czynność nie stanowiła zmiany klasyfikacji gleboznawczej gruntów w oparciu o § 5 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz.U. z 2012r., poz. 1246) ta bowiem przybiera formę decyzji administracyjnej.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej czynności stanowiły przepisy powołanej na wstępie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z art. 2 pkt 8 P.g.ik. ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. W odniesieniu do gruntów ewidencja zawiera dane dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 P.g.ik.). Wskazuje ona także właściciela lub władającego gruntem (art. 20 ust. 2 pkt 1 P.g.ik.). Podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej (art. 22 ust. 2 P.g.ik.).
Stosownie do art. 24 ust. 2a P.g.ik. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:
1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:
a) przepisów prawa,
b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,
c) materiałów zasobu,
d) wykrycia błędnych informacji;
2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje, zgodnie z art. 24 ust. 2b ustawy:
1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
a) przepisów prawa,
b) wpisów w księgach wieczystych,
c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,
d) ostatecznych decyzji administracyjnych,
e) aktów notarialnych,
ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,
f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
g) wpisów w innych rejestrach publicznych,
h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;
2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.
Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c P.g.ik.).
Przytoczone powyżej przepisy wskazują, że istotą ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z jej nazwą, jest ewidencjonowanie, czyli spisywanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzygając sporów o prawo, nie nadając ani nie ujmując praw. Deklaratoryjny charakter wpisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1718/13 LEX nr 1723906).
Zatem zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 P.g.ik. informacje dotyczące gruntów - w tym rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych są objęte ewidencją gruntów i budynków.
Należy także wskazać, że klasyfikacja gruntów rolnych i leśnych jest przeprowadzana w sposób jednolity dla całego kraju na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów, wedle sposobu i trybu określonego w przywołanym powyżej rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Klasyfikację przeprowadza starosta z urzędu albo na wniosek właściciela gruntów podlegających klasyfikacji albo innego władającego takimi gruntami wykazanego w ewidencji gruntów i budynków (zob. § 3 rozporządzenia w sprawie klasyfikacji). Ostateczna decyzja starosty o aktualizacji klasyfikacji gleboznawczej stanowi podstawę do zmiany informacji w ewidencji gruntów i budynków w zakresie dotyczącym klasy bonitacyjnej gruntu określonej działki na podstawie art. 24 ust. 2b P.g.ik.
W rozstrzyganej sprawie ostateczna decyzja Starosty Łódzkiego Wschodniego z 12 stycznia 2022 r. o zmianie klasyfikacji gleboznawczej gruntów na działce skarżących stała się podstawą aktualizacji ewidencji w tym zakresie dokonanej 17 stycznia 2022 roku. Jednak w wyniku wszczętego następnie postępowania w trybie nadzwyczajnym powyższa decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego późniejszą decyzją Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 5 sierpnia 2022 r stwierdzającą nieważność decyzji z 12 stycznia 2022 r, która została utrzymana w mocy decyzją Głównego Geodety Kraju z 21 października 2022 r. W oparciu o tę ostateczną decyzję organ ewidencyjny - Starosta Łódzki Wschodni, w drodze czynności materialnotechnicznej, prawidłowo na postawie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b i ust. 2b pkt 1 lit. d P.g.ik. dokonał aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.
W toku kontrolowanej czynności organ nie dokonywał ustaleń dotyczących charakterystyki gruntu na działce skarżących, nie badał prawidłowości jego zaliczenia do odpowiedniej grupy oraz rodzaju użytku gruntowego, gdyż nie to było przedmiotem dokonanej czynności. Z istoty ewidencji gruntów i budynków, będącej , jak wskazano na wstępie rozważań, wyłącznie zbiorem informacji o gruntach mającym charakter techniczno-deklaratoryjny, wynika to, że kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się wyłącznie do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian, a więc rejestracji stanu gruntu ustalonego w innym trybie i przez inne organy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 27 października 1998 r., sygn. akt II SA 1094/98 LEX nr 41305, z 19 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 862/00 LEX nr 53361).
Procedura aktualizacji danych ewidencyjnych ma sformalizowany charakter i przede wszystkim obejmuje wymianę (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegającą na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych. Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Wpisy w ewidencji stanu prawnego nieruchomości dokonywane są w oparciu o aktualne dokumenty takie jak: odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń organów administracji oraz sądów, a także aktów notarialnych. Oznacza to, że wbrew oczekiwaniom skarżących w tym trybie nie można kwestionować czy ustalać stanu faktycznego, czy prawnego nieruchomości.
Podkreślenia wymaga także, że obowiązkiem organu ewidencyjnego jest dbanie o aktualność ewidencji. Jedną z zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności, zgodnie z którą starostowie są zobowiązani do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Takim dokumentem w rozstrzyganej sprawie była ostateczna decyzja Głównego Geodety Kraju z 21 października 2022 r., dlatego prawidłowo uwzględniając jej treść organ dokonał zmiany w ewidencji przywracając pierwotną klasyfikację gruntów należących do skarżących.
Końcowo, odnosząc się do argumentacji skargi, wskazać wypada, że pismem z 16 listopada 2022 roku Starosta Łódzki Wschodni, mimo braku obowiązku, wynikającego z § 35 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2021r., poz. 1390 ze zm.), poinformował skarżących o dokonanej 28 października 2022 r zmianie w prowadzonym rejestrze dotyczącej ich nieruchomości. Nie budzi także wątpliwości sądu, że stanowiąca podstawę dokonanej zmiany ewidencyjnej decyzja Głównego Geodety Kraju z 21 października 2022 r została doręczona pełnomocnikowi skarżących, bowiem 20 grudnia 2022 roku wywiódł on w ich imieniu na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z 18 kwietnia 2023 r w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 2666/22 WSA w Warszawie oddalił powyższą skargę strony.
Z przedstawionych wyżej względów skarga jako niezasadna na podstawie art.151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
d.j.