III SA/Łd 803/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2024-09-03
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo jazdycofnięcie uprawnieńpunkty karneegzamin kontrolnykierujący pojazdamiruch drogowypostępowanie administracyjne WSASKO

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę kierowcy na decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, uznając, że nie przystąpił on do wymaganego egzaminu kontrolnego.

Skarżący R. D. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Powodem cofnięcia było nieprzystąpienie do egzaminu kontrolnego, na który został skierowany z powodu przekroczenia 25 punktów karnych. Skarżący podnosił zarzuty proceduralne, kwestionował sposób naliczania punktów oraz powoływał się na naruszenie Konstytucji RP. Sąd uznał, że postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień jest odrębne od postępowania dotyczącego punktów karnych i skierowania na egzamin, a bierność skarżącego w przystąpieniu do egzaminu uzasadniała cofnięcie uprawnień.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Rawskiego o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Powodem cofnięcia uprawnień było nieprzystąpienie do egzaminu kontrolnego, na który skarżący został skierowany przez Starostę decyzją z dnia 13 marca 2023 r. Decyzja ta była konsekwencją zgromadzenia przez skarżącego 25 punktów karnych w okresie od grudnia 2021 r. do listopada 2022 r. Skarżący w odwołaniu i skardze zarzucał organom naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących liczby punktów karnych, a także naruszenie Konstytucji RP poprzez pozbawienie go prawa do wykonywania zawodu kierowcy bez prawomocnego wyroku sądu powszechnego. Kwestionował również podstawę prawną naliczania punktów karnych po uchyleniu odpowiednich przepisów Prawa o ruchu drogowym. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień jest odrębne od postępowania dotyczącego naliczania punktów karnych czy skierowania na egzamin. Sąd stwierdził, że decyzja o skierowaniu na egzamin kontrolny stała się ostateczna, a skarżący nie przystąpił do egzaminu w wyznaczonym terminie (4 miesiące od doręczenia decyzji), co zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o kierujących pojazdami obligowało starostę do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień. Sąd uznał, że skarżący nie miał podstaw oczekiwać na indywidualne wezwanie na egzamin i jego bierność skutkowała zaistnieniem przesłanek do cofnięcia uprawnień. Sąd nie znalazł również podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, uznając, że ograniczenia prawa do wykonywania zawodu kierowcy są dopuszczalne na mocy art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i nie naruszają jego istoty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak przystąpienia do egzaminu kontrolnego w wyznaczonym terminie, po uprzednim skierowaniu na niego prawomocną decyzją administracyjną, stanowi obligatoryjną podstawę do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.

Uzasadnienie

Postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień jest odrębne od postępowania dotyczącego naliczania punktów karnych i skierowania na egzamin. Skierowanie na egzamin kontrolny, jeśli stało się ostateczne, a kierowca nie przystąpił do niego, obliguje organ do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

u.k.p. art. 103 § 1

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 103 § 1

Ustawa o kierujących pojazdami

starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.k.p. art. 49 § 1

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 49 § 1

Ustawa o kierujących pojazdami

sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji.

u.k.p. art. 99 § 1

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 99 § 1

Ustawa o kierujących pojazdami

starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji.

u.k.p. art. 103 § 3

Ustawa o kierujących pojazdami

przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami następuje po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 65 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 193

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.r.d. art. 130 § 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

uchylony

p.r.d. art. 130 § 4

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

uchylony

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień jest odrębne od postępowania dotyczącego punktów karnych i skierowania na egzamin. Nieprzystąpienie do egzaminu kontrolnego, na który kierowca został skierowany prawomocną decyzją, stanowi obligatoryjną podstawę do cofnięcia uprawnień. Ograniczenia prawa do wykonywania zawodu kierowcy są dopuszczalne na mocy Konstytucji RP i nie naruszają jego istoty.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów K.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu sprawy i błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących liczby punktów karnych. Naruszenie Konstytucji RP poprzez pozbawienie prawa do wykonywania zawodu kierowcy bez prawomocnego wyroku sądu powszechnego. Brak podstawy prawnej do naliczania punktów karnych po uchyleniu art. 130 Prawa o ruchu drogowym. Niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 3 K.p.a. w zakresie uzasadnienia decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami ma charakter decyzji związanej. W postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami czynności sprawdzające ograniczone są tylko do zbadania: czy kierowca został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a jeśli tak to czy decyzja taka jest ostateczna (i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego), a jeśli tak to czy kierowca poddał się takiemu sprawdzeniu kwalifikacji. Sprawa cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami jest odrębną sprawą od spraw: prawidłowości wpisu ilości punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, czy skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Skład orzekający

Agnieszka Krawczyk

sprawozdawca

Joanna Wyporska-Frankiewicz

przewodniczący

Małgorzata Kowalska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie odrębności postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień od postępowania dotyczącego punktów karnych i skierowania na egzamin, a także dopuszczalności ograniczeń prawa do wykonywania zawodu kierowcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieprzystąpienia do egzaminu kontrolnego po skierowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa ruchu drogowego i praw kierowców, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na utrwalonej wykładni przepisów, co czyni ją mniej przełomową.

Nie przystąpiłeś do egzaminu kontrolnego? Stracisz prawo jazdy – nawet jeśli kwestionujesz punkty karne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 803/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-09-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Krawczyk /sprawozdawca/
Joanna Wyporska-Frankiewicz /przewodniczący/
Małgorzata Kowalska
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GZ 172/24 - Postanowienie NSA z 2024-04-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 622
art. 49 ust. 1 pkt 2, art. 99 ust. 1 pkt 1, art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2024 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 9 października 2023 r. nr KO.4114.68.2023 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 9 października 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach (dalej: SKO) utrzymało w mocy decyzję Starosty Rawskiego (dalej: Starosta) z dnia 24 sierpnia 2023 r. o cofnięciu R. D. (dalej: skarżący) uprawnienia do kierowania pojazdami kat. AM, BI, B, BE, Cl, C, CE, C1E, T, dokument nr [...], druk nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ podał następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Decyzją z dnia 24 sierpnia 2023 r. Starosta cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami do czasu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji i uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu państwowego. Organ I instancji wyjaśnił, że we wniosku o sprawdzenie kwalifikacji z dnia 7 lutego 2023 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi wskazał, że skarżący w okresie krótszym niż rok (od 4 grudnia 2021 r. do 17 listopada 2022 r.) uzyskał łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W następstwie powyższego Starosta decyzją z dnia 13 marca 2023 r., skierował skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje. Organ I instancji wskazał przy tym, że terminem wystarczającym do złożenia egzaminu kontrolnego jest okres 4 miesięcy. Wobec tego, że skarżący nie przystąpił do egzaminu wydano decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Organ I instancji wyjaśnił, że w myśl art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021 r. poz. 2328 ze zm., dalej: u.k.p.) przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami następuje po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił organowi naruszenie:
1/ art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2, art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w sposób wszechstronny stanu sprawy, błąd w ustaleniach faktycznych skutkujący przyjęciem, że przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, oraz niewskazanie przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także poprzez dokonanie oceny dowodów w dowolny a nie swobodny sposób, co doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia;
2/ art. 98a ust. 2 pkt 1 ustawy, w związku z art. 65 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez pozbawienie prawa wykonywania zawodu kierowcy w sytuacji, gdy zgodnie z Konstytucją każdemu zapewnia się wolność wykonywania zawodu i miejsca, a tylko prawomocne orzeczenia sądu powszechnego może ograniczyć prawa wynikające z Konstytucji RP;
3/ art. 6 k.p.a. w zw. z art. 98a ust. 2 pkt 1 ustawy i art. 65 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez wydanie decyzji administracyjnej mimo braku istnienia podstawy prawnej;
4/ art. 98a ust. 2 pkt 1 ustawy, poprzez wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania, podczas gdy w obowiązującym stanie prawnym nie można ustalić, ile punktów karnych otrzymał, a więc nie można było również ustalić, że nastąpiło przekroczenie 24 punktów. Organ przy rozpatrywaniu sprawy nie wziął bowiem pod uwagę, że art. 130 ust. 1 i 4 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym został uchylony, wobec czego nie było w ogóle podstawy do nakładania punktów - nie można więc było stwierdzić zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 98a ust. 2 pkt 1 ustawy (tj. przekroczenie 24 punktów);
5/ art. 107 § 3 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niewskazanie w uzasadnieniu decyzji, jakie fakty organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, skarżący zwrócił się jednocześnie o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci zaświadczenia z dnia 30 sierpnia 2023 r. Uniwersytetu Gdańskiego, dokumentacji medycznej jego syna B. D. i jego żony A., postanowienia Sądu Rejonowego w R. w sprawie [...], informacji od Komornika Sądowego z dnia 31 sierpnia 2023 r. dotyczącego zaległości alimentacyjnych byłej żony, zestawienia rozliczenia uzyskanych kwot przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, umowy najmu pokoju z dnia 2 października 2022 r., dokumentacji medycznej dotyczącej jego osoby, zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami, zaświadczenia z ZUS o spłacie zobowiązań wraz z umową ratalną, zaświadczenia od firm windykacyjnych potwierdzającego regulowanie przez niego należności, informacji z firmy K. o wysokości jego zadłużenia, w celu ustalenia jego sytuacji osobistej i majątkowej uzasadniającej wstrzymanie decyzji do czasu rozpoznania sprawy.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji SKO wskazało, że zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy, który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i 3 lit. b. Organ wyjaśnił, że decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami ma charakter decyzji związanej. Przy stwierdzeniu okoliczności określonych w ww. przepisie, organ administracyjny zobowiązany jest do cofnięcia uprawnień osobie, która pomimo skierowania nie zgłosiła się na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a tym samym stwarzać może zagrożenie zarówno dla siebie, jak i dla innych uczestników ruchu drogowego. W sprawie bezspornym jest, że na podstawie wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi, Starosta Rawski, decyzją z dnia 13 marca 2023 r., skierował skarżącego, z uwagi na przekroczenie w okresie krótszym niż rok 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Decyzja ta nie była kwestionowana przez skarżącego i jest ostateczna. W decyzji tej, odebranej dnia 7 kwietnia 2023 r., Starosta wskazał, że terminem wystarczającym do złożenia egzaminu kontrolnego jest okres 4 miesięcy. Organ odwoławczy stwierdził, że "wskazany termin" w rozumieniu art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p., to najkrótszy czas, w którym możliwe jest wykonanie obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji nakładającej obowiązek zgłoszenia się na egzamin państwowy. Skarżący do egzaminu takiego nie przystąpił. W ocenie organu II instancji odwołujący dysponował wystarczająca ilością czasu na dopełnienie ciążącego na nim obowiązku.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy wyjaśnił, że w postępowaniu w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie jest badana kwestia prawidłowości naliczenia kierującemu punktów czy kwestia zasadności skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Podstawę prawną do wydania decyzji nie stanowiły wskazywane przez odwołującego przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że wskazany w odwołaniu wyrok TK z dnia 13 grudnia 2022 r., K 4/21, nie ma zastosowania w sprawie, dotyczy on bowiem postępowań dotyczących przekroczenia przez kierowcę dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym lub przewożenia osób w liczbie przekraczającej liczbę miejsc określoną w dowodzie rejestracyjnym lub wynikającą z konstrukcyjnego przeznaczenia pojazdu niepodlegającego rejestracji. Na wynik podjętego rozstrzygnięcia nie mają wpływu również dokumenty, o przeprowadzenie z których dowodu wnosił odwołujący.
Na tę decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając naruszenie:
1/ art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2, art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w sposób wszechstronny stanu sprawy, błąd w ustaleniach faktycznych skutkujący przyjęciem, że przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, oraz niewskazanie przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także poprzez dokonanie oceny dowodów w dowolny, a nie swobodny sposób, co doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia;
2/ art. 98a ust. 2 pkt 1 u.k.p. w związku z art. 65 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez pozbawienie go prawa wykonywania zawodu kierowcy, w sytuacji gdy zgodnie z Konstytucją każdemu zapewnia się wolność wykonywania zawodu i miejsca, a tylko prawomocne orzeczenia sądu powszechnego może ograniczyć prawa wynikające z Konstytucji RP;
3/ art. 6 k.p.a. w zw. z art. 98a ust. 2 pkt 1 ustawy i art. 65 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez wydanie decyzji administracyjnej mimo braku istnienia podstawy prawnej;
4/ art. 98a ust. 2 pkt 1 u.k.p., poprzez wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, podczas gdy w obowiązującym stanie prawnym nie można ustalić, ile punktów karnych otrzymał, a więc nie można było również ustalić, że nastąpiło przekroczenie przeze niego 24 punktów; organ przy rozpatrywaniu sprawy nie wziął bowiem pod uwagę, że art. 130 ust. 1 i 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym został uchylony, wobec czego nie było w ogóle podstawy do nakładania punktów karnych - nie można więc było stwierdzić zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 98a ust. 2 pkt 1 ustawy (tj. przekroczenie 24 punktów);
5/ art. 107 § 3 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niewskazanie w uzasadnieniu decyzji, jakie fakty organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a także o uchylenie decyzji organu I instancji, oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Jednocześnie skarżący, na podstawie art. 193 Konstytucji RP, zwrócił się do Sądu, aby wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o zbadanie zgodności z artykułem 65 ust. 1 Konstytucji RP ustawy o kierujących pojazdami w zakresie pozwalającym na pozbawienie prawa do wykonywania zawodu kierowcy.
W uzasadnieniu skargi skarżący nie zgodził się z organami obydwu instancji, że ponad wszelką wątpliwość ustalono, że otrzymał 25 punktów. W jego ocenie organy nie dokonały w sposób należyty oceny przesłanek uzasadniających podjęcie takiej decyzji oraz dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Skarżący wskazał następnie, że zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia zarówno faktycznego, jak i prawnego. Rodzi to poważne zastrzeżenia w zakresie zaufania obywateli do organów państwa i może prowadzić do dalszych nadużyć prawa. Skoro organy Państwa nie muszą przestrzegać przepisów prawa, nakładających na nich obowiązek prawnego i faktycznego wyjaśnienia podstaw swojej decyzji, to dlaczego ma uważać, że wydana decyzja jest zgodna z prawem, a przede wszystkim – czemu miałby się do niej stosować. To na organach Państwa spoczywa obowiązek wyjaśnienia swoich rozstrzygnięć, od czego w niniejszej sprawie odstąpiono.
Organ I instancji nie wziął pod uwagę art. 65 ust. 1 Konstytucji RP, który wskazuje, że każdemu zapewnia się wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy, a ograniczyć to może jedynie ustawa. Natomiast zgodnie z art. 42 k.k. to Sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów, a zatem Konstytucja odsyła do ustawy kodeks karny, zgodnie z którym w przypadku skazania za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mógłby zostać pozbawiony prawa wykonywania zawodu kierowcy. Skarżący podkreślił, że nie został wobec niego wydany żaden wyrok sądu powszechnego, na mocy którego został uznany za winnego popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym, a tym samym, aby wystąpiłby przesłanki do orzeczenia wobec niego zakazu prowadzenia pojazdów. Zatem jako zasadny należy uznać wniosek o zwrócenie się przez Sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o udzielnie odpowiedzi o zgodność z Konstytucją RP u.k.p. w zakresie pozbawiającym obywateli prawa wykonywania zawodu kierowcy pomimo braku orzeczenia sądu powszechnego zakazującego prowadzenia pojazdów mechanicznych, tj. co do zgodności z art. 65 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący zwrócił również uwagę na treść wyroku wydanego przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 13 grudnia 2022 r., K 4/21, który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis u.k.p. stanowiący, że wyłącznie informacja organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu z ustawy - Prawo o ruchu drogowym, może stanowić podstawę do zatrzymania prawa jazdy w drodze decyzji administracyjnej. Na gruncie ustawy Prawo o ruchu drogowym został uchylony art. 130, zgodnie z którym to Policja prowadziła ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i na podstawie którego określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Skoro w chwili wydawania zaskarżonych decyzji ww. przepis nie obowiązywał, to nie można ponad wszelką wątpliwość ustalić, jaką posiadał liczbę punktów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Kontroli Sądu w tej sprawie poddano decyzję SKO utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami określonych kategorii prawa jazdy.
Jak wynika z akt sprawy, Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi pismem z dnia 7 lutego 2023 r. skierował do Starosty wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień, w związku z otrzymaniem przez niego, w okresie krótszym niż rok (od 4 grudnia 2021 r. do 17 listopada 2022 r.) łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (k. 1 akt adm.).
Starosta decyzją z dnia 13 marca 2023 r., skierował skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje (k. 4 akt adm.). Organ I instancji uznał przy tym, że terminem wystarczającym do złożenia egzaminu kontrolnego jest okres 4 miesięcy. Podstawą prawną ww. decyzji był m.in. art. 49 ust. 1 pkt 2 u.k.p., zgodnie którym sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji. W myśl zaś art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji.
Z kolei materialnoprawną podstawę decyzji zaskarżonej stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p., zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b.
Zawarte w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. sformułowanie "starosta wydaje decyzję" wskazuje na obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami w razie niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy. Niewykonanie przez kierowcę nałożonego na niego obowiązku obliguje organ do uruchomienia odrębnego postępowania, niezależnego od wcześniej prowadzonego postępowania w sprawie sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego.
Podkreślenia wymaga, że wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione uznaniu organu i jego ocenie co do zasadności wydania takiej decyzji. Ustawodawca bowiem jednoznacznie rozdzielił postępowanie w sprawie skierowania na sprawdzenie kwalifikacji od postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień, a skoro tak, to ani organy administracji publicznej, ani także sąd administracyjny nie mogą zignorować tego rozgraniczenia.
W konsekwencji, w postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami czynności sprawdzające ograniczone są tylko do zbadania: czy kierowca został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a jeśli tak to czy decyzja taka jest ostateczna (i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego), a jeśli tak to czy kierowca poddał się takiemu sprawdzeniu kwalifikacji. Ustalenia w tym (tylko) zakresie są konieczne - i wystarczające – do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2017 r., I OSK 1794/15, CBOSA). Żadnych innych okoliczności organy, a za nimi sąd, nie biorą pod uwagę (jak np. sytuacja materialna skarżącego, czy ilość punktów karnych i prawidłowość ich naliczenia, okoliczności, w jakich do tego doszło itd.)
W niniejszej sprawie nie budzą najmniejszych wątpliwości Sądu ustalenia organów co do tego, że decyzja Starosty z dnia 13 marca 2023 r. o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, nakładająca na skarżącego obowiązek poddania się egzaminowi, została skarżącemu doręczona (zwrotne potwierdzenie odbioru w dniu 7 kwietnia 2023 r. – k. 3 akt adm.). Skarżący nie odwołał się od niej, więc stała się ona ostateczna. Mimo tego, że skarżący jej nie kwestionował, to jednak nie wykonał wynikającego z niej obowiązku. Tym samym zaistniały wszystkie przesłanki do cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami.
Skarżący nie udzielił Sądowi przekonujących wyjaśnień, dlaczego nie wykonał decyzji. W toku rozprawy przez sądem oświadczył jedynie, że "nie został wezwany przez organ na konkretny termin egzaminu" i dlatego do niego nie przystąpił (protokół rozprawy – k. 81 akt sądowych).
Sąd zauważa, że w decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy zawarto informację, że "podstawą zapisania się na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje jest numer Profilu Kandydata na Kierowcę, który należy odebrać po uprzednim zwrocie prawa jazdy oraz dostarczeniu badania psychologicznego w Wydziale Komunikacji w R., ul. [...] pokój nr [...]". Ponadto organ pouczył adresata decyzji, że "w przypadku braku informacji o wystąpieniu przeszkody uniemożliwiającej przeprowadzenie tego egzaminu, wszczęte zostanie postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami".
Sąd stwierdza, że pouczenia te znajdują oparcie w przepisach u.k.p. i rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 231 ze zm.).
Skarżący nie miał więc podstaw oczekiwać, że to organ wyznaczy mu konkretny termin egzaminu i wezwie na ten konkretny termin. Powinien był też wiedzieć, że jeżeli nie przystąpi do egzaminu we wskazanym w decyzji 4-miesięcznym terminie i nie wskaże ku temu przyczyny, organ podejmie czynności (bo taki ma obowiązek) zmierzające do cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, do czego w efekcie bierności skarżącego doszło. Działaniu organów nie można zatem nic zarzucić.
Sąd podkreśla przy tym, co zresztą usiłował wyjaśnić skarżącemu w toku rozprawy, że sprawa cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami jest odrębną sprawą od spraw: prawidłowości wpisu ilości punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, czy skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Cofnięcie uprawnień ma wobec wymienionych charakter następczy i dochodzi do niego po ich formalnym zakończeniu. Dlatego ani kwestia prawidłowości naliczenia punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, ani skierowania na egzamin kontrolny nie może być analizowana zarówno w postępowaniu administracyjnym w sprawie cofnięcia uprawnień, ani w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzję wydaną w takiej sprawie (zob. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2020 r., I OSK 886/19, CBOSA). Stąd też zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2, art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, w tym pominięcie faktu nieprawidłowego naliczenia skarżącemu punktów, uznać należy za bezzasadne.
Bezpodstawny był także zarzut naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., bowiem lektura decyzji organów obu instancji dowodzi, że zawierają on wszelkie wymienione w tym przepisie elementy, zarówno w zakresie uzasadnienia faktycznego (wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej), jak i prawnego (wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa).
Sąd nie znalazł również podstaw, aby w oparciu o art. 193 Konstytucji RP przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności u.k.p. z art. 65 Konstytucji RP. Stosownie do art. 193 Konstytucji RP, każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że wyłącznie wątpliwości sądu mogą uzasadniać przedstawienie pytania prawnego dotyczącego konstytucyjności aktu normatywnego. Instytucja pytania prawnego, przewidziana w art. 193 Konstytucji RP, nie daje zatem stronie postępowania sądowoadministracyjnego uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Warunkiem wystąpienia z takim pytaniem jest po pierwsze - wątpliwość powstała co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, po drugie – zależność rozstrzygnięcia zawisłej przed sądem sprawy od odpowiedzi na to pytanie prawne. Ocena konstytucyjności przepisu prawnego lub normy prawnej nie jest dopuszczalna, jeśli sądowi nie jest ona potrzebna do rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2016 r., II GSK 1426/14). Tak było w rozpoznanej sprawie. Zgodnie z art. 65 ust. 1 Konstytucji RP, "każdemu zapewnia się wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy. Wyjątki określa ustawa". Nie oznacza to jednak, że wolność wykonywania zawodu jest nieograniczona. Uprawnienie do kierowania pojazdami może być wydane i zachowane po spełnieniu określonych warunków, co znajduje pełne oparcie w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ("ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego (...), albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw"). Warunków przywrócenia prawa jazdy skarżący nie spełnił i nie ma co tego żadnych – w tym konstytucyjnych – wątpliwości.
W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2024 r. poz. 935).
ds

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI