III SA/Łd 792/05

III SA/Łd 792/05 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak /sprawozdawca/
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 26 stycznia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Asesor Ewa Alberciak (spr.),, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Asystent sędziego Piotr Pietrasik, po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi S.W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. na rzecz skarżącej S.W. kwotę 31 (trzydzieści jeden) złotych 60 (sześćdziesiąt) groszy tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
III SA/Łd 792/05
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją nr [...] z dnia [...] Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w R. na podstawie ustawy z dnia 14 marca 1995r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej /Dz.U. nr 12 poz.49 z późn. zm./, § 10 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. nr 65 poz.294 z późn. zm./ oraz art.104 k.p.a. nie uznał schorzenia A.W. za chorobę zawodową.
Odwołanie od wymienionej decyzji złożyła S.W., żona A.W..
Decyzją nr [...] z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. na podstawie art. 138 § 1 ust.1 k.p.a. oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. nr 65 poz.294 z późn. zm./ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji.
Wyrokiem z dnia 23 stycznia 2003r. w sprawie II SA/Łd 1617/99 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...].
W uzasadnieniu stwierdzono, iż organy administracji naruszyły obowiązek wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego, a ponadto decyzje nie zawierają uzasadnienia odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Orzeczenia jednostek służby zdrowia są lakoniczne i nie wyjaśniają w sposób dokładny schorzeń A.W.. W ocenie sądu nie spełniają one wymogów opinii lekarskiej.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. nie uznał u A.W. pośmiertnie choroby zawodowej układu oddechowego.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż Instytut Medycyny Pracy uzupełnił swoją opinię w pismach z dnia 6 maja 2003r. i z dnia 1 lipca 2003r. i uznał, że brak jest podstaw do rozpoznania u A.W. choroby zawodowej.
Odwołanie od wymienionej decyzji wniosła S.W. podnosząc zastrzeżenia do zebranego materiału dowodowego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji.
W ocenie organu odwoławczego ujemny wynik skórnych testów alergologicznych z zestawem najczęstszych alergenów wziewnych ,w tym z alergenami mąki oraz potwierdzone badaniem gazometrycznym istnienie pełnej wydolności oddechowej u A.W., a także utrzymujące się w dalszym ciągu dolegliwości układu oddechowego pomimo zaprzestania od kilku lat pracy w młynie i przerwania kontaktu z pyłem mąki, świadczą o pozazawodowej etiologii choroby.
Na wymienioną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła S.W. W obszernym uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż nie zgadza się z zaskarżoną decyzją. To, że nie zostały przeprowadzone szczegółowe badania alergologiczne u jej męża wynika z przewlekłości postępowania administracyjnego, które zostało wszczęte w 1996r. i do momentu śmierci męża w dniu 14 listopada 1998r. takich badań nie wykonano. Nieprawdą jest, iż mąż posiadał pełną wydolność oddechową. Organy administracji błędnie przyjęły definicję choroby zawodowej. W uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2003r. wskazano, iż do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest wykazanie istnienia schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych oraz istnienie narażenia na jej powstanie w środowisku pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2004 r. w sprawie III SA/Łd 668/04 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. Nr [...] z dnia [...].
W uzasadnieniu stwierdzono, iż organy administracji nie ustaliły, czy schorzenia rozpoznane u A.W. są objęte jednym z wymienionych punktów wykazu chorób zawodowych, a jeżeli tak, to którym i dlaczego. Nie wiadomo zatem, czy schorzenia męża skarżącej figurują w wykazie chorób zawodowych i ewentualnie, w którym punkcie tego wykazu.
Organy administracji nie wyjaśniły także, czy spełniona została druga przesłanka wymieniona w § 1 ust.1 rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983r., a mianowicie, czy A.W. był zatrudniony w warunkach narażających go na powstanie rozpoznanych u niego schorzeń. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego mąż skarżącej przez okres przeszło 26 lat był zatrudniony na stanowiskach spichrzowego, młynarza, pakowacza, robotnika magazynowego oraz przy obsłudze śrutownika, Na wszystkich tych stanowiskach był on narażony na działanie pyłu mąki, otrąb, pasz oraz pyłu zbożowego. Organy administracji nie ustaliły, czy pyły te narażały A.W. na zachorowanie na schorzenia, które u niego później stwierdzono. Organy administracji nie wykazały, że schorzenia rozpoznane u A.W. powstały z innych przyczyn niż związane z wykonywaniem zatrudnienia. Orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy są lakoniczne i niepełne. Skoro okres narażenia był tak długi to powstaje pytanie, czy narażenie to mogło spowodować u A.W. astmę bez względu na to, czy był on, czy też nie był uczulony na alergeny mąki i innych produktów zbożowych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uzupełnić postępowanie dowodowe, a w szczególności winny zostać uzupełnione orzeczenia jednostek służby zdrowia. Należy ustalić, czy schorzenia A.W. znajdują się w wykazie chorób zawodowych, a jeżeli tak, to w którym punkcie tego wykazu. Należy także ustalić, czy mąż skarżącej był zatrudniony w warunkach narażających go na powstanie tych schorzeń. W razie pozytywnego ustalenia wymienionych przesłanek należy wyjaśnić, czy jakieś inne, niż zawodowe, przyczyny spowodowały te schorzenia, a jeżeli tak, to jakie i dlaczego. Dopiero po wydaniu orzeczeń odpowiadających wymogom opinii organy administracji winny wnikliwie ocenić zebrany materiał dowodowy a następnie wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia lub odmowy stwierdzenia choroby zawodowej.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R., na podstawie art. 5 pkt 4a i art 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575, Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz.756, z 1999 r. Nr 70, poz. 778, z 2000r. Nr 12, poz. 136 i Nr 120, poz.1268, z 2001 r. Nr 11, poz.84, Nr 29, poz. 320, Nr 42, poz. 473, Nr 63, poz. 634, Nr 125, poz. 1367, Nr 126. poz. 1382 i Nr 128, poz.1407 i 1408 oraz z 2002 r. Nr 37, poz. 329, Nr 74, poz. 676; Nr 135, poz.1145; z 2003 r. Nr 80, poz.717; Nr 208, poz. 2020, z 2004 r. Nr 273, poz. 2703) oraz art. 104 § 1 i 2 k.p.a. nie stwierdził u A.W. – pośmiertnie choroby zawodowej - pod postacią astmy oskrzelowej wymienionej w poz. 3 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zmianą Dz. U. z 1989 r. Nr 61, poz. 364).
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że pismem z dnia 4 kwietnia 2004 r. wniósł o uzupełnienie przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. opinii w przedmiocie choroby zawodowej A.W., przy uwzględnieniu zaleceń ujętych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 r.
W odpowiedzi z dnia [...] Instytut Medycyny Pracy w Ł. poinformował, że po ponownej analizie dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania "...podtrzymuje wcześniej zajęte stanowisko, iż brak jest podstaw merytorycznych, aby rozpoznać u zmarłego A.W. astmę oskrzelową o podłożu zawodowym."
W piśmie z dnia [...] Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. wyjaśniła, że: "...A.W. wykonywał pracę w warunkach stwarzających ryzyko zachorowania na chorobę zawodową, jednakże same warunki pracy nie przesądzają o tym, że u wszystkich osób eksponowanych na określone czynniki środowiska pracy będą merytoryczne podstawy do rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej." Ponadto stwierdziła, że "z powodu śmierci Pana W. nie udało się przeprowadzić pogłębionej diagnostyki alergologicznej, która jednoznacznie rozstrzygnęłaby o etiologii astmy u ww." i że "...zaistniałe obiektywne trudności nie uzasadniają pogwałcenia strony merytorycznej braku jednoznacznego rozstrzygnięcia orzeczniczego." Według Instytutu Medycyny Pracy "pneumonologia wyróżnia szereg rodzajów astmy uwarunkowanej alergią, jak również przypadki niezależne od alergii. W rozpatrywanej sprawie chodzi ewidentnie o astmę alergiczną, dla której znane są narzędzia diagnostyczne obiektywizujące tę alergię. Czasokres zatrudnienia w narażeniu na pył mąki nie przesądza o wystąpieniu alergii i zachorowaniu na astmę, bądź alergiczny nieżyt nosa. .....Rozstrzygające w sprawie jest jednak obiektywne potwierdzenie powyższej alergii i związku choroby właśnie z tą alergią". W przedmiotowej sprawie ustalono, iż taki obiektywny związek przyczynowy pomiędzy wystąpieniem astmy oskrzelowej o podłożu alergicznym a warunkami pracy nie występuje.
Organ pierwszej instancji stwierdził z wysokim prawdopodobieństwem, że czynniki pracy nie były przyczyną powstania choroby zawodowej u ww. Brak rozpoznania klinicznego uniemożliwia wydanie decyzji o jej stwierdzeniu.
Od powyższej decyzji odwołała się S.W. podnosząc, iż w decyzji tej nie dostosowano się do wskazówek zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 grudnia 2004 r.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł., na podstawie art. 12 ust. 2 pkt l ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. nr 90 poz. 575, nr 106 poz. 668 i nr 117 poz. 756, Dz. U. z 1999 r. nr 70, poz. 778, Dz. U. z 2000 r. nr 12 poz. 136 i nr 120 poz.1268, Dz. U. z 2001 r. nr 11 poz. 84, nr 29, poz. 320, nr 42 poz.473, nr 63 poz.634, nr 125 poz.1367, nr 126 poz. 1382, nr 128 poz. 1407 i 1408 oraz Dz. U. z 2002 r. nr 37 poz. 329 i nr 74 poz. 676, Dz. U. z 2004 r. nr 273 poz. 2703 oraz ostatnia zmiana Dz. U. z 2005 r. nr 130 poz. 1086) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65 poz. 294 ze zm. dnia 10 listopada 1985 r. Dz. U. nr 61 poz. 364) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132 poz. 1115) i art. 138 § l pkt l k.p.a., utrzymał powyższą decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, iż A.W. był zatrudniony od 1 czerwca 1965 r. do 30 listopada 1991 r. w Zakładach A w R. na stanowiskach: młynarza spichrzowego, pakowacza przetworów zbożowych, pracownika magazynowego i robotnika magazynu zbóż, a także jako pomoc ślusarza. Wykonując pracę był narażony na pyły: mąki, otrąb, pasz i pył zbożowy. Pojawiające się już przed wielu laty w czasie trwania pracy objawy chorobowe układu oddechowego mogły dawać przypuszczenie, że powodem ich wystąpienia jest praca w zapyleniu. Dwukrotnie podejmowane starania w tym okresie - w 1985 r. oraz 1991 roku przez A.W. o uznanie występujących schorzeń za zawodowe nie znalazły potwierdzenia w specjalistycznych badaniach lekarskich wykonanych w uprawnionych do orzekania o chorobach zawodowych placówkach służby zdrowia. A.W. z końcem 1991 roku zakończył pracę zawodową przechodząc na rentę chorobową z ogólnego stanu zdrowia. Po 6-ciu latach tzn. w 1997 roku A.W. wystąpił po raz trzeci, ażeby utrzymujące się dolegliwości układu oddechowego (pomimo zaprzestania pracy i przerwania kontaktu z zapyleniem w miejscu zatrudnienia) uznać za chorobę zawodową. Również i tym razem wykonane badania zarówno w jednostce orzeczniczej I szczebla, jak i po odwołaniu w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. (II szczebel orzekania) nie potwierdziły cech choroby zawodowej. Uwidaczniają to: orzeczenie nr [...] z dnia [...] Wojewódzkiej Poradni Chorób Zawodowych w T. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej oraz orzeczenie nr [...] Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] (z błędem wydruku daty dot. roku 1997) z informacją, że brak jest merytorycznych podstaw do rozpoznania choroby zawodowej układu oddechowego. IMP kilkakrotnie uzupełniał powyższe orzeczenie i wyjaśniał szczegółowo wszelkie wątpliwości (pisma IMP: z dnia [...] nr [...], z dnia [...] nr [...] oraz z dnia [...] znak [...]). Również i udzielane ostatnio wyjaśnienia Instytutu Medycyny Pracy - po uchyleniu kolejnym wyrokiem z dnia 13 grudnia 2004 r. decyzji I i II instancji - w pismach z dnia [...] znak [...] i z dnia [...] znak [...] potwierdziły dotychczasowe ustalenia i wcześniej zajęte stanowisko, iż brak jest merytorycznych przesłanek, aby stwierdzić u zmarłego A.W. astmę oskrzelową o podłożu zawodowym.
Powody, jakie przedstawia Instytut Medycyny Pracy do zajęcia takiego stanowiska, to wyniki badań wykonane u A.W. (do chwili zgonu) i są to: ujemny wynik skórnych testów alergologicznych z zestawem najczęstszych alergenów wziewnych środowiska pracy (z alergenami mąki pszennej, owsianej, kukurydzianej, jęczmiennej i z alergenami zbożowymi, jak ziarno pszenicy, jęczmienia, żyta, owsa) oraz potwierdzona badaniem gazometrycznym pełna wydolność oddechowa. Wyklucza więc to - zdaniem Instytutu - zawodowe czynniki alergizujące wywołujące astmę oskrzelowa, a pod uwagę brać należy pospolite alergeny wziewne środowiska pozazawodowego. Potwierdzeniem tego były utrzymujące się objawy chorobowe układu oddechowego pomimo zakończenia pracy w młynie przez A.W. w 1991 roku. Tak więc w momencie badań w 1998 roku (tzn. w chwili rozpoczęcia trwającego do dzisiaj postępowania) w WOMP w T. oraz w IMP w Ł. upływał okres ponad 6 lat od ustania zatrudnienia w narażeniu na czynniki szkodliwe występujące w środowisku pracy.
Zdaniem organu odwoławczego, wykluczając zawodową przyczynę choroby u A.W. stało się oczywistym, że astmę u niego spowodowały czynniki pozazawodowe. Ażeby precyzyjnie takie czynniki określić wykonuje się rozszerzone specjalistyczne badania w warunkach planowanej hospitalizacji w IMP, a co w tym przypadku nie zostało zrealizowane z uwagi na zgon pacjenta. Tak więc nie udało się ustalić rodzaju tego pozazawodowego czynnika alergizującego, który był przyczyną zachorowania na astmę oskrzelową i utrzymywanie się choroby, pomimo ustania pracy w narażeniu na czynniki szkodliwe.
Organ drugiej instancji podkreślił, że zadaniem jednostek orzeczniczych uprawnionych do rozpoznawania choroby zawodowej jest jedynie potwierdzenie lub wykluczenie zawodowej etiologii stwierdzonej choroby (i co w tej konkretnej sytuacji miało miejsce), a nie jest zaś zadaniem i obowiązkiem poszukiwanie i wskazywanie czynnika pozazawodowego, zwłaszcza, że wielokrotnie jest to trudne, a czasem wręcz niemożliwe.
Organ odwoławczy stwierdził, iż czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy A.W. były pyły maki. otrąb, pasz, pył zbożowy. Wykonane badania i ujemne wyniki skórnych testów alergologicznych w odniesieniu do alergenów pochodzenia zbożowego jednoznacznie wykazały, że stwierdzona astma oskrzelowa nie została spowodowana czynnikami występującymi w środowisku pracy. Tak więc pomimo, iż praca była wykonywana w warunkach stwarzających ryzyko zachorowania na chorobę zawodową, to jednak choroba została spowodowana przyczynami innymi niż związane z pracą i co zostało wykazane. Dodatkowo potwierdza to również fakt, że mimo ustania już w 1991 roku narażenia na czynniki szkodliwe środowiska pracy choroba nadal utrzymywała się. Organ odwoławczy wskazał, iż inspektor sanitarny nie ma podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej, jeżeli właściwa placówka orzecznicza służby zdrowia nie dokonała rozpoznania klinicznego choroby zawodowej i wypowiada się w danej sprawie negatywnie, a co w tym przypadku miało miejsce wielokrotnie.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca powtórzyła argumenty podniesione w odwołaniu, wskazując, iż organy administracji nie dostosowały się do wskazówek zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA z dnia 13 grudnia 2004 r. w sprawie o sygn. akt. SA/Łd 668/04.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. l cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § l sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § l wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :
l/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem organy administracji naruszyły przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dla porządku wskazać także należy, że utraciło moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294, zm. Dz. U. z 1989 r Nr 61, poz. 364), a weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132, poz. 1115).
Jednak z mocy § 10 nowego rozporządzenia z 30 lipca 2002 r., postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów . W niniejszej sprawie oznacza to, że ocena legalności zarówno decyzji pierwszej, jak i drugiej instancji winna być dokonywana z punktu widzenia zgodności z przepisami wskazanego wyżej rozporządzenia z 1983 r.
Zaskarżone decyzje wydane zostały po uchyleniu poprzednich decyzji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt III SA/Łd 668/04.
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, stosownie do art. 153 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W omawianym wyroku Sąd podważał zasadność orzeczeń lekarskich z powodu braku odpowiedniego uzasadnienia. Sąd stwierdził także, iż domniemanie prawne wyprowadzone z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, ma charakter wzruszalny i może być obalone w razie wykazania, że chociaż praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby, to jednak została spowodowana przyczynami niezwiązanymi z pracą. Do obalenia takiego domniemania niezbędne jest wykazanie jakie konkretnie przyczyny spowodowały chorobę i dlaczego warunki pracy nie miały wpływu na powstanie schorzenia. Okoliczności takich w sprawie, w sposób nie budzący wątpliwości, nie ustalono.
Uchylenie decyzji powyższym wyrokiem WSA z dnia 13 grudnia 2004 r. wymagało więc uzupełnienia postępowania. Jak wynika z akt organ pismem z dnia 4 kwietnia 2005 r. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy o uzupełnienie orzeczenia poprzez ustosunkowanie się do kwestii podanych w tym piśmie. Uzupełnienie orzeczenia Instytut sporządził w dniu [...]. Zauważyć należy, iż w pkt 2 powyższego pisma Instytut stwierdził, że A.W. wykonywał pracę w warunkach stwarzających ryzyko zachorowania na chorobę zawodową, a w pkt 3 podał, iż w dotychczasowych opiniach w przedmiotowej sprawie stał na stanowisku, że nie potwierdzono w sposób bezsporny, iż Pan W. chorował na astmę zawodową, natomiast nie prezentował stanowiska, że z wysokim prawdopodobieństwem była to astma pozazawodowa, chociaż tak mogło być. Z powodu śmierci Pana W. nie udało się przeprowadzić pogłębionej diagnostyki, która jednoznacznie rozstrzygnęłaby o etiologii astmy. Natomiast w piśmie uzupełniającym z dnia 21 czerwca 2004 r. Instytut zajął stanowisko, iż stwierdzona u skarżącego astma oskrzelowa wymieniona jest w pkt 3 załącznika do rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. oraz że brak jest podstaw merytorycznych, aby rozpoznać u zmarłego A.W. astmę oskrzelową o podłożu zawodowym.
Uzyskany w ten sposób materiał dowodowy jest niejednoznaczny i nie mógł stanowić podstawy do wydania decyzji, zwłaszcza w kontekście wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 13 grudnia 2004 r. Uzupełniona opinia Instytutu z dnia [...] nie wyklucza, że stwierdzona u A.W. astma mogła być astmą zawodową. Jednostki służby zdrowia, skoro stwierdziły u A.W. astmę oskrzelową, mieszczącą się w wykazie chorób zawodowych, to powinny w sposób obiektywny, na podstawie całej zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji lekarskiej dotyczącej stanu jego zdrowia, ocenić przyczyny powstania tej choroby.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego za utrwalony należy uznać pogląd, że w świetle § l wskazanego wyżej rozporządzenia z 1983 r., jeżeli orzeczenie lekarskie rozpoznaje chorobę zawodową, a dochodzenie epidemiologiczne wykazuje, że czynniki szkodliwe występowały w środowisku pracy, przesłanki wymagane do stwierdzenia choroby zawodowej należy uznać za spełnione (por. wyrok NSA z 23 marca 1999 r. I SA 1420/98 ).
Zgodzić się wprawdzie należy, że warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, to jednak zauważyć należy, iż orzeczenia tych jednostek podlegają ocenie organu orzekającego, jak każdy inny dowód w sprawie.
Dodatkowo zauważyć należy, iż uzupełniono jedynie orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy, co nie czyni zadość wytycznym zamieszczonym w wyroku WSA z dnia 13 grudnia 2004 r., zgodnie z którym uzupełnić należało orzeczenia obu jednostek służby zdrowia.
W ocenie Sądu, nie jest wystarczającym argumentem, przemawiającym za odmową stwierdzenia choroby zawodowej, ustalenie przez organ administracji, że astma oskrzelowa stwierdzona u męża skarżącej utrzymywała się pomimo zaprzestania pracy w narażeniu na czynniki szkodliwe. Należało bowiem wyjaśnić, czy ten rodzaj schorzenia - astma oskrzelowa przestaje całkowicie występować u chorego w sytuacji braku kontaktu z alergenami zbożowymi.
Organy administracji odmawiając stwierdzenia choroby zawodowej u męża skarżącej naruszyły art. 7, 77 § l i 80 k.p.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy orzekające winny uzupełnić postępowanie rozpoznawcze uwzględniając powyższe uwagi.
Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.
Z uwagi na brak przymiotu wykonalności, orzekanie w trybie art. 152 powołanej ustawy o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd uznał za bezprzedmiotowe.