III SA/Łd 789/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2006-02-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wymeldowanieposiadanie lokaluzagadnienie wstępnekodeks postępowania administracyjnegosąd administracyjnyprawo cywilneewidencja ludności

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie wymeldowania, uznając potrzebę rozstrzygnięcia sporu o posiadanie lokalu przez sąd cywilny.

Skarga dotyczyła postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie wymeldowania E.D. z lokalu, zainicjowanego przez W.B. Organ I instancji zawiesił postępowanie, uznając, że rozstrzygnięcie zależy od sprawy cywilnej o przywrócenie posiadania. Organ II instancji utrzymał postanowienie w mocy. Skarżący W.B. argumentował, że posiada tytuł wykonawczy i sprawa cywilna jest bezzasadna. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji o konieczności rozstrzygnięcia przez sąd powszechny kwestii dobrowolności opuszczenia lokalu.

Sprawa dotyczyła skargi W.B. na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o zawieszeniu postępowania w przedmiocie wymeldowania E.D. z lokalu. Prezydent zawiesił postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ E.D. zapowiedziała wystąpienie z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania, co stanowiło zagadnienie wstępne. Wojewoda utrzymał postanowienie w mocy, wskazując na potrzebę wyjaśnienia przez sąd cywilny, czy E.D. opuściła lokal dobrowolnie, czy też uniemożliwiono jej dostęp. Skarżący W.B. zarzucił, że posiada tytuł wykonawczy do usunięcia E.D. i że sprawa o przywrócenie posiadania jest bezzasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd uznał, że kwestia dobrowolności opuszczenia lokalu jest kluczowa dla sprawy wymeldowania i musi zostać rozstrzygnięta przez sąd powszechny. Podzielono stanowisko NSA, że sprawa o naruszenie posiadania jest zagadnieniem wstępnym w postępowaniu o wymeldowanie. Sąd podkreślił, że posiadanie prawomocnego postanowienia o przysądzeniu lokalu nie jest równoznaczne z prawomocnym wyrokiem eksmisyjnym, a kwestia zasadności pozwu o przywrócenie posiadania należy do sądu cywilnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ administracji powinien zawiesić postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny, takiego jak spór o posiadanie lokalu.

Uzasadnienie

Kwestia dobrowolności opuszczenia lokalu jest kluczowa dla sprawy wymeldowania. Spór o posiadanie lokalu, toczący się przed sądem cywilnym, stanowi zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do merytorycznego zakończenia postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 97 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.e.l.i.d.o. art. 15 § 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 123

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 100 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność rozstrzygnięcia przez sąd cywilny sprawy o przywrócenie naruszonego posiadania jako zagadnienia wstępnego w sprawie o wymeldowanie. Dobrowolność opuszczenia lokalu jest kluczową przesłanką do wymeldowania.

Odrzucone argumenty

Posiadanie tytułu wykonawczego do usunięcia osoby z lokalu jest wystarczające do wymeldowania. Sprawa o przywrócenie posiadania jest oczywiście bezzasadna i służy jedynie przedłużeniu postępowania.

Godne uwagi sformułowania

podjęcie decyzji w rozpoznawanej sprawie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez odpowiedni sąd powszechny O opuszczeniu lokalu w rozumieniu tego przepisu można mówić jedynie wtedy, gdy opuszczenie było dobrowolne. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2001 roku (sygn. akt V SA 794/01 – LEX nr 84481) uznał, że zagadnieniem wstępnym w sprawie o wymeldowanie jest niewątpliwe rozstrzygnięcie sprawy przed sądem powszechnym o naruszenie posiadania lokalu.

Skład orzekający

Janusz Nowacki

przewodniczący

Krzysztof Szczygielski

sprawozdawca

Ewa Alberciak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania do czasu rozstrzygnięcia przez sąd cywilny sporu o posiadanie lokalu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy istnieje spór o dobrowolność opuszczenia lokalu i zapowiedź postępowania cywilnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność relacji między postępowaniem administracyjnym a cywilnym, szczególnie w kontekście wymeldowania i posiadania lokalu.

Kiedy postępowanie o wymeldowanie musi poczekać na sąd cywilny? Kluczowe zagadnienie wstępne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 789/05 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Krzysztof Szczygielski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 16 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania o wymeldowanie oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Z. postanowieniem nr [...] wydanym w dniu 27 lipca 2005 roku na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2002 roku, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w sprawie W. B. zawiesił postępowanie w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego E. D. z lokalu nr 10 przy ulicy A w Z..
W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, że w związku z zapowiedzią wystąpienia przez E. D. z powództwem do sądu cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania, podjęcie decyzji w rozpoznawanej sprawie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez odpowiedni sąd powszechny. W związku powyższym w trybie art. 100 § 1 k.p.a. Prezydent Miasta Z. zobowiązał E. D. w terminie 7 dni do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego i do poinformowania o tym fakcie organu meldunkowego.
Zażaleniem z dnia [...] W. B. zaskarżył powyższe postanowienie. Stwierdził, że ewentualne postępowanie cywilne nie może wpływać na treść decyzji administracyjnej, albowiem dysponuje on tytułem wykonawczym do usunięcia E.D. z przedmiotowego lokalu.
Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] wydanym w dniu 18 października 2005 roku na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ II instancji ustalił, że w dniu 23 sierpnia 2005 roku do Sądu Rejonowego w Z. wpłynął pozew E.D. przeciwko W. B. o przywrócenie naruszonego posiadania. Postępowanie przed sądem cywilnym zostało zawieszone ze względu na niemożność doręczenia korespondencji wskutek podania błędnego adresu przez E. D.
W uzasadnieniu swego postanowienia organ II instancji stwierdził, że w świetle obowiązujących przepisów zaskarżone postanowienie jest słuszne i zasadne. Organ meldunkowy był zobowiązany do zbadania i wyjaśnienia wszelkich okoliczności dotyczących sposobu opuszczenia przez E. D. miejsca pobytu stałego. E. D. opuściła lokal numer 10 przy ulicy A i fakt ten został udowodniony. Natomiast zdaniem organu administracji sprzeczny charakter miały wyjaśnienia stron co do okoliczności opuszczenia tego lokalu. E. D. podnosiła, że uniemożliwiono jej dostęp do mieszkania poprzez wymianę zamków w drzwiach. W związku z tym skierowała do Sądu Rejonowego w Z. pozew o naruszenie posiadania przez W.B. Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji w kwestii konieczności zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 4 k.p.a.
W. B. w dniu 22 listopada 2005 roku zaskarżył powyższe postanowienie Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, iż nabył przedmiotowy lokal na licytacji komorniczej bez obciążeń rzeczowych na rzecz poprzedniego właściciela. Wskazał, iż E. D. opuściła lokal uprzednio go dewastując. Skarżący podniósł, iż przy podejmowaniu decyzji, co do wymeldowania organ powinien badać stan faktyczny – czy dana osoba przebywa w lokalu czy też nie. Ponadto stwierdził, że sprawa o przywrócenie posiadania jest oczywiście bezzasadna i zmierza do przedłużenia postępowania.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie przedstawiając argumentację zawartą wcześniej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ istotny wpływ na wynik sprawy;
2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części , jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
W myśl art. 97 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd. Przez pojęcie zagadnienia wstępnego rozumie się "sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego" (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 2003, CH BECK, s. 429). Treścią zagadnienia wstępnego jest wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych jeszcze okoliczności mających znaczenie prawne, tak o charakterze materialnym, jak i procesowym.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2001 roku (sygn. akt V SA 794/01 – LEX nr 84481) uznał, że zagadnieniem wstępnym w sprawie o wymeldowanie jest niewątpliwe rozstrzygnięcie sprawy przed sądem powszechnym o naruszenie posiadania lokalu. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższe stanowisko.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U z 2001 roku, Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. O opuszczeniu lokalu w rozumieniu tego przepisu można mówić jedynie wtedy, gdy opuszczenie było dobrowolne. Postępowanie przed sądem powszechnym wyjaśni istotną okoliczność czy E. D. opuściła mieszkanie nr 10 znajdujące przy ulicy A w Z. dobrowolnie (jak podnosi skarżący), czy też nie mogła ona korzystać z lokalu ze względu na wymianę zamków w drzwiach, co uniemożliwiało jej dostęp do lokalu. Ta ostatnia sytuacja nie pozwalałaby na przyjęcie, iż opuściła lokal dobrowolnie. Tym samym nie byłoby podstaw do jej wymeldowania.
Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, iż dysponuje on tytułem wykonawczym do usunięcia E.D. z przedmiotowego mieszkania.
Skarżący posiada jedynie prawomocne postanowienie sądu powszechnego o przysądzeniu na jego rzecz lokalu. Skarżący nie przedstawił także prawomocnego wyroku orzekającego o eksmisji E.D. Takie orzeczenie stanowiłoby dowód potwierdzający utratę przez uczestniczkę postępowania uprawnienia do przebywania w lokalu.
Skarżący nie może twierdzić obecnie, że bezzasadna jest sprawa o przywrócenie naruszonego posiadania. Kwestię tę oceni dopiero sąd powszechny rozpoznający sprawę wszczętą pozwem E.D.
Skoro istnieje spór co do przesłanki opuszczenia lokalu za zasadne należy uznać zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy przed sądem powszechnym.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI