III SA/Łd 787/24

III SA/Łd 787/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Paweł Dańczak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 412
art. 56
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, 15, 77 § 1, 80, 107 § 3, 134, 135, 136, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200 w zw. z art. 205 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Dnia 4 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2025 roku sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 21 sierpnia 2024 roku nr 323/2024 w przedmiocie nakazania ponownego przekształcenia trwałych użytków zielonych wrażliwych pod względem środowiskowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łowiczu z dnia 25 kwietnia 2024 roku nr 0083-00000043179/24; 2. zasądza od Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego R. Z. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 21 sierpnia 2024 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łowiczu (dalej: Kierownik) z 25 kwietnia 2024 r. nakazującą R.Z. (dalej: strona, skarżący) ponowne przekształcenie trwałych użytków zielonych wrażliwych pod względem środowiskowym.
Stan sprawy, w świetle uzasadnienia zaskarżonej decyzji, przedstawiał się w ten sposób, że 2 czerwca 2023 r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2023, w którym zadeklarowała do płatności nieruchomość położoną na działkach ewidencyjnych nr: [...] (0,21 ha), [...] (0,23 ha), [...] (0,44 ha), [...] (0,43 ha). Działka ewidencyjna nr [...] położona jest w województwie a., powiat b., gmina c., nazwa obrębu ewidencyjnego U., nr obrębu ewidencyjnego [...]. Organ jednocześnie stwierdził, że trwałe użytki zielone wrażliwe pod względem środowiskowym (TUZ CENNY) objęte normą GAEC 9, o której mowa w załączniku III do rozporządzenia (UE) 2021/2115, o powierzchni 0,43 ha położone na działce ewidencyjnej nr [...] (dalej: działka nr [...]) zostały przekształcone lub zaorane, wbrew art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 261, dalej: ustawa o Planie Strategicznym).
Z powyższych względów 25 kwietnia 2024 r. Kierownik wydał decyzję nakazującą ponowne przekształcenie w TUZ CENNY. Nakaz dotyczył przekształcenia gruntów o powierzchni 0,43 ha położonych na działce ewidencyjnej nr [...]. Kierownik wskazał, że nieprzywrócenie TUZ CENNEGO na ww. działce położonej na obszarze NATURA 2000 do 31 maja 2024 r., stosownie do art. 56 ust. 4 ustawy o Planie Strategicznym, stanowi niezgodność.
Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji, w którym wskazała przyczyny, ze względu na które nie zgadzała się z decyzją organu I instancji.
W piśmie z 5 czerwca 2024 r. Dyrektor zwrócił się do Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Łodzi o rozważenie wprowadzenia zmiany klasyfikacji użytku z TUZ CENNY na GRUNT ORNY na działce nr [...]. Odpowiedź na ww. prośbę stanowiło pismo Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Łodzi z 10 lipca 2024 r.
Decyzją z 21 sierpnia 2024 r. Dyrektor utrzymał w mocy decyzję Kierownika z 25 kwietnia 2024 r., w której wskazał, że 10 marca 2023 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie w sprawie trwałych użytków zielonych wrażliwych pod względem środowiskowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 488, dalej: rozporządzenie w sprawie TUZ wrażliwych pod względem środowiskowym), w którym wprowadził ograniczenie możliwości przekształcenia lub zaorania trwałych użytków zielonych wrażliwych pod względem środowiskowym. Dyrektor wyjaśnił dalej, na czym polega obowiązkowa praktyka utrzymywania TUZ, w tym wyznaczonych jako wartościowe pod względem środowiskowym (TUZ CENNY). Zdaniem Dyrektora w 2015 r. działka ewidencyjna nr [...] deklarowana była do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jako trwały użytek zielony (TUZ). Następnie na podstawie Zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z dnia 22 marca 2016 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Pradolina Warszawsko-Berlińska PLB100001 została sklasyfikowana jako TUZ Natura 2000 obszar specjalnej ochrony Pradolina Warszawsko-Berlińska PLB100001, i od 7 kwietnia 2016 r. (data wejścia w życie ww. zarządzenia) objęta była ochroną w celu zachowania siedlisk gatunków ptaków, położonych na TUZ. Tym samym od 2016 r. nie jest dozwolone przekształcanie tak sklasyfikowanych TUZ w grunt orny.
Organ podkreślił, że strona przyznała w treści odwołania, iż w 2023 r. działka użytkowana jako grunt orny, oraz że sama nie dokonała przekształcenia TUZ w taki grunt, lecz działania tego dopuścili się poprzedni użytkownicy działki, jednak okoliczność, kto dokonał przekształcenia i kiedy nie wpływa na rozstrzygnięcie sprawy. Istotne jest bowiem, że do 2015 r. działka stanowiła TUZ, który w 2016 r. został objęty ochroną jako wrażliwy pod względem środowiskowym, zaś od 2023 r. objęty jest również normą GAEC 9, wobec czego do strony odnosił się obowiązek przywrócenia sposobu użytkowania działki nr [...] zgodnego z przyjętym założeniem ochrony tego obszaru.
Skargę na powyższą decyzję Dyrektora złożyła strona, zarzucając naruszenie:
1) przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie normy art. 56 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym w zw. z § 1 rozporządzenia w sprawie TUZ wrażliwych pod względem środowiskowym poprzez ich niezasadne zastosowanie, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie nie było podstaw do wydania decyzji nakazującej ponowne przywrócenie TUZ cennego na działce ewidencyjnej nr [...],
2) przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, mimo że istniały podstawy do jej uchylenia i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika, zobowiązanie organu do zwrotu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oraz dopuszczenie dowodu uzupełniającego z:
1) wniosku złożonego przez M.S. o przyznanie płatności za rok 2020 wraz z oświadczeniem o sposobie wykorzystania działek rolnych (w tym działki ewidencyjnej nr [...]),
2) wniosku złożonego przez M.S. o przyznanie płatności za rok 2019 wraz z oświadczeniem o sposobie wykorzystania działek rolnych (w tym działki ewidencyjnej nr [...]),
3) zgłoszenia szkody w uprawach z 27 lipca 2021 r. wraz z wnioskiem o przyznanie płatności za rok 2021 r. złożonego przez dzierżawcę działki nr [...],
4) wniosku - polisy ubezpieczenia upraw rolnych w roku 2021 r. (w tym kukurydzy zasianej na działce ewidencyjnej nr [...]),
5) wniosku - polisy ubezpieczenia upraw rolnych w roku 2022 r. (w tym kukurydzy zasianej na działce ewidencyjnej nr [...])
- jednocześnie wyjaśniając, iż przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z powyżej wskazanych dokumentów jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ w ocenie sądu stan faktyczny sprawy nie został dostatecznie wyjaśniony, co czyniło zarówno zaskarżoną decyzję, jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji co najmniej przedwczesnymi.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy w odniesieniu do użytkowanej przez skarżącego działki o numerze ewidencyjnym [...] o pow. 0,43 ha orzekające w sprawie organy administracji prawidłowo przyjęły, iż mamy do czynienia z przekształconym niezgodnie z prawem trwałym użytkiem zielonym wrażliwym pod względem środowiskowym, do którego zastosowanie znajdowała norma GAEC 9, o której w załączniku nr III do rozporządzenia (UE) 2021/2115, co miało skutkować nakazaniem skarżącemu ponowne przekształcenie ww. gruntu w trwały użytek zielony.
Zgodnie z zastosowanym przez organy art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 261 ze zm., dalej: ustawa) rolnik, który wbrew zakazowi określonemu w ramach normy GAEC 9, o której mowa w załączniku III do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz.U.UE.L.2021.435.1, dalej: rozporządzenie 2021/2115), przekształcił lub zaorał trwałe użytki zielone położone na obszarach Natura 2000 objęte tą normą, jest obowiązany do ponownego przekształcenia tego obszaru w trwały użytek zielony, nie później niż do dnia 31 maja roku następującego po roku złożenia wniosku o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1, 3 i 4, ale nie później niż do dnia złożenia kolejnego wniosku o przyznanie tej pomocy. Wspomniana wyżej norma zakłada zaś, że jej głównym celem jest ochrona siedlisk i gatunków i w związku z tym przewiduje zakaz przekształcania lub orania trwałych użytków zielonych wyznaczonych jako trwałe użytki zielone wrażliwe pod względem środowiskowym na obszarach należących do sieci Natura 2000.
Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy, trzeba wskazać, że aby w ogóle można było rozważać konieczność nakazania przywrócenia trwałego użytku zielonego (TUZ) na spornej działce, należałoby w sposób bezsprzeczny ustalić, że działka ta była takim użytkiem przed jej przekształceniem w teren użytkowany de facto od wielu lat na potrzeby uprawy kukurydzy. Podkreślić wszak wypada, że skarżący konsekwentnie ten fakt kontestował zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze do tut. sądu. Podnosił przy tym, że w świetle jego wiedzy przedmiotowa działka ostatni raz była trwałym użytkiem zielonym, ale nie cennym (wrażliwym pod względem środowiskowym – przyp. sądu) w 2015 r., a po tym czasie, za przyzwoleniem ARiMR, została przekształcona w grunty orne i stan ten trwał nieprzerwanie do roku 2024. Skarżący konsekwentnie też wskazywał, że w 2021 r. doszło przy składaniu wniosku dopłatowego do pomyłki lub błędu systemowego i oznaczenia spornej działki jako TUZ, jednak dla działki tej deklarowana była uprawa kukurydzy.
Jak już wskazano kwestia potencjalnego zastosowania art. 56 ust. 1 ustawy w zw. z normą GAEC 9 wymaga ustalenia, że działka, której dotyczy nakaz, o jakim mowa w powyższym przepisie, stanowił uprzednio TUZ wrażliwy pod względem środowiskowym. Do zagadnienia tego odnosi się rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 10 marca 2023 r. w sprawie trwałych użytków zielonych wrażliwych pod względem środowiskowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 488). Zgodnie treścią § 1 tego aktu: "Do trwałych użytków zielonych wrażliwych pod względem środowiskowym objętych normą GAEC 9, o której mowa w załączniku III do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1, z późn. zm.), zalicza się trwałe użytki zielone położone na obszarach Natura 2000:
1) dla których w planie:
a) zadań ochronnych ustanowionym na podstawie art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2022 r. poz. 916, 1726, 2185 i 2375) albo
b) ochrony, o którym mowa w art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
- ogłoszonym do dnia 30 czerwca 2022 r. wskazano działania ochronne dla siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt i ich siedlisk, położonych na tych trwałych użytkach zielonych, albo
2) wymienione w załączniku do rozporządzenia.
Powyższe oznacza, że dla zakwalifikowania gruntu jako TUZ CENNY niezbędne jest potwierdzenie, że tak kategoryzowana działka spełnia wymagania określone co najmniej w jednym z dwóch punktów składających się na treść § 1 ww. rozporządzenia. Obowiązek ustalenia tego faktu ciążył na organie administracji, przy czym już na wstępie należy podkreślić, że organ II instancji nie wywiązał się z niego w ogóle. Akta sprawy nie zawierają bowiem śladu czynności, które by to potwierdzały. Znajduje to zresztą odbicie także w uzasadnieniu decyzji tego organu, z której nie sposób odtworzyć motywację organu towarzyszącą wydaniu tego rozstrzygnięcia. Decyzja ta nie zawiera bowiem absolutnie żadnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy, w tym tak podstawowych kwestii, jak to, skąd organ powziął wiedzę, że sporna działka była TUZ wrażliwym pod względem środowiskowym TUZ CENNY.
Próbę naprawienia tego deficytu informacyjnego podjął organ II instancji, ale w ocenie sądu nieudanie, a ponadto w zakresie powodującym naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.).
Organ odwoławczy, poniekąd zainspirowany odwołaniem skarżącego, zwrócił się bowiem pismem z 5 czerwca 2024 r. do Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Łodzi (dalej: Dyrektor RDOŚ) z prośbą o rozważenie wprowadzenia zmiany klasyfikacji z użytku TUZ CENNY na GRUNT ORNY na spornej działce skarżącego, wskazując jednocześnie, że działka ta nie jest trwałym użytkiem zielonym i w ostatnich latach użytkowana była jako grunt orny, ponadto znajduje się w kompleksie gruntów ornych. Zwrócenie się przez organ odwoławczy do organu ochrony środowiska było właściwe i wynikało z art. 27a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, zgodnie z którym wyznaczenie obszaru specjalnej ochrony ptaków lub specjalnego obszaru ochrony siedlisk, zmiana jego granic lub likwidacja następują w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw środowiska, które określa nazwę, położenie administracyjne, obszar i mapę obszaru, cel i przedmiot ochrony. Minister właściwy do spraw środowiska, wydając rozporządzenie, kieruje się stanem siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt oraz koniecznością zachowania szczególnie cennych lub zagrożonych składników różnorodności biologicznej. Jednocześnie nadzór nad obszarem Natura 2000 lub proponowanym obszarem mającym znaczenie dla Wspólnoty, znajdującym się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1, sprawuje właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska lub na obszarach morskich - dyrektor urzędu morskiego, z zastrzeżeniem art. 32 ust. 5.
Po pierwsze jednak, ruch organu odwoławczego należy potraktować jako spóźniony. Postępowanie odwoławcze nie może wszak polegać na tym, że dopiero na tym etapie gromadzi się zasadniczy dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy, gdyż prowadzi to do zastąpienia w funkcjach orzeczniczych organu I instancji i naruszenia tym sposobem wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania. Niezależnie bowiem od tego, że organ odwoławczy umożliwił stronie wypowiedzenie się odnośnie do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (o czym świadczy pismo z 29 lipca 2024 r.), to jednak pozbawił ją możliwości skutecznego polemizowania z treścią tego materiału i wynikającymi z niego ustaleniami organu w toku instancji administracyjnej, tj. w odwołaniu.
Po drugie, niezależnie od powyższego, pismo skierowane do organu ochrony środowiska nie zawierało pytania o status działki skarżącego w kontekście tego, czy jest to TUZ CENNY, zwłaszcza że organ odwoławczy zasadniczo w swojej prośbie do Dyrektora RDOŚ zawarł twierdzenie, w którym ocenił już, że działka ta nie stanowi TUZ, lecz od lat jest gruntem ornym. Znajduje to zresztą odbicie w odpowiedzi Dyrektor RDOŚ zawartej w piśmie z 10 lipca 2024 r., w którym organ ten wyjaśnił, że w jego właściwości nie leży uprawnienie do kwalifikowania gruntów, ani do żadnej klasy przydatności rolniczej terenu, bądź rolniczego charakteru jego użytkowania i dlatego jakakolwiek zmiana kwalifikacji gruntu, o którą zwracał się organ odwoławczy jest niemożliwa. Dyrektor RDOŚ stwierdził ponadto, że wprawdzie działka skarżącego położona jest w dwóch obszarach Natura 2000, tj. obszarze specjalnej ochrony Pradolina Warszawsko-Berlińska PLB100001 i specjalnym obszarze ochrony Pradolina Bzury-Neru PLH10006, ale jednocześnie dodał, że należy mieć na uwadze, że występowanie w danym miejscu gatunku lub siedliska będącego przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000 nie musi być równoznaczne z jego kwalifikacją jako TUZ CENNY. Co więcej, dalsza treść każe co najmniej wątpić, czy taka kwalifikacja wchodzi w grę w przypadku działki skarżącego, ponieważ Dyrektor RDOŚ stwierdził także w swojej odpowiedzi, że po przeanalizowaniu położenia spornej działki, ustalono, że nie ma ona części wspólnych z siedliskami przyrodniczymi, jak i stanowiskami gatunków będącymi przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 Pradolina Bzury-Neru PLH100006. Jednocześnie, w odniesieniu do ochrony w ramach obszaru Natura 2000 Pradolina Warszawsko-Berlińska PLB100001, organ ochrony środowiska stwierdził, że działka skarżącego znajduje się w całości na terenie ww. obszaru ochronnego, ale jest to warstwa o niskiej dokładności, wskazująca ogólnie obszary przyrodnicze z podziałem na funkcje, jakie pełnią względem gatunków ptaków będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000. Zgodnie z tym, co wskazał Dyrektor RDOŚ, obowiązujące na ww. obszarach cele działań ochronnych powinny przeciwstawiać się zagrożeniu w postaci usuwaniu traw pod grunty orne. Organ wskazał jednak, że na spornej działce stwierdzono występowanie wyłącznie siedliska czajki Venullus venullus, który nie jest gatunkiem stanowiącym przedmiot ochrony obszaru Natura 2000, co poddaje w wątpliwość, czy działka skarżącego może być oceniona jako TUZ CENNY, skoro to ten sam organ w tym samym piśmie wskazał przecież, że występowanie w danym miejscu gatunku lub siedliska będącego przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000 nie musi być równoznaczne z jego kwalifikacją jako TUZ CENNY, podczas gdy w tej sprawie nie mamy nawet do czynienia z gatunkiem, który w ogóle podlegałby takiej ochronie.
Wziąwszy powyższe pod uwagę organ odwoławczy co najmniej nadinterpretował treść pisma Dyrektor RDOŚ, de facto wywodząc z niego, że działka skarżącego stanowi TUZ CENNY, choć nic takiego z tego pisma nie wynika. Bez znaczenia są przy tym dalsze ustalenia organu dotyczące historii spornej działki, ponieważ kwalifikacja działki jako TUZ CENNY musi w pierwszej kolejności uwzględniać treść powołanego wcześniej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 10 marca 2023 r. Ponadto ustalenia te są niespójne i wzajemnie sprzeczne, co podważa ich wartość dowodową. Sam organ – czego dowodzi zresztą treść pisma do Dyrektora RDOŚ – skłonny jest do kwalifikowania działki skarżącego jako gruntu ornego, ponadto wypełniając wniosek dopłatowy skarżący korzystał z materiałów będących w zasobie ARiMR, z których wynika, że sporna działka nie jest w ogóle kwalifikowana jako TUZ, podczas gdy niektóre z działek sąsiednich już tak (vide: mapy załączone do wniosku). Co więcej, trudno logicznie wytłumaczyć, jak jedna relatywnie nie aż tak duża działka znajdująca się kompleksie działek ornych, miałaby samotnie stanowić TUZ, dodatkowo wrażliwy pod względem środowiskowym.
Podsumowując, orzekające w sprawie organy administracji nie dowiodły w żaden sposób, że sporna działka jest trwałym użytkiem wrażliwym pod względem środowiskowym, o jakim mowa w § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie trwałych użytków zielonych pod względem środowiskowym. Jednocześnie sąd z urzędu sprawdził, że działka skarżącego o numerze ewid. [...] nie figuruje w załączniku do tego rozporządzenia, a więc nie podpada pod jego przepis § 1 pkt 2 rozporządzenia. Sąd uznał zatem, że organy administracji naruszyły przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., bowiem nie przeprowadziły w sposób dostateczny postępowania wyjaśniającego i nie ustaliły w jego toku podstawowych kwestii związanych ze stanem faktycznym sprawy. Tym samym, wobec niezebrania niezbędnego materiału dowodowego przeprowadzona ocena jest niezgodna z art. 80 k.p.a., gdyż nie ma ona cech oceny swobodnej, lecz wybiórczej i arbitralnej. W konsekwencji powyższego zawarte w decyzjach obu instancji uzasadnienia nie spełniają wymogu wyczerpującego przedstawienia prawnych i faktycznych przyczyn podjęcia tych rozstrzygnięć. Nadto, co sąd już wcześniej zauważył, organ odwoławczy naruszył swoim działaniem art. 15 k.p.a., bowiem przeprowadzone przez niego postępowanie wyjaśniające nie miało charakteru uzupełniającego (art. 136 k.p.a.), lecz wobec nieprzeprowadzenia takiego postępowania w I instancji, było pierwszą próbą rozpoznania sprawy, co jednak wykluczyło prawo strony do dwukrotnego rozpoznania jej sprawy przez organy administracji publicznej różnego szczebla.
Wskazane naruszenia prawa procesowego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Co więcej, organy dopuściły się także naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie trwałych użytków zielonych pod względem środowiskowym, bo choć organ odwoławczy powołał się na treść tego aktu w zaskarżonej decyzji, to jednak wywody zawarte w jej uzasadnieniu, jak również przedstawione sądowi do oceny akta postępowania, nie wskazują na zastosowanie tego aktu przez organy w praktyce.
Tym samym, podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 56 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 należy uznać za co najmniej przedwczesne i niemające uzasadnienia w materiale faktograficznym.
Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji będzie zobowiązany zastosować się do oceny prawnej przedstawionej przez sąd w niniejszym orzeczeniu, w szczególności uwzględniając uwagi dotyczącej deficytów postępowania wyjaśniającego. Organ będzie zatem zobowiązany pozyskać od Dyrektora RDOŚ jasne stanowisko, czy działka skarżącego stanowi TUZ CENNY w rozumieniu § 1 pkt 1 powoływanego wcześniej rozporządzenia. Tym samym organ powinien zadbać, aby stanowisko Dyrektora RDOŚ nie zawierało w sobie sprzeczności, czy informacji dwuznacznych, zważywszy na fakt, że w powoływanym wielokrotnie piśmie tego organu z 10 lipca 2024 r. wskazywał on, że choć działka skarżącego znajduje się na obszarach Natura 2000, to jednak nie występują na niej siedliska gatunków objętych szczególną ochroną. Po przeprowadzeniu wszechstronnego i wyczerpującego postępowania wyjaśniającego organ wyda decyzję, którą należycie uzasadni, w szczególności powołując się na istotne dla sprawy fakty, opierając je na stosownej dokumentacji.
Odnosząc się do wniosku dowodowego zgłoszonego w skardze przez stronę skarżącą, sąd wprawdzie dopuścił dowód z dokumentów załączonych do skargi, jednak uznał, że ich treść nie mogła mieć wpływu na sposób rozpatrzenia sprawy, ponieważ w świetle analizowanych przepisów dokumenty te nie mogłyby stanowić podstawy ustalenia tego, czy działka skarżącego mogłaby zostać zakwalifikowana jako TUZ CENNY, czy też nie.
Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 134 § 1 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł jak w pkt. 1 sentencji. W zakresie zwrotu kosztów postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ww. ustawy, na które złożyły się: wpis od skargi w kwocie 200 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w kwocie 480 zł powiększonego o 17 zł tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.
d.cz.