III SA/Łd 787/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2015-10-30
NSAinneŚredniawsa
gry losoweautomaty o niskich wygranychprzedłużenie terminurozpoczęcie działalnościodmowa wszczęcia postępowaniaprawo UEdyrektywa 98/34/WEprzepisy technicznenotyfikacjaOrdynacja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Celnej odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności hazardowej, uznając, że sprawa była już rozstrzygnięta i nie można jej ponownie wszcząć.

Spółka złożyła wniosek o przedłużenie terminu rozpoczęcia działalności w zakresie gier na automatach, który został częściowo uwzględniony przez Dyrektora Izby Celnej. Po wyczerpaniu możliwości odwoławczych, spółka złożyła kolejny wniosek o przedłużenie terminu. Organ odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją. WSA w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że ponowne wszczęcie postępowania w tej samej sprawie jest niedopuszczalne. Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej uchylił wyrok WSA i postanowienia organów, wskazując na potrzebę analizy charakteru prawnego przepisów ustawy o grach hazardowych w kontekście prawa UE, co zostało uwzględnione w ponownym postępowaniu.

Sprawa dotyczyła skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Łodzi odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Organ odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, wskazując, że sprawa dotycząca przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], która przedłużyła termin do 4 marca 2011 r. Spółka wniosła o przedłużenie terminu o kolejne 6 miesięcy, co organ uznał za niedopuszczalne ze względu na tożsamość sprawy i wyczerpanie jednokrotnej możliwości przedłużenia terminu zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. WSA w Łodzi, w wyroku z dnia 28 lipca 2011 r. (sygn. akt III SA/Łd 562/11), oddalił skargę spółki, podzielając argumentację organu. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. II GSK 2288/11) uchylił ten wyrok oraz postanowienia organów, nakazując ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wykładni prawa unijnego dotyczącej przepisów technicznych. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dyrektor Izby Celnej ponownie odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że art. 48 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE i że sprawa została już rozstrzygnięta. WSA w Łodzi, w niniejszym wyroku, oddalił skargę spółki, uznając, że organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania, ponieważ sprawa była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją, a przepis art. 48 ust. 1 ustawy o grach hazardowych przewiduje jednokrotne przedłużenie terminu rozpoczęcia działalności. Sąd podkreślił, że organ uwzględnił wytyczne NSA dotyczące analizy przepisów w kontekście prawa UE, ale doszedł do wniosku, że art. 48 ust. 1 nie jest przepisem technicznym i nie wymagał notyfikacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ponowne wszczęcie postępowania w sprawie, która została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją, jest niedopuszczalne na podstawie art. 165a § 1 i art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek spółki dotyczył kwestii już rozstrzygniętej ostateczną decyzją, co uniemożliwia wszczęcie nowego postępowania. Stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w sprawie już rozstrzygniętej stanowiłoby podstawę do odmowy wszczęcia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

o.p. art. 165a § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 247 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.g.h. art. 48 § 1

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 127

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 165 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 165 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.g.h. art. 8

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa dotycząca przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją, co uniemożliwia ponowne wszczęcie postępowania. Przepis art. 48 ust. 1 ustawy o grach hazardowych przewiduje jednokrotne przedłużenie terminu rozpoczęcia działalności, które zostało już wykorzystane przez spółkę. Przepis art. 48 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE i nie wymagał notyfikacji.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie przepisów ustawy o grach hazardowych było bezskuteczne z uwagi na naruszenie procedury notyfikacyjnej Komisji Europejskiej (zarzut spółki, odrzucony przez sąd).

Godne uwagi sformułowania

"w zakresie żądania objętego ww. wnioskiem wydano już wcześniej ostateczne rozstrzygnięcie" "decyzja wydana w przedmiocie, co do którego organ podatkowy już raz wcześniej orzekał, byłaby dotknięta wadą określoną w art. 247 § 1 pkt 4 ustawy – Ordynacja podatkowa" "podmiot posiadający koncesję lub zezwolenie może jednokrotnie wystąpić o przedłużenie określonego w nich terminu rozpoczęcia działalności na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy" "nie można uznać, by kwestię przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności na podstawie art. 48 ust. 1 u.g.h. można było zaliczyć do 'innych wymagań' określających 'warunki' determinujące w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu" "przepis art. 48 ust. 1 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE, albowiem jest to przepis o charakterze czysto proceduralnym"

Skład orzekający

Małgorzata Łuczyńska

przewodniczący sprawozdawca

Monika Krzyżaniak

członek

Janusz Nowacki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odmowy wszczęcia postępowania w przypadku tożsamości sprawy oraz stosowania przepisów prawa UE w kontekście przepisów krajowych dotyczących gier hazardowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności w grach hazardowych i interpretacji Dyrektywy 98/34/WE w odniesieniu do przepisów proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej odmowy wszczęcia postępowania oraz złożonej interpretacji prawa UE w kontekście krajowych regulacji dotyczących gier hazardowych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.

Czy można dwukrotnie prosić o to samo przedłużenie terminu? Sąd wyjaśnia granice postępowania administracyjnego.

Sektor

gry hazardowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 787/15 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2015-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki
Małgorzata Łuczyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
II GSK 770/16 - Wyrok NSA z 2018-01-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151, art. 153, art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2012 poz 749
art. 165a par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
art. 48 ust. 1
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Sentencja
Dnia 30 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant st. asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2015 roku sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] odmówił wszczęcia postępowania z wniosku "A." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. w sprawie przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności w zakresie gier na automatach. Organ wskazał, że decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] skarżąca uzyskała zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] na okres sześciu lat. Następnie, wnioskiem z dnia 16 sierpnia 2010 r. spółka wystąpiła o zmianę tej decyzji w części dotyczącej terminu rozpoczęcia działalności, tj. wniosła o przedłużenie tego terminu o 12 miesięcy, do dnia 4 września 2011 r. Uwzględniając ów wniosek w części, Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...] przedłużył skarżącej termin rozpoczęcia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, ale tylko do 4 marca 2011 r., odmawiając jednocześnie uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie.
Od powyższej decyzji strona nie złożyła odwołania. Przed upływem przedłużonego terminu, pismem z dnia 2 lutego 2011 r., spółka wystąpiła ponownie o przedłużenie terminu rozpoczęcia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] o kolejne 6 miesięcy.
Odmawiając wszczęcia postępowania, Dyrektor Izby Celnej wskazał, że w zakresie żądania objętego ww. wnioskiem wydano już wcześniej ostateczne rozstrzygnięcie (decyzja z dnia [...]). W takiej sytuacji, w ocenie organu, ponowne postępowanie nie może być wszczęte, gdyż decyzja wydana w przedmiocie, co do którego organ podatkowy już raz wcześniej orzekał, byłaby dotknięta wadą określoną w art. 247 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej o.p.). Dyrektor Izby Celnej powołał się ponadto na uregulowanie zawarte w art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540; dalej u.g.h.) zgodnie, z którym podmiot posiadający koncesję lub zezwolenie może jednokrotnie wystąpić o przedłużenie określonego w nich terminu rozpoczęcia działalności na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. Skoro zaś termin rozpoczęcia działalności został już raz na wniosek spółki przedłużony o 6 miesięcy, rozpatrywany wniosek, nawet gdyby był dopuszczalny, to i tak nie mógł być uwzględniony.
W wyniku rozpoznania zażalenia na wskazane postanowienie, Dyrektor Izby Celnej w [...] postanowieniem z dnia [...] utrzymał je w mocy. W ocenie organu wniosek skarżącej nie mógł być przedmiotem ponownego postępowania, albowiem dotyczył kwestii uprzednio już rozstrzygniętej. Wydanie kolejnej decyzji w sprawie rozstrzygniętej decyzją ostateczną stanowiłoby podstawę do stwierdzenia jej nieważności zgodnie z art. 247 § 1 pkt 4 o.p. Jedynym możliwym rozstrzygnięciem w takim wypadku była zatem odmowa wszczęcia postępowania, na podstawie powołanego już art. 165a § 1 o.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 28 lipca 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 562/11 oddalił skargę Spółki. Sąd podzielił pogląd organu, że rozpatrywany wniosek skarżącej dotyczył kwestii rozstrzygniętej już uprzednio ostateczną decyzją organu administracji, a zatem nie mógł skutecznie wszcząć postępowania administracyjnego i być poddany ponownej ocenie merytorycznej. Sąd I instancji wskazał, że do przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, na podstawie art. 165a § 1 o.p., zalicza się m.in. sytuację, gdy w danej sprawie toczy się postępowanie podatkowe, czy też zapadła już decyzja, również nieostateczna, a wniosek taki wzmacnia dodatkowo art. 247 § 1 pkt 4 o.p., zgodnie z którym organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Wobec powyższego, WSA uznał, że organ prawidłowo stwierdził, że nie może rozpoznać wniosku strony o wszczęcie postępowania, gdy w wyniku jego merytorycznego rozpoznania musiałby wydać nieważną decyzję.
Badając przesłanki tożsamości sprawy wskazane w art. 247 § 1 pkt 4 o.p., Sąd wskazał, że zachodzi oczywista tożsamość podmiotów i stanu prawnego w przypadku obu wniosków. Różnica między wnioskami, polegająca na tym, że w pierwszym przypadku (pismo z 16 sierpnia 2010 r.) spółka żądała przedłużenia terminu o 12 miesięcy, natomiast w drugim – o 6 miesięcy, jest o tyle bez znaczenia, że dzień, do którego miał być przesunięty moment rozpoczęcia działalności (4 września 2011 r.), był w obu przypadkach ten sam. Drugi wniosek zawierał się zatem w pierwszym, a jego pozorne ograniczenie było jedynie wynikiem tego, że pierwszy wniosek został w części uwzględniony. Zdaniem WSA nie uległ również zmianie stan faktyczny sprawy, albowiem w obu przypadkach skarżąca spółka nie rozpoczęła jeszcze działalności objętej zezwoleniem z dnia 4 września 2009 r.
Sąd I instancji uznał zarzut zastosowania przepisów ustawy o grach hazardowych, bezskutecznych z uwagi na złamanie przy uchwalaniu tej ustawy przepisów dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych (Dz. Urz. UE.L.98.204.37) za niezasadny. Istotą zaskarżonego rozstrzygnięcia nie była bowiem ocena merytoryczna wniosku strony z dnia 2 lutego 2011 r., ale stwierdzenie jego niedopuszczalności, w procesowej formie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Rozważania zawarte w zaskarżonym postanowieniu oparte na art. 48 ust. 1 u.g.h. należy rozpatrywać jedynie jako służące wzmocnieniu argumentacji przemawiającej za odmową wszczęcia postępowania, nie zaś jako wyjaśnienie zasadniczej przyczyny kwestionowanego rozstrzygnięcia. Ponadto Sąd uznał, że nawet gdyby przyjąć, że wniosek strony skarżącej był dopuszczalny, to i tak – z uwagi na treść art. 48 ust. 1 u.g.h. – nie mógł być uwzględniony, ponieważ termin rozpoczęcia działalności przewidziany w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] został już raz przedłużony na maksymalny prawem przewidziany okres decyzją Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...]
Skarżąca Spółka wniosła skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 14 czerwca 2013 r. sygn. II GSK 2288/11 uchylił powyższy wyrok oraz uchylił postanowienia I i II instancji. NSA wskazał, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że organ administracyjny rozstrzygający sprawę przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych odmówił, na podstawie art. 8 w związku z art. 48 ust. 1 u.g.h., wszczęcia postępowania, nie rozważając w ogóle kwestii technicznego charakteru tego przepisu i co za tym idzie – nie biorąc pod uwagę konsekwencji ewentualnego uznania, że ten przepis ma charakter techniczny, w rozumieniu wspomnianej dyrektywy 98/34/WE. Natomiast wypowiedź Sądu I instancji (notabene niezwykle lakoniczna), niejako za organ, nie koresponduje ze stanowiskiem TSUE. Trybunał uzależnił bowiem ostateczną ocenę charakteru przepisów u.g.h., w zakresie, w jakim mogą być one zakwalifikowane do kategorii wymienionej w art. 1 pkt 4 dyrektywy 98/34/WE, od uprzedniego ustalenia (oceny), czy te przepisy wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów, tj. automatów do gier o niskich wygranych. Przy czym, jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny we wspomnianym wcześniej wyroku, nie chodzi w tym przypadku o ustalenia dotyczące okoliczności faktycznych konkretnej sprawy (administracyjnej i sądowoadministracyjnej), lecz o działanie w ramach wykładni prawa, polegające na ustaleniu, analizie i ocenie tych faktów, które pozwolą określić wpływ stosowania określonej normy prawnej na sferę stosunków prawnych i społecznych, do których ta norma się odnosi. W tym przypadku, zdaniem TSUE, chodzi o wpływ stosowanego przepisu ustawy o grach hazardowych na charakter lub sprzedaż automatów do gier. Taka wykładnia prawa nie może się więc ograniczyć do samych ocen formułowanych wyłącznie na podstawie treści normy prawnej, ani do uwzględnienia faktów powszechnie znanych. Stąd też ustalenie istotnego wpływu konkretnego przepisu ustawy, powodującego ograniczenia w zakresie używania automatów, na wielkość czy zakres sprzedaży tych automatów będzie wymagało uwzględnienia wielu bezpośrednich i pośrednich czynników, nie tylko prawnych, mogących mieć takie oddziaływanie, determinujących zarówno zachowania użytkowników (grających), jak i zachowania podmiotów urządzających gry, co niewątpliwie należy do organów celnych.
We wspomnianym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, iż taki wpływ mogą mieć również przepisy ustawy, które nie były podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego. Ustalenie tego wpływu będzie wymagało zbadania i oceny różnorodnych i złożonych zależności pomiędzy stosowaniem konkretnego przepisu ustawy hazardowej, a zachowaniami jej adresatów – urządzających gry i grających, mogących spowodować spadek popytu na automaty. Z sentencji wyroku TSUE wynika, co prawda, że chodzi o ustalenie potencjalnego wpływu przepisu na właściwość lub sprzedaż automatów (dyrektywa w pkt 4 art. 1 mówi o innych wymaganiach, które mogą mieć istotny wpływ na m. in. obrót produktem). Niemniej jednak postawienie tezy o takim możliwym wpływie nie może być gołosłowne, będzie wymagało uzasadnienia, odwołania się do konkretnych przesłanek – okoliczności, które ów istotny wpływ będą uprawdopodobniały. Trybunał zalecił uwzględnienie przy ustalaniu tego wpływu, okoliczności, że ograniczeniu liczby miejsc, gdzie jest dopuszczalne prowadzenie gier towarzyszy zmniejszenie ogólnej liczby automatów, które mogą być w nich użytkowane (pkt 38) oraz rozważenie tego, czy automaty do gier o niskich wygranych mogą zostać zaprogramowane lub przeprogramowane w celu wykorzystania ich w kasynach jako automaty do gier hazardowych, co pozwoliłoby na wyższe wygrane, a więc spowodowałoby większe ryzyko uzależnienia graczy. Mogłoby to wpłynąć w sposób istotny na właściwości tych automatów (pkt 39). Wydaje się oczywiste, że są to jedynie przykładowo wymienione okoliczności, które mogą mieć wpływ na poziom sprzedaży automatów. Jednocześnie mogą występować inne, które wpływ tych pierwszych będą np. niwelować.
Przedstawione zagadnienia decydujące o możliwości zastosowania w sprawie art. 48 ust. 1 u.g.h., co prawda były przedmiotem rozważań Sądu I instancji, ale jeszcze przed wydaniem wskazanego wyżej wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE i pod innym kątem. Ocena, czy przepisy te są przepisami technicznymi, a w konsekwencji czy mogły być w tej sprawie zastosowane, zależy od ustalenia rodzaju i zakresu ograniczeń w używaniu automatów, będących konsekwencją ich wejścia w życie. Tych ustaleń nie może dokonać, ze względów wyżej przedstawionych, Naczelny Sąd Administracyjny ani Sąd I instancji.
W związku z tym, w sytuacji gdy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy istota problemu sprowadza się do naruszenia prawa materialnego – art. 48 ust. 1 u.g.h. przez błędną ich wykładnię, Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdzając naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji i rozpoznał skargę, a uznając ją w świetle przedstawionych argumentów za zasadną uchylił wydane w sprawie postanowienia organu z powodu naruszenia prawa.
NSA wskazał, że organ administracji dokonując w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy oceny charakteru prawnego spornych przepisów u.g.h., stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, uwzględni wykładnię pojęcia "przepisu technicznego", dokonaną w powołanym wyroku TSUE, mając przy tym na uwadze, że przepisy uznane za techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, zawarte w aktach prawa krajowego wymagają dopełnienia procedury notyfikacji przed Komisją Europejską. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi podstawę do przyjęcia, że przepisy te są niezgodne z prawem unijnym. Ze względu na zasadę pierwszeństwa prawa unijnego przed prawem krajowym przepisy prawa krajowego niezgodne z prawem unijnym nie mogą być stosowane. Obowiązek niestosowania takich przepisów dotyczy nie tylko sądów, ale również wszystkich organów rozstrzygających konkretne sprawy. W świetle orzecznictwa TSUE niedopełnienie obowiązku notyfikacji, o którym mowa w art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE, stanowi istotne uchybienie proceduralne, które może powodować, że odnośne przepisy techniczne nie mogą być stosowane przez sąd, a w rezultacie nie mają mocy obowiązującej wobec osób prywatnych (por. wyroki w sprawach: C-303/04, C-433/05).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, odniesienie się przez organ do zasadniczej w tej sprawie kwestii co do technicznego charakteru przepisu art. 48 ust. 1 u.g.h. stanowi niejako warunek wstępny oceny zasadności pozostałych podniesionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów, w szczególności dotyczących naruszenia przez organy i Sąd I instancji prawa wspólnotowego.
Ponownie rozpoznając sprawę postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w [...], na podstawie art. 165a § 1 o.p., art. 8 u.g.h i art. 153 p.p.s.a., odmówił wszczęcia postępowania z wniosku skarżącej Spółki z dnia 2 lutego 2011 r., w przedmiocie przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...].
W zażaleniu skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie:
art.120 Ordynacji podatkowej poprzez działanie na podstawie nie obowiązujących przepisów prawa;
art.121 Ordynacji podatkowej poprzez nie stosowanie w niniejszym postępowaniu zasad postępowania podatkowego, wskazanej w tymże przepisie tj. nie przestrzegania zasady działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych;
art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy i tym samym wydanie decyzji niezgodnej z prawem;
art.165a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuzasadnione zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie;
art. 180 Ordynacji podatkowej poprzez nie przeprowadzenie dowodów w sprawie, które stanowiłyby podstawę do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy;
art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie;
art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż w postępowaniu nie zostało udowodnione, że wprowadzony zakaz odmowy przedłużenia zezwolenia powoduje ograniczenie obrotu automatami do gier o niskich wygranych;
postanowień Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r., w szczególności art. 1 pkt 11 oraz art.8 ust. 1 tej Dyrektywy poprzez zastosowanie przepisów ustawy o gach hazardowych, mimo ich bezskuteczności wobec jednostek - w tym skarżącego, z uwagi na naruszenie procedury notyfikacyjnej Komisji przepisów tej ustawy.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art.48 ustawy o grach hazardowych podmiot posiadający koncesje lub zezwolenie może wystąpić o przedłużenie określonego w nich terminu rozpoczęcia działalności. Termin ten może zostać przedłożony jednokrotnie, na okres dłuższy niż 6 miesięcy. Termin rozpoczęcia działalności określony w udzielonym Spółce A. zezwoleniu z dnia [...]. został już raz na wniosek Spółki z dnia 16 sierpnia 2010r. przedłużony o 6 miesięcy - decyzją nr [...] z dnia [...]
W świetle powyższego Dyrektor Izby Celnej w [...] stwierdził, że obowiązujące przepisy prawa uregulowane ww. ustawą o grach hazardowych sprzeciwiają się przedmiotowego terminu o kolejne 6 miesięcy. Nie było zatem możliwości wydania kolejnej decyzji rozstrzygającej tę kwestię w ten sam sposób.
Organ wskazał, że stosownie do treści art. 247 § 1 pkt 4 o.p. organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Wydanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie rozstrzygniętej już decyzją ostateczną stanowiłoby podstawę do stwierdzenia jej nieważności zgodnie z art.247 §1 pkt 4 o.p., który stanowi, że organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Organ odwoławczy wskazał, że nie może rozpoznać wniosku strony o wszczęcie postępowania, gdyż w wyniku merytorycznego rozpoznania musiałby wydać nieważną decyzję.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie
art.165 a § 1 o.p. Przywołany przepis stanowi m.in., że w sytuacji, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn nie może być wszczęte organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Do przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania powszechnie zalicza się m.in. sytuację, gdy w danej sprawie toczy się postępowanie podatkowe, czy też zapadła już decyzja, również nieostateczna.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego Dyrektor Izby Celnej w [...] wyjaśnił, że orzeczenie TSUE w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11 B. i inni nie przesądziło ostatecznie charakteru technicznego kwestionowanych przepisów przejściowych, pozostawiając rozstrzygnięcie o tym sądom krajowym. Dyrektywa 98/34/WE w sprawie ustanowienia procedury wymiany informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz przepisów dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, ustanawia mechanizm - procedurę notyfikacyjną - dla przejrzystości aktowi prawnych zawierających przepisy techniczne. Jej zadaniem jest zapobieganie powstawaniu nowych barier w swobodnym przepływie towarów, swobodnym świadczeniu usług i prowadzeniu działalności. Zgodnie z dyrektywą obowiązkiem państw członkowskich jest notyfikowanie Komisji Europejskiej projektów aktów prawnych zawierających przepisy techniczne odnoszące się do produktów i usług społeczeństwa informacyjnego. Dyrektywa poprzez ustanowienie procedury notyfikacyjnej, jest kluczowym narzędziem dla sprawnego funkcjonowania Rynku Wewnętrznego. Ułatwia śledzenie rozwiązań stosowanych w innych państwach Wspólnoty oraz identyfikację obszarów wymagających regulacji na szczeblu krajowym, bądź wspólnotowym.
Dyrektywa została implementowana do prawa polskiego rozporządzeniem Rady Ministrów dnia 23 grudnia 2002r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji nor i aktów prawnych oraz rozporządzeniem z dnia 06 kwietnia 2004r. (Dz.U. Nr 65 poz.597) zmieniającym powyższe rozporządzenie w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego system norm i aktów prawnych. Krajowy system notyfikacji norm i aktów prawnych obejmuje notyfikację norm oraz notyfikację aktów prawnych co umożliwia uczestnictwo Rzeczypospolitej Polskiej w procedurach wymiany informacji określonych przepisami Unii Europejskiej. Dyrektor Izby Celnej w [...] stwierdza, że ustawa z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, póz. 1540 z późn. zm.) nie zawiera przepisów technicznych. W związku z powyższym nie było potrzeby jej notyfikacji.
Przepisy regulujące obszar gier hazardowych od początku tzn. od listopada 2009r. procedowano dwutorowo - równolegle prowadząc prace nad ustawą o grach hazardowych, w której znalazły się regulacje niepodlegające obowiązkowi notyfikacji, i ustawą o zmianie ustawy o grach hazardowych, w której znalazły się przepisy techniczne. Taki sposób kompleksowego uregulowania obszaru gier hazardowych przyjął rząd polski, ze względu właśnie na obowiązek notyfikowania norm i przepisów technicznych, stosownie do wymogów dyrektywy 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, str. 37, z późn. zm.).
W trakcie prac legislacyjnych gruntownej analizie zostały poddane (niejednolite, niejednoznaczne) postanowienia dyrektywy 98/34/WE. W jej wyniku przygotowany projekt ustawy o grach hazardowych nie zawierał przepisów technicznych, natomiast ze względu na obowiązek notyfikowania norm i przepisów technicznych, stosownie do wymogów ww. dyrektywy, przepisy dotyczące takich zagadnień wyłączono do odrębnego projektu, który został notyfikowany Komisji Europejskiej.
Organ podkreślił, że polski regulator obszaru gier hazardowych przestrzega postanowień dyrektywy 98/34/WE. Świadczy o tym notyfikowanie Komisji Europejskiej w dniu 21 października 2008r. pod numerem 2008/0445/PL projektu rozporządzenia Ministra Finansów zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz.U. nr 36, poz.280). Żadne zastrzeżenia do projektu nie zostały zgłoszone. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 21 marca 2009r., o czym Komisja Europejska została powiadomiona. Ww. rozporządzenie zostanie zastąpione rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gry, który został notyfikowany Komisji Europejskiej w dniu 30 września 201 Ir. pod nr 2011/496/PL. Do projektu również nie zostały zgłoszone żadne zastrzeżenia.
Ponadto Dyrektor Izby Celnej w [...] wskazał, że nie można interpretować zakresu zastosowania dyrektywy 98/34 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych w sposób tak szeroki, że praktycznie wszystkie warunki wydawania zezwoleń na prowadzenie gier hazardowych, nawet w przypadku najdrobniejszych zmian w prawie, powinny być notyfikowane Komisji (na co słusznie zwróciło uwagę Królestwo Belgii w swoich uwagach do sprawy C-213/11, C-214/11 i C-217/11 B. i inni). Takie rozumienie przepisów prawa wspólnotowego byłoby nadużyciem oraz interpretacją przepisów dyrektywy wbrew wykładni gramatycznej. Interpretacja dyrektywy 98/34 polegającą na obowiązku notyfikacji przepisów dotyczących praktycznie każdego warunku wydawania zezwoleń na prowadzenie gier hazardowych byłaby błędna i dodatkowo postawiłaby pod znakiem zapytania możliwość kształtowania przez państwo polityki w tym zakresie.
Podobne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym przepisy dotyczące działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych nie mają charakteru przepisów technicznych w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, a tylko takie w myśl art. 8 tej Dyrektywy wymagały notyfikacji Komisji.
Dyrektor Izby Celnej odwołał się do również do prezentowanego w orzecznictwie TSUE stanowiska, zgodnie z którym swobody traktatowe nie mają charakteru bezwzględnego, mogą one bowiem podlegać ograniczeniu ze względu na potrzeby ochrony moralności, porządku, bezpieczeństwa i zdrowia publicznego (art. 36 TFUE), co w odniesieniu do rynku gier losowych i hazardowych, w tym gry na automatach, jako formy hazardu, pozostawione jest szerokiej swobodzie prawodawcy krajowego. W przypadku hazardu TSUE dopuszcza daleko idącą swobodę reglamentacji, sięgającą po jej zakazanie, z zastrzeżeniem jedynie, że zastosowane środki nie powinny mieć charakteru dyskryminującego.
Uznanie zatem danego przepisu za techniczny nie przesądzało jeszcze o obowiązku jego notyfikacji, czemu dała wyraz sama Komisja Europejska w piśmie z dnia 5 września 2011r. skierowanym do Prezesa i Członków Trybunału Sprawiedliwości (uwagi pisemne w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11), gdyż dyrektywa 98/34/WE przewidywała zwolnienia z tego obowiązku w art. 10 i art. 9 ust. 7. Regulacje krajowe, które stanowiły ograniczenie swobodnego przepływu towarów, nie musiały pozostawać w sprzeczności z prawem unijnym, jeżeli mogły być uzasadnione względami interesu ogólnego wymienionymi w art. 36 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z 30 marca 2010 r. (Dz.Urz.UE. C 2010 Nr 83; dalej: TFUE) lub wskazanymi w orzecznictwie Trybunału. Swobody traktatowe nie mają charakteru bezwzględnego, mogą bowiem podlegać ograniczeniu ze względu na potrzeby ochrony moralności, porządku, bezpieczeństwa oraz ochrony zdrowia i życia publicznego. W przypadku ograniczeń dotyczących użycia produktów służących wyłącznie organizacji gier hazardowych państwa członkowskie zachowały większą swobodę wyboru środków w celu przeciwdziałania uzależnieniu od hazardu (wyrok C-065/05 Komisja/Grecja; wyrok WSA w Gliwicach z 3 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Gl 1703/12).
Reasumując Dyrektor Izby Celnej w [...] wskazał, że orzeczenie TSUE w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11 B. i inni nie przesądziło ostatecznie charakteru technicznego kwestionowanych przepisów przejściowych, pozostawiając rozstrzygnięcie o tym sądom krajowym. Z przedstawionych szeroko przez organ danych wynika zaś, że o ile sporne przepisy ustawy wpłynęły na obrót automatami, to wpływ ten nie był na tyle istotny, aby uznać je za przepisy techniczne w rozumieniu art.1 pkt 11 Dyrektywy. Ilość automatów, jaka faktycznie będzie mogła być eksploatowana na rynku zostanie ograniczona, ale nie oznacza to, że automaty dotychczas eksploatowane nie będą mogły być przedmiotem obrotu na rynku wewnętrznym w rozumieniu ww. dyrektywy, czy też że nie będą mogły być w nich dokonywane zmiany celem ich dalszego wykorzystania. Ponadto zdaniem organu ustawa z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych stanowi realizację celów nadrzędnych - interesu ogólnego.
W skardze A. sp. z o.o. w K. zarzuciła naruszenie:
1. art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez działanie na podstawie nie obowiązujących przepisów prawa;
2. art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez nie stosowanie w niniejszym postępowaniu zasad postępowania podatkowego, wskazanej w tymże przepisie tj. nie przestrzegania zasady działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych;
3. art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy i tym samym wydanie decyzji niezgodnej z prawem;
4. art. 127 ordynacji podatkowej poprzez niezachwianie zasady dwuinstancyjności postępowania;
5. art.165a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuzasadnione zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie;
6. art. 180 Ordynacji podatkowej poprzez nie przeprowadzenie dowodów w sprawie, które stanowiłyby podstawę do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy;
7. art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie;
8. art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż w postępowaniu nie zostało udowodnione, że wprowadzony zakaz odmowy przedłużenia zezwolenia powoduje ograniczenie obrotu automatami do gier o niskich wygranych;
9. postanowień Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r., w szczególności art. 1 pkt 11 oraz art.8 ust. 1 tej Dyrektywy poprzez zastosowanie przepisów ustawy o gach hazardowych, mimo ich bezskuteczności wobec jednostek - w tym skarżącego, z uwagi na naruszenie procedury notyfikacyjnej Komisji przepisów tej ustawy.
Strona wniosła o uchylenie postanowień I i II instancji oraz zasadzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżone postanowienia zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Na wstępie należy podkreślić, że wyrokiem z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. II GSK 2288/11 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 lipca 2011 r. sygn. III SA/Łd 562/11 oddalającego skargę w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 lipca 2011 r. sygn. III SA/Łd 562/11 oraz postanowienia organów I i II instancji. NSA w wydanym orzeczeniu nie zanegował możliwości zastosowania art. 48 ust. 1 u.g.h., jednak zastosowanie w sprawie tego przepisu uzależnił od stwierdzenia jego technicznego lub nietechnicznego charakteru, wskazując na konieczność analizy sprawy w tym zakresie przez rozpoznający sprawę organ. W opinii NSA przedstawione zagadnienia decydujące o możliwości zastosowania w sprawie art. 48 ust. 1 u.g.h. nie były przedmiotem rozważań Sądu I instancji, ani też orzekających w sprawie organów, natomiast ocena czy przepisy te są przepisami technicznymi, i w konsekwencji czy mogły być w tej sprawie zastosowane, zależy od ustalenia rodzaju i zakresu ograniczeń w używaniu automatów, będących konsekwencją ich wejścia w życie. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organ administracji dokonując w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy oceny charakteru prawnego spornych przepisów ustawy o grach hazardowych, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, uwzględni wykładnię pojęcia "przepisu technicznego", dokonaną w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 19 lipca 2012 r. wydanym w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ był zatem związany oceną prawną i wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu tego Sądu, zgodnie bowiem z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, zaś według art. 190 ustawy p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Sąd po zapoznaniu się z treścią spornego postanowienia stwierdził, że organy zrealizowały zalecenia wynikające z treści wyroku NSA dokonując analizy właściwych przepisów ustawy o grach hazardowych pod względem oceny, czy są one przepisami technicznymi, bezskutecznymi wobec jednostek z uwagi na brak ich notyfikacji Komisji Europejskiej.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 u.g.h. podmiot posiadający koncesję lub zezwolenie może wystąpić o przedłużenie określonego w nich terminu rozpoczęcia działalności, a termin ten może zostać przedłużony jednokrotnie, na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. Rozpatrując ponownie sprawę zgodnie z zaleceniami NSA, Dyrektor Izby Celnej dokonał oceny charakteru prawnego art. 48 ust. 1, uwzględniając przy tym wykładnię pojęcia "przepisu technicznego", dokonaną w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 oraz C-217/11. Ocena ta uwzględnia ewentualny wpływ konkretnych wymienionych przepisów ustawy o grach hazardowych na ograniczenia w zakresie używania automatów, na wielkość czy zakres sprzedaży tych automatów. Uzasadnienie stanowiska organu w tym zakresie jest bardzo obszerne i przekonywujące, poparte przeprowadzonymi analizami i prawidłowymi wnioskami.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniu skarżącej, przepis art. 48 ust. 1 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu artykułu 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego. Zgodnie z art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE "przepisy techniczne" to specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de iure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub stosowania w Państwie Członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne Państw Członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 10, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazujące świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług.
Ocena, czy sporny przepis art. 48 ust. 1 u.g.h. stanowi przepis techniczny w rozumieniu przytoczonych powyżej uregulowań prawa europejskiego, poza analizą aktów normatywnych, wymaga także odwołania się do wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych o sygn. C-213/11, C-214/11 i C-217/11. Trybunał w wyroku tym stwierdził, że przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju, jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów, a dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego. Trybunał orzekając o wykładni art. 1 pkt 11 Dyrektywy w kontekście niektórych przepisów przejściowych u.g.h. nie zaliczył przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych do "przepisów technicznych" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, takich jak "specyfikacje techniczne" (w rozumieniu art. 1 pkt 3 dyrektywy) oraz "zakazy" (określone art. 1 pkt 11 dyrektywy). Stwierdził natomiast, że przepisy krajowe można uznać za "inne wymagania" w rozumieniu art. 1 pkt 4 dyrektywy, jeżeli ustanawiają one "warunki" determinujące w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu. Zakazy wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami mogą bowiem, według Trybunału, bezpośrednio wpływać na obrót tymi automatami (pkt 35- 36).
W kontekście wyroku Trybunału nie sposób uznać, by kwestię przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności na podstawie art. 48 ust. 1 u.g.h. można było zaliczyć do "innych wymagań" określających "warunki" determinujące w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu, jakim jest automat do gier o niskich wygranych. W żaden sposób nie określa on bowiem wymaganych cech automatów do gier o niskich wygranych, gdyż nie odnosi się do nich jako do produktów. Reguluje jedynie kwestię dotyczącą możliwości przedłużania, określonego w koncesji lub zezwoleniu, terminu rozpoczęcia działalności. Słusznie organ celny wskazał, że przepis ten również nie zakazuje oraz nie ogranicza obrotu sprzedaży lub stosowania produktu. Nie można również uznać, że przepis ogranicza obrót automatami do gier o niskich wygranych. Nie zawiera on bowiem żadnych elementów normatywnych wpływających na przedmiotowe właściwości. Ustawodawca formułując treść przepisu wskazał, że podmiot posiadający koncesję lub zezwolenie może jednorazowo wystąpić o przedłużenie określonego w nich terminu rozpoczęcia działalności, a termin ten może zostać przedłużony jednokrotnie, na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia organowi żadnego wyboru co do podjęcia decyzji w tym zakresie. Słusznie więc organ uznał, że art. 48 ust. 1 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, albowiem jest to przepis o charakterze czysto proceduralnym, który nie kwalifikuje się do kategorii przepisów technicznych, gdyż nie zawiera specyfikacji technicznych ani innych wymagań (w rozumieniu art. 1 pkt 3 i 4 dyrektywy). W konsekwencji prawidłowej oceny powyższego przepisu jako przepisu nie mającego charakteru przepisu technicznego, a więc skutecznego mimo braku jego notyfikacji Komisji Europejskiej organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie ponownego wniosku Spółki o przedłużenie terminu rozpoczęcia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych o kolejne 6 miesięcy, bowiem wydana uprzednio decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] wyczerpała już możliwość ponownego ubiegania się o przedłużenie terminu rozpoczęcia działalności w zakresie gier o niskich wygranych.
Zgodnie z art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei w myśl art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu, z zastrzeżeniem art. 165a. Art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, iż jeśli żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie takie służy zażalenie.
W doktrynie wskazuje się, że podstawa do odmowy wszczęcia postępowania, określona w powołanym przepisie zwrotem "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte", dotyczy trzech kategorii sytuacji:
- braku w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia tej treści żądania w trybie postępowania podatkowego;
- jeżeli w danej sprawie toczy się postępowanie podatkowe,
-jeżeli w sprawie zapadła już decyzja i to niezależnie czy nieostateczna, czy ostateczna. Po wydaniu decyzji i jej doręczeniu stronie, organ podatkowy i strony są nią związane (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa, wydanie II Wrocław 2003, s.580-581).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Brak było bowiem podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania w przedmiocie przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności, określonego w punkcie I.6 zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] – z uwagi na okoliczność, że w sprawie zapadło już rozstrzygnięcie w tej kwestii w ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...], zgodnie z którą przesunięto (przedłużono) termin rozpoczęcia działalności na dzień 4 marca 2011r. (tj. o sześć miesięcy) i odmówiono przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności do dnia 4 września 2011 r. o co wnosiła spółka. Powyższe rozstrzygnięcie organu co wymaga podkreślenia było więc zgodne z art. 48 ust. 1 u.g.h. Tym samym strona skarżąca wyczerpała przewidziane przepisami prawa możliwości przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności.
Następnie wnioskiem z 2 lutego 2011 r. Spółka wystąpiła ponownie o przedłużenie terminu o 6 m-cy określonego w ww. decyzji z dnia [...] .tj. do dnia 4 września 2011r. Zasadnicze zatem znaczenie dla oceny poprawności kontrolowanego postanowienia Dyrektora Izby Celnej w [...], w kontekście art. 165a § 1 O.p., ma zatem ustalenie, czy rzeczywiście wniosek skarżącej spółki z dnia 2 lutego 2011 r. dotyczy kwestii rozstrzygniętej już wcześniej ostateczną decyzją administracyjną. O tożsamości sprawy można mówić, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Chodzi tu o sytuację, w której rozstrzygnięto dwa razy tę samą sprawę (por. wyrok NSA z 19 czerwca 2001 r., III SA 743/00, LEX nr 53971). W ocenie Sądu, z sytuacją taką mamy do czynienia także w rozpoznawanej sprawie.
Tożsamość podmiotów i stanu prawnego w przypadku wniosków strony z dnia 16 sierpnia 2010 r. i 2 lutego 2011 r. jest oczywista. Wnioski te w istocie mają ten sam przedmiot. Stronie skarżącej w obu przypadkach chodzi bowiem o przedłużenie terminu rozpoczęcia działalności określonego w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z [...], która wydana została w przedmiocie udzielenia spółce zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa łódzkiego. Różnica między wnioskami, polegająca na tym, że w pierwszym przypadku (pismo z 16 sierpnia 2010 r.) Spółka żądała przedłużenia terminu o 12 miesięcy, natomiast w drugim – o 6 miesięcy, jest to o tyle bez znaczenia, że dzień, do którego miał być przesunięty moment rozpoczęcia działalności (4 września 2011 r.), był w obu przypadkach ten sam. Drugi wniosek zawierał się zatem w pierwszym, a jego pozorne ograniczenie było jedynie wynikiem tego, że pierwszy wniosek został w części uwzględniony mocą decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] przedłużającej termin rozpoczęcia działalności o dopuszczalny ustawowo okres 6 miesięcy tj. do dnia 4 marca 2011r. Z powyższych względów organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wskazując, że w sprawie zapadła już decyzja, która w momencie wydawania kwestionowanego postanowienia istniała w obrocie prawnym. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z tożsamością sprawy w zakresie podmiotowym - oba wnioski zostały złożone przez Skarżącą. Ponadto uzasadnienie faktyczne i prawne w obu wnioskach jest prawie identyczne.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu na pełną aprobatę zasługuje wyrażony w kwestionowanym postanowieniu pogląd, że wniosek strony skarżącej z dnia 2 lutego 2011 r., jako ponowny wniosek, rozstrzygnięty już uprzednio decyzją ostateczną, nie mógł skutecznie spowodować wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie. Dyrektor Izby Celnej trafnie zatem odmówił wszczęcia postępowania z tego wniosku. W konsekwencji, za bezpodstawny należy uznać podniesiony w skardze zarzut naruszenia przy wydaniu zaskarżonego postanowienia art. 165a § 1 O.p. W tym miejscu godzi się jeszcze raz podkreślić, że ustawodawca formułując treść przepisu art. 48 ust. 1 ustawy o grach hazardowych wskazał, że podmiot posiadający koncesję lub zezwolenie może jednorazowo wystąpić o przedłużenie określonego w nich terminu rozpoczęcia działalności, a termin ten może zostać przedłużony jednokrotnie, na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia organowi żadnego wyboru co do podjęcia decyzji w tym zakresie. Wydana uprzednio decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] wyczerpała już możliwość ponownego ubiegania się o przedłużenie terminu rozpoczęcia działalności w zakresie gier o niskich wygranych. Tym samym w sprawie zachodzi również inna przesłanka odmowy wszczęcia postępowania polegająca na braku w przepisach ustawy o grach hazardowych podstawy do rozpatrzenia ponownego żądania strony skarżącej o przedłużenie o kolejne sześć miesięcy terminu rozpoczęcia działalności. Przepis art. 48 przewiduje bowiem taką możliwość tylko jednokrotnie i tylko o sześć miesięcy co strona uzyskała na podstawie decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...]
Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 121, art. 122, art. 127, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. Zdaniem Sądu zgromadzony materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący. Jest on jednoznaczny i wewnętrznie spójny. Organ w sposób kompleksowy odniósł się do materiału zgromadzonego w aktach sprawy. Działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa i w granicach prawa. Na każdym etapie postępowania umożliwiono stronie czynny w nim udział, informując o dokonanych ustaleniach i umożliwiając wniesienie uwag. Rozstrzygnięcia dokonano w następstwie oceny całokształtu materiału dowodowego, jako dowód dopuszczając wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Przeprowadzona ocena doprowadziła do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z obowiązującym prawem.
Mając na uwadze powyższe, uznając że zaskarżone postanowienia nie naruszają obowiązujących przepisów prawa w sposób skutkujący koniecznością ich uchylenia albo stwierdzenia nieważności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI