III SA/Łd 786/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Wojewody Łódzkiego na postanowienie proceduralne Rady Miasta Zgierza z dnia 13 listopada 2024 r., którym Rada wyraziła zgodę na zlecenie odpłatnej ekspertyzy prawnej. Ekspertyza miała wyjaśnić sytuację prawną łączenia funkcji prezydenta miasta z zasiadaniem w radzie nadzorczej spółki z udziałem Skarbu Państwa, w kontekście potencjalnego naruszenia ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Wojewoda zarzucił Radzie Miasta wkroczenie w kompetencje organu wykonawczego gminy, poprzez wskazanie konkretnej kancelarii prawnej do sporządzenia opinii i zobowiązanie prezydenta do realizacji wniosku w określony sposób. Sąd pierwszej instancji, po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia o odrzuceniu skargi (które uznało sprawę za cywilną), rozpoznał skargę merytorycznie. WSA w Łodzi oddalił skargę, stwierdzając, że Rada Miasta działała w ramach swoich kompetencji kontrolnych (art. 15 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 18a u.s.g.), a zlecenie ekspertyzy prawnej w sprawie dotyczącej prezydenta miasta, w celu zapewnienia obiektywizmu kontroli, mieściło się w jej ustawowych uprawnieniach. Sąd podkreślił, że wskazanie prezydenta do realizacji wniosku było uzasadnione, aby kontrola rady nie była iluzoryczna, a sama zgoda na zlecenie ekspertyzy była aktem niewładczym mieszczącym się w kompetencjach rady.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaZakres kompetencji kontrolnych rady gminy wobec organu wykonawczego, kwalifikacja aktów samorządowych jako podlegających kontroli sądowoadministracyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której przedmiotem kontroli jest sam organ wykonawczy, a rada zleca ekspertyzę w celu obiektywizacji tej kontroli.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rada gminy ma kompetencje do wyrażenia zgody na zlecenie odpłatnej ekspertyzy prawnej dotyczącej potencjalnego naruszenia prawa przez prezydenta miasta, w tym wskazania sposobu realizacji tego zlecenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rada gminy ma kompetencje do wyrażenia zgody na zlecenie odpłatnej ekspertyzy prawnej w ramach swoich uprawnień kontrolnych wobec prezydenta miasta, zwłaszcza gdy przedmiotem ekspertyzy jest sytuacja prawna samego prezydenta, a zlecenie ma na celu zapewnienie obiektywizmu kontroli.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zlecenie ekspertyzy prawnej mieści się w ramach kompetencji kontrolnych rady gminy (art. 15 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 18a u.s.g.). Wskazanie prezydenta miasta do realizacji wniosku było uzasadnione, aby kontrola rady nie była iluzoryczna, a sama zgoda na zlecenie ekspertyzy była aktem niewładczym mieszczącym się w kompetencjach rady.
Czy postanowienie rady gminy o wyrażeniu zgody na zlecenie ekspertyzy prawnej jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, działania i akty prawne podejmowane przez organy samorządu terytorialnego mogą być kwalifikowane jako działania z zakresu wykonywania administracji publicznej, nawet jeśli zmierzają do wywołania skutków cywilnoprawnych, o ile mają formę charakterystyczną dla aktów administracyjnych.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi, wskazując, że akty organów samorządowych, nawet jeśli dotyczą czynności cywilnoprawnych, ale mają formę administracyjną i dotyczą zadań publicznych, podlegają kontroli sądu administracyjnego.
Czy rada gminy, stanowiąc o kierunkach działania prezydenta miasta, może narzucić mu sposób załatwienia konkretnej sprawy lub wskazać wykonawcę?
Odpowiedź sądu
Nie, rada gminy może stanowić o ogólnych, generalnych i strategicznych celach działania prezydenta, ale nie może narzucać sposobu załatwienia konkretnej sprawy ani wskazywać wykonawcy w sposób ograniczający jego autonomię wykonawczą.
Uzasadnienie
Przepis art. 18 ust. 2 pkt 2 u.s.g. o 'stanowieniu o kierunkach działania' oznacza określanie ogólnych celów, a nie szczegółowych sposobów ich realizacji czy wskazania konkretnych wykonawców, co naruszałoby kompetencje organu wykonawczego.
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli obejmuje akty organów samorządowych podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, nawet jeśli zmierzają do skutków cywilnoprawnych, jeśli mają formę administracyjną.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeśli nie zasługuje ona na uwzględnienie.
u.s.g. art. 15 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Rada gminy jest organem stanowiącym i kontrolnym.
u.s.g. art. 18 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej (domniemanie kompetencji rady).
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Do wyłącznej właściwości rady gminy należy m.in. stanowienie o kierunkach działania wójta (prezydenta miasta).
u.s.g. art. 18a
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Rada gminy powołuje komisję rewizyjną do kontroli działalności wójta i jednostek gminnych.
u.s.g. art. 26 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Organem wykonawczym gminy jest wójt (burmistrz, prezydent miasta).
u.s.g. art. 30 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Wójt wykonuje uchwały rady i zadania gminy, w tym określa sposób wykonywania uchwał.
Pomocnicze
u.o.o.p.f. art. 4a § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne
u.s.g. art. 93 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rada Miasta działała w ramach swoich kompetencji kontrolnych, zlecając ekspertyzę prawną w sprawie dotyczącej prezydenta miasta. • Zlecenie ekspertyzy prawnej w celu zapewnienia obiektywizmu kontroli rady nad prezydentem miasta jest uzasadnione. • Postanowienie rady o zgodzie na zlecenie ekspertyzy jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym kontroli sądu administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Rada Miasta wkroczyła w kompetencje organu wykonawczego, wskazując sposób realizacji wniosku i konkretną kancelarię prawną. • Postanowienie rady nie jest aktem z zakresu administracji publicznej i nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
kontrola rady względem organu wykonawczego byłaby iluzoryczna • działania i akty prawne podejmowane przez organy samorządu terytorialnego mogą być kwalifikowane, jako działania z zakresu wykonywania administracji publicznej nawet wówczas, gdy zmierzają do wywołania w przyszłości określonych skutków cywilnoprawnych, jeżeli działaniom tym nadawana jest forma charakterystyczna dla aktów administracyjnych • stanowienie o kierunkach działania wójta (...) nie może dotyczyć konkretnej sprawy i wskazania sposobu jej załatwienia
Skład orzekający
Agnieszka Krawczyk
przewodniczący
Ewa Alberciak
członek
Teresa Rutkowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zakres kompetencji kontrolnych rady gminy wobec organu wykonawczego, kwalifikacja aktów samorządowych jako podlegających kontroli sądowoadministracyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której przedmiotem kontroli jest sam organ wykonawczy, a rada zleca ekspertyzę w celu obiektywizacji tej kontroli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu kompetencji między radą gminy a prezydentem miasta oraz interpretacji zakresu kontroli sprawowanej przez radę. Jest to istotne dla zrozumienia dynamiki władzy lokalnej.
“Rada kontra Prezydent: Kto ma decydujący głos w sprawie ekspertyzy prawnej?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.