II SA/Łd 1885/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-06-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wymeldowanieewidencja ludnościprawo administracyjnemiejsce pobytu stałegoopuszczenie lokalupostępowanie administracyjnedecyzja administracyjnaprawo procesoweprawo materialne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę B.G. na decyzję Wojewody o wymeldowaniu, uznając, że opuszczenie lokalu było dobrowolne i nie podjęto środków prawnych do jego odzyskania.

Sprawa dotyczyła skargi B.G. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o jej wymeldowaniu. B.G. zarzuciła jednostronność postępowania i brak możliwości udziału w rozprawie z powodu pobytu w szpitalu. Sąd uznał, że opuszczenie lokalu było dobrowolne, a brak podjęcia środków prawnych do odzyskania posiadania lokalu, mimo możliwości, równoznaczne jest z opuszczeniem miejsca pobytu bez wymeldowania. Sąd oddalił skargę, stwierdzając zgodność z prawem decyzji organów administracji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę B.G. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję o wymeldowaniu skarżącej z miejsca pobytu stałego. Organ pierwszej instancji stwierdził, że B.G. dobrowolnie opuściła lokal i nie zamieszkuje w nim z zamiarem pobytu stałego od lipca 2002 roku. Skarżąca odwołała się, podnosząc zarzuty o jednostronności postępowania i usprawiedliwionej nieobecności na rozprawie z powodu pobytu w szpitalu. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, powołując się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym nawet usprawiedliwiona przyczyna opuszczenia lokalu nie wyłącza wymeldowania, jeśli osoba nie podjęła środków prawnych do jego odzyskania. B.G. zaskarżyła decyzję do WSA, powtarzając argumenty. Podczas rozprawy przed WSA skarżąca zmieniła częściowo wyjaśnienia, twierdząc, że nie opuściła lokalu dobrowolnie i po powrocie ze szpitala nie mogła do niego wejść z powodu wymiany zamków. Sąd nie dał wiary tym wyjaśnieniom, uznając je za sprzeczne z wcześniejszym materiałem dowodowym. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami, organ badał przesłankę opuszczenia lokalu, która została spełniona. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa materialnego ani procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, dobrowolne opuszczenie lokalu i niepodjęcie środków prawnych zmierzających do przezwyciężenia przeszkód w korzystaniu z lokalu jest równoznaczne z opuszczeniem dotychczasowego miejsca pobytu bez wymeldowania, co uzasadnia decyzję o wymeldowaniu.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym nawet usprawiedliwiona przyczyna opuszczenia lokalu nie wyłącza możliwości wymeldowania, jeśli osoba nie podjęła działań prawnych w celu powrotu do lokalu. W analizowanej sprawie skarżąca nie podjęła takich działań, mimo możliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.e.l. art. 15 § ust. 2

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Po nowelizacji (Dz. U. z 2004 r nr 93 poz. 887) przesłanką jest opuszczenie lokalu i niedopełnienie obowiązku wymeldowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.e.l. art. 9 § ust. 2

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez TK (sygn. akt K 20/01).

przepisy wprowadzające art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. podlegają rozpoznaniu przez WSA.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dobrowolne opuszczenie lokalu przez skarżącą. Niepodjęcie przez skarżącą środków prawnych zmierzających do odzyskania posiadania lokalu. Ustalenie stanu faktycznego zgodnie z oświadczeniem skarżącej złożonym w toku postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Zarzut jednostronności postępowania administracyjnego. Zarzut braku możliwości udziału w rozprawie administracyjnej z powodu pobytu w szpitalu. Twierdzenie o nieopuszczeniu lokalu dobrowolnie i braku możliwości powrotu po pobycie w szpitalu z powodu wymiany zamków.

Godne uwagi sformułowania

stan taki jest równoznaczny z opuszczeniem dotychczasowego miejsca pobytu bez wymeldowania możliwa do przezwyciężenia w postępowaniu prawnym przyczyna opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, wynikająca z przeszkód faktycznych stosowanych przez najemcę (właściciela, osobę pozostałą w lokalu), nie wyłącza dopuszczalności zastosowania trybu wymeldowania wyjaśnieniom tym Sąd nie dał wiary, gdyż nie znajdują one potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i są z nim sprzeczne

Skład orzekający

Janusz Nowacki

przewodniczący

Irena Krzemieniewska

sprawozdawca

Małgorzata Łuczyńska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymeldowania, w szczególności znaczenia dobrowolnego opuszczenia lokalu i obowiązku podejmowania środków prawnych do jego odzyskania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego i faktycznego z lat 2002-2004. Po nowelizacji przepisów o ewidencji ludności w 2004 r. przesłanki wymeldowania uległy zmianie, choć ogólna zasada dotycząca opuszczenia lokalu pozostaje istotna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z wymeldowaniem i interpretacją pojęcia 'opuszczenia lokalu', co jest istotne dla prawników procesowych i administracyjnych.

Czy choroba lub konflikt rodzinny usprawiedliwiają opuszczenie mieszkania bez ryzyka wymeldowania?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 1885/02 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Irena Krzemieniewska /sprawozdawca/
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Małgorzata Łuczyńska
Symbol z opisem
605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ
Wojewoda
Sentencja
Dnia 30 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie NSA Irena Krzemieniewska (spr.), p. o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant sekretarz sądowy Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2004 roku na rozprawie przy udziale -- sprawy ze skargi B.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960), po rozpatrzeniu odwołania B. G. od decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta T. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania B. G. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu wyjaśniono, iż W. G. wniosła o wymeldowanie z lokalu, wnuczki B. G. wskazując, iż opuściła ona przedmiotowy lokal i nie zamieszkuje w nim z zamiarem pobytu stałego.
Organ pierwszej instancji w wydanej decyzji stwierdził, iż zgodnie z art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organy gminy wydają na wniosek strony lub z urzędu decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające potwierdziło, iż B. G. na skutek nieporozumień w rodzinie dobrowolnie opuściła lokal i co najmniej od lipca 2002 roku nie zamieszkuje w nim z zamiarem pobytu stałego.
W odwołaniu od powyższej decyzji B. G. wniosła o uchylenie w całości decyzji Prezydenta Miasta T. , bądź o jej zmianę, "jako wydanej niezgodnie z obowiązującym prawem". Zarzuciła, że ustalenia dokonane przez Wydział Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta w T. były jednostronne. Rozprawa administracyjna w dniu [...] odbyła się bez jej udziału. Wyjaśniła, że nie mogła podjąć żadnych środków prawnych umożliwiających jej powrót do lokalu, ponieważ przebywała w szpitalu. Dobrowolne opuszczenie mieszkania spowodowane było obawami o własne zdrowie. Zdaniem odwołującej, istniejące w sprawie dowody wskazują na to, iż nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dlatego wnosiła o uchylenie skarżonej decyzji.
Rozpatrując sprawę organ odwoławczy zważył co następuje:
Możliwość wymeldowania na wniosek osoby trzeciej mającej w tym interes prawny (strony) bądź z urzędu przewiduje art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ odwoławczy uznał za słuszne przyjęcie przez organ I instancji, że B. G. dobrowolnie opuściła przedmiotowy lokal i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, bowiem jak wynikało z materiału dowodowego nie zamieszkiwała ona w przedmiotowym lokalu i opuściła miejsce pobytu stałego bez wymeldowania. W uzasadnieniu organ wskazał również, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, że możliwa do przezwyciężenia w postępowaniu prawnym przyczyna opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, wynikająca z przeszkód faktycznych stosowanych przez najemcę (właściciela, osobę pozostałą w lokalu), nie wyłącza dopuszczalności zastosowania trybu wymeldowania ustanowionego w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jeżeli zatem osoba, której postępowanie dotyczy, nie podejmowała środków prawnych zmierzających do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i nie powróciła do mieszkania, to stan taki jest równoznaczny z opuszczeniem dotychczasowego miejsca pobytu bez wymeldowania (np. wyrok NSA z dnia 21.06.1991 r. III SA 395/91 - ONSA 1991 z. 3-4, poz. 65).
Ponadto organ stwierdził, iż podnoszony przez skarżącą fakt nieuczestniczenia w rozprawie administracyjnej w dniu [...] potwierdził się, ale jej usprawiedliwiona nieobecność nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia, albowiem już we wcześniejszych wyjaśnieniach sama zainteresowana potwierdziła fakt opuszczenia lokalu.
Powyższą decyzję B. G. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, powtarzając argumenty zawarte w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżąca poparła skargę i wyjaśniła, iż przedmiotowego lokalu nie opuściła dobrowolnie, była w nim aż do dnia kiedy poszła do szpitala to jest do dnia 15 sierpnia 2002 r.
Po powrocie ze szpitala nie mogła zamieszkać w tym lokalu, bo zamki zostały wymienione. Nie czyniła starań przed sądem powszechnym zmierzających do odzyskania posiadania. Skarżąca podniosła, iż babcia, była przeciwna ciąży skarżącej , bo uważała , że nie ma miejsca dla skarżącej z dzieckiem .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga nie jest zasadna .
Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.
Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi :
1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania
3/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego bądź prawa procesowego.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960) – w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji - organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.
Nowe miejsce pobytu skarżącej jest znane, organ więc winien był ustalić w postępowaniu czy w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki wymienione w pierwszej części przepisu, a więc czy skarżąca utraciła uprawnienia wymienione w art. 9 ust. 2 cyt. ustawy i czy opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego.
Nie budzi wątpliwości fakt, iż uprawnienia skarżącej były pochodne od uprawnień babci i skarżąca utraciła te uprawnienia w momencie opuszczenia lokalu i w sytuacji gdy babcia nie wyraziła zgody na zamieszkiwanie ze skarżącą. ( podobnie wyrok NSA z dnia 23 września 1999 r sygn. akt V SA 411/99 nie publikowany , wyrok NSA z dnia 23 września 1999 r. sygn. akt V SA 411/99 nie publikowany ).
W tym miejscu podnieść należy, iż w wyroku z dnia 27 maja 2002 r , wydanym w sprawie sygn. akt K 20/01 , którego sentencja została ogłoszona dnia 19 czerwca 2002 r. w Dz. U. nr 78 poz. 716 , Trybunał Konstytucyjny orzekł , że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001 r nr 87 poz. 960 ze zm. ) jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W ślad za tym wyrokiem zmianie uległa treść art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, którego treść aktualnie brzmi następująco: organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowo trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. ( zmiana opublikowana w Dz. U. z 2004 r nr 93 poz. 887 ).
Obecnie zatem organ administracji zobowiązany jest do badania jedynie przesłanki opuszczenia lokalu.
Fakt dobrowolnego opuszczenia lokalu przez skarżącą był bezsporny w toku postępowania administracyjnego.
Przesłuchana w dniu 14 sierpnia 2002 r w charakterze strony B. G. oświadczyła, iż na skutek nieporozumień z babcią od lipca zamieszkuje u rodziców. Stwierdziła także , iż rozważa podjęcie działań w zakresie żądania udostępnienia lokalu. Działań takich jednak skarżąca nie podjęła - jak to wyjaśniła podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
W wyroku z dnia 12 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 3078/00 ( nie publikowany ) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu.
Sąd w tym składzie w pełni podziela pogląd wyżej wyrażony.
Wprawdzie skarżąca zmieniła zdanie i podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym złożyła inne wyjaśnienia zarówno dotyczące terminu opuszczenia lokalu jak i okoliczności związanych z opuszczeniem lokalu, lecz wyjaśnieniom tym Sąd nie dał wiary, gdyż nie znajdują one potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i są z nim sprzeczne.
Zarzut skarżącej dotyczący braku zawiadomienia jej o rozprawie jest niezasadny, gdyż jak wynika z akt administracyjnych zawiadomienie o terminie rozprawy zostało doręczone przez awizo ( dowód : k- 12 akt administracyjnych , zawartość koperty wskazuje na fakt zawiadomienia o terminie rozprawy ).
Stan faktyczny w sprawie organ ustalił zgodnie z oświadczeniem złożonym przez skarżącą w dniu 14 sierpnia 2002 r. W toku postępowania administracyjnego skarżąca nie zmieniła treści złożonego oświadczenia.
Przyjąć zatem należy, iż organ prawidłowo ustalił, że przesłanka opuszczenia lokalu przez skarżącą została spełniona.
Skoro zatem obie przesłanki wynikające z art. 15 ust. 2 cyt. ustawy zostały spełnione zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa.
Pozostałe zarzuty skarżącej nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) skargę oddalił .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI