II SA/Lu 1094/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-03-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dodatek mieszkaniowyprawo lokatorskiezasób gminylokal socjalnylokal zamiennypostępowanie administracyjneobowiązek informacyjnystan faktycznyprawo do lokalu

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego z powodu naruszenia przez organy administracji zasad postępowania i niewyjaśnienia stanu faktycznego dotyczącego prawa skarżącej do lokalu socjalnego lub zamiennego.

Skarżąca A.W. domagała się przyznania dodatku mieszkaniowego, jednak organy administracji odmówiły, uznając, że nie spełnia ona przesłanki oczekiwania na lokal zamienny lub socjalny. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając dokładnie stanu faktycznego i prawnego dotyczącego uprawnień skarżącej do lokalu socjalnego lub zamiennego, mimo że skarżąca wskazywała na swoje starania w tym kierunku. Sąd podkreślił obowiązek organów informowania strony o okolicznościach mających wpływ na jej prawa.

Sprawa dotyczyła skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego. Podstawą odmowy było stwierdzenie, że dodatek przysługuje osobom zajmującym lokal bez tytułu prawnego, oczekującym na lokal zamienny lub socjalny, a skarżąca nie przedstawiła dowodu na takie oczekiwanie. Skarżąca podnosiła, że jej sytuacja jest wyjątkowa i powinny mieć zastosowanie zasady współżycia społecznego, a także kwestionowała stwierdzenie, że nie oczekuje na lokal zamienny lub socjalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał skargę za uzasadnioną, stwierdzając naruszenie przez organy administracyjne podstawowych zasad postępowania (art. 7-9 kpa) poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego oraz niezebranie wszystkich dowodów. Sąd wskazał na brak ustaleń dotyczących uprawnień skarżącej do lokalu zamiennego lub socjalnego, mimo że skarżąca w odwołaniu wspominała o staraniach o uzyskanie lokalu komunalnego. Organy nie zbadały, czy skarżącej przysługuje prawo do ubiegania się o lokal socjalny lub zamienny zgodnie z uchwałą Rady Miasta, ani nie pouczyły jej o tym obowiązku. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA podkreślające obowiązek organów informowania stron. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego uchylił decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nieprawidłowo odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego.

Uzasadnienie

Organ administracji dopuścił się naruszenia zasad postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając dokładnie stanu faktycznego i prawnego dotyczącego uprawnień skarżącej do lokalu zamiennego lub socjalnego, mimo że skarżąca wskazywała na swoje starania w tym kierunku. Organ nie zbadał również, czy skarżącej przysługuje prawo do ubiegania się o taki lokal, ani nie pouczył jej o tym obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.d.m. art. 2 § 1 pkt 5

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit.c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

Pomocnicze

u.o.p.l. art. 21

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Nakłada obowiązek uchwalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada udzielania informacji.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

p.w.p.p.s.a. art. 97 § 1

Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przejście spraw do właściwości sądów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracyjne dopuściły się naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego (art. 7-9 kpa) przez niewyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego i prawnego. Organy nie zebrały wszystkich niezbędnych dowodów oraz nie udzieliły skarżącej koniecznych informacji o okolicznościach, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. W decyzjach organów brak jest ustaleń faktycznych i prawnych dotyczących uprawnień skarżącej do lokalu zamiennego lub socjalnego (naruszenie art. 107 § 3 kpa). Organ II instancji nie zareagował na wzmiankę w odwołaniu o staraniach skarżącej o uzyskanie "lokalu komunalnego", czym naruszył zasadę z art. 9 kpa. Odpowiedź organu na skargę nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji.

Odrzucone argumenty

Stanowisko organów administracji o braku spełnienia przez skarżącą przesłanki oczekiwania na lokal zamienny lub socjalny.

Godne uwagi sformułowania

nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego i prawnego nie zebrały wszystkich niezbędnych dowodów nie udzieliły skarżącej koniecznych informacji obowiązek informowania strony przez organ administracji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków /art. 9 kpa/ ciąży na organach administracji państwowej zwłaszcza w sprawach, których okoliczności dają podstawę do wniosku, że strona pierwszy raz zetknęła się z takimi problemami faktycznymi i prawnymi. Odpowiedź organu administracji państwowej na skargę /art. 200 § 5 kpa/ nie może uzupełniać" zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie rozważań i ocen, które zgodnie z art. 107 § 3 kpa powinno zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne.

Skład orzekający

Jerzy Marcinowski

przewodniczący

Jadwiga Pastusiak

sprawozdawca

Maria Wieczorek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przez organy administracji zasad postępowania, w szczególności obowiązku wyjaśniania stanu faktycznego i prawnego oraz informowania stron, a także brak należytego uzasadnienia decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącej i przepisów dotyczących dodatków mieszkaniowych, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe błędy proceduralne popełniane przez organy administracji, które mogą prowadzić do uchylenia decyzji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do uchylenia decyzji – lekcja z prawa administracyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 1094/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-03-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jadwiga Pastusiak /sprawozdawca/
Jerzy Marcinowski /przewodniczący/
Maria Wieczorek
Symbol z opisem
621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2001 nr 71 poz 733
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.
Dz.U. 2001 nr 71 poz 734
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (spr.), Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2004 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...]. Nr [...], którą na podstawie art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. Nr 71 poz. 734/ odmówiono A. W. przyznania dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu decyzji podano, iż z przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych jednoznacznie wynika, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.
A. W. w lokalu przedmiotowym zamieszkuje od 12 lat. Prawo do lokalu przysługiwało konkubentowi skarżącej który zmarł [...] lipca 2001 r. natomiast ona tytułu prawnego do lokalu nie posiada.
Skarżąca nie przedstawiła dowodu potwierdzającego, iż jest osobą oczekującą na przysługujący jej lokal zamienny lub socjalny.
Powyższe uzasadniało odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego.
Decyzję powyższą zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. W., nie precyzując żądania skargi. Podnosiła, iż jej sytuacja jest wyjątkowa i powinny mieć zastosowanie do jej przypadku zasady współżycia społecznego. Nie zgadza się ze stwierdzeniem, że nie oczekuje na lokal zamienny lub socjalny.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie przyjmując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniosło, iż skarżąca ponieważ nie jest na liście osób oczekujących na lokal socjalny, to nie spełnia przesłanki z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych do przyznania jej dodatku mieszkaniowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uznać za uzasadnioną.
W toku postępowania w niniejszej sprawie organy administracyjne dopuściły się naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego wymienionych w art. 7-9 kpa przez to, że nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego i prawnego, nie zebrały wszystkich niezbędnych dowodów oraz nie udzieliły skarżącej koniecznych informacji o okolicznościach, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków.
W decyzjach organów obydwu instancji, z naruszeniem art. 107 § 3 kpa, brak jest ustaleń faktycznych i prawnych dotyczących uprawnień skarżącej do lokalu zamiennego lub socjalnego.
A. W. już w odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazywała, iż podjęła działania zmierzające do uzyskania lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, pisząc, iż "oczekuje na przysługujący lokal komunalny".
Organ II instancji nie poczynił w tym kierunku żadnych ustaleń pomimo, że ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego /Dz.U. Nr 71, poz. 733/ nie używa sformułowania "mieszkanie komunalne".
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 71, poz. 734/ w art. 2 ust. 1 pkt 5 wyraźnie określa, że dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem ust. 2 przysługuje osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny. Organ ten stwierdził jednak, iż A. W. nie przedstawiła dowodu, iż oczekuje na taki lokal. Z pisma kierowanego do skarżącej przez Zastępcę Prezydenta Miasta, a złożonego przy skardze wynika, iż Rada Miasta wypełniając obowiązki nałożone na nie przepisem art. 21 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowych, zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego uchwaliła zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy.
Organy obu instancji mając na uwadze powyższą uchwałę Rady Miasta nie poczyniły w sprawie żadnych ustaleń czy skarżącej przysługuje prawo do ubiegania się, o oddanie jej w najem lokalu socjalnego lub zamiennego. Nie została również pouczona ani przez organ samorządowy, ani przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze o obowiązku wykazania, iż przysługuje jej prawo do takiego lokalu. Okoliczności te mają istotny wpływ na ustalenie jej uprawnień będących przedmiotem postępowania administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r. sygn. akt III SA 729/84 /opubl. ONSA 1984/2/117/ wyjaśnił, iż obowiązek informowania strony przez organ administracji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków /art. 9 kpa/ ciąży na organach administracji państwowej zwłaszcza w sprawach, których okoliczności dają podstawę do wniosku, że strona pierwszy raz zetknęła się z takimi problemami faktycznymi i prawnymi.
Organ drugiej instancji nie zareagował na wzmiankę w odwołaniu o staraniach skarżącej o uzyskanie "lokalu komunalnego", czym naruszył zasadę zawartą w przepisie art. 9 kpa, a przez to mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dopiero w odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zajęło się oceną prawną ewentualnych uprawnień skarżącej do lokalu socjalnego. "Odpowiedź organu administracji państwowej na skargę /art. 200 § 5 kpa/ nie może uzupełniać" zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie rozważań i ocen, które zgodnie z art. 107 § 3 kpa powinno zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne.
Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 kwietnia 1992 r. /pub. ONSA 1992/2/45/, które w pełni ma zastosowanie do sprawy niniejszej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy powinien wnikliwie zbadać i rozważyć już zebrane dowody a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie, w kierunku wskazanym powyżej w uzasadnieniu.
Wobec tego, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego /art. 7-9, 107 § 3 i art. 136 kpa/ które miało istotny wpływ na wynik sprawy, zgodnie z art. 145 § 1 punkt 1 lit.c ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1271/ orzeczono jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia treść art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI