III SA/Łd 775/24

III SA/Łd 775/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Krawczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Anna Dębowska
Joanna Wyporska-Frankiewicz
Symbol z opisem
6121 Klasyfikacja gruntów
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1151
art. 2 pkt 12, art. 7d pkt 1 lit. a, art. 20 ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Dz.U. 2023 poz 1356
art. 13 ust 2, 3, 4, art. 20 ust. 2
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j)
Dz.U. 2012 poz 1246
§ 3, § 5 ust. 1 i 2, § 7 ust. 1, 2, 3, 4, § 8, § 9, § 10
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów.
Sentencja
Dnia 30 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi A. M. i P. M. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z dnia 19 sierpnia 2024 r. nr GiK-II.7221.55.2024.IM w przedmiocie odmowy ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 19 sierpnia 2024 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: ŁWINGiK lub organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania A. i P. M. (dalej: skarżący) od decyzji Starosty Radomszczańskiego (dalej: Starosta lub organ I instancji) z 6 czerwca 2024 r. o odmowie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów w działce nr 294 położonej w obrębie ewidencyjnym B. – J. gmina D. w zakresie użytków leśnych, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. Skarżący wystąpili do Starosty z wnioskiem o przeklasyfikowanie 0.05 ha gruntu leśnego znajdującego się działce nr 294, położonej w obrębie B. gmina D., na grunty rolne - w związku z otrzymaniem decyzji Starosty z 2 kwietnia 2024 r., wyrażającej zgodę na powyższą zmianę.
Starosta wniosek ten potraktował jako wniosek o przeprowadzenie ponownej klasyfikacji gruntów dla działki nr 294, położonej w obrębie B. – J. gmina D. W uzasadnieniu decyzji Starosty z 2 kwietnia 2024 r., wydanej na podstawie art. 13 ust. 2 i 3 pkt 2 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach, wskazano m.in., że "lustracja terenowa, przeprowadzona 14 marca 2024 r. potwierdziła zasadność wniosku: Fragment działki opisanej jako Ls jest wąską enklawą graniczącą z zabudowaniami siedliskowymi i gospodarczymi właścicieli, ich gruntami oraz drogą wiejską. Ten fragment lasu powoduje, iż nie ma możliwości bezpośredniego dojazdu do upraw rolniczych od drogi, jedyny dojazd jest drogą polną (około 500 m), chociaż działka zaczyna się przy samym gospodarstwie. Powierzchnia leśna pozbawiona jest drzewostanu ani nie służy produkcji leśnej".
W trakcie postępowania Starosta ustalił, że użytek leśny zlokalizowany na działce stanowi zwarty kompleks leśny z sąsiednimi działkami. Kompleks ten obejmuje powierzchnie około 2,60 ha. Gleboznawcza klasyfikacja gruntów dla obrębu B. – J. była przeprowadzona w 1964 r. i zatwierdzona przez Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej 21 listopada 1964 r. Operat klasyfikacyjny został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Radomsku pod numerem P. 1012.1965.18 (221.8-46/65).
Pismem z 13 maja 2024 r. Starosta wystąpił do Wydziału Ochrony Środowiska Rolnictwa i Leśnictwa w Starostwie Radomszczańskim m.in. o udzielenie informacji odnośnie do ww. działki z planu urządzania lasu. Wydział Ochrony Środowiska Rolnictwa i Leśnictwa w Starostwie Radomszczańskim przy piśmie z 15 maja 2024 r. przekazał wypis z Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu (obowiązującego od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2027 r.) dla spornej działki, zgodnie, z którym na działce nr 294 znajduje się Ls, oznaczenia pododdziału lbx: opis wydzielenia -drzew: gatunek Ol - olcha; wiek - 65 lat; bonitacja - II; powierzchnia zalesiona -0.0500 ha; wskazania gospodarcze dotyczące całej powierzchni 0.0500 ha - Rb Ib -100%, mel. agr. odn. Db, Ol, Js, Wz, KI; piel. Uproszczony plan urządzenia lasu dla obrębu B. – J. został zatwierdzony zarządzeniem nr 1/2018 Starosty z 2 stycznia 2018 r. W planie tym działka figuruje jako las (LsV o powierzchni 0.05 ha).
Decyzją z 6 czerwca 2024 r., Starosta orzekł o odmowie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów w działce nr 294 położonej w obrębie ewidencyjnym B. – J., gmina D. w zakresie użytków leśnych, z uwagi na to, że są one objęte uproszczonym planem urządzania lasu.
Skarżący wnieśli odwołanie od ww. decyzji. Podnieśli, że działka nr [A.] ma pow. 0,35 ha (użytek lasy - 0,05 ha, użytek grunty rolne 0,09 ha (RV), grunty rolne 0,21 ha ( RVI). Na działce tej prowadzą produkcję rolniczą. Wskazali, że w 2022 roku wystąpili do Urzędu Gminy D. o wycinkę drzew z tej powierzchni, ponieważ obszar ten był porośnięty olchą, która ze względu na swoją kruchość łamała się i notorycznie uszkadzała płoty skarżących. Zgodę na wycinkę drzew uzyskali. W 2024 roku dokonali wycinki drzew za zgodą lokalnego leśniczego zgodnie z planem wyrębu dla tych terenów. Ilość i jakość pozyskanego drewna potwierdziła nieprzydatność terenu do dalszego zalesiania, w związku z czym wystąpili do Wydziału Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego w Radomsku z wnioskiem o wyrażenie zgody na zamianę fragmentu lasu znajdującego się na działce na użytek rolny. Prośbę o zamianę lasu na grunt rolny motywowali przede wszystkim brakiem możliwości dojazdu do ich pól znajdujących się w dalszej części działki, a kolejne zalesianie tej powierzchni po wyrębie uniemożliwi dojazd do ww. gruntów. Dodatkowo wskazali, że od 2018 r. są właścicielami małego gospodarstwa rolnego położonego w obrębie B. - J. Działka nr [A.] planowana jest do zorganizowania poletek doświadczalno-pokazowych, ale brak do niej dojazdu uniemożliwia realizację tych planów. Starosta Radomszczański, decyzją z 2 kwietnia 2024 r., wyraził zgodę na zmianę lasu na użytek rolny fragmentu działki nr [A.].
Wskazaną na wstępie decyzją z 19 sierpnia 2024 r. ŁWINGiK utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 6 czerwca 2024 r.
Organ odwoławczy wskazał, że sposób oraz tryb prowadzenia, aktualizacji ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm.), dalej p.g.k, oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2024 r. poz. 219), dalej rozporządzenie. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 p.g.k. do zadań Służby Geodezyjnej i Kartograficznej należy organizowanie i finansowanie prac geodezyjnych i kartograficznych, w tym m. in. rejestracja stanów prawnych i faktycznych nieruchomości (kataster). Stosownie do art. 7d pkt 1 ustawy, do zadań starosty należy w szczególności prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym, prowadzenie dla obszaru powiatu m. in. ewidencji gruntów i budynków, w tym bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 oraz gleboznawczej klasyfikacji, gruntów. Jak stanowi art. 20 ust. 1 pkt 1 p.g.k. ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład, której wchodzą grunty. W myśl art. 20 ust. 3a p.g.k. ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia, regulującym zasady zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych, do użytków gruntowych lasy - Ls zalicza się grunty określone jako "las" w ustawie z 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2024 r. poz. 530).
Zasady i tryb przeprowadzania gleboznawczej klasyfikacji gruntów regulują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz.U z 2012 r. poz. 1246). Zgodnie z § 3 rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, klasyfikację przeprowadza starosta z urzędu, w przypadkach określonych w § 4 rozporządzenia, albo na wniosek właściciela lub innego władającego takimi gruntami. Przepis § 12 rozporządzenia stanowi, że klasyfikacja przeprowadzona na podstawie dotychczasowych przepisów zachowuje ważność.
Zasady zachowania, ochrony i powiększania zasobów leśnych oraz zasady gospodarki leśnej w powiązaniu z innymi elementami środowiska i z gospodarką narodową oraz zasady odpowiedzialności za naruszenie przepisów, określa ustawa o lasach. Stosownie do art. 3 ustawy o lasach, lasem w rozumieniu ustawy jest grunt:
1/ o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony:
a )przeznaczony do produkcji leśnej lub
b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo
c) wpisany do rejestru zabytków;
2/ związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.
Nadzór nad gospodarką leśną w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa, stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o lasach, sprawuje starosta.
Art. 6 pkt 1 ust. 6 ustawy o lasach stanowi, że plan urządzenia lasu to podstawowy dokument gospodarki leśnej opracowywany dla określonego obiektu, zawierający opis i ocenę stanu lasu oraz cele, zadania i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej.
Stosownie do art. 6 pkt 7 ustawy o lasach uproszczony plan urządzenia lasu to plan opracowywany dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny, zawierający skrócony opis lasu i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej.
W myśl art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów.
Zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy o lasach uproszczone plany urządzenia lasu, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, sporządza się dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa oraz dla lasów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.
Stosownie do art. 20 ust. 2 ustawy o lasach w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu.
Jak stanowi art. 23 ust. 1 ustawy o lasach, zmiana planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu może być dokonana aneksem, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4 oraz zachowaniem przepisów art. 22.
Organ II instancji podkreślił, że w niniejszej sprawie użytek leśny znajdujący się na działce nr [A.] położonej w obrębie ewidencyjnym B. – J., gmina D. stanowi zwarty kompleks leśny z sąsiednimi działkami obejmujący powierzchnie około 2,60 ha. Wykonana w 1964 roku gleboznawcza klasyfikacja gruntów dla obrębu B. – J. została zatwierdzona przez Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej 21 listopada 1964 r. Operat klasyfikacyjny został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w R. pod numerem P.[...].
Dla spornej działki został sporządzony Uproszczony Plan Urządzenia Lasu (obowiązujący od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2027 r.) i zatwierdzony zarządzeniem nr 1/2018 Starosty Radomszczańskiego z 2 stycznia 2018 r. Zgodnie z wypisem z Uproszczonego Planu Urządzania Lasu, w planie tym cześć gruntu spornej działki figuruje jako las (LsV o powierzchni 0.05 ha).
Jak wynika z uzasadnienia decyzji Starosty z 2 kwietnia 2024 r., pomimo wyrażenia zgody na zmianę lasu o powierzchni 0.05 ha znajdującego się na działce na użytek rolny na podstawie art. 13 ust. 2 i 3 pkt 2 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach, decyzja ta nie zwalnia właściciela z obowiązku przeklasyfikowania gruntu.
Organ podkreślił, że stosownie do art. 20 ust. 3a ustawy p.g.k. ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Natomiast art. 20 ust. 2 ustawy o lasach stanowi, że w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Plan urządzenia lasu stanowi podstawowy dokument gospodarki leśnej opracowywany dla określonego obiektu, zawierający opis i ocenę stanu lasu oraz cele, zadania i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej (art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy o lasach). Przepis art. 20 ust. 3a ustawy – p.g.k., jak i art. 20 ust. 2 ustawy o lasach, nakazuje uwzględnianie w ewidencji gruntów i budynków przepisów o asach. Natomiast wymóg zawarty w art. 20 ust. 2 ustawy o lasach nakazuje, aby w ewidencji gruntów uwzględniać ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasów. Z powyższego wynika, że plan urządzenia lasu jest dokumentem, który uprawnia do aktualizacji danych dotyczących granic i powierzchni lasów, co przesądza także o treści wpisów w ewidencji gruntów. Zmiany w ewidencji grantów i budynków nie mogą być więc dokonywane wbrew planom urządzania lasów. Plan urządzenia lasu zawiera nie tylko opis, ale także zestawienie powierzchni lasów i gruntów do zalesienia (art. 18 ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy o lasach).
Oznacza to, że dopóki w planie urządzenia lasu lub uproszczonym planie urządzenia lasu nie zostanie dokonana zmiana, o jakiej mowa w art. 23 ust. 1 ustawy o lasach, dopóty organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są uprawnione (w żadnym trybie) do dokonywania w prowadzonej przez siebie ewidencji zmian powierzchni i granic lasu, które nie odpowiadałyby ustaleniom planu urządzenia lasu lub ustaleniom uproszczonego planu urządzenia lasu.
W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zarzucili naruszenie:
1/ a) art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, przez co naruszono interes społeczny i słuszny interes skarżących;
b) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego, które nie budzi zaufania obywateli do organów państwa, w szczególności poprzez prowadzenie postępowania dowodowego w sposób wybiórczy z pominięciem okoliczności przemawiających na korzyść skarżących, przy całkowitym pominięciu argumentacji, w tym pominięciu znaczenia decyzji Starosty z 2 kwietnia 2024 r. oraz przyjęciu wadliwej wykładni rozumienia znaczenia uproszczonego planu urządzenia lasu, o którym mowa w art. 23 ustawy o lasach;
c) art. 81a k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia uzasadnionych wątpliwości powstałych w toku postępowania na korzyść skarżących;
d) art. 13 ust. 2 ustaw o lasach w zw. z art. 20 ust. 1, 3 i 3a p.g.k., poprzez jego wadliwe zastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów z uwagi na objęcie nieruchomości skarżących uproszczonym planem zagospodarowania lasu, w przypadku gdy w stanie faktycznym sprawy uproszczony plan zagospodarowania lasu nie ma zastosowania w kontekście decyzji z 2 kwietnia 2024 r. wydanej w oparciu o art. 13 ust. 2 ustawy o lasach i tym samym zmianie klasyfikacji gruntu leśnego na rolny;
e) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie - wyrażające się w utrzymaniu w mocy skarżonej decyzji, w sytuacji gdy istniały przesłanki do jej uchylenia
2/ błąd w ustaleniach faktycznych sprawy polegający na wadliwym przyjęciu, że skarżący podlegają pod reżim przepisów nakazujących dokonanie zmiany uproszczonego planu zagospodarowania lasu w przypadku, gdy na mocy decyzji Starosty z 2 kwietnia 2024 r., mającej charakter uznaniowy i co więcej wyjątkowy, dokonano zmiany lasu na użytek rolny fragmentu działki oznaczonej nr 294 o pow. 0,05 ha, która to decyzja stanowi podstawę do zmiany kwalifikacji gruntu leśnego na rolny w prowadzonej przez Starostwo Powiatowe ewidencji, a treść art. 23 ust. 1 ustawy o lasach odnosi się do sytuacji w której pozyskiwane jest drewno z lasu.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i tym samym przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie wydanie decyzji reformatoryjnej zgodnie z wnioskiem skarżących, a także o zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Starosta w obrębie jednego urzędu wydaje dwie sprzeczne ze sobą decyzje, z której to ta wadliwa następnie utrzymywana jest w mocy przez organ drugiej instancji. Starosta, podzielając argumentację skarżących, wydał w sprawie decyzję z 2 kwietnia 2024 r., mającą charakter ściśle uznaniowy i co więcej wyjątkowy i dokonał zmiany przeznaczenia lasu na użytek rolny fragmentu działki oznaczonej nr 294 o pow 0,05 ha, która to decyzja stanowi ścisłą podstawę do zmiany kwalifikacji gruntu leśnego na rolny w prowadzonej przez Starostwo Powiatowe ewidencji. Decyzja ta wyłącza zatem nieruchomość, której przeznaczenie zostało zmienione - z uproszczonego planu urządzenia lasu. Okoliczność ta powoduje, że skarżący nie są zobowiązani i nie podlegają obowiązkowi wprowadzenia aneksu do uproszczonego planu zagospodarowania lasu, bowiem sama decyzja wyłącza określoną w niej działkę w z powyższego planu, a zamiarem skarżących nie jest pozyskiwanie drewna.
Tym samym zmiana i dokonanie odpowiedniego wpisu w ewidencji winno odbyć się na podstawie decyzji z 2 kwietnia 2024 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja ŁWINGiK z 19 sierpnia 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty z 6 czerwca 2024 r. o odmowie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów w działce nr [A.] położonej w obrębie ewidencyjnym B. – J., gmina D. w zakresie użytków leśnych. Wnioskowana przez skarżących zmiana miałby polegać na przekwalifikowaniu 0,05 ha gruntu leśnego znajdującego się na działce nr [A.] na grunty rolne – w związku z decyzją Starosty z 2 kwietnia 2024 r. o wyrażeniu zgody na rolne użytkowanie tego właśnie fragmentu lasu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne (p.g.k.) w związku z przepisami ustawy o lasach.
Zgodnie z art. 7d pkt 1 lit. a) tiret trzecie p.g.k. do zadań starosty należy w szczególności prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym prowadzenie dla obszaru powiatu gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Przepis art. 20 ust. 1 pkt 1 p.g.k. określa, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty.
Zważywszy, że w niniejszej sprawie skarżący wystąpili z wnioskiem o przeprowadzenie klasyfikacji gleboznawczej gruntów, wskazać należy, że zgodnie z art. 20 ust. 3 p.g.k. grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów. Przepis art. 2 pkt 12 p.g.k. zawiera legalną definicję pojęcia "gleboznawczej klasyfikacji gruntów" określając, że rozumie się przez nią podział gleb na klasy bonitacyjne ze względu na ich jakość produkcyjną, ustaloną na podstawie cech genetycznych gleb. Zgodnie z art. 20 ust. 3 p.g.k. grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów. Przy czym przepis art. 20 ust. 3a p.g.k. zastrzega, że ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach.
Zagadnienia dotyczące sposobu i trybu sporządzania gleboznawczej klasyfikacji gruntów zostały - w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 26 ust. 1 p.g.k. – uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz.U. z 2012 r. poz. 1246). W myśl § 3 tego rozporządzenia klasyfikację przeprowadza starosta z urzędu albo na wniosek właściciela gruntów podlegających klasyfikacji albo innego władającego takimi gruntami wykazanego w ewidencji gruntów i budynków. Przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia stanowi zaś, że przeprowadzenie klasyfikacji obejmuje:
1) analizę niezbędnych materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny;
2) przeprowadzenie czynności klasyfikacyjnych w terenie;
3) sporządzenie projektu ustalenia klasyfikacji;
4) rozpatrzenie zastrzeżeń do projektu klasyfikacji;
5) wydanie decyzji o ustaleniu klasyfikacji.
Czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, przeprowadza osoba upoważniona przez starostę, zwana dalej "klasyfikatorem" (§ 5 ust. 2 rozporządzenia). Przepis § 7 ust. 1 rozporządzenia określa, że przeprowadzenie czynności klasyfikacyjnych w terenie obejmuje:
1) sporządzenie opisu fizjograficznego;
2) ustalenie zasięgu gruntów podlegających klasyfikacji;
3) badanie profili glebowych, w tym określenie uziarnienia w ich poszczególnych poziomach genetycznych oraz szczegółowe określenie na mapie ewidencyjnej miejsca przeprowadzania tych badań;
4) ustalenie rodzaju zbiorowisk roślinnych na łąkach trwałych i pastwiskach trwałych;
5) ustalenie typu siedliskowego lasu, jego drzewostanu, podszycia i runa na gruntach leśnych;
6) ustalenie rodzaju i gęstości zadrzewień i zakrzewień gruntów zadrzewionych i zakrzewionych;
7) zaliczenie gruntów do odpowiedniego typu, rodzaju i gatunku gleby, rodzaju użytku gruntowego oraz klasy bonitacyjnej;
8) ustalenie zasięgu konturów typów gleb oraz klas bonitacyjnych.
Do przeprowadzenia czynności klasyfikacyjnych w terenie wykorzystuje się kopię mapy ewidencyjnej (§ 7 ust. 2 rozporządzenia). Czynności klasyfikacyjne w terenie klasyfikator przeprowadza w obecności właścicieli (§ 7 ust. 3). Przy czym niestawiennictwo któregokolwiek z właścicieli nie wstrzymuje przeprowadzenia czynności klasyfikacyjnych w terenie (§ 7 ust. 4). Stosownie do § 8 ust. 1 po przeprowadzeniu czynności klasyfikacyjnych w terenie klasyfikator opracowuje projekt ustalenia klasyfikacji. Projekt ten podlega wyłożeniu do publicznego wglądu (§ 9) i można do niego zgłaszać zastrzeżenia (§ 10).
W niniejszej sprawie skarżący zwrócili się do Starosty o przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów części działki nr [A.], obr. B. – J., gmina D. - zmiana miałby polegać na przekwalifikowaniu 0,05 ha gruntu leśnego znajdującego się na działce nr [A.] na grunty rolne – w związku z decyzją Starosty z 2 kwietnia 2024 r. o wyrażeniu zgody na rolne użytkowanie tego właśnie fragmentu lasu.
Jednakże w ocenie Sądu, organy zasadnie uznały, że kluczowa w niniejszej sprawie jest norma zawarta w art. 20 ust. 3a p.g.k., z której wynika obowiązek prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, z uwzględnieniem przepisów o lasach. Przepis art. 20 ust. 2 ustawy o lasach stanowi zaś, że w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu.
Ostatnio powołany przepis jasno formułuje obowiązek uwzględniania ustaleń planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że regulacje art. 20 ust. 2 ustawy o lasach i art. 20 ust. 3a p.g.k. ustalają wzajemne relacje, jakie zachodzą pomiędzy pojęciem lasu w ewidencji gruntów i budynków, a lasem w ustawie o lasach (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 2022 r., I OSK 28/21). Dopóki dany teren ujęty jest w planie urządzenia lasu lub uproszczonym planie urządzenia lasu jako las, dopóty nie jest dopuszczalna zmiana w innym postępowaniu ewidencyjnym określenia rodzaju użytku gruntowego na inny, niż las (por. wyroki NSA: z 6 września 2024 r., I OSK 881/23; z 11 maja 2022 r., I OSK 1369/21; z 9 listopada 2021 r., I OSK 4442/18).
W niniejszej sprawie organy wykazały, że działka nr 240 w obr. B. – J., gmina D. objęta jest aktualnym uproszczonym planem urządzenia lasu (obowiązujący od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2027 r.), zatwierdzonym zarządzeniem nr 1/2018 Starosty Radomszczańskiego z 2 stycznia 2018 r. Zgodnie z wypisem z Uproszczonego Planu Urządzania Lasu, w planie tym cześć gruntu spornej działki figuruje jako las (LsV o powierzchni 0.05 ha)
Zatem organy zasadnie odmówiły ustalenia aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów części działki nr 294, mimo pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Starosty Radomszczańskiego z 2 kwietnia 2024 r. zezwalającej na zmianę użytkowania gruntu leśnego na grunt rolny.
Wobec treści art. 20 ust. 3a p.g.k. w zw. z art. 20 ust. 2 ustawy o lasach niedopuszczalne było bowiem zignorowanie zapisów aktualnie obowiązującego uproszczonego plany urządzenia lasu, który przewiduje, że działka nr 294 stanowi las.
Jednocześnie, odnośnie argumentacji skarżących, że doszło do naruszenia art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, Sąd wyjaśnia, że przepis ten nie mógł znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie.
Wprawdzie, w myśl art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów, niemniej zmiany tej, jak wynika z art. 13 ust. 3, w stosunku do lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, dokonuje starosta wydając na wniosek właściciela lasu odrębną decyzję. Stanowi ona odrębną decyzję od decyzji wydawanej w przedmiocie ustalenia aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów, o której mowa w art. 20 ust. 1 i 3 p.g.k. w zw. z § 3 i § 11 rozporządzenia, co oznacza, że Starosta nie mógł w niniejszej sprawie dokonać zmiany lasu na użytek rolny na podstawie art. 13 ust. 2 i 4 ustawy o lasach.
Ponadto Sąd stwierdza, że skoro przedmiotowa działka objęta jest uproszczonym planem urządzenia lasu jego zmiana dopuszczalna była i jest w trybie art. 23 ustawy o lasach Przepis ten w ust. 1 stanowi, że zmiana planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu może być dokonana aneksem, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4 oraz zachowaniem przepisów art. 22. Jak wskazuje się w orzecznictwie, jeśli skarżący kwestionuje uproszczony plan urządzenia jego lasu, to powinien ubiegać się o jego zmianę w odpowiednim trybie, przewidzianym prawem, a konkretnie przepisami art. 18, art. 21, art. 22 i art. 23 ust. 1 ustawy o lasach. Bez zmiany takiego planu skarżący nie może zlikwidować całkowicie dotychczasowego drzewostanu w swoim lesie i podjąć ewentualną przebudowę drzewostanu (wyrok NSA z 25 lutego 2002 r., II SA 3073/00). Tym samym chcąc doprowadzić do zmiany uproszczonego planu urządzenia lasu, właściciel lasu powinien zwrócić się o to do Starosty, który uznawszy proponowaną zmianę za zasadną zobowiązany jest przed jej zatwierdzeniem stosownym aneksem uzyskać opinię właściwego terytorialnie nadleśniczego, któremu przysługuje prawo zgłoszenia zastrzeżeń (art. 22 ust. 2 i 3 ustawy o lasach). Plan urządzenia lasu (w tym również uproszczony plan urządzania lasu) jest jedynym dokumentem, na podstawie którego mogą być aktualizowane dane dotyczące granic i powierzchni lasów leżących na terenie objętym tym planem (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2021 r., I OSK 1901/20).
Wobec powyższego, zważywszy, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji nadal obowiązywał uproszczony plan urządzenia lasu, który uznawał działkę nr 294 za las, organy orzekające zobowiązane były okoliczność tę uwzględnić i odmówić aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów.
Zatem niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia organ odwoławczy przepisów postępowania: art. 7, art. 8, art. 81a oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.. Skoro organ wykazał, że działka nr [...] - jako las - objęta jest uproszczonym planem urządzenia lasu, wystarczające było wyjaśnienie na tle regulacji art. 20 ust. 3a p.g.k. w zw. z art. 20 ust. 2 ustawy o lasach związania w niniejszej sprawie postanowieniami tegoż planu. Wynika z tego bowiem, że niedopuszczalna jest aktualizacja klasyfikacji gleboznawczej gruntów objętych uproszczonym planem urządzenia lasu i uznanych w nim za las. Zdaniem sądu, materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony i zbadany w sposób wyczerpujący, podjęto wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., tj. zawiera wskazanie faktów i dowodów, na których organ się oparł oraz przytoczenie i wyjaśnienie przepisów mających zastosowanie w sprawie. Prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie decyzji ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., na mocy której organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Z tego obowiązku organ wywiązał się w sposób należyty.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
ak