III SA/Łd 763/22

III SA/Łd 763/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Małgorzata Kowalska
Monika Krzyżaniak /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Dańczak
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GZ 218/23 - Postanowienie NSA z 2023-08-29
I GZ 219/23 - Postanowienie NSA z 2023-08-29
I GZ 398/23 - Postanowienie NSA z 2024-01-24
I GZ 316/23 - Postanowienie NSA z 2023-10-27
I GZ 317/23 - Postanowienie NSA z 2023-10-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 1a pkt 2, art. 29, art. 33 ust. 1, art. 54, art. 53, art. 67 par. 2 i 2a, art. 26e par. 1, 2, 3 i 4, art. 80 par. 1 i 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151, art. 119 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Dnia 30 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Dańczak Sędzia WSA Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 8 września 2022 roku numer: UNP 1001-22-100714 znak sprawy: 1001-IEE-2.711.129.2022.2.KJR w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 8 września 2022 r., znak 1001-IEE-2.711.129.2022.2.KJR, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie z 13.07.2022 r. nr 1017-SEE.711.1903.2022.5 UNP 1001-22-066078, którym Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim oddalił, jako nieuzasadnioną, skargę S. N. na czynność egzekucyjną, polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A. Bank [...] S.A. zawiadomieniem z 20.05.2022 r. nr 1017-SEE.711.52957746.2022.l.MAJANN, w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że 09.05.2022 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wystawił na S. N. tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący zaległość z tytułu zwrotu kosztów świadczenia, która wynika z decyzji z 21.02.2022 r. nr 84/05/2022/KL. Następnie wierzyciel skierował ww. tytuł wykonawczy do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim, w celu jego realizacji na drodze postępowania egzekucyjnego w administracji.
Naczelnik US w Piotrkowie Trybunalskim skierował - przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego - zawiadomienia z 20.05.2022 r. o zajęciu wierzytelności S. N. z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego odpowiednio w Banku [...] S.A. i A. Bank [...] S.A.
Zajęcie w Banku [...] S.A. okazało się nieskuteczne, ponieważ 20.05.2022 r. Bank poinformował, że nie prowadzi dla strony rachunku bankowego.
A. Bank Polska S.A. otrzymał to zawiadomienie 20.05.2022 r. i w tym samym dniu poinformował, że zajęcie nie może być zrealizowane, ponieważ na rachunku bankowym strony brak jest środków pieniężnych.
Wydruki ww. zawiadomień wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...] zostały stronie doręczone 09.06.2022 r.
W dniu 10.06.2022 r. S. N. złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim pismo, zatytułowane: "Skargi i zarzuty na zajęcie z dnia 20 maja 2022 r.", powołując w nim art. 54 i art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i zażądał uchylenia egzekucji ze względu na nieistnienie zobowiązania. Skarżący stwierdził, że tytuł wykonawczy nie jest żadnym dowodem na istnienie długu, a wykonywane czynności nie są egzekucją, tylko kradzieżą. Strona podniosła również, że składa skargę na Naczelnika Urzędu Skarbowego za naruszenie RODO, ponieważ RODO nie można używać do dokonywania kradzieży. W dalszej części pisma podniósł, że w tytule wykonawczym brak jest orzeczenia stwierdzającego "rzekomą wierzytelność" i brak jest podstawy prawnej działania zarówno NFZ, jak i urzędu skarbowego. W końcowej części wystąpienia skarżący wskazał, że domaga się "odszkodowania w wysokości 800 bln CHF (osiemset bilionów franków szwajcarskich) (...) i tyle samo zadośćuczynienia od NFZ, urzędu skarbowego i Naczelnika urzędu skarbowego wspólnie i solidarnie".
Po otrzymaniu pisma z 10.06.2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim:
• przy piśmie z 21.06.2022 r. nr 1017-SEE.711.1903.2022.2 UNP 1017-22-059590, przekazał ww. wystąpienie - w części zawierającej zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej zgłoszony na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia, w celu wydania przez wierzyciela postanowienia w zakresie zgłoszonego zarzutu,
• postanowieniem z 21.06.2022 r. nr 1017-SEE.711.1903.2022.4 UNP: 1017-22-059751 zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], do czasu zawiadomienia organu egzekucyjnego o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie zarzutu,
• postanowieniem z 21.06.2022 r. nr 1017-SEE.711.1903.2022.3 UNP 1017-22-059684 zwrócił stronie podanie z 10.06.2022 r. w części dotyczącej żądania "odszkodowania w wysokości 800 bln CHF (osiemset bilionów franków szwajcarskich) (...) i tyle samo zadośćuczynienia od NFZ, urzędu skarbowego i Naczelnika urzędu skarbowego wspólnie i solidarnie",
• postanowieniem z 13.07.2022 r. nr 1017-SEE.711.1903.2022.5 UNP 1001-22-066078, oddalił, jako nieuzasadnioną, zawartą w piśmie z 10.06.2022 r. skargę na czynność egzekucyjną, polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A. Bank [...] SA zawiadomieniem z 20.05.2022 r. nr 1017-SEE.711.52957746.2022.1.MAJANN.
W zażaleniu na postanowienie organu z 13.07.2022 r. nr 1017-SEE.711.1903.2022.5 UNP 1001-22-066078, skarżący podtrzymał twierdzenie o nieistnieniu obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr [...], podnosząc, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim nie wskazał prawomocnego wyroku, który stwierdzałby istnienie wysokość długu. W ocenie strony, tytuł wykonawczy można wystawić tylko na podstawie prawomocnego wyrok sądu, który orzeka o istnieniu zaległości. Według skarżącego z art. 824 § 1 ust. 5 ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, wyraźnie wynika, że naczelnik ma obowiązek wykazać istnienie takiego wyroku. Ponadto skarżący stwierdził, że przytoczony przez organ egzekucyjny art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wyraźnie nakazuje zweryfikować dopuszczalność egzekucji, w tym istnienie prawomocnego wyroku stwierdzającego istnienie długu. Badanie istnienia wyroku nie jest tożsame z badaniem jego zasadności. Podniósł, że tytuł wykonawczy zawiera w treści "odnośnik do roszczenia (...) NFZ", nie zawiera wyroku sądu, który stwierdza istnienie długu, a tym samym naruszony został art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W końcowej części zażalenia skarżący powtórzył żądanie "odszkodowania w wysokości 800 bln CHF (osiemset bilionów franków szwajcarskich) (...) i tyle samo zadośćuczynienia od NFZ, urzędu skarbowego i Naczelnika urzędu skarbowego wspólnie i solidarnie".
Organ II instancji odnosząc się do wniesionego przez skarżącego zażalenia, wyjaśnił, że regulacje związane ze skargą na czynność egzekucyjną zawarte zostały w art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.).
W analizowanej sprawie organ egzekucyjny zawiadomieniem z 20.05.2022 r. zajął wierzytelność strony z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A. Bank [...] S.A. W piśmie z 10.06.2022 r. skarżący złożył m.in. skargę na czynność egzekucyjną.
W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny doręczył zawiadomienie z 20.05.2022 r. nr 1017-SEE.711.52957746.2022.1.MAJANN o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego dłużnikowi zajętej wierzytelności, tj. [...] Bank Polska S.A. w dniu 20.05.2022 r., przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego. Wydruk ww. zawiadomienia oraz odpis tytułu wykonawczego nr [...] został doręczony zobowiązanemu 09.06.2022 r. Analizowana czynność egzekucyjna została więc dokonana z zachowaniem dyspozycji powołanych wyżej przepisów art. 80 § 1 i § 3 u.p.e.a. Przepisy, które dotyczą obowiązkowych elementów, jakie powinno zawierać zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności (w tym sporządzone w postaci elektronicznej), zostały zawarte w art. 67 § 2 - 67 § 2a oraz w art. 26e § 1 i art. 26e § 2 u.p.e.a. Wydruk pisma, sporządzonego przez organ egzekucyjny w postaci elektronicznej, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (art. 26e § 3 u.p.e.a.). Doręczenie wydruku ww. pisma, uznaje się za doręczenie tego pisma lub jego odpisu (art. 26e § 4 u.p.e.a.).
Organ wyjaśnił, że w sprawie nie stwierdzono uchybień formalnych w zaskarżonej czynności organu egzekucyjnego. Sporządzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim zawiadomienie o zajęciu z 20.05.2022 r. spełnia wymogi, które są określone dla tego rodzaju dokumentów w powołanych powyżej przepisach prawa. Zatem, zaskarżona czynność egzekucyjna w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A. Bank [...] S.A. zawiadomieniem z 20.05.2022 r. nr 1017-SEE.711.52957746.2022. 1.MAJANN została dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Tym samym w ocenie organu II instancji, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim w zaskarżonym postanowieniu z 13.07.2022 r. nr 1017-SEE.711.1903.2022.5 UNP 1017-22-066078 prawidłowo uznał skargę strony na czynność egzekucyjną za nieuzasadnioną.
Organ II instancji stwierdził, że w skardze z 10.06.2022 r. i w rozpatrywanym zażaleniu z 2.08.2022 r. skarżący nie przedstawił zarzutów wobec zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Podniesiona przez stronę argumentacja odnosi się do kwestii nieistnienia egzekwowanego obowiązku, ze względu na brak prawomocnego wyroku sądu, który by ten obowiązek stwierdzał oraz dotyczy żądania odszkodowania. Organ wyjaśnił, że tego rodzaju argumentacja wykracza poza zakres przedmiotowy skargi na czynność egzekucyjną. W ramach skargi na czynność egzekucyjną skarżący może kwestionować zbytnią uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego oraz kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności.
Z całokształtu uregulowań w zakresie środków zaskarżania w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika natomiast, że skarga, która została wniesiona w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a., nie przysługuje na czynności egzekucyjne o charakterze procesowym, w stosunku do których ustawodawca przewidział inne środki zaskarżenia, jak np. zarzuty, zażalenia na postanowienia lub wniesienie pozwu do sądu. Skarga, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a., dotyczy samych czynności wykonawczych postępowania egzekucyjnego.
Wobec powyższego organ II instancji stwierdził, że ani zastrzeżenia co do istnienia obowiązku, ani żądanie odszkodowania, nie mogą podlegać ocenie w postępowaniu w sprawie skargi na czynność egzekucyjną. Kwestia nieistnienia obowiązku może być natomiast podniesiona w ramach innego środka zaskarżenia, jakim są zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjny, które skarżący złożył
w piśmie z 10.06.2022 r. i które podlegają rozpatrzeniu w odrębnym trybie przez wierzyciela - Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Ponadto kwestia żądania odszkodowania (podnoszona też na etapie pisma 10.06.2022 r. zawierającego m.in. skargę na czynność egzekucyjną) również została przez organ egzekucyjny załatwiona w innym trybie - postanowieniem z 21.06.2022 r. nr 1017-SEE.711. 1903.2022.3 UNP 1017-22-059684.
Organ nie zgodził się także z argumentacją z zażalenia z 02.08.2022 r., że wskazany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim art. 29 § 1 u.p.e.a. nakazuje, aby w ramach zbadania dopuszczalności egzekucji organ egzekucyjny zbadał "istnienie prawomocnego wyroku stwierdzającego istnienie długu". Stosownie bowiem do art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej i nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Powyższy przepis nie nakazuje organowi egzekucyjnemu i nie uprawnia go do zweryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji. W ramach badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej organ egzekucyjny ustala, czy obowiązek podlega egzekucji administracyjnej, czy tytuł wykonawczy został wystawiony przez uprawniony podmiot, czy konkretny organ egzekucyjny jest właściwy do egzekucji obowiązku określonego w tytule wykonawczym oraz czy osoba wskazana w tytule wykonawczym jako zobowiązany, podlega orzecznictwu polskich organów administracyjnych. Badanie to ma zatem charakter czysto formalny.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 8 września 2022 r. S. N. podkreślił, iż zarzecza wszystkim twierdzeniom organu. Wskazał, że nie istnieją "samozwańcze" tytuły egzekucyjne, a urzędnicy nie wykonują żadnych czynności administracyjnych, tylko dokonują kradzieży, co jest przestępstwem. Zdaniem skarżącego, w związku z powyższym przepisy administracyjne i cywilne nie mają zastosowania. S. N. zaznaczył, iż Konstytucja jednoznacznie wskazuje, że wszyscy są równi wobec prawa i dlatego on ma prawo domagać się bezpośrednio odszkodowania od przestępców. Dodał, że przez łamanie prawa przez sąd, urzędników, lekarzy i pielęgniarki nie jest w stanie prowadzić działalności gospodarczej ani inwestować utraconych pieniędzy i dlatego domaga się "odszkodowania w wysokości 8 biliardów franków szwajcarskich od każdego urzędnika w Polsce, każdego lekarza i każdej pielęgniarki w Polsce odszkodowania i tyle samo zadośćuczynienia".
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, zwanej dalej "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia, gdy zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim o oddaleniu skargi S. N. na czynność egzekucyjną, polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A. Bank [...] S.A. w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną rozumienie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Środki egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych zostały zdefiniowane w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a. Wśród tych środków egzekucyjnych znajduje się między innymi egzekucja z rachunków bankowych. Zatem do czynności egzekucyjnych zalicza się wszelkie czynności zajęcia prawa majątkowego zobowiązanego, takie jak np. zajęcie wynagrodzenia, renty, rachunku bankowego bądź innej wierzytelności pieniężnej, a także zajęcia ruchomości lub nieruchomości oraz dalsze czynności związane z realizacją tych środków egzekucyjnych, takie jak np. odebranie zajętych ruchomości bądź ich licytacja.
Podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 54 u.p.e.a. W myśl § 1 tej normy prawnej, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Zgodnie z art. 54 § 3 u.p.e.a. skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez tenże organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej (w niniejszej sprawie - zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego - art. 80 u.p.e.a.) zmierzającej do zastosowania lub zrealizowania określonego środka egzekucyjnego.
W niniejszej sprawie organ II instancji prawidłowo stwierdził, że skarga na czynność egzekucyjną została wniesiona z zachowaniem terminu o którym mowa w art. 54 § 3 u.p.e.a. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zostało doręczone skarżącemu 9 czerwca 2022r. Skarga została natomiast złożona przez skarżącego w dniu 10 czerwca 2022 r. w piśmie zatytułowanym "Skargi i zarzuty na zajęcie z dnia 20 maja 2022 r.", a zatem termin do jej wniesienia został zachowany.
Organ w zaskarżonym postanowieniu trafnie zauważył również, że w trybie art. 54 u.p.e.a. ocenie mogą podlegać tylko czynności egzekucyjne podejmowane przez organ egzekucyjny, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Stosownie do art. 54 u.p.e.a. w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Nie można natomiast podnosić zarzutów, które są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się, że skarga z art. 54 u.p.e.a. nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji) albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu (por. R. Hauser i Z. Leoński - Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Warszawa 1992 r. s. 84.; wyrok NSA z 17 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 827/99, LEX nr 43032; wyrok NSA z 12 stycznia 1999 r. sygn. akt III SA 4503/97, ONSA 2000/1/20, wyrok NSA z 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; wyrok NSA z 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; wyrok NSA z 24 października 2014 r., II GSK 1377/13 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych www. orzeczenia.nsa.gov.pl- dalej CBOSA). Nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (wyrok NSA z 2 kwietnia 2015 r., II FSK 749/13 LEX nr 1774551). W postępowaniu skargowym, w oparciu o art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyroki NSA: z 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; z 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; z 24 października 2014 r., II GSK 1377/13, z 5 marca 2015 r. II FSK 290/13 - dostępne w CBOSA).
W świetle powyższych rozważań sąd zauważa, że zarzuty skargi w istocie nie kwestionują poprawności przeprowadzonej przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnej. Strona w swojej skardze na czynność egzekucyjną kwestionuje istnienie swojego obowiązku stwierdzonego w tytule wykonawczym. Powyższe okoliczności mogą jednak podlegać kontroli w ramach postępowania w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. i nie mogą stanowić podstawy skargi na czynność egzekucyjną w oparciu o art. 54 u.p.e.a. Jak wynika z akt sprawy, okoliczność nieistnienia obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym została podniesiona przez skarżącego w drodze zarzutu, który został przekazany do rozstrzygnięcia w odrębnym trybie przez wierzyciela – Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Kwestia żądania odszkodowania również została przez organ załatwiona w innym trybie, tj. postanowieniem z 21 czerwca 2022 r.
Organ egzekucyjny rozpoznając sprawę w postępowaniu w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne nie posiada zatem uprawnienia do rozstrzygania zarzutu nieistnienia obowiązku. Z uwagi na powyższe, zamierzonego rezultatu nie mógł osiągnąć zarzut skargi wskazujący na naruszenie art. 33 ust. 1 pkt 1 u.p.e.a.
W ocenie sądu, organy obu instancji w ramach prowadzonego postępowania w trybie art. 54 u.p.e.a. prawidłowo oceniły sposób i formę dokonania przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego skarżącego. Sposób dokonania tej czynności odpowiada bowiem uregulowaniom zawartym w art. 80 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. Natomiast zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (art. 80 § 2u.p.e.a.). Stosownie zaś do art. 80 § 3 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.
Biorąc pod uwagę brzmienie powyższych przepisów, zdaniem sądu, organy obu instancji trafnie uznały, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, dokonane zawiadomieniami było prawidłowe. Jak wynika z akt sprawy zawiadomienia o zajęciu zostały sporządzone w wersji elektronicznej i zostały doręczone Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim na pośrednictwem platformy ePUAP, a więc przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, natomiast do Banku zawiadomienia doręcza się za pośrednictwem systemu teleinformatycznego Ognivo. Zobowiązanemu doręcza się natomiast wydruk takiego zawiadomienia sporządzonego w wersji elektronicznej, który, jak wynika z akt sprawy, został odebrany przez stronę 9 czerwca 2022 r. Taki wydruk odzwierciedla treść zawiadomienia i zawiera informacje o sporządzeniu pisma w postaci elektronicznej oraz opatrzeniu pisma kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem zaufanym lub podpisem osobistym, zaawansowaną pieczęcią elektroniczną, albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną. Organ II instancji słusznie stwierdził, że wystawione zawiadomienia spełniają wymogi wskazane w art. 67 u.p.e.a. Doręczenie odpisu zawiadomienia o zajęciu, jak i odpisu tytułu wykonawczego należało zatem uznać za zgodne z prawem.
Jak stanowi art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu. Z jego treści wynika więc jednoznacznie, iż zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane wyłącznie z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, natomiast doręczenie odpisu zawiadomienia o zajęciu zobowiązanemu, o czym świadczy z kolei § 3 tego artykułu, ma tylko charakter informacyjny i nie wywołuje żadnego skutku prawnego w sferze skuteczności dokonania zajęcia rachunku bankowego, bo jedynie "organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego", a więc o zdarzeniu, które już nastąpiło (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 listopada 2007 r., I SA/Go 494/07, LEX nr 488551). Użycie w art. 80 § 3 u.p.e.a. zwrotu "zawiadomienia skierowanego do banku" w formie dokonanej, wskazuje na kolejność działań podejmowanych przez organ egzekucyjny. Kolejność tych działań, polegająca na kierowaniu zawiadomienia najpierw do banku, a następnie do zobowiązanego, jest w tym przypadku uzasadniona szczególnym rodzajem środka egzekucyjnego i możliwością szybkiego podjęcia gotówki z rachunku bankowego w celu udaremnienia egzekucji (zob. wyrok NSA z 13 września 2006 r., II FSK 1099/05, LEX nr 262073; wyroki WSA w Warszawie: z 28 listopada 2008 r., III SA/Wa 1787/08, LEX nr 536758; z 19 czerwca 2009 r., III SA/Wa 243/09, LEX nr 563935; wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim: z dnia 1 grudnia 2011 r., I SA/Go 1015/11, LEX nr 1133480; z 15 grudnia 2011 r., I SA/Go 1014/11, LEX nr 1107289, a także D. Kijowski (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz do art. 80, wyd. II, LEX 2015).
W konsekwencji dla skuteczności omawianego środka egzekucyjnego nie jest istotne, czy i kiedy doręczono skarżącemu tytuł wykonawczy oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, skoro jak wynik z treści art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. z dniem doręczenia bankowi tegoż zawiadomienia doszło do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z 20 października 2006 r., sygn. akt II FSK 952/06; dostępny na www.orzeczenia.na.gov.pl).
W ocenie sądu, zawiadomienie o zajęciu zawierało wszystkie niezbędne informacje i pouczenia (art. 67 § 1a, § 2 i § 2a u.p.e.a). Okoliczności w powyższym zakresie nie były przy tym kwestionowane przez skarżącego, który w ramach skargi na czynność egzekucyjną podnosił nieistnienie obowiązku stwierdzonego w tytule wykonawczym, a który to zarzut, jak już wcześniej wskazano nie podlega rozpoznaniu w ramach wniesionego środka zaskarżenia.
Jeszcze raz podkreślić należy, że skarżący nie może oczekiwać korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia jeśli przedmiotem skargi wniesionej w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. uczynił zarzuty z art. 33 § 1 u.p.e.a. sąd w rozstrzyganej sprawie nie jest uprawniony do kontroli prawidłowości decyzji nakładającej na skarżącego obowiązek zwrotu kosztów świadczenia wynikających z decyzji z 21 lutego 2022 r., która stanowiła podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, czego w istocie domaga się strona, bowiem stanowiłoby to wyjście poza granice rozpoznawanej sprawy, wyznaczonej przepisami art. 54 i 80 u.p.e.a.
W ramach skargi na czynności egzekucyjne nie mogą być badane zarzuty materialnoprawne związane z nieistnieniem egzekwowanego obowiązku, prowadzące do umorzenia postępowania egzekucyjnego. W świetle powyższego argumentacja strony zmierzająca do wykazania nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy.
Z przedstawionych wyżej względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd skargę oddalił.
R.T-M.