III SA/Łd 761/23

III SA/Łd 761/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Małgorzata Kowalska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 742
art. 70 ust. 1 i 3, art. 72 ust. 1, 3 i 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędzia WSA Ewa Alberciak, po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M K na decyzję Rektora Uniwersytetu Łódzkiego z dnia 13 września 2023 r. nr 73 w przedmiocie odmowy przyjęcia na I rok studiów pierwszego stopnia stacjonarnych na kierunku geografia oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 13 września 2023 r., Rektor Uniwersytetu Łódzkiego utrzymał w mocy decyzję Podkomisji Rekrutacyjnej Wydziału Nauk Geograficznych z 25 lipca 2023 r. w sprawie odmowy przyjęcia M. K. na I rok studiów pierwszego stopnia stacjonarnych na kierunek geografia.
Jak wynika z akt sprawy 6 lipca 2023 r. za pomocą elektronicznego systemu rekrutacji M. K. zapisał się jako kandydat na I rok studiów pierwszego stopnia stacjonarnych na kierunku geografia. W wymaganym terminie wniósł opłatę rekrutacyjną za wybrany kierunek. Rekrutując się w systemie mimo posiadania tzw. "starej matury" i zaświadczenia z OKE dla osób posiadających stara maturę wprowadził dane i zapisał się dokumentem "nowa matura". Kandydat brał również udział w rekrutacji na rok akademicki 2023/2024 na inne kierunki na Uniwersytecie Łódzkim.
18 lipca 2023 r. M. K. złożył w Centrum Rekrutacji i Doskonałości Dydaktycznej pismo w sprawie ponownego przeliczenia punktów na kierunku socjologia. Z notatki służbowej sporządzonej przez dyrektora CRiDD M. B. wynika, że mimo sugestii pracowników CRiDD strona nie chciała zgodzić się na przeliczenie również na kierunku geografia i nie zgodziła się do tego pisma dopisać kierunku geografia.
Decyzją z 25 lipca 2023 r. podkomisja rekrutacyjna Wydziału Nauk Geograficznych odmówiła przyjęcia M. K. na I rok studiów stacjonarnych na kierunek geografia z powodu podania nieprawdziwych danych w systemie rekrutacyjnym. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 3 lit. b załącznika do uchwały nr 391 Senatu Uniwersytetu Łódzkiego z dnia 17 listopada 2014 r. (ze zm.) w sprawie przyjęcia Regulaminu postępowania rekrutacyjnego na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich w Uniwersytecie Łódzkim na kandydata na studia został nałożony obowiązek wprowadzenia do systemu elektronicznej rekrutacji wyników ze świadectwa maturalnego. Podkomisja rekrutacyjna na podstawie dostarczonych przez kandydata dokumentów zweryfikowała wprowadzone do systemu dane (§ 7 ust. 7 zd. 1 załącznika do uchwały nr 391 Senatu UŁ). Dane o wykształceniu zamieszczone przez kandydata w systemie różnią się od danych zawartych w dostarczonych dokumentach. Wprowadzenie do systemu nieprawdziwych danych spowodowało niewłaściwe przeliczenie punktów. Organ wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 4 załącznika do uchwały nr 391 Senatu UŁ kandydatowi, który w systemie elektronicznej rekrutacji podał świadomie nieprawdziwe dane, podkomisja rekrutacyjna wydaje decyzję o odmowie przyjęcia na studia.
21 sierpnia 2023 r. strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji, wyjaśniając, że w terminie 3 dni poprawiono błędy dotyczące rekrutacji kierunku socjologia, co miało miejsce 18 lipca 2023 r. Strona podniosła, że błędy te zostały poprawione przy udziale pracowników Centrum Rekrutacji i Doskonałości Dydaktycznej Uniwersytetu Łódzkiego. W jej ocenie nie było błędu systemu rekrutacji na kierunku geografia, która powiodła się. Spełniono warunki formalne systemu rekrutacji do zakwalifikowania, co uzasadnia przyjęcie na studia kierunek geografia. Błędy systemu dotyczyły innego kierunku socjologia, które zostały poprawione przez pracowników i nie dotyczyły kierunku geografia, ponieważ obejmują inne przedmioty ze świadectwa maturalnego. Skarżący podniósł, że nie wprowadzono nieprawdziwych danych dla kierunku geografia. Tym samym strona wniosła o przyjęcie na studia. Strona podniosła, że na dzień dzisiejszy nie ma błędów w systemie.
W piśmie z 12 września 2023 r., stanowiącym odpowiedź na odwołanie strony, wyjaśniono, że powodem nieprzyjęcia na studia był podanie nieprawdziwych danych w systemie. Strona wprowadziła wprowadził wyniki ze świadectwa dojrzałości w polach dedykowanych dla kandydatów z "nowa maturą choć legitymuje się tzw. "starą maturą". W trakcie wizyty strony w Rektoracie problem był sygnalizowany przez pracowników, jednak kandydat nie wyraził zgody na poprawę błędu. Nie jest więc tak jak wskazuje strona w odwołaniu, że powodem nieprzyjęcia na studia jest "poprawienie danych i poprawienie przeliczenia danych w systemie". W piśmie tym wskazano także, że w dniu jego sporządzenia błędy w dalszym ciągu znajdują się w systemie, a zatem nieprawdą jest wskazanie przez stronę w odwołaniu, że w systemie brak jest jakichkolwiek błędów oraz że strona spełnia wymagania formalne.
Zaskarżoną decyzją z 13 września 2023 r., Rektor Uniwersytetu Łódzkiego utrzymał w mocy decyzję podkomisji rekrutacyjnej Wydziału Nauk Geograficznych z 25 lipca 2023 r. w sprawie odmowy przyjęcia M. K. na I rok studiów pierwszego stopnia stacjonarnych na kierunek geografia. W uzasadnieniu wskazał, że 18 lipca 2023 r. strona złożyła w Centrum Rekrutacji i Doskonałości Dydaktycznej pismo w sprawie ponownego przeliczenia na kierunku socjologia. Z notatki służbowej sporządzonej do tego pisma przez dyrektora CRiDD wynika, że mimo sugestii pracowników CRiDD skarżący nie chciał do tego pisma dopisać kierunku geografia. Wynika z tego, że M. K. świadomie podjął decyzję o pozostawieniu w systemie IRK przy kierunku geografia złego dokumentu oraz błędnych ocen ze świadectwa maturalnego. Zgodnie z prośbą kandydata na kierunku socjologia, za zgodą prorektora ds. studentów i jakości kształcenia dr. hab. R. Z., prof. UŁ został mu zmieniony dokument na właściwy (stara matura) oraz wprowadzono prawidłowe wyniki i przeliczono ponownie punkty. W związku z powyższym Rektor Uniwersytetu Łódzkiego stwierdził, że nieprawdą jest, jak podnosi strona w odwołaniu, że w systemie rekrutacyjnym nie ma błędów dotyczących rejestracji strony na kierunek geografia. Rektor podkreślił, że zasady przyjęć i obowiązki, jakie zostały nałożone na kandydata w związku z procesem rekrutacji zostały podane do publicznej wiadomości w terminie wymaganym ustawą z dnia 20 lipca 2018 r. -Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w tym przypadku do 30 czerwca 2022 r, a zatem kandydat miał możliwość zapoznania się z nimi. W tych okolicznościach w ocenie organu odwoławczego podkomisja rekrutacyjna wydając swoją decyzję postąpiła zgodnie z zasadami przyjęć obowiązującymi w UŁ.
W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wniósł o jej uchylenie w całości. Wskazał, że spełnił warunki rekrutacji w terminie, w wymaganym terminie wniesiono opłatę rekrutacyjną oraz pomyślnie przeszedł zakwalifikowanie na studia na kierunku geografia, w terminie złożył także dokumenty do rekrutacji. Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu rubryki wykształcenie konta rekrutacyjnego M. K. wskazując, że podano prawdziwe wyniki świadectwa maturalnego do procesu rekrutacji.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
1. naruszenie § 1 pkt 3 i § 2 pkt 1 i 2 Zasad przyjęć na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich w Uniwersytecie Łódzkim;
2. naruszenie uchwały nr 375 Senatu UŁ z dnia 24 czerwca 2022 roku ze zm. z 17 kwietnia 2023 roku;
3. naruszenie art. 72 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2020 roku - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce;
4. naruszenie art. 138 ust. pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwiec 1960 roku Kodeks Postępowania Administracyjnego w sprawie zasad przyjęć na pierwszy rok studiów;
5. naruszenie art. 49 p.p.s.a. poprzez brak nadania prawidłowego kierunku sprawie;
6. naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez zupełnie dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału, doszło do mylnej oceny danych podanych jako nieprawdziwe, gdy w rzeczywistości podane wyniki ze świadectwa maturalnego były prawdziwe;
7. naruszenie art. 227 k.p.a. poprzez zaniedbania i nienależyte wykonanie obowiązków przez pracowników Uniwersytetu Łódzkiego.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że podane przez skarżącego dane w procesie rekrutacji są prawdziwe. Ponadto Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna kierunku geografia dostała dokumenty do procesu rekrutacji i świadectwo dojrzałości oraz zaświadczenie OKE o wynikach świadectwa maturalnego. System rekrutacji mylnie wygenerował zapis o nowej maturze i pracownik Centrum Rekrutacji i Doskonałości Dydaktycznej UŁ nie zmienił go, dlatego nie ma winy skarżącego, bo konto rekrutacyjne i jego zapisy danych zostały poddane dwukrotnej kontroli przez pracowników Centrum Rekrutacji i Doskonałości Dydaktycznej 18 lipca 2023 roku oraz 14 października 2023 roku, po kontrolach dane są prawidłowe do rekrutacji, dlatego decyzja odmowna w sprawie przyjęcia na studia jest krzywdząca dla strony.
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu Łódzkiego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i dlatego podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2429 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym wypadku sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Kontroli sądowej poddana została decyzja Rektora Uniwersytetu Łódzkiego w Łodzi z 13 września 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję podkomisji rekrutacyjnej Wydziału Nauk Geograficznych Uniwersytetu Łódzkiego z 25 lipca 2023 r. w sprawie odmowy przyjęcia M. K. na I rok studiów pierwszego stopnia stacjonarnych na kierunek geografia.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, decyzje o przyjęciu lub o odmowie przyjęcia na studia są uznawane za indywidualne akty administracyjne decyzje administracyjne - od których służy odwołanie do rektora i skarga do sądu administracyjnego.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 742 ze zm., dalej jako "p.s.w.n."), oraz uchwały nr 375 Senatu Uniwersytetu Łódzkiego z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie zasad przyjęć na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich w Uniwersytecie Łódzkim wraz z liczbą miejsc na poszczególnych kierunkach studiów oraz terminarza rekrutacji na rok akademicki 2023/2024 oraz uchwały nr 391 Senatu Uniwersytetu Łódzkiego z dnia 17 listopada 2014 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu postępowania rekrutacyjnego na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich w Uniwersytecie Łódzkim.
Zgodnie z art. 70 ust. 1 p.s.w.n. zasady rekrutacji uchwalane są przez senaty uczelni i to co najmniej z rocznym wyprzedzeniem. Zgodnie z treścią art. 70 ust. 1 tej ustawy, uczelni ustala warunki, tryb oraz termin rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji i sposób jej przeprowadzenia. Podjętą w tej sprawie uchwała senatu jest udostępniana nie później niż do dnia 30 czerwca roku poprzedzającego rok akademicki, w którym ma się odbyć rekrutacja.
Z przytoczonego unormowania wynika, że jednym z autonomicznych uprawnień szkoły wyższej jest prawo do ustalania konkretnych zasad i kryteriów rekrutacji na studia. Uczelnia może kształtować warunki przyjęć na organizowane przez siebie studia, ale może to czynić z zachowaniem zasad i trybu określonego w Prawie o szkolnictwie. Powołując się na swą autonomię, uczelnia nie może jednak w sposób zupełnie nieskrępowany kształtować praw i obowiązków osób ubiegających się o przyjęcie na uczelnię. Warunki i tryb rekrutacji, a zatem - jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie, zwłaszcza sądów administracyjnych, wszystkie regulacje, które mogą mieć wpływ na dopuszczenie do odbywania studiów, muszą być uchwalone nie tylko przez odpowiedni organ uczelni, ale także w stosownym czasie i muszą mieć umocowanie w obowiązujących przepisach prawnych.
Stosownie do art. 70 ust. 3 p.s.w.n. podstawę przyjęcia na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie stanowią wyniki: 1. egzaminu dojrzałości; 2. egzaminu maturalnego; 3.egzaminu dojrzałości lub egzaminu maturalnego i egzaminu lub egzaminów potwierdzających kwalifikacje w zawodzie; 4. egzaminu dojrzałości lub egzaminu maturalnego i egzaminu lub egzaminów zawodowych. Uczelnia ustala, jakie wyniki stanowią podstawę przyjęcia na studia, i podaje do wiadomości publicznej w terminie, o którym mowa w ust. 1.
W kontrolowanej sprawie zgodnie z powyższymi przepisami Senat Uniwersytetu Łódzkiego uchwałą nr 375 z 24 czerwca 2022 r. określił zasady przyjęć na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich w Uniwersytecie Łódzkim wraz z liczbą miejsc na poszczególnych kierunkach studiów oraz terminarza rekrutacji na rok akademicki 2023/2024 zaś uchwałą nr 391 z 17 listopada 2014 r. ustalił Regulaminu postępowania rekrutacyjnego na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich w Uniwersytecie Łódzkim.
W myśl art. 72 ust. 1 i 3 p.s.w.n. postępowanie w sprawie przyjęcia na studia może prowadzić komisja. Odmowa przyjęcia na studia następuje w drodze decyzji administracyjnej. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, decyzję podpisuje przewodniczący komisji. Od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie do rektora (art. 72 ust. 4. p.s.w.n.).
W stanie faktycznym niniejszej sprawy załącznik nr 1 do uchwały Senatu U.Ł nr 375 szczegółowo określał warunki rekrutacji. Zgodnie z § 2 ust. 1a załącznika nr 1 do uchwały do odbywania studiów pierwszego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich w uczelni może być dopuszczona osoba, która spełnia warunki określone w niniejszym załączniku do uchwały oraz posiada świadectwo dojrzałości lub świadectwo dojrzałości i zaświadczenie o wynikach egzaminu maturalnego z poszczególnych przedmiotów, o których mowa w przepisach o systemie oświaty. Z kolei przyjęty uchwala Senatu U.Ł nr 391 Regulaminu postępowania rekrutacyjnego na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich w Uniwersytecie Łódzkim w § 5 określa obowiązki kandydata na studia. Zgodnie z tym przepisem postępowanie rekrutacyjne prowadzone jest w systemie elektronicznej rekrutacji. Kandydaci dokonują rejestracji i wybierają kierunek studiów w systemie elektronicznej rekrutacji w terminie określonym odrębną uchwałą Senatu UŁ. W toku postępowania rekrutacyjnego kandydat ma m.in. obowiązek dokonania rejestracji w systemie elektronicznej rekrutacji i wprowadzenia do systemu elektronicznej rekrutacji wyników ze świadectwa maturalnego lub wyników ukończonych wcześniej studiów, a także wyników olimpiad lub innych
konkursów zwalniających z postępowania kwalifikacyjnego. Z kolei w myśl § 5 ust. 4 powołanego Regulaminu jeżeli kandydat w systemie elektronicznej rekrutacji podał świadomie nieprawdziwe dane dotyczące wyników egzaminu maturalnego, ukończonych studiów, a także olimpiad lub innych konkursów zwalniających z postępowania kwalifikacyjnego, podkomisja rekrutacyjna wydaje decyzję o odmowie przyjęcia na studia.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości sądu, że z taką właśnie sytuacją mieliśmy do czynienia. Skarżący legitymujący się świadectwem maturalnym z 1997 r., a więc tzw. "starą maturą" wprowadził wynikające z niej dane do systemu rekrutacyjnego na kierunek geografia jako dane z aktualnie obowiązującej matury. Nie ulega także wątpliwości, że skarżący był świadomy swojego nieprawidłowego postepowania. Jak wynika z akt sprawy w rekrutacji na rok akademicki 2023/2024 strona rekrutowała się także na kierunek socjologia. W toku tego postępowania rekrutacyjnego korzystając z możliwości przewidzianej w § 7 pkt. 5 Regulaminu zgodnie z którym kandydat kwestionujący wynik postępowania rekrutacyjnego może zgłosić podkomisji rekrutacyjnej uwagi w terminie 3 dni oto głoszenia listy osób zakwalifikowanych skarżący podczas wizyty w Centrum Rekrutacji i Doskonałości Dydaktycznej UŁ osobiście złożył wniosek z 18 lipca 2023 o zmianę w systemie rekrutacyjnym danych dotyczących posiadanego rodzaju świadectwa maturalnego w ramach rekrutacji na kierunek socjologia wraz z wnioskiem o ponowne przeliczenie punktów. Mimo sugestii pracowników U.Ł. strona nie wyraziła zgody na dokonanie podobnych zmian w systemie rekrutacyjnym na kierunek geografia. Z uwagi na powyższe, za zgodą prorektora do spraw studentów i jakości kształcenia, zmiany dokumentu maturalnego i ponownego przeliczenia skarżącemu punktów w systemie dokonano wyłącznie na kierunku socjologia. A zatem skoro skarżący świadomie podał, a następnie pozostawił w systemie rekrutacyjnym nieprawdziwe dane dotyczące wyników egzaminu maturalnego powyższe obligowało organ do wydania decyzji o odmowie przyjęcia na studia.
Jak trafnie podkreślił organ to kandydaci na studia są wyłącznie odpowiedzialni za dane wprowadzane do systemu rekrutacyjnego. W przypadku kierunku geografia wprowadzony przez stronę do systemu dokument maturalny "nowa matura" nie został zmieniony na prawidłowy dokument "stara matura", którym skarżący dysponuje. Skarżący świadomie podjął decyzję o pozostawieniu w systemie rekrutacyjnym błędnego dokumentu, a błąd ten nie jest wynikiem błędu systemu rekrutacyjnego, ani też zaniedbań pracowników Centrum Rekrutacji i Doskonałości Dydaktycznej UŁ, a obiektywną konsekwencją nieprawidłowych danych wprowadzonych przez skarżącego do systemu rekrutacyjnego dotyczących rodzaju dokumentu potwierdzającego jego wykształcenie średnie. W tej sytuacji zarzuty skargi jako niezasadne nie mogły odnieść zamierzonego przez stronę skutku.
Reasumując zaskarżone decyzje organów administracji publicznej w sprawie odmowy przyjęcia skarżącego na I rok studiów pierwszego stopnia stacjonarnych na kierunek geografia sąd ocenił jako zgodne z prawem i dlatego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
EC