III SA/Łd 751/04

III SA/Łd 751/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/
Teresa Rutkowska
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Sentencja
Dnia 29 czerwca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor WSA Monika Krzyżaniak /spr./, Protokolant asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w przedmiocie dopuszczalności odwołania 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. kwotę 355,- (trzysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
III SA/Łd 751/04
UZASADNIENIE
W dniu [...] firma A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. zgłosiła do odprawy celnej odżywki dla sportowców (poz. 1), towar opisany jako "Iminy" (poz. 2) oraz towar opisany jako odżywki-mieszaniny witamin (poz. 3 i 4). Urząd Celny w Ł. zarejestrował zgłoszenie celne pod numerem [...], objął towar procedurą dopuszczenia do obrotu, określił zobowiązanie do uiszczenia należności celnych oraz powiadomił stronę o zarejestrowanej kwocie wynikającej z długu celnego.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Urzędu Celnego w Ł. wszczął z urzędu postępowanie celne dotyczące zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...].
Decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] nr [...] powyższe zgłoszenie celne zostało uznane za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru, klasyfikacji taryfowej, stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego.
Pismem z dnia [...] Spółka A wniosła odwołanie od decyzji organu celnego pierwszej instancji.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż strona została wezwana, w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez: 1/ sprecyzowanie zarzutów przeciw zaskarżonej decyzji; 2/ wskazanie dowodów uzasadniających żądanie. Wezwanie zostało odebrane przez firmę A w dniu 7 sierpnia 2002r. i do dnia [...]. braki formalne odwołania nie zostały uzupełnione, wobec czego, na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa i art. 262 Kodeksu celnego, Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził niedopuszczalność odwołania z dnia 14 lutego 2002r.
W dniu 31 października 2003r. pełnomocnik Spółki A złożył wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...]. Zażądał stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] nr [...] z uwagi na wydanie go z rażącym naruszeniem prawa, uchylenia decyzji z dnia [...] nr [...] i umorzenie postępowania, zwrotu nienależnie uiszczonego cła w wysokości 6.508,90 zł wraz z odsetkami oraz zwrotu nienależnie uiszczonych odsetek wyrównawczych wraz z odsetkami. Wskazał, iż wobec upływu 3 – letniego terminu określonego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, wydanie przez organ celny jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie było niedopuszczalne. Zdaniem pełnomocnika, powyższe oznacza, iż postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...]. wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia stwierdzenie nieważności tego postanowienia.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł., działając na podstawie art. 219, art. 247 § 1, art. 248 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) oraz art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.), odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] nr [...]. Organ wskazał, iż zarzut strony dotyczący wydania przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia w sprawie po upływie terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego jest bezzasadny przede wszystkim dlatego, że Dyrektor Izby Celnej w Ł. nie wydawał merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie lecz poprzestał na kontroli odwołania pod względem formalnym, skutkiem czego było wydanie postanowienia o niedopuszczalności odwołania. Tym samym, zdaniem organu, podnoszona przez stronę kwestia ewentualnego naruszenia terminu wynikającego z art. 65 § 5 Kodeksu celnego, nie ma wpływu na ocenę postanowienia, którego dotyczy wniosek z dnia 31 października 2003r. Analizując okoliczności wydania postanowienia z dnia [...]., organ podał, iż odwołanie strony od decyzji organu celnego I instancji nie spełniło wymogów przewidzianych przepisami prawa, i, pomimo wezwania, nie zostały uzupełnione braki formalne tego odwołana, wobec czego uzasadnionym było stwierdzenie jego niedopuszczalności. Mając powyższe na uwadze, Dyrektor Izby Celnej w Ł., stwierdził, iż nie została spełniona żadna z przesłanek wymienionych w art. 247 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa i tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności w/w postanowienia.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki A wniósł o uchylenie tego postanowienia i stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] nr [...] z uwagi na jego wydanie z rażącym naruszeniem prawa. Podał, iż w przedmiotowej sprawie "rażące naruszenie prawa" sprowadza się do wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 65 § 5 Kodeksu celnego, zgodnie z którym decyzja w sprawie uznania zgłoszenia celnego w całości lub w części za nieprawidłowe, nie może zostać wydana po upływie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Zdaniem strony, z analizy dat wynika jasno, iż postępowanie w sprawie zgłoszenia celnego z dnia [...] przedawniło się w dniu [...]. W ocenie pełnomocnika Spółki A rozstrzygnięcie organu II instancji orzekające o niedopuszczalności odwołania nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.) w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ wyjaśnił, iż postanowienie orzekające o niedopuszczalności odwołania w żaden sposób nie odnosi się do któregokolwiek z elementów wskazanych w art. 65 Kodeksu celnego tj. ani do prawidłowości przedstawionego zgłoszenia celnego, ani do kwoty długu celnego, ani do zasadności podniesionych w odwołaniu argumentów, wobec czego termin z § 5 tego przepisu nie może mieć tu zastosowania. Ponadto, Dyrektor Izby Celnej zauważył, iż również wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia co do istoty sprawy nie stoi w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym, gdyż obok decyzji czysto formalnej organ odwoławczy władny jest, pomimo upływu 3 – letniego okresu o jakim mowa w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, rozstrzygnąć np. o utrzymaniu w mocy orzeczenia organu pierwszej instancji (uchwała NSA w Warszawie z dnia 06.10.2003r sygn.. akt FPS 8/03). Z tych względów, organ uznał, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanego postanowienia i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie wniósł pełnomocnik firmy A Spółka z o.o. w Ł., zarzucając organowi naruszenie norm prawa procesowego, w tym art. 65 § 4 i 5 Kodeksu Celnego i art. 120, 122, 247 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Zażądał uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] z uwagi na jego wydanie z rażącym naruszeniem prawa. Strona wskazała, iż mając na uwadze treść art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa organ celny winien, z uwagi na przekroczenie terminu o którym mowa w art. 165 § 5 Kodeksu celnego, umorzyć postępowanie w niniejszej sprawie, gdyż brak było podstaw do jej dalszego prowadzenia. Zdaniem Spółki, wydane przez Dyrektora Izby Celnej postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa nie tylko z uwagi na upływ terminu przedawnienia, lecz również z uwagi na fakt, iż w danej sytuacji nie zachodziły przesłanki do wydania takiego postanowienia, gdyż niedopuszczalność odwołania stwierdza się, gdy od danego orzeczenia nie przysługuje środek odwoławczy bądź też upłynął termin do jego wniesienia, a przedmiotowej sprawie żaden z tych przypadków nie miał miejsca.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutu niewłaściwej formy wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stwierdził, iż obowiązujące w chwili orzekania przepisy nie określały tej kwestii w sposób jednoznaczny. W szczególności ustawodawca nie wskazał, czy w przypadku nie usunięcia braków odwołania w wyznaczonym terminie organ odwoławczy decyzją orzeka o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia (art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej) czy tez wydaje postanowienie o jego niedopuszczalności (art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Ponadto, stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż ocenia legalność zaskarżonego postanowienia biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Korzystając z tych uprawnień w niniejszej sprawie, Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, określone w art. 247 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( tj. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60). Powołany przepis stanowi, iż organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która:
1) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) została wydana bez podstawy prawnej;
3) została wydana z rażącym naruszeniem prawa;
4) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
5) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
6) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa;
8) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą.
W niniejszej sprawie oba postanowienia wydane przez Dyrektora Izby Celnej w Ł. są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w pkt 2 i 3 cytowanego wyżej przepisu, przy czym postanowienie z dnia [...] zostało wydane bez podstawy prawnej zaś postanowienie z dnia [...] z rażącym naruszeniem prawa.
Należy zaznaczyć, iż przypadek braku podstawy prawnej do wydania decyzji lub postanowienia dotyczy sytuacji, gdy nie ma przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę załatwienia sprawy w drodze decyzji lub postanowienia. Chodzi tu o przypadek, gdy brak jest przepisu prawnego, który umocowuje organ administracji do działania w formie decyzji lub postanowienia. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 czerwca 2002r. w sprawie I S.A./Łd 1365/00 (Monitor Podatkowy nr 1 z 2003r. str. 43, w wyroku z dnia 3 września 1985r. w sprawie S.A./Lu 355/85 (OSP nr 5 z 1986r. poz. 105) i w wyroku z dnia 27 kwietnia 1981r. w sprawie S.A. 767/81 (ONSA nr 1 z 1981r. poz. 36).
Zgodnie z treścią art. 219 ustawy Ordynacja podatkowa, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002r., do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 210 § 2-5 oraz art. 212 – 215 a do postanowień, na które przysługuje zażalenie – również art. 240-249 oraz art. 251 i 252, z tym, że zamiast decyzji, o których mowa w art. 243 § 3, art. 245 § 1, art. 248 § 3 i art. 251, wydaje się postanowienie.
Analiza wymienionego przepisu wskazuje, iż instytucja stwierdzenia nieważności, określona w art. 247-249 ustawy Ordynacja podatkowa, ma zastosowanie jedynie do postanowień, na które przysługuje zażalenie. Nie ma natomiast zastosowania do postanowień, od których zażalenie nie służy. Oznacza to, iż w stosunku do postanowień niezaskarżalnych nie można rozpoznawać kwestii stwierdzenia bądź odmowy stwierdzenia ich nieważności. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 września 2002r. w sprawie II S.A./Kr 316/01 (OSP nr 11 z 2003r. poz. 138).
Z dniem 1 stycznia 2003r., ustawą z 1[...]. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169 poz. 1387) dokonano zmiany przepisu art. 219 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Przepis ten otrzymał następujące brzmienie: do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 210 § 2-5 oraz art. 212 – 215 a do postanowień, na które przysługuje zażalenie oraz postanowień, o których mowa w art. 228 § 1 stosuje się również art. 240-249 oraz art. 251 i 252, z tym, że zamiast decyzji, o których mowa w art. 243 § 3, art. 245 § 1, art. 248 § 3 i art. 251, wydaje się postanowienie. Z wymienionego przepisu wynika, iż od dnia 1 stycznia 2003r. do postanowień, o których mowa w art. 228 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, stosuje się instytucję stwierdzenia nieważności.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem rozstrzygnięcia organu celnego był wniosek spółki A o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]. stwierdzającego niedopuszczalność odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...]. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt.1 w związku z art.169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
W ocenie Sądu, kwestię dopuszczalności stwierdzenia nieważności wymienionego postanowienia winno się oceniać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie jego wydania. W sytuacji bowiem, gdy w dniu wydania postanowienia nie miała do niego zastosowania instytucja stwierdzenia nieważności, a późniejsza zmiana przepisów dopuściła możliwość stosowania tej instytucji, to nie można stosować nowych przepisów do postanowień wydanych przed datą ich wejścia w życie. Za przyjęciem takiego poglądu przemawia treść przepisu art. 24 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002r zgodnie z którym żądanie uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się ostateczna przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Z wymienionego przepisu wynika, iż żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się ostateczna przed dniem 1 stycznia 2003r. podlega rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych w ustawie Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003r. W wymienionym przepisie jest wprawdzie mowa jedynie o żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji lecz należy go także odnieść do postanowień. Nie miałoby bowiem racjonalnego uzasadnienia stosowanie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002r., do żądań stwierdzenia nieważności decyzji oraz stosowanie przepisów tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003r., do żądań stwierdzenia nieważności postanowień. Pogląd taki byłby nielogiczny gdyż różnicowałby stosowanie "starych" bądź "nowych" przepisów w zależności od tego czy chodzi o stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia. Sąd stanął zatem na stanowisku, iż dopuszczalność żądania stwierdzenia nieważności postanowienia winna być oceniana według przepisów obowiązujących w dacie jego wydania.
W niniejszej sprawie postanowienie z dnia [...]. zostało wydane na podstawie art. 228 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, a więc nie przysługiwało na nie zażalenie. Skoro postanowienie to było niezaskarżalne, to nie miała do niego zastosowania instytucja stwierdzenia nieważności, co wynika z treści art. 219 wymienionej ustawy, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002r. Brak było zatem podstawy prawnej do wydania postanowienia odmawiającego stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...]. Prowadzi to do wniosku, iż postanowienie z dnia [...] zostało wydane bez podstawy prawnej. Jest więc one dotknięte wadą nieważności określoną w art. 247 § 1 pkt. 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Pogląd, iż postanowienie odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia, od którego nie przysługuje zażalenie, wydanego przed dniem 1 stycznia 2003r., jest dotknięte wadą nieważności o której mowa w art. 247 § 1 pkt. 2 ustawy Ordynacja podatkowa, przy podobnym stanie faktycznym jak w rozpoznawanej sprawie, wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w dwóch wyrokach z dnia 2 lutego 2005r. w sprawie III S.A./Łd 745/04 (nie publikowany) oraz w sprawie III S.A./Łd 748/04 (nie publikowany). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych wyrokach.
Rozważenia wymaga jeszcze kwestia jakie powinno być rozstrzygnięcie organu celnego w sytuacji gdy strona skarżąca złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Należy wykluczyć możliwość wydania w takim przypadku decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia. Możliwość wydania takiej decyzji przewiduje przepis art. 249 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, lecz nie ma on zastosowania do postanowień na które nie przysługuje zażalenie co wynika z treści art. 219 wymienionej ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002r. Należy także wykluczyć możliwość wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 tej ustawy. Przepis ten został dodany ustawą z dnia 12 września 2002r, która weszła w życie 1 stycznia 2003r. Żądanie stwierdzenia nieważności postanowienia wydanego przed tym dniem winno być natomiast rozpatrzone na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003r. Do tego dnia nie obowiązywał przepis art. 165a § 1 wymienionej ustawy, a więc nie można w oparciu o ten przepis wydawać postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności postanowienia wydanego przed 1 stycznia 2003r. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę, stanął na stanowisku, iż w takim przypadku winna zostać wydana decyzja o umorzeniu postępowania na podstawie art. 208 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Skoro bowiem, strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia co do którego nie ma zastosowania instytucja stwierdzenia nieważności i brak jest podstaw do wydania postanowienia bądź decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w oparciu o art. 165a § 1 i art. 249 § 1, to postępowanie winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. W ocenie sądu, w takiej sytuacji, można uznać, iż występuje brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku strony, co winno skutkować umorzeniem postępowania.
Konsekwencją uznania, iż postanowienie z dnia [...] zostało wydane bez podstawy prawnej jest to, iż utrzymujące je w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] w sposób rażący naruszyło prawo.
Zaznaczyć należy, iż rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji lub postanowienia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z brzmieniem zastosowanego przepisu wskazuje na ich oczywistą niezgodność. Dotyczy to sytuacji, gdy uchybienie prawu ma charakter oczywisty, jasny, bezsporny i nie dopuszczający możliwości odmiennej wykładni. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 kwietnia 1996r. wydanym w sprawie o sygn. akt: III SA 565/95 (Biuletyn Skarbowy nr 2 z 1997r. str. 26, w wyroku z dnia 6 lutego 1995r. w sprawie o sygn akt: II SA 1531/94 (ONSA nr 1 z 1996r. poz. 37), w wyroku z dnia 11 maja 1994r. w sprawie o sygn. akt: III SA 1705/93 (Wspólnota nr 42 z 1994r. str. 16), w wyroku z dnia 21 października 1992r. w sprawie o sygn. akt: V SA 86/92 (ONSA nr 1 z 1993r. poz. 23) i w wyroku z dnia 17 września 1997r. wydanym w sprawie o sygn. akt: III SA 1425/96 (Lex nr 32626). Należy podkreślić, iż obowiązkiem każdego organu odwoławczego jest kontrola prawidłowości zaskarżonego aktu. Kontrola ta powinna być dokonana z uwzględnieniem wszystkich przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w rozstrzyganej sprawie. Utrzymanie w mocy zaskarżonego aktu może mieć miejsce tylko wówczas gdy zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe a więc zgodne z prawem.
W rozpoznawanej sprawie postanowienie z dnia [...] zostało wydane bez podstawy prawnej, co stanowiło naruszenie przepisu art. 219 i 248 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa. Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie nie dostrzegł tego uchybienia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia brak jest w ogóle rozważań dotyczących podstawy prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, iż postanowienie z dnia [...] zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 219, 233 § 1 pkt. 1 i 248 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa.
W przekonaniu Sądu, naruszenie prawa w zaskarżonym postanowieniu miało charakter rażący. Analiza przepisu art. 219 i 248 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 24 ustawy z dnia 1[...]. wskazuje, iż nie było podstawy prawnej do wydania postanowienia z [...]. Wymienione przepisy są na tyle jasne, że ich interpretacja nie powinna sprawiać nadmiernych trudności. Skoro zatem z obowiązujących przepisów nie wynikało, aby istniała podstawa prawna do wydania postanowienia z [...] to Dyrektor Izby Celnej w Ł., rozpoznając zażalenie strony skarżącej, winien ten fakt zauważyć. Pominięcie tej okoliczności i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, w ocenie Sądu, można zatem uznać za rażące naruszenie przepisu art. 233 § 1 pkt. 1, 219 i 248 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.
Reasumując sąd uznał, iż oba postanowienia Dyrektora Izby Celnej w Ł. są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 247 § 1 pkt. 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. Postanowienie z [...] zostało wydane bez podstawy prawnej, natomiast postanowienie z [...] w sposób rażący naruszyło prawo. Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia z dnia [...].
Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt.1c.) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.), sąd zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz na rzecz strony skarżącej kwotę 355 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na ogólną sumę kosztów złożyły się kwoty: 100 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego, 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego oraz 15 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej.