III SA/Łd 748/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-02-02
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo celnezgłoszenie celnewartość celnaklasyfikacja taryfowanależności celnepostanowienieodwołanienieważnośćOrdynacja podatkowaKodeks celny

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność postanowienia Dyrektora Izby Celnej o odmowie stwierdzenia nieważności, uznając, że organ działał bez podstawy prawnej, wydając postanowienie dotyczące niezaskarżalnego postanowienia.

Sprawa dotyczyła skargi A Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej odmawiające stwierdzenia nieważności wcześniejszego postanowienia o niedopuszczalności odwołania. Spółka argumentowała, że organ celny nie powinien był wydawać żadnego rozstrzygnięcia poza umarzającym postępowanie, ze względu na upływ 3-letniego terminu z Kodeksu celnego. Sąd uznał, że Dyrektor Izby Celnej działał bez podstawy prawnej, wydając postanowienie dotyczące niezaskarżalnego postanowienia, co skutkowało stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie o niedopuszczalności odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego. Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Celnej, argumentując, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ upłynął 3-letni termin określony w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, co uniemożliwiało wydanie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie poza umarzającym postępowanie. Dyrektor Izby Celnej odmówił stwierdzenia nieważności, a następnie utrzymał w mocy swoje postanowienie. Sąd administracyjny, badając legalność zaskarżonego postanowienia, stwierdził, że Dyrektor Izby Celnej działał bez podstawy prawnej. Sąd wskazał, że wniosek o stwierdzenie nieważności nie dotyczył decyzji ostatecznej ani postanowienia, na które przysługuje zażalenie, lecz postanowienia niezaskarżalnego. W związku z tym, organ powinien był zakończyć postępowanie postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności. Z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zasądzono również koszty postępowania na rzecz skarżącej spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organ celny nie może wydać decyzji uznającej zgłoszenie za nieprawidłowe po upływie terminu, jednakże może wydać inne rozstrzygnięcie, np. o utrzymaniu w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia I instancji.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 65 § 5 Kodeksu celnego wprowadza termin, po upływie którego nie może zostać wydana decyzja uznająca zgłoszenie za nieprawidłowe. Jednakże, organ odwoławczy może dokonać kontroli formalnej środka zaskarżenia i wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania, nawet po upływie tego terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (15)

Główne

O.p. art. 247 § 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

k.c. art. 262 § 1

Kodeks celny

Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne art. 26

O.p. art. 228 § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 219

Ordynacja podatkowa

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 65 § 5

Kodeks celny

k.c. art. 65 § 4

Kodeks celny

k.c. art. 65 § 5

Kodeks celny

k.c. art. 65 § 5

Kodeks celny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ celny działał bez podstawy prawnej, wydając postanowienie dotyczące niezaskarżalnego postanowienia. Wniosek o stwierdzenie nieważności nie dotyczył decyzji ostatecznej ani postanowienia, na które przysługuje zażalenie.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Dyrektora Izby Celnej, że mógł on utrzymać w mocy postanowienie o niedopuszczalności odwołania pomimo upływu terminu z art. 65 § 5 Kodeksu celnego.

Godne uwagi sformułowania

Organ, do którego strona skarżąca skierowała wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie, powinien zakończyć postępowanie postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności postanowienia. Dyrektor Izby Celnej w Ł., wydając postanowienie utrzymujące w mocy własne postanowienie o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia podjętego na podstawie art. 228 § l pkt l Ordynacji podatkowej działał bez podstawy prawnej, a zatem zaskarżone postanowienie jest nieważne na podstawie art. 247 § l pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Skład orzekający

Czesława Nowak-Kolczyńska

przewodniczący

Janusz Furmanek

sprawozdawca

Ewa Alberciak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania nieważności postanowień niezaskarżalnych oraz zakresu stosowania art. 247 Ordynacji podatkowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ administracji wydaje postanowienie dotyczące niezaskarżalnego postanowienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błąd proceduralny organu administracji może prowadzić do stwierdzenia nieważności jego własnego rozstrzygnięcia, nawet jeśli pierwotne zarzuty strony dotyczyły innej kwestii prawnej.

Organ administracji wydał postanowienie bez podstawy prawnej – sąd stwierdził jego nieważność.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 748/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-02-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Czesława Nowak-Kolczyńska /przewodniczący/
Ewa Alberciak
Janusz Furmanek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia
Orzeczono o zwrocie kosztów postępowania
Sentencja
Dnia 2 lutego 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie NSA Janusz Furmanek (spr.), Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2005 roku przy udziale ---- sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. kwotę złotych 355 (trzysta pięćdziesiąt pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł., działając na podstawie art. 233§1 pkt l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 z późn. zm.), art. 2621 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jedn. Dz. U. Nr 75 z 2001 r. poz. 802 z późn. zm.), w zw. z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 623), po rozpoznaniu zażalenia A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...]- utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wyjaśniono, iż w dniu 11.05.1999 r. firma A sp. z o.o., zgłosiła towary do procedury dopuszczenia do obrotu.
Decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] zgłoszenie powyższe uznane zostało za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru, klasyfikacji towarowej, stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego.
Od decyzji powyższej strona odwołała się pismem z dnia 29.04.2002 r.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził niedopuszczalność odwołania z uwagi na fakt, iż przedmiotowe odwołanie nie wskazywało dowodów uzasadniających roszczenia strony oraz nie precyzowało dokładnie zarzutów wobec decyzji.
Pismem z dnia 31.10.2003 r. strona, reprezentowana przez radcę prawnego J. G., wniosła o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia z uwagi na jego wydanie z rażącym naruszeniem prawa, argumentując, iż wobec upływu 3-letniego okresu określonego w art. 65§5 Kodeksu celnego, wydanie przez organ celny jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie było niedopuszczalne.
Wniosek powyższy rozstrzygnięty został postanowieniem Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] o odmowie stwierdzania nieważności postanowienia.
Na postanowienie powyższe, pismem z dnia 02.04.2004 r. pełnomocnik firmy, wniosła zażalenie do Dyrektora Izby.
W uzasadnieniu pisma powtórzono argumenty uprzednio podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia o niedopuszczalności odwołania tj. zarzut wydania powyższego rozstrzygnięcia pomimo upływu 3-letniego okresu wskazanego w treści art. 65 § 5 Kodeksu celnego.
Rozpatrując sprawę organ odwoławczy zważył co następuje.
Zgodnie z treścią cytowanego w zażaleniu art. 65 ustawy Kodeks celny, po przyjęciu zgłoszenia, organ celny wydaje decyzję lub może z urzędu wydać decyzję, w której uzna zgłoszenie celne za nieprawidłowe i rozstrzygnie o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego, bądź - zgodnie z przepisami prawa celnego - określi kwotę długu celnego, bądź zmieni inne niż powyższe elementy zgłoszenia celnego. Paragraf 5 tego przepisu wprowadza termin po upływie którego, nie może zostać wydana decyzja uznająca zgłoszenie za nieprawidłowe.
Organ celny II instancji dokonał w niniejszej sprawie jedynie wstępnej kontroli złożonego środka zaskarżenia, pod względem m.in. zachowania terminu i legitymacji do jego wniesienia oraz spełnienia innych wymogów przewidzianych przepisami prawa dla środka odwoławczego (kontrola odwołania pod względem formalnym).
W związku z tym, iż wniesione przez firmę podanie nie czyniło zadość warunkom, jakim - stosownie do treści art. 228 Ordynacji podatkowej - powinno odpowiadać odwołanie, oraz wobec jego nie uzupełnienia, pomimo kierowanych wezwań, Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził niedopuszczalność odwołania, nie zajmując w ogóle stanowiska co do meritum sprawy.
Wbrew zaprezentowanej w zażaleniu opinii, wydanie przez organ odwoławczy orzeczenia co do istoty sprawy, również nie stoi w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym, pod warunkiem, że rozstrzygnięcie takie nie określa w sposób odmienny od skarżonej decyzji elementów. Obok decyzji czysto formalnej, organ drugiej instancji władny jest zatem - pomimo upływu 3-letniego okresu o jakim mowa w art. 65 § 5 - np. rozstrzygnąć o utrzymaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia I instancji w mocy.
Na powyższe postanowienie Spółka A wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W skardze strona zarzuciła naruszenie przy wydawaniu rozstrzygnięcia norm prawa procesowego, w tym art. 64§4 i 5 Kodeksu celnego oraz art. 120, 122, 247 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa i wniosła o: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, stwierdzenie nieważności postanowienia nr [...] z dnia [...] z uwagi na jego wydanie z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W skardze powtórzono argumentację zawartą w zażaleniu na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł., wskazując iż w sprawie niniejszej - w związku z upływem 3-letniego terminu opisanego w treści art. 65§4 i 5 Kodeksu celnego, organ celny nie powinien był wydawać żadnego - poza umarzającym postępowanie rozstrzygnięcia w sprawie. Nadto pełnomocnik firmy wskazał na niewłaściwość formy rozstrzygnięcia, argumentując iż stwierdzenie niedopuszczalności odwołania nastąpić może jedynie w przypadku upływu terminu do jego wniesienia, bądź też gdy środek taki w ogóle nie przysługuje.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić, przy czym zadecydowały o tym inne okoliczności niż podniesione w skardze.
Stosownie do treści art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z treścią art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § l wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
l/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy,
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydane w innym postępowaniu, niż uregulowane w kodeksie postępowania administracyjnego i w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy § 1 stosuje się z uwzględnieniem przepisów regulujących postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję lub postanowienie (§ 2 art. 145 cyt. ustawy).
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie, w ocenie sądu doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Stosownie do treści przepisu art. 247 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U Nr 137, poz. 926 ze zm.) instytucja stwierdzenia nieważności dotyczy wyłącznie decyzji ostatecznych, a także na podstawie art. 219 Ordynacji postanowień, na które przysługuje zażalenie. Stwierdzenie nieważności nie może więc dotyczyć postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie.
W niniejszej sprawie wniosek strony skarżącej z dnia 31 października 2003 r. o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności dotyczył postanowienia z dnia [...] Nr [...] stwierdzającego niedopuszczalność odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...]. Powyższe postanowienie jest postanowieniem ostatecznym w postępowaniu administracyjnym, na które nie przysługuje zażalenie (art. 228 § 2 Ordynacji podatkowej).
Skoro w niniejszej sprawie wniosek strony skarżącej o stwierdzenie nieważności nie dotyczył decyzji administracyjnej ostatecznej oraz nie dotyczył postanowienia, na które przysługuje zażalenie, lecz dotyczył postanowienia niezaskarżalnego w drodze zażalenia, nie mogą do niego znaleźć zastosowania przepisy art. 247 w związku z art. 219 Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 9 września 2002 r. II SA/Kr 3161/01 OSP 2003/11/138).
Organ, do którego strona skarżąca skierowała wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie, powinien zakończyć postępowanie postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności postanowienia (por. Chróścielewski W. -glosa do wyroku NSA z dnia 9 września 2002 r., II SA/Kr 3161/01, OSP 2003/11/138).
Dyrektor Izby Celnej w Ł., wydając postanowienie utrzymujące w mocy własne postanowienie o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia podjętego na podstawie art. 228 § l pkt l Ordynacji podatkowej działał bez podstawy prawnej, a zatem zaskarżone postanowienie jest nieważne na podstawie art. 247 § l pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, Sąd na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. nr 163 poz. 1349 z późn. zm./ zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz skarżącej spółki kwotę 355 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na sumę tę złożyła się kwota 100 zł tytułem zwrotu wpisu oraz kwota 255 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § l pkt 2 i § 2 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI