III SA/Łd 734/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2019-10-03
NSAAdministracyjneWysokawsa
dozór pojazduwynagrodzenie za dozórzwrot wydatkówpostępowanie administracyjnepełnomocnictwobrak formalnynieważność postanowieniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiKodeks postępowania administracyjnegoustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ponieważ zostało ono wydane z naruszeniem przepisów o pełnomocnictwie.

Spółka "A" złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchyliło postanowienie Starosty w sprawie wynagrodzenia za dozór pojazdu i zwrotu wydatków. Sąd administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia, uznając, że organ II instancji rozpoznał zażalenie wniesione przez pełnomocnika, który nie przedstawił ważnego pełnomocnictwa. Brak wezwania do uzupełnienia tego braku stanowił rażące naruszenie prawa.

Sprawa dotyczyła skargi spółki "A" Sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, które uchyliło postanowienie Starosty w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu i zwrotu wydatków związanych z tym dozorem. Spółka domagała się zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdów przechowywanych na jej parkingu. Starosta przyznał część wynagrodzenia, ale odmówił zwrotu wydatków i należności za holowanie. Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Starosty w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę prawidłowego ustalenia należności i wykazania poniesionych kosztów przez dozorcę. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając organowi II instancji naruszenie przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia, ale z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Sąd uznał, że Kolegium Odwoławcze rozpoznało zażalenie wniesione przez pełnomocnika, który nie przedstawił oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa, co stanowiło rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 33 § 3 k.p.a.). Brak wezwania do uzupełnienia tego braku formalnego przez organ odwoławczy skutkował stwierdzeniem nieważności postanowienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, rozpoznanie zażalenia wniesionego przez pełnomocnika bez ważnego pełnomocnictwa, bez uprzedniego wezwania do uzupełnienia tego braku formalnego, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa i skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny podkreślił, że zgodnie z art. 33 § 3 k.p.a. pełnomocnik musi dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Brak takiego dokumentu jest brakiem formalnym pisma, który organ ma obowiązek wezwać do uzupełnienia w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Niewykonanie tego obowiązku przez organ odwoławczy prowadzi do naruszenia zasady skargowości i stwierdzenia nieważności postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 33 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 102 § § 2 i 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 32

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 63 § § 2 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 141 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust.1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpoznanie zażalenia przez organ odwoławczy mimo braku ważnego pełnomocnictwa po stronie wnoszącego środek zaskarżenia, bez wezwania do uzupełnienia tego braku formalnego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego przez organ II instancji w zakresie merytorycznego rozpoznania sprawy (nie były badane z uwagi na stwierdzenie nieważności z przyczyn proceduralnych).

Godne uwagi sformułowania

rozpoznanie zażalenia wniesionego przez pełnomocnika, który nie legitymował się dokumentem pełnomocnictwa rażące naruszenie przepisów postępowania brak wezwania do uzupełnienia braku formalnego naruszenie zasady skargowości

Skład orzekający

Krzysztof Szczygielski

przewodniczący

Małgorzata Kowalska

sprawozdawca

Małgorzata Łuczyńska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowania administracyjnego, w szczególności wymogi formalne dotyczące pełnomocnictwa i obowiązki organów w przypadku ich braku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku pełnomocnictwa w postępowaniu zażaleniowym w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne wymogi w postępowaniu administracyjnym i jak ich niedopełnienie może prowadzić do stwierdzenia nieważności postępowania, nawet jeśli merytoryczne zarzuty strony nie zostały jeszcze zbadane.

Brak pełnomocnictwa zniweczył postępowanie administracyjne – sąd stwierdził nieważność decyzji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 734/19 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2019-10-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-08-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Krzysztof Szczygielski /przewodniczący/
Małgorzata Kowalska /sprawozdawca/
Małgorzata Łuczyńska
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 271/20 - Wyrok NSA z 2023-07-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 32, art. 33 par. 3, art. 63 par. 2 i 3,  art. 64 par. 2, art. 141 par.1, art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1314
art. 102 par. 2 i 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 par. 1 pkt 2, art. 200, art. 205 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2015 poz 1800
par. 14 ust.1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Sentencja
Dnia 3 października 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant Referent stażysta – Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2019 roku sprawy ze skargi "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z., kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło w całości postanowienie Starosty [...] z [...] r. w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu i odmowy przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz odmowy zwrotu należności z tytułu holowania pojazdu i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Z akt sprawy wynika, że pismem z 19 lutego 2019 r. [...] Przedsiębiorstwo Komunikacyjne "A." Sp. z o. o. wniosło o przyznanie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów przechowywanych na parkingu prowadzonym przez spółkę osobno w odniesieniu do każdego z pojazdów objętych jej pismem z 4 września 2010 r. Spółka wniosła o przyznanie wydatków koniecznych i wynagrodzenia za dozór pojazdów do 18 października 2015 r., a w przypadku pojazdów odebranych z parkingu przed tym dniem – do dnia odbioru pojazdu.
Postanowieniem z [...] r. Starosta [...] przyznał na rzecz [...] Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego "A." Sp. z o. o. kwotę 12.579,15 zł tytułem wynagrodzenia za dozór pojazdu PZL [...] o numerze ramy [...], na która kwotę składały się kwoty: 5.166,00 zł za okres od 14 września 2006 r. do 31 grudnia 2008 r.; 5.332,65 zł za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2011 r. oraz 2.080,50 zł za okres od 1 stycznia 2012 r. do 18 października 2015 r. (pkt I). Jednocześnie Starosta [...] odmówił przyznania zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru pojazdu oraz należności z tytułu usługi holowania pojazdu (pkt II i III).
Spółka "A." wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je:
w zakresie rozstrzygnięcia z punktu I ponad przyznaną kwotę 12 579,15 zł tytułem wynagrodzenia, tj.:
ponad kwotę 5.166,00 zł za okres od 14 września 2006 r. do 31 grudnia 2008 r.
ponad kwotę 5.332,65 zł za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2011 r.
ponad kwotę 2.080,50 zł za okres od 1 stycznia 2012 r. do 18 października 2015 r.
w zakresie rozstrzygnięcia z punktu II zaskarżonego postanowienia w całości;
w zakresie rozstrzygnięcia z punktu III zaskarżonego postanowienia w całości.
Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:
I. obrazę przepisów prawa procesowego, która miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia wobec wadliwie zbudowanej podstawy faktycznej zaskarżonego orzeczenia:
- co do pierwszego składnika należności ustalonych na rzecz spółki, tj. zwrotu poniesionych przez spółkę wydatków związanych z dozorem pojazdu oraz co do należności z tytułu usunięcia, załadunku i rozładunku przedmiotowego pojazdu w toku dokonywanych czynności zleconych z zakresu administracji publicznej, naruszenie:
1. art. 75 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) – dalej "k.p.a.", poprzez niesłuszne pominięcie i oddalenie dowodów zgłoszonych przez stronę, a wykazujących faktycznie poniesione wydatki związane z wykonywaniem przez spółkę powierzonego jej zadania z zakresu administracji publicznej, a dotyczącego pojazdu marki PZL [...] o numerze ramy [...] w okresie od 14 września 2006 r. do 18 października 2015 r.
Na wypadek niepodzielenia wyżej wskazanego zarzutu skarżąca podniosła zarzut naruszenia:
2. art. 7, 77 § 1, 78 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. i art. 75 k.p.a. poprzez oddalenie wniosku dowodowego zgłaszanego przez spółkę z opinii biegłego specjalisty z zakresu księgowości na okoliczność wyliczenia w oparciu o dokumentacje z ksiąg handlowych spółki rzeczywiście poniesionych wydatków związanych z wykonywaniem powierzonego zadania z zakresu administracji publicznej dotyczących przedmiotowego pojazdu;
3. art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie;
4. art. 7, 77 k.p.a. poprzez brak ustalenia składników należności na rzecz spółki z punktu II i III rozstrzygnięcia z tytułu wykonywanego zadania z zakresu administracji publicznej;
- co do drugiego składnika należności wynikających z art. 102 § 2 ustawy 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.) – dalej "u.p.e.a.", tj. wynagrodzenia za wykonywanie powierzonych czynności z zakresu administracji publicznej, naruszenie:
5. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez dowolne określenie stawek wynagrodzenia za dobę z tytułu odpłatnego przechowywania pojazdu, z pominięciem specyfiki parkingu strzeżonego spółki wyznaczonego do wykonywania zadania z zakresu administracji publicznej w trybie art. 130a u.pr.r.d.;
6. art. 6, 7 i 77 k.p.a. poprzez brak wyodrębnienia w przyznawanej kwocie stanowiącej składnik wynagrodzenia kwoty podatku VAT (według określonej stawki);
II. obrazę przepisów prawa materialnego, które miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, a to art. 102 § 2 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię co do składników należności za wykonane zadanie z zakresu administracji publicznej, które winno być ustalone, przyznane i zapłacone za wykonane zadanie z zakresu administracji publicznej.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z 2 sierpnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. uchyliło postanowienie organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podkreśliło, że art. 102 § 2 u.p.e.a. przewiduje dwa rodzaje należności, jakich może żądać dozorca w związku z wykonywaniem dozoru, tj. wynagrodzenie za dozór i zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru. W zakresie żądania zwrotu koniecznych wydatków poniesionych w związku ze sprawowanym dozorem na dozorcy ciąży obowiązek wykazania poniesionych wydatków oraz wskazania nakładów związanych ze sprawowaniem dozoru, albowiem to dozorca ma najpełniejszą wiedzę w tym zakresie. Jednocześnie organ zaznaczył, że w przypadku niewykazania przez dozorcę poniesionych wydatków koniecznych związanych z dozorem, nieprzedstawienia dokumentów, innych dowodów wskazujących wysokość poniesionych koniecznych wydatków związanych z wykonywanym dozorem nad przedmiotowym pojazdem, teoretycznie obowiązek ten przechodzi na organ, jednak ustalenie przez organ rzeczywistych koniecznych wydatków związanych z dozorem bez czynnego udziału dozorcy i udostępnienia określonych danych, informacji, dokumentów w praktyce nie jest możliwe. W takich okolicznościach pozostaje organowi ustalenie, jak kształtowały się ceny abonamentowe za przechowywanie pojazdów na innych parkingach strzeżonych funkcjonujących na danym rynku lokalnym, czy też uzyskanie informacji od innych organów, które orzekały w przedmiocie ustalenia zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór w okresie objętym przedmiotowym postępowaniem.
Ponadto Kolegium podkreśliło, że organ administracji prowadząc na żądanie dozorcy postępowanie na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. mające na celu ustalenie należności z tytułu wynagrodzenia za dozór i należności z tytułu zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem powinien ustalić te należności oddzielenie, w tych przypadkach gdy dozorca wykaże poniesione konieczne koszty dozoru związane z danym pojazdem, wskaże sposób ich obliczenia, a także uzasadni wysokość należnego wynagrodzenia. Jeżeli zaś dozorca żąda zarówno wynagrodzenia z tytułu dozoru, jak i zwrotu koniecznych wydatków z tytułu dozoru, lecz mimo wezwania organu nie przedstawia stosownych dokumentów wskazujących, czy też pozwalających na ustalenie wysokości dochodzonych należności, a ustalenia te musi samodzielnie poczynić organ, wówczas możliwe jest ustalenie jednej łącznej kwoty, obejmującej obie należności.
Zdaniem organu rozpatrującego zażalenie zatem wobec jednoznacznego brzmienia art. 102 § 2 u.p.e.a., to na stronie ciąży obowiązek jednoznacznego sformułowania roszczenia, jak i jego udokumentowania i nie sposób oczekiwać od organu prowadzenia z urzędu, czy też na wniosek strony postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia przez organ zamiast strony jakie koszty dozorca poniósł, co w szczególności dotyczy postulowanego przez stronę przeprowadzenia przez organ z urzędu dowodu z opinii biegłego. Skoro dozorca domaga się przyznania mu zwrotu kosztów dozoru, to wyłącznie na nim ciąży obowiązek wykazania zarówno wysokości tych kosztów jak i wykazania, iż koszty te miały charakter konieczny. Kolegium zaznaczyło, że rola organu rozpatrującego wniosek (żądanie) ogranicza się jedynie do jego zweryfikowania, w szczególności poprzez sprawdzenie, czy przechowawca wykazał wysokość poniesionych kosztów oraz czy wnioskowane przez niego wynagrodzenie za dozór jest adekwatne, a więc czy odpowiada słusznemu wynagrodzeniu przyjętemu w danych stosunkach.
Kolegium wskazało, że w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta [...] powinien wezwać spółkę do złożenia wyjaśnień, czy żąda zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru; wynagrodzenia za dozór; koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór - pojazdu PZL [...] o numerze ramy [...]. Jednocześnie Starosta [...] powinien wezwać spółkę do wykazania poniesionych koszów dozoru wskazanego pojazdu, sposobu ich obliczenia, a także do uzasadnienia wysokości należnego wynagrodzenia i wykazania, iż koszty te miały charakter konieczny. Zdaniem organu wymogu tego nie spełniają pisma zatytułowane "Faktycznie poniesione koszty dozoru za 1 dobę postoju na parkingu prowadzonym przez [...]PK A. Sp. z o.o.", które zawierają nieprecyzyjne sformułowania, takie jak "wynagrodzenia", "koszty ogólnozakładowe", czy "usługi obce". W ocenie organu istotną okolicznością będzie również ustalenie, czy spółka świadczyła usługi tylko na rzecz Powiatu [...].
Organ II instancji zaznaczył poza tym, że wzywając do złożenia wyjaśnień dotyczących pojazdu PZL [...] o numerze ramy [...] Starosta [...] powinien pouczyć spółkę, że brak wskazania przez dozorcę, jakiej konkretnie kwoty się domaga, z jakiego tytułu i dowodów, na których opiera swoje żądanie, może spowodować ustalenie kwoty łącznej w oparciu m. in. o ceny abonamentowe obowiązujące na parkingach strzeżonych obejmujące zarówno konieczne wydatki związane z wykonywanym dozorem, jak i wynagrodzenie za sprawowany dozór.
W końcowej części uzasadnienia organ podniósł, iż ma wątpliwości, czy pełnomocnik strony dopełnił obowiązku dołączenia do akt przedmiotowej sprawy oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa zgodnie z art. 33 § 3 k.p.a. i uiszczenia stosownych opłat skarbowych.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. wniosło [...] Przedsiębiorstwo Komunikacyjne A. Sp. z o.o. z siedzibą w Z., zarzucając obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj. art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez orzeczenie przez organ II instancji ponad zakres zaskarżenia i tym samym wydanie orzeczenia kasatoryjnego ponad zakres zaskarżenia oraz niesłuszne uchylenie postanowienia organu I instancji w całości. W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji. Ponadto wniosła o zasądzenie na swą rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w treści zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna, ale z innych przyczyn niż wskazane przez stronę skarżącą w jej zarzutach.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem działania organu administracji publicznej, a nie tylko zgodność z przepisami, których naruszenie zarzucono w skardze (brak związania podstawami skargi) i wobec tego może wydać orzeczenie innej treści niż to, o które wnosiła strona skarżąca (brak związania wnioskami skargi). W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny wymienione w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.).
Zdaniem sądu w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od treści zarzutów i wniosków skargi, należało z urzędu stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., gdyż organ dopuścił się rażącego naruszenia przepisów postępowania polegającego na rozpoznaniu zażalenia wniesionego od rozstrzygnięcia organu I instancji mimo, że zostało ono podpisane przez pełnomocnika, który nie legitymował się dokumentem pełnomocnictwa udzielonym przez skarżącą spółkę.
Na wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Na wydane w oparciu o art. 102 § 2 u.p.e.a postanowienie w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu i zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru stosownie do art. 102 § 4 u.p.e.a. dozorcy przysługuje zażalenie. Wszczęcie postępowania zażaleniowego uzależnione jest od skutecznego wniesienia tego środka zaskarżenia.
Podkreślenia wymaga także, że w postępowaniu administracyjnym zgodnie z art. 32 k.p.a. strona może działać osobiście lub przez ustanowionego pełnomocnika o ile charakter czynności nie wymaga jej osobistego działania. W myśl zaś art. 33 § 3 k.p.a., pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą podziela dominujący w judykaturze pogląd, że zgodnie z art. 33 § 3 k.p.a. obowiązkiem pełnomocnika strony jest dołączenie do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa. (por. wyrok NSA z 28 lipca 2016 r., II OSK 513/16 12 października 2016 r. II FSK 2336/14 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA"). Zgodnie z art. 63 § 2 k.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych oraz być podpisane przez wnoszącego (art. 63 § 3 zd. 1 k.p.a.). Natomiast, jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania, stosownie do art. 64 § 2 k.p.a. Do braków formalnych, które rodzą po stronie organu obowiązek wezwania strony do ich usunięcia w ustawowym terminie, należą braki podania wymienione w art. 63 § 2 k.p.a., a jeżeli strona działa przez pełnomocnika– dołączenie pełnomocnictwa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że art. 64 § 2 k.p.a. dotyczący wezwania do usunięcia braków możliwych do usunięcia w postępowaniu administracyjnym, odnosi się do braków w zakresie pełnomocnictwa. W konsekwencji nie wezwanie żalącego się do uzupełnienia braku w postaci dostarczenia dokumentu pełnomocnictwa pod rygorem przewidzianym w art. 64 § 2 k.p.a i rozpoznanie zażalenia było niedopuszczalne.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest także jednolity pogląd co do tego, że niedołączenie dokumentu pełnomocnictwa stanowi brak formalny pisma, bez uzupełnienia którego sprawie nie można nadać dalszego biegu. Co więcej, akceptowany tak w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie jest pogląd zgodnie z którym prowadzenie postępowania bez wezwania do usunięcia takiego braku lub gdy braki takie nie zostały uzupełnione prowadzi do naruszenia zasady skargowości, co stanowi o rażącym naruszeniu prawa (zob. Piotr Przybysz – Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r. str. 338, wyrok NSA z 15 września 2000 r. sygn. III SA 417/00, LEX nr 472117, wyrok NSA z 26 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1866/10, wyrok NSA z 28 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 2774/15; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą pogląd ten podziela.
Podkreślenia zatem wymaga, że organ II instancji jest zobowiązany do rozpoznania zażalenia, jednakże dopiero po uprzednim stwierdzeniu, że zostało ono wniesione w terminie oraz przez stronę postępowania administracyjnego lub przez działającego w imieniu strony należycie umocowanego pełnomocnika. Dopiero spełnienie tych wymagań formalnych daje podstawę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Zatem w razie dostrzeżenia braku umocowanie do reprezentowania strony skarżącej przez składającego w jej imieniu zażalenia pełnomocnika do kompetencji organu odwoławczego należał obowiązek wezwania pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych złożonego pisma, w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Tym czasem w rozstrzyganej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. dostrzegając ten brak zażalenia nie wezwało wnoszącego je pełnomocnika do jego uzupełnienia poprzez złożenie pełnomocnictwa upoważniającego go do działania w imieniu A. spółki z o.o. W konsekwencji zażalenie to nie zostało podpisane ani przez stronę ani przez należycie mocowanego pełnomocnika, a zatem nie zostały spełnione ustawowe warunki do rozpoznania tak wniesionego zażalenia. Rozpoznając taki środek odwoławczy dotknięty brakami formalnymi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podjęło swoje działania de facto z urzędu do czego nie było uprawnione. Powyższe doprowadziło do rażącego naruszenia zasady skargowości wyrażonej w odniesieniu do postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym w art. 141 § 1 k.p.a. (odpowiednio w art. 127 § 1 k.p.a w odniesieniu do rozstrzygnięć wydanych w formie decyzji).
W kontrolowanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozpoznało zażalenie skarżącej spółki, mimo że było ono dotknięte brakiem formalnym, do którego uzupełnienia strona nie została wezwania. Powyższe skutkować musiało stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia. Dostrzeżona wadliwość nie pozwalała sądowi na dokonanie merytorycznej kontroli, zaskarżonego rozstrzygnięcia ani też kontroli postanowienia organu I instancji, co uniemożliwia odniesienie się do zarzutów skargi.
Mając na uwadze powyższe sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r, poz. 1800 ze zm.). Zwrot kosztów należnych skarżącej spółce obejmuje uiszczony w sprawie wpis w kwocie 100 zł, oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem i opłatę skarbową od pełnomocnictwa.
bg

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI