III SA/Łd 733/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2022-03-30
NSAtransportoweWysokawsa
prawo jazdycofnięcie uprawnieńprzywrócenie uprawnieńbadania lekarskieegzamin państwowybezpieczeństwo ruchu drogowegoustawa o kierujących pojazdamitransport

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami bez egzaminu, uznając, że po ponadrocznym okresie faktycznego braku uprawnień wymagane jest sprawdzenie kwalifikacji.

Skarżący A. K. domagał się przywrócenia cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami bez konieczności zdawania egzaminu, argumentując ustanie przyczyn cofnięcia (brak przeciwwskazań zdrowotnych). Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały jednak, że ponieważ okres faktycznego braku uprawnień (w tym zatrzymanie prawa jazdy w Norwegii) przekroczył rok, konieczne jest ponowne sprawdzenie kwalifikacji poprzez egzamin państwowy, zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Sąd podkreślił znaczenie bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Starosty o odmowie przywrócenia cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami bez egzaminu. Uprawnienia zostały cofnięte z powodu stwierdzonych przeciwwskazań zdrowotnych. Po uzyskaniu orzeczenia o braku przeciwwskazań zdrowotnych, skarżący złożył wniosek o przywrócenie uprawnień. Organy administracji oraz sąd uznały, że ponieważ okres faktycznego braku uprawnień (wliczając okres zatrzymania prawa jazdy w Norwegii za jazdę pod wpływem alkoholu) przekroczył rok, konieczne jest poddanie się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje, zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Sąd podkreślił, że celem tej regulacji jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym i weryfikacja umiejętności kierowcy, który przez dłuższy czas nie kierował pojazdami, niezależnie od przyczyn tego stanu. Sąd odrzucił argumentację skarżącego o konieczności wskazania okresu cofnięcia uprawnień w decyzji, wskazując, że przepisy nie przewidują takiego obowiązku, a istotny jest faktyczny okres braku uprawnień.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przywrócenie uprawnień wymaga zdania egzaminu państwowego, jeśli od dnia cofnięcia uprawnień upłynął okres przekraczający rok, a cofnięcie nastąpiło z powodu przeciwwskazań zdrowotnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, wymagający sprawdzenia kwalifikacji po okresie przekraczającym rok, należy odnosić do faktycznego okresu nieposiadania uprawnień, niezależnie od tego, czy wynikało to z decyzji o cofnięciu, czy z innych przyczyn (np. zatrzymania prawa jazdy). Celem jest zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez weryfikację umiejętności kierowcy, który przez dłuższy czas nie kierował pojazdami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.k.p. art. 49 § ust. 1 pkt 3 lit. a i ust. 2

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 103 § ust. 1 pkt 1 a i ust. 3

Ustawa o kierujących pojazdami

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.k.p. art. 99 § ust. 1 pkt 2 a, pkt 3 a i pkt 5

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 102 § ust. 2

Ustawa o kierujących pojazdami

k.p.a. art. 7 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.k.o. art. 1 § ust. 1

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Po upływie ponad roku faktycznego braku uprawnień do kierowania pojazdami, konieczne jest sprawdzenie kwalifikacji poprzez egzamin państwowy, niezależnie od tego, czy cofnięcie uprawnień było formalnie określone na okres przekraczający rok, czy wynikało z innych przyczyn (np. zatrzymania prawa jazdy). Celem przepisów jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez weryfikację umiejętności kierowców, którzy przez dłuższy czas nie kierowali pojazdami.

Odrzucone argumenty

Przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami powinno nastąpić bez egzaminu, jeśli ustanie przyczyny cofnięcia (brak przeciwwskazań zdrowotnych), nawet jeśli okres faktycznego braku uprawnień przekroczył rok. Okres cofnięcia uprawnień, o którym mowa w art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, powinien wynikać bezpośrednio z decyzji o cofnięciu uprawnień i mieć charakter prawny, a nie faktyczny.

Godne uwagi sformułowania

celem regulacji zawartej w art. 49 ust. 1 i 2 ustawy jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, co wymaga zweryfikowania posiadanej wiedzy i umiejętności co do osób, które ze swojego cofniętego uprawnienia nie korzystały przez okres dłuższy niż jeden rok. zwrot "cofniętego na okres przekraczający rok" zawarty w art. 49 ust. 1 pkt 3a ustawy o kierujących pojazdami należy odnosić do okresu faktycznego nieposiadania przez kierowcę uprawnień do kierowania pojazdami. w żadnej z wymienionych w art. 103 ust. 1 przyczyn cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie ma podstaw do określenia w decyzji administracyjnej czasookresu tego cofnięcia.

Skład orzekający

Teresa Rutkowska

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Alberciak

sędzia

Monika Krzyżaniak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywracania uprawnień do kierowania pojazdami po dłuższej przerwie, zwłaszcza w kontekście faktycznego okresu braku uprawnień i wymogu zdawania egzaminu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed zmianą art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami z dnia 5 grudnia 2021 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kierowców, którzy stracili uprawnienia i chcą je odzyskać. Wyjaśnia kluczowe kwestie związane z egzaminami i okresem faktycznego braku uprawnień, co jest praktycznie istotne dla wielu osób.

Czy po ponadrocznej przerwie od kierowania pojazdami odzyskasz prawo jazdy bez egzaminu? Sąd wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 733/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak
Monika Krzyżaniak
Teresa Rutkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1197/22 - Wyrok NSA z 2023-05-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2167
art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 134 § 1, art. 145 § 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1268
art. 49 ust. 1 pkt 3 i 3a i ust. 2, art. 99 ust. 1 pkt 2 a, pkt 3 a i pkt 5, art. 102 ust. 2, art. 103 ust. 1 pkt 1 a i ust. 3
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, art 107 § 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 30 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Starszy asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2022 roku sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami bez sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. (dalej: SKO w Ł.), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), art. 103 ust. 3 w związku z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm.) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 570), po rozpatrzeniu odwołania A. K. (dalej: strona, skarżący) od decyzji Starosty [...] Wschodniego z [...] znak: [...] w sprawie odmowy przywrócenia stronie cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami bez sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Jak wynika z załączonych akt administracyjnych, pismem z dnia 24 czerwca 2019 r. A. K. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Ł. o sprowadzenie swojego dokumentu prawa zatrzymanego w Norwegii za jazdę w stanie nietrzeźwym na okres 2 lat, w związku z ponownym zamieszkaniem w Polsce. Starostwo Powiatowe zwróciło się do norweskiej policji o udzielenie informacji z jakiego powodu zostało zatrzymane prawo jazdy, w jakim czasie obowiązywał zakaz prowadzenia pojazdów, kiedy prawo jazdy zostało zatrzymane, czy strona posiada aktualnie wydane prawo jazdy przez urząd norweski i czy z jakichś przyczyn nie powinno być wydane polskie prawo jazdy ?
W dniu 2 sierpnia 2019 r do Starostwa Powiatowego wpłynęła odpowiedź, z której wynikało, że A. K. stracił prawo jazdy w Norwegii za jazdę pod wpływem alkoholu. Nie wolno mu było jeździć po Norwegii w okresie od 14 grudnia 2015 r. do 14 grudnia 2017 r. Wyjaśniono, że A. K. nie ma norweskiego prawa jazdy. Do pisma załączono dokument prawa jazdy oraz kopię wyroku sądu norweskiego. W aktach administracyjnych nadesłanych do sądu znajduje się jedynie kserokopia dokumentu prawa jazdy, choć nie wynika z nich, że dokument został wydany stronie.
Uzyskanie powyższych informacji spowodowało wszczęcie postępowań i wydanie przez Starostę [...] Wschodniego w dniu [...]ww decyzji:
- o skierowaniu A. K. na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii w trybie art. 99 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami,
- o skierowaniu A. K. na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu i narkomanii w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, w trybie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami,
- o skierowaniu A. K.na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Wykonując obowiązki nałożone wyżej wymienionymi decyzjami, strona złożyła zaświadczenie z 14 września 2019 r o ukończeniu kursu reedukacyjnego, orzeczenie z dnia 15 września 2019 r. o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami oraz orzeczenie lekarskie WOMP z dnia 16 września 2019 r. stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
W związku z orzeczeniem WOMP z dnia 16 września 2019 r., decyzją z dnia [...] organ cofnął A. K.uprawnienia kat B wydane 4 sierpnia 2005 r. na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o kierujących pojazdami.
Kolejne orzeczenia lekarskie uzyskane przez stronę z 18 maja 2020 r. i 2 października 2020 r. stwierdzały w dalszym ciągu istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
W dniu 8 kwietnia 2021 r. A. K. uzyskał orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Pismem z dnia 16 kwietnia 2021 r. został poinformowany, że wniosek o przywrócenie cofniętego uprawnienia może złożyć po uzyskaniu profilu kandydata na kierowcę i zdaniu egzaminu.
W dniu 4 maja 2021 r. A. K. złożył wniosek o przywrócenie cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B w trybie art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami, bez sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego.
Decyzją z [...] Starosta [...] Wschodni orzekł o odmowie przywrócenia stronie cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami bez sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego.
Strona skorzystała z przysługującego jej środka odwoławczego i pismem z 27 maja 2021 r. - z zachowaniem terminu przewidzianego prawem - złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniosła o jej uchylenie w całości jako wydanej z naruszeniem prawa i zarzuciła organowi naruszenie:
1) art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego błędną wykładnię skutkującą niewydaniem decyzji o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami wskutek ustania przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie, a więc stwierdzenia braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, niezależnie od faktycznego okresu pozbawienia uprawnień do kierowania pojazdami,
2) art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że strona jest zobowiązana do poddania się sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego jako osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym cofniętego na okres przekraczający rok,
3) art. 10 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego nieuzasadnione powołanie w sentencji decyzji, gdyż przedmiotem niniejszej sprawy nie jest wydanie bądź niewydanie prawa jazdy, a jedynie przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami.
SKO w Ł. podniosło, że uprawnienia do kierowania pojazdami zostały cofnięte stronie ostateczną decyzją Starosty [...] Wschodniego z [...] nr [...] na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] z [...] wystawionego w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Ł. przez uprawnionego lekarza do badań lekarskich osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami i kierowców stwierdzającym istnienie u strony przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii: AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T.
Po wydaniu decyzji z [...] do organu pierwszej instancji wpłynęły następujące orzeczenia lekarskie:
1) orzeczenie lekarskie nr [...] z 18 maja 2020 r. wystawione w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Ł. przez uprawnionego lekarza do badań lekarskich osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami i kierowców stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii: AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T,
2) orzeczenie lekarskie nr [...] z [...] wystawione w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. przez uprawnionego lekarza do badań lekarskich osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami i kierowców stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii: AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E oraz pozwolenia na kierowanie tramwajem,
3) orzeczenie lekarskie nr [...] z [...] wystawione w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Ł. przez uprawnionego lekarza do badań lekarskich osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami i kierowców stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii: AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T.
4 maja 2021 r. strona wystąpiła w organie wydającym uprawnienia do kierowania pojazdami z wnioskiem o przywrócenie cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami w trybie art. 103 ust. 3 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 1268 ze zm.) bez sprawdzania kwalifikacji w formie egzaminu państwowego.
Zgodnie z art. 103 ust. 3 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm.), starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej.
Jak wskazało SKO w Ł., powyższa norma wprost ustanawia dwie przesłanki przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami, tj. ustanie przyczyn, które spowodowały wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami oraz uiszczenie opłaty ewidencyjnej. Oznacza to, że warunkiem sine qua non podjęcia takiej decyzji jest - oprócz uiszczenia opłaty ewidencyjnej - ustanie przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie - czyli w tym konkretnym przypadku, przedstawienie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi wystawione przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy, zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy oraz § 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2020 r. poz. 2213). W przedmiotowej sprawie warunek ten został spełniony, bowiem w dacie orzekania przez organy administracji strona nie miała przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii AM, A1, A2, A, BI, B, B+E, T, co zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem lekarskim z 8 kwietnia 2021 r.
SKO w Ł. wskazało, że ocena, czy u kierowcy występują przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem leży w gestii uprawnionych lekarzy, wykonujących stosowne badania w upoważnionych do tego jednostkach. Orzeczenia lekarskie uprawnionych lekarzy podmiotu odwoławczego mają walor ostateczności. Bez tych orzeczeń lub sprzecznie z nimi organ nie może dokonywać samodzielnych ocen, co do tego, czy kierowca - ze względu na stan zdrowia - jest w stanie kierować pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego. W tej sytuacji w przedmiotowej sprawie ustała przyczyna cofnięcia uprawnień, niemniej jednak, w ocenie SKO w Ł., brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami nie jest jedyną przesłanką do ich przywrócenia.
W myśl art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a powołanej ustawy, sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego na okres przekraczający rok lub w związku z utratą kwalifikacji. Ponadto art. 49 ust. 2 stanowi, że w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3, prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem wydaje się po złożeniu, z wynikiem pozytywnym, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. Zgodnie z art. 51 ust. 2, egzamin państwowy składa się z części teoretycznej i części praktycznej.
Uwzględniając treść przywołanych powyżej norm prawnych, SKO w Ł. wskazało, iż brak jest podstaw do przywrócenia cofniętych stronie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi na podstawie pozytywnego orzeczenia lekarskiego z 8 kwietnia 2021 r., bowiem wydane ono zostało po upływie roku od dnia, kiedy odwołującego pozbawiono uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, a tym samym nie może ono stanowić podstawy do ich przywrócenia. SKO w Ł. miało bowiem na uwadze całość przepisów dotyczących przywracania uprawnień do kierowania pojazdami, które należy stosować kompleksowo zgodnie z wykładnią celowościową, jaką jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym wszystkim uczestnikom i niedopuszczenie do tego ruchu bez uprzedniego sprawdzenia kwalifikacji kierowców, których przerwa w kierowaniu pojazdami z różnych względów trwała ponad rok. Mając jednak na względzie, iż okres pozbawienia strony uprawnień do kierowania pojazdami przekroczył 1 rok, warunkiem ich przywrócenia jest niewątpliwie konieczność poddania kierowcy kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.
W ocenie organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami, skoro strona nie przystąpiła do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, a tym samym nie uzyskała pozytywnego wyniku egzaminu, to mając na względzie zarówno art. 103 ust. 3, art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a, jak również art. 49 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, pomimo przedstawienia pozytywnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do czasu poddania się przez stronę kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji i uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje z części teoretycznej i części praktycznej nie będzie możliwe przywrócenie cofniętych uprawnień.
Uwzględniając powyższe okoliczności, SKO w Ł. przyjęło, że Starosta [...] Wschodni prawidłowo uznał, iż w przypadku odwołującego się istnieje konieczność odmowy przywrócenia cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, co w konsekwencji stanowi o treści podjętego w sprawie rozstrzygnięcia.
Decyzja o odmowie przywrócenia cofniętych uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym podjęta przez Starostę [...] Wschodniego na podstawie wyżej przytoczonej normy nie należy do kategorii decyzji uznaniowych, w związku z czym organ administracji publicznej, stosując przepisy ustawy o kierujących pojazdami, obowiązany jest do jej wydania.
Zdaniem SKO w Ł., w świetle tego, co wskazano powyżej, argumenty odwołania uznać wypadało za niezasadne.
Organ II instancji nie zgodził się z twierdzeniami odwołującego jakoby cofnięcie uprawnień na okres przekraczający rok, o którym mowa w art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami miało charakter prawny, a nie faktyczny. Zdaniem odwołującego, następuje ono tylko na okres określony w decyzji lub w wyroku sądowym. Normatywny, a nie faktyczny charakter tego pojęcia oznacza, że przepisy te nie mają zastosowania, w sytuacji gdy cofnięcie uprawnień na okres przekraczający rok nie wynika z takich tytułów prawnych, lecz z faktu przedłożenia badań nawet znacznie po upływie roku od daty cofnięcia uprawnień. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy organ zastosował błędną, rozszerzającą wykładnię przepisu prawa materialnego przez uznanie, że decydujące znaczenie ma okres faktyczny, w którym strona nie dysponowała uprawnieniami po ich cofnięciu jako niezależny od tego, czy okres ten wynikał z wyroku lub decyzji, czy też nie.
SKO w Ł. nie podzieliło powyższego stanowiska. Wskazało, że zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o:
a) przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utratą kwalifikacji,
b) zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok.
Zdaniem SKO w Ł., z powyższego przepisu wynika, że przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdami, które zostało uprzednio cofnięte na okres przekraczający rok, uzależnione jest od uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Ustawodawca wskazał, że tą przesłanką jest upływ okresu przekraczającego rok liczony od dnia cofnięcia uprawnień. Dla spełnienia tej przesłanki istotne jest, aby to był okres ciągły, nieprzerwany przekraczający okres roku od dnia cofnięcia uprawnień. Natomiast nie ma takiego prawnego wymogu, o którym mówi strona, by organ w decyzji określał, na jaki okres cofnięto uprawnienia oraz wskazywał, kiedy orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami odwołujący ma on przedłożyć.
SKO stwierdziło, że zaprezentowane przez stronę stanowisko jest błędne, m.in ze względu na cel zastosowanej regulacji, tj. zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym, również poprzez weryfikację posiadanej wiedzy i umiejętności co do osób, które ze swojego cofniętego uprawnienia nie korzystały przez okres dłuższy niż jeden rok. Powyższe ma swoje potwierdzenie również w literaturze przedmiotu oraz orzeczeniach sądów administracyjnych, przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
SKO dodało, że ustawa z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm.), kwestię odnoszącą się do cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami reguluje w art. 103 ust. 1, stanowiąc iż sankcja ta ma zastosowanie w przypadku:
1) stwierdzenia:
a) na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem,
b) na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem,
c) utraty kwalifikacji, na podstawie wyniku egzaminu państwowego przeprowadzonego w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i 3,
d) niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy, który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b;
2) ponownego przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie 5 lat od dnia wydania skierowania na kurs reedukacyjny, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lit. a;
3) popełnienia w okresie próbnym trzech wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub jednego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji;
4) orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów;
5) kierowania pojazdem silnikowym w przedłużonym okresie, o którym mowa w art. 102 ust. 1d;
6) uchylenia sposobu wykonywania zakazu prowadzenia pojazdów na podstawie art. 182a § 3 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy.
Mając na względzie powyższe, SKO w Ł.stwierdziło, że żadna z przyczyn cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, wskazanych w powyższym przepisie, nie pozwala na to, aby starosta podejmując decyzję w takiej sprawie określał okres cofnięcia wyznaczając jego datą końcową, czy też określając go w jednostkach miary czasu (dniach, tygodniach, miesiącach czy latach). Nie da się bowiem a priori ustalić, kiedy przyczyny stanowiące podstawę cofnięcia uprawnień mogą zostać usunięte (np. przeciwwskazania psychologiczne czy zdrowotne do kierowania pojazdami). Wobec tego, starosta orzekający w sprawie cofnięcia na podstawie wyżej powołanej normy z przyczyn obiektywnych takiego okresu cofnięcia (a w istocie terminu, do którego cofnięcie pozostaje aktualne), wyznaczać nie może.
SKO w Ł. zauważyło również, że organ administracji publicznej będzie uprawniony do zamieszczenia w decyzji administracyjnej klauzuli dodatkowej w postaci terminu tylko wtedy, kiedy przepis prawa wyraźnie go do tego upoważnia. Przywołany przepis upoważnienia takiego nie zawiera.
Koniec okresu cofnięcia wyznaczony jest datą wystąpienia zdarzenia wskazanego w art. 103 ust. 3 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155 ze zm.), polegającego na "ustaniu przyczyn", które spowodowały cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Niemożliwym jest ustalenie tej daty niejako "z góry".
Cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami na czas oznaczony mogło jedynie nastąpić na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, który odnosił się do orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.
Zgodnie z art. 182 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 poz. 53 ze zm.), § 1. W razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany prowadził pojazd wykonując pracę zarobkową, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony, § 2. Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.
Kolegium powołało §17 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 231), które weszło w życie 25 lutego 2016 r. §17 stanowi, iż: 1. W przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres przekraczający rok organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami bez określenia terminu ważności tej decyzji. 2. W uzasadnieniu decyzji organ wskazuje w szczególności termin rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami. W przypadku gdy sąd nakazał zwrot dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami, a w aktach sprawy stwierdzono brak tego dokumentu, w uzasadnieniu decyzji nie wskazuje się daty rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami, a jedynie pouczenie o obowiązku zwrócenia dokumentu i związanym z terminem jego zwrotu początkiem liczenia terminu orzeczonego zakazu. 3. W przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres nieprzekraczający roku organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami na okres obowiązywania zakazu.
Konkludując, SKO stwierdziło, że zaprezentowane przez odwołującego stanowisko sprowadza się do tego, iż dyspozycja art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w odniesieniu do przywrócenia uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego na okres przekraczający rok byłaby obecnie "przepisem martwym", albowiem dyspozycji tej, przy użyciu prawem przewidzianych środków, zrealizować nie można. Żaden bowiem przepis prawa nie nakazuje staroście wydać decyzji cofającej uprawnienia na ściśle określony czas, co jest racjonalnym rozwiązaniem, bowiem nie może on mieć przecież wiedzy o tym, kiedy i czy w ogóle ustanie przyczyna cofnięcia. Starosta nie może także w decyzji cofającej uprawnienia zobowiązywać strony do przedłożenia badań lekarskich w celu przywrócenia uprawnień i wyznaczać jej terminu na ich doręczenie, bo nie ma do tego podstaw prawnych, a poza tym posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami nie jest obowiązkiem, a przywilejem obywatela i od jego woli zależeć będzie, czy z przywileju tego skorzysta.
W skardze z 9 lipca 2021 r. A. K. zaskarżył decyzję SKO w Ł. z [...] w całości, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zwrot kosztów postępowania oraz przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię skutkującą niewydaniem decyzji o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami, pomimo ustania przyczyny, które spowodowały jego cofnięcie i uznaniu przez organ, że warunkiem przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami jest kontrolny egzamin sprawdzający kwalifikacje,
2) art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżący jest zobowiązany do poddania się sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego jako osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, cofniętego na okres przekraczający rok. Zarzucił także błędną wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, że pojęcie "okres przekraczający rok" oznacza okres, w którym osoba nie dysponowała uprawnieniami do kierowania pojazdami, a w konsekwencji niewłaściwe uznanie, że okres jednego roku wskazany w tym przepisie może mieć zastosowanie w sytuacji braku wskazania w decyzji okresu, na jaki cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami, podczas gdy z jednolitego stanowiska wyrażonego w orzecznictwie jednoznacznie wynika, że sprawdzenie kwalifikacji ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy cofnięcie uprawnień nastąpiło na okres przekraczający jeden rok, przy czym okres cofnięcia musi być wprost wskazany w decyzji o cofnięciu uprawnień,
3) art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w uzasadnieniu decyzji, gdyż przepis ten nie ma związku z przedmiotową sprawą,
2. przepisów postępowania, tj.:
1) art. 6 k.p.a. polegające na przekroczeniu przez organ administracji przepisów obowiązującego prawa,
2) art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewystarczające rozważenie materiału dowodowego zebranego w sprawie z uwzględnieniem istotnego interesu strony, niewyjaśnienie stanu faktycznego przy uwzględnieniu całokształtu sprawy, a nadto nierozpatrzenie w sposób wnikliwy i wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego, zwłaszcza treści i uzasadnienia decyzji organu I instancji oraz pominięcie i brak oceny zarzutów podniesionych w złożonym odwołaniu i w konsekwencji błędne uznanie, że do wydania decyzji o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami konieczne jest kontrolne sprawdzenie kwalifikacji,
3) art. 80 k.p.a. polegające na orzekaniu bez oparcia o całokształt okoliczności sprawy i ocenę zebranych dowodów oraz twierdzeń, w tym w szczególności pominięcie tych, które zostały przedstawione w odwołaniu od decyzji,
oraz naruszenie:
1. art. 2 Konstytucji RP poprzez zastosowanie w sposób jednoznaczny błędnej wykładni prawa na niekorzyść obywatela,
2. art. 7 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasad funkcjonowania organów w oparciu i na podstawie prawa.
W odpowiedzi na skargę SKO w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z 2 września 2021 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. , jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] Wschodniego z dnia [...]. odmawiająca przywrócenia A. K. uprawnienia do kierowania pojazdami bez sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym Sąd do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Stan faktyczny stanowiący podstawę faktyczną rozstrzygnięcia wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych i nie jest kwestionowany przez stronę. Nie można w tym zakresie postawić organowi zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Sformułowany w skardze zarzut naruszenia przepisów postępowania nie jest zasadny. Organ zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i dokonał jego oceny. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art 107 § 1 i 3 k.p.a., a w szczególności odnosi się do zarzutów odwołania i wyjaśnia podstawę prawną rozstrzygnięcia. Z wniesionej skargi nie wynika w jakim zakresie stan faktyczny nie został wyjaśniony i rozpatrzony.
Nie ulega wątpliwości, że impulsem do wszczęcia przez Starostę [...] Wschodniego postępowań w sprawie skierowania A. K. na badania lekarskie, badania psychologiczne i kurs reedukacyjny było powzięcie informacji od władz norweskich o orzeczonym wobec niego przez sąd norweski zakazie prowadzenia pojazdów w okresie od 14.12.2015 r do 14. 12. 2017 r. za prowadzenie samochodu pod wpływem alkoholu. Obowiązek wydania decyzji w tym przedmiocie wynika z art. 99 ust. 1 pkt 2 a, pkt 3 a i pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Wynik badania lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami spowodował cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami decyzją z dnia 29.10.2019 r., która została doręczona 19.11.2019 r. Równocześnie zauważyć należy, że dokument prawa jazdy skarżący miał zatrzymany już od 14 grudnia 2015 r. O sprowadzenie dokumentu zatrzymanego w Norwegii skarżący zwrócił się polskiego organu 24 czerwca 2019 r., co oznacza że przez cały ten czas od 14 grudnia 2015 r. nim nie dysponował. Nie posiadał też norweskiego prawa jazdy. Oznacza to, że w dniu wystąpienia do organu z wnioskiem o przywrócenia cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B bez sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, skarżący faktycznie nie dysponował dokumentem uprawniającym do uczestniczenia w ruchu drogowym od blisko 5,5 roku.
Norwegia, w której na mocy wyroku Sądu Okręgowego w [...] zatrzymano skarżącemu prawo jazdy za kierowanie pojazdem pod wpływem alkoholu i orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów na 2 lata nie jest członkiem Unii Europejskiej. Wyrok Sądu norweskiego nie wywołuje bezpośrednio skutków prawnych na terenie RP, stanowi jednak wiarygodny dokument stwierdzający zaistnienie określonych faktów, mających znaczenie prawne, których skarżący nie kwestionuje.
Istota sporu w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ ma prawo nałożyć obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji na osobę, której cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami, a strona orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami przedłożyła organowi po upływie roku od daty doręczenia decyzji cofającej uprawnienia .
Innymi słowy, chodzi o udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy w okolicznościach rozpatrywanej sprawy organ rozpoznając podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm.) wniosek o przywrócenie skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie (uzyskanie orzeczenia o braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami), mógł uzależnić wydanie decyzji o przywróceniu uprawnień od uzyskania przez skarżącego pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego jego kwalifikacje, gdy skarżący przedłożył orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami po upływie roku i czterech miesięcy od uprawomocnienia się decyzji cofającej uprawnienia, a przed wydaniem tej decyzji przez ok. 3 lata nie posiadał już prawa jazdy, gdyż dokument został zatrzymany w innym państwie.
W ocenie Sądu, organ rozpatrując wniosek skarżącego o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami miał prawo i obowiązek uwzględnienia okoliczności dotyczących tego, jak długo skarżący nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdami. Organ przede wszystkim akcentuje w uzasadnieniu decyzji fakt, że od wydania przez Starostę [...] Wschodniego w dniu [...] decyzji o cofnięciu uprawnień kat. B do wydania pozytywnego orzeczenia lekarskiego w dniu 8 kwietnia 2021 r. upłynął okres wynoszący 1 rok i 5 miesięcy. Wskazując, że w świetle art. 49 ust. 1 pkt 3 a ustawy o kierujących pojazdami, przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdami cofniętego na okres przekraczający rok, tak jak w rozpoznawanej sprawie, uzależnione jest od uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.
Należy stwierdzić, że Kolegium utrzymując w mocy decyzję odmawiającą skarżącemu przywrócenia cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami bez sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, nie naruszyło obowiązujących przepisów prawa, w tym art. 49 ust. 1 pkt 3 a ustawy o kierujących pojazdami. Przeciwnie, organ administracji nie mógł zignorować znanych mu z urzędu faktów, w tym także tego, że uwagi na zatrzymanie prawa jazdy w Norwegii skarżący nie mógł prowadzić samochodu w sumie od 5,5 roku.
Jak stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 a ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.
Zgodnie z art. 103 ust. 3 wskazanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej.
Równocześnie wskazać należy na unormowanie zawarte w art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o: a) przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utratą kwalifikacji,
b) zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, którego była pozbawiana na okres przekraczający rok.
Treść ostatniego w kolejności cytowanego przepisu wskazuje, że ustawodawca uznał, iż kierowca, który nie mógł być czynnym uczestnikiem ruchu drogowego przez okres przekraczający rok, bez względu na to, czy jest to wynikiem cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami "na okres przekraczający rok", czy zatrzymaniem dokumentu prawa jazdy, którego był "pozbawiony na okres przekraczający rok" musi poddać się sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. Zatem w każdym przypadku, gdy okres nieprzerwanego nieprowadzenia pojazdu wynosił ponad 1 rok, ustawodawca wymagał sprawdzenia znajomości zasad poruszania się po drogach i umiejętności kierowcy. Organ zasadnie wskazał na takie rozumienie przepisu w przywołanych w uzasadnieniu orzeczeniach sądów administracyjnych.
Strona skarżąca powołuje się na poglądy wyrażone w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych, że zwrot "cofniętego na okres przekraczający rok" zawarty w tym przepisie, należy interpretować jako cofnięcie odnoszące się do decyzji, a zatem to z decyzji o cofnięciu uprawnień powinno wynikać, że cofnięcie następuje na okres przekraczający jeden rok. "Cofnięcie decyzji na okres przekraczający 1 rok oznacza, iż o okresie cofnięcia przesądza akt cofający uprawnienia. Nie ma znaczenia okres, w którym osoba ubiegająca się o przywróceniem uprawnień nie dysponowała uprawnieniami. Takie stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 28 stycznia 2021 r. sygn. I OSK 1981/20, w wyroku z dnia 15 lipca 2016 r. sygn. I OSK 2549/14, w wyroku z 24 października 2021 r. sygn.. I OSK 24/12.Taka wykładnia uwzględnia literalne brzmienie art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 3 a tej ustawy, pomijając jednak względy celowości.
W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą skargę, wyżej przedstawiona wykładnia art. 103 ust. 3 w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 3 a ustawy o kierujących pojazdami może, tak jak w rozpatrywanej sprawie, prowadzić do skutków trudnych do zaakceptowania z punktu widzenia zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego. Uznanie, że nie ma znaczenia faktyczny okres, w którym osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnień nie dysponowała uprawnieniami, prowadzić może do sytuacji, w której uprawnienia do kierowania pojazdami przywrócone zostaną kierowcy, który nie prowadził samochodu przez kilka lat ( w niniejszej sprawie ok 5,5 roku). Celem regulacji zawartej w art. 49 ust. 1 i 2 ustawy jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, co wymaga zweryfikowania posiadanej wiedzy i umiejętności u kierowcy, który przez okres dłuższy niż rok nie kierował pojazdami, bez względu na powody takiego stanu rzeczy tj. czy nastąpiło cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami, czy zatrzymanie dokumentu prawa jazdy. Ustawodawca określa ten okres jednolicie na 1 rok i nie ma racjonalnych powodów, aby w odniesieniu do kierowców, którym cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1a ustawy, przywracać uprawnienia bez egzaminu sprawdzającego ich kwalifikacje, tylko po przedstawieniu korzystnego orzeczenia lekarskiego, gdy stan zdrowia uniemożliwiał im kierowanie pojazdami przez okres dłuższy niż rok. Sprawdzenie kwalifikacji osoby ubiegającej się o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, w formie egzaminu państwowego, jeżeli osoba ta nie mogła kierować pojazdami przez określoną ilość czasu – zostało nakazane przez ustawodawcę w interesie publicznym. W interesie publicznym pozostaje bowiem to, żeby wszyscy kierowcy posiadali umiejętności do prowadzenia pojazdów silnikowych na należytym poziomie.
Pogorszenie się stanu zdrowia kierowcy jest w wielu przypadkach okolicznością od niego niezależną. Zasadą wynikającą z art. 103 ust. 3 jest obowiązek organu wydania decyzji o przywróceniu uprawnień po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli jednak przyczyny te trwały dłużej niż rok, przywrócenie uprawnień wymaga, zdaniem Sądu, w świetle art. 49 ust. 1 pkt 3a kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy. Względy bezpieczeństwa ruchu drogowego powinny mieć w takim przypadku znaczenie decydujące i przeważać nad indywidualnym interesem kierowcy, dla którego kontrolne sprawdzenie kwalifikacji będzie stanowić oczywiście pewną dolegliwość. Dlatego, zdaniem Sądu zwrot "cofniętego na okres przekraczający rok" zawarty w art. 49 ust. 1 pkt 3a ustawy o kierujących pojazdami należy odnosić do okresu faktycznego nieposiadania przez kierowcę uprawnień do kierowania pojazdami. Nie jest istotne czy nastąpiło to na skutek cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, czy uniemożliwienie prowadzenia pojazdów nastąpiło na skutek prawnego zatrzymania prawa jazdy.
Jak zasadnie podnosi też Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., w żadnej z wymienionych w art. 103 ust. 1 przyczyn cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie ma podstaw do określenia w decyzji administracyjnej czasookresu tego cofnięcia. Takie rozstrzygnięcia znajdują się praktycznie wyłącznie w orzeczeniach sądów stosujących środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Dlatego interpretacja, że z decyzji o cofnięciu uprawnień powinno wynikać, że cofnięcie następuje na okres przekraczający jeden rok, jest nieprzekonująca.
Za taką wykładnią przemawia też zmiana brzmienia art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami. Od 5 grudnia 2021 r. przepis ten uzyskał brzemiennie: "Starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały ich cofnięcie, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami upłynął okres przekraczający rok, a cofnięcie uprawnień wynikało z zakazu prowadzenia pojazdów na okres przekraczający rok, warunkiem przywrócenia uprawnień jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji." Dopiero od 5 grudnia 2021 r. można mówić o liberalizacji stanowiska ustawodawcy i braku wymogu kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w takim stanie, jaki wystąpił w niniejszej sprawie. Ustawodawca sprecyzował bowiem, że tylko, gdy cofnięcie uprawnień wynikało z zakazu prowadzenia pojazdów na okres przekraczający rok (nie zaś z decyzji), warunkiem przywrócenia uprawnień jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.
Z powyższych względów Sąd uznał za nieuzasadniony zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami i art. 49 ust. 1 pkt 3 lit a tej ustawy, podzielając tym samym stanowisko i argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Organ nie naruszył też art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, gdyż przepis ten nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia w sprawie.
W ocenie Sądu nie ma też podstaw do formułowania na tle rozpoznawanej sprawy zarzutu naruszenia zasad demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) jak i naruszenia zasady legalizmu tj. działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Organ wskazał podstawę prawną wydanej decyzji, a w jej uzasadnieniu wyjaśnił jak ustalił treść normy prawnej. Fakt, że strona nie zgadza się z wykładnią przyjętą przez organ nie jest wystarczający.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
a.l.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI