III SA/Łd 732/25

III SA/Łd 732/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-12-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Paweł Dańczak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 13, art. 145 § 3, art. 200 w zw. z art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 171
art. 95, art. 99, art. 100, art. 101, art. 102, art. 105, art. 106
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 270
art. 41
Ustawa budżetowa na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 6, art. 61a, art. 64, art. art. 66
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Dnia 19 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Aneta Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2025 roku sprawy ze skargi A. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia 5 sierpnia 2025 roku nr 44/2025 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do wyrównania uposażenia zasadniczego za okres od 1 stycznia do 8 lutego 2023 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi z dnia 18 czerwca 2025 roku, nr 17/2025; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od organu Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi na rzecz skarżącego A. S. kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 5 sierpnia 2025 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi uchylił decyzję, wydaną przez Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi 18 czerwca 2025 r., w części dotyczącej odmowy wypłaty A. S. (dalej: strona lub skarżący) ustawowych odsetek za opóźnienie i postępowanie w tym zakresie umorzył oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie, dotyczącym odmowy przyznania stronie prawa do wyrównania uposażenia zasadniczego za okres od 1 stycznia 2023 r. do 24 lutego 2023 r. ustalonego w oparciu o kwotę bazową określoną w ustawie budżetowej na rok 2023 w wysokości 1740,64 zł oraz wyrównania wszystkich składowych zobowiązań finansowych przysługujących przy przejściu na emeryturę w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
27 maja 2025 r. strona złożyła wniosek (wezwanie do zapłaty) do Komendy Wojewódzkiej Policji w Łodzi, który został niezwłocznie przekazany do Komendy Miejskiej Policji w Łodzi. Strona wniosła o wyrównanie uposażenia za styczeń i luty 2023 r. oraz wyrównanie wszystkich składowych zobowiązań finansowych przysługujących przy przejściu na emeryturę wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.
Komendant Miejski Policji w Łodzi wydał 18 czerwca 2025 r. decyzję, w której odmówił stronie przyznania prawa do wyrównania uposażenia zasadniczego za okres od 1 stycznia 2023 r. do 8 lutego 2023 r. ustalonego w oparciu o kwotę bazową określoną w ustawie budżetowej na rok 2023 w wysokości 1740,64 zł, składowych zobowiązań finansowych przysługujących w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji wraz z ustawowymi odsetkami.
8 lipca 2025 r. strona odwołała się od powyższej decyzji.
Decyzją z 5 sierpnia 2025 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi uchylił decyzję, wydaną przez Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi 18 czerwca 2025 r., w części dotyczącej odmowy wypłaty stronie ustawowych odsetek za opóźnienie i postępowanie w tym zakresie umorzył oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu powyższej decyzji z 5 sierpnia 2025 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi wyjaśnił, że strona, będąc komisarzem w stanie spoczynku, została zwolniona ze służby w Policji 8 lutego 2023 r. Strona otrzymała uposażenie za styczeń i luty 2023 r. oraz świadczenia pieniężne przysługujące w związku ze zwolnieniem ze służby, naliczone zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w terminie jego wypłaty. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, należne uposażenie wykazane w zaświadczeniu do Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji zostało wskazane w prawidłowej wysokości.
Organ odwoławczy stwierdził, że problematykę związaną z uprawnieniem funkcjonariusza Policji do wypłaty podwyżek wprowadzonych w 2023 r. reguluje ustawa budżetowa na rok 2023 oraz ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023. Powyższe przepisy wprowadzają nową kwotę bazową w wysokości 1740,64 zł dla funkcjonariuszy Policji, która obowiązuje do obliczenia ich uposażeń od 1 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. Jednocześnie od 1 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r. do obliczenia uposażeń w mocy stosuje się kwotę bazową w wysokości 1614,69 zł, ustaloną w ustawie budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 270). Zdaniem organu odwoławczego brzmienie powołanych przepisów oraz czas wejścia w życie ustaw nie pozostawia wątpliwości co do wysokości uposażenia przysługującego policjantom za styczeń i luty 2023 r. Uposażenie strony wypłacone za styczeń i luty 2023 r. zostało naliczone oraz wypłacone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a także w terminie określonym i zgodnym z ustawą o Policji.
Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu I instancji co do odmowy stronie wyrównania oraz wypłaty świadczeń pieniężnych należnych w związku ze zwolnieniem ze służby, bowiem ich wysokość zależy od uposażenia należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku, które to uposażenie nie uległo waloryzacji ani wyrównaniu. Organ odwoławczy zauważył, że dokonywanie wydatkowania środków publicznych wymaga istnienia podstawy prawnej w tej mierze. Ustawodawca nie przewidział jakiegokolwiek rozwiązania prawnego do wypłaty wyrównania dla funkcjonariuszy, którzy odeszli ze służby przed 1 marca 2023 r. Brak takiej regulacji uniemożliwia organowi dokonywanie naliczeń, a następnie wyrównywania uposażeń i innych świadczeń pieniężnych będących pochodną uposażenia.
Odnosząc się do żądania strony dotyczącego przekazania do Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji informacji o wysokości ostatniego wynagrodzenia stanowiącego podstawę do wyliczenia wymiaru emerytury, organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 5 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, podstawę wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej stanowi uposażenie należne funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym stanowisku. W ocenie organu odwoławczego, mając na uwadze, iż uposażenie stanowiące podstawę do wyliczenia wymiaru emerytury nie uległo zmianie, organ I instancji słusznie odmówił przekazania do Zakładu Emerytalno-Rentowego żądanych wyliczeń.
Przechodząc do kwestii żądania wypłaty odsetek za opóźnienie, organ odwoławczy stwierdził, że ustawa o Policji nie zawiera przepisu, który stanowiłby podstawę do żądania wypłaty ustawowych odsetek od niewypłaconego w terminie uposażenia. Brak natomiast przepisu na gruncie ustawy o Policji, jak również w Kodeksie postępowania administracyjnego, który mógłby stanowić podstawę do orzekania w tej kwestii, powoduje, ze żądanie dotyczące wypłaty odsetek nie ma charakteru sprawy administracyjnej. Rozpoznanie sprawy o odsetki od uposażenia (również w przypadku jego przyznania) nie może nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, wydanej przez organy administracji publicznej, natomiast dochodzenie omawianych roszczeń możliwe jest na drodze cywilnoprawnej. Decyzja organu pierwszej instancji rozstrzyga sprawę w części dotyczącej odmowy wypłaty odsetek, zatem wykracza poza kompetencje ustawowe tego organu. Jak wyżej wykazano, żądanie wypłaty odsetek od nieterminowo wypłaconych świadczeń nie podlega rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji, a zatem decyzja w tej części powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, a podstępowanie w tym przedmiocie należało umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe.
Organ odwoławczy dostrzegł konieczność uchylenia przedmiotowej decyzji w części dotyczącej odmowy wypłaty ustawowych odsetek za opóźnienie i umorzenia w tym zakresie postępowania z uwagi na fakt, iż organ I instancji wydał decyzję w tej części bez podstawy prawnej. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z 18 czerwca 2025 r. w pozostałym zakresie.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy wskazał, że zarzut naruszenia przepisów art. 7 i 77 k.p.a., polegający na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz nierozpoznaniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, należało uznać za bezzasadny. Organ przeanalizował stan faktyczny i orzekł na jego podstawie oraz z zastosowaniem przepisów obowiązujących. Przeciwne działanie organu byłoby sprzeczne z zasadą poszanowania prawa. Z kolei zarzut naruszenia art. 8 i 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego, przejawiającej się w wydaniu zaskarżonej decyzji z pominięciem zarzutu o niekonstytucyjności z powodu dyskryminacji art. 41 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 należało uznać za bezzasadny, bowiem organ przeanalizował stan faktyczny i orzekł na jego podstawie. Strona nie przedstawiła żadnej przesłanki, która nakazywałaby wyrównania uposażenia zgodnie z reprezentowanym żądaniem i oparta była na obowiązujących przepisach prawa. Ponadto zarzut naruszenia art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego niezastosowanie, przy jednoczesnym zastosowaniu art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 r., podczas gdy art. 41 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 jest niezgodny z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, należało uznać za niezasadny. Szczególna moc Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej powoduje, że akty normatywne niezgodne z ustawą zasadniczą powinny być usunięte z systemu prawa w oparciu o regułę lex superior degorat legi inferiori. Organy administracji działają w oparciu o funkcjonujące przepisy, tj. takie, które obowiązywały w momencie ich stosowania oraz nie zostały uznane za niekonstytucyjne.
Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego z 5 sierpnia 2025 r. wniosła strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając jej naruszenie przepisów:
1) art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 i 3 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi z 18 czerwca 2025 r., w sytuacji kiedy skarżący nie występował z wnioskiem do organu o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wyrównania uposażenia za 2023 r. i mimo to wydania decyzji merytorycznej w sprawie,
2) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi oraz nieumorzenie postępowania w pierwszej instancji, w sytuacji braku podstaw podmiotowych do nawiązania przez organ ze skarżącym relacji materialnoprawnej dotyczącej wysokości uposażenia wobec faktu, iż nie był on w dacie wydania rozstrzygnięcia w sprawie już od 2 lat funkcjonariuszem,
3) art. 64 § 2 k.p.a. w. zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niewystąpienie do strony o sprecyzowania żądania zawartego w wezwaniu do zapłaty, o ile organ miał wątpliwości, co do jego treści, co doprowadziło do nieuprawnionego wszczęcia postępowania administracyjnego, wbrew woli strony i wydania decyzji merytorycznej przez organ,
4) art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego;
Gdyby sąd nie podzielił wskazanych powyżej zarzutów, z ostrożności procesowej dodatkowo skarżący zarzucił naruszenie:
5) art. 41 ust. 1–3 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2666 ze zm.) w zw. z art. 2 i art. 32 oraz art. 60 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez ich wadliwą interpretację i zastosowanie polegające na przyjęciu, iż zgodne z zasadą zaufania obywatela do państwa, zasadą równości obywateli wobec prawa, zakazu dyskryminacji, legalizmu i równego dostępu do służby publicznej jest zróżnicowanie sytuacji prawnej funkcjonariuszy odchodzących ze służby do końca lutego 2023 r. wobec funkcjonariuszy tych samych formacji mundurowych pozostających w służbie po 1 marca 2023 r., mimo iż w okresie styczeń–luty 2023 r. znajdowali się oni w tożsamej sytuacji faktyczno-prawnej, skutkującą pozbawieniem tych pierwszych prawa do waloryzacji uposażenia za okres, w którym pozostawali w służbie w 2023 r. w sytuacji wypłaty rekompensaty za ten sam okres funkcjonariuszom pozostającym w służbie po 1 marca 2023 r.
Wobec przedstawionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w zaskarżonej części decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji w całości, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej, jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzję), konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, pkt 2 p.p.s.a.).
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Sąd, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Spór w sprawie dotyczył kwestii przeliczenia i wypłacenia skarżącemu wyrównania uposażenia za miesiące styczeń i luty 2023 r. ze składowymi zobowiązań finansowych przysługujących przy przejściu na emeryturę wraz z zaległymi odsetkami ustawowymi. Przy czym strona skarżąca stała na stanowisku, że ów spór nie powinien być rozpoznawany na ścieżce administracyjnoprawnej, lecz w postępowaniu cywilnym, tj. przed sądem powszechnym z uwagi na to, że dotyczy byłego funkcjonariusza Policji, czyli osoby, która nie pozostaje w stosunku administracyjnej zależności z tą formacją. Z tego też powodu podnoszono, że organy Policji nie powinny były wydawać w sprawie decyzji administracyjnej. Błąd organów miał przy tym wynikać z mylnego uznania pisma skarżącego, zatytułowanego "Wezwanie do zapłaty", za wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wyrównania uposażenia we wspomnianym wcześniej zakresie.
Skarżący stał jednocześnie na stanowisku nieusprawiedliwionego zastosowania art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz zmianie niektórych ustaw, jako niekonstytucyjnego i skutkującego pozbawieniem go prawa do zastosowania wyżej kwoty bazowej do obliczenia uposażenia niż w przypadku osób przechodzących na emeryturę po od 1 marca 2023 r.
Z kolei organ, wnosząc o oddalenie skargi, stwierdził, że strona otrzymała uposażenie za styczeń i luty 2023 r. oraz świadczenia pieniężne przysługujące w związku ze zwolnieniem ze służby, zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w terminie jego wypłaty. Organ odwoławczy stwierdził, że problematykę związaną z uprawnieniem funkcjonariusza Policji do wypłaty podwyżek wprowadzonych w 2023 r. reguluje ustawa budżetowa na rok 2023 oraz ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023. Powyższe przepisy wprowadzały nową kwotę bazową w wysokości 1740,64 zł dla funkcjonariuszy Policji, która obowiązywała do obliczenia ich uposażeń od 1 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. Jednocześnie od 1 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r. do obliczenia uposażeń w mocy stosowało się kwotę bazową w wysokości 1614,69 zł, ustaloną w ustawie budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 270). Zdaniem organu odwoławczego brzmienie powołanych przepisów oraz czas wejścia w życie ustaw nie pozostawiały wątpliwości co do wysokości uposażenia przysługującego policjantom za styczeń i luty 2023 r. Uposażenie strony wypłacone za styczeń i luty 2023 r. zostało naliczone oraz wypłacone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a także w terminie określonym i zgodnym z ustawą o Policji.
Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu I instancji co do odmowy stronie wyrównania oraz wypłaty świadczeń pieniężnych należnych w związku ze zwolnieniem ze służby, bowiem ich wysokość zależeć miała od uposażenia należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku, które to uposażenie nie uległo waloryzacji ani wyrównaniu. Organ odwoławczy zauważył, że dokonywanie wydatkowania środków publicznych wymaga istnienia podstawy prawnej w tej mierze. Ustawodawca nie przewidział jakiegokolwiek rozwiązania prawnego do wypłaty wyrównania dla funkcjonariuszy, którzy odeszli ze służby przed 1 marca 2023 r. Brak takiej regulacji uniemożliwia organowi dokonywanie naliczeń, a następnie wyrównywania uposażeń i innych świadczeń pieniężnych będących pochodną uposażenia.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zasady ustalania wysokości uposażenia przysługującego policjantowi określają przepisy rozdziału 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r. poz. 171 ze zm.). Stosownie do treści art. 99 ust. 2 ustawy o Policji policjant otrzymuje uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie z tytułu pełnienia służby. Przepis art. 100 ustawy o Policji zawiera wyliczenie składników uposażenia policjanta, stanowiąc, że uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia. Zgodnie z art. 105 ust. 2 ustawy o Policji uposażenie zasadnicze i dodatki do uposażenia o charakterze stałym są płatne miesięcznie z góry w pierwszym dniu roboczym każdego miesiąca, z zastrzeżeniem ust. 3 i 5.
Przeciętne uposażenie policjantów stanowi wielokrotność kwoty bazowej, której wysokość ustaloną według odrębnych zasad określa ustawa budżetowa (art. 99 ust. 3 ustawy). Przez przeciętne uposażenie, o którym mowa w ust. 3, należy rozumieć uposażenie wraz z miesięczną równowartością nagrody rocznej (art. 99 ust. 3a ustawy). Wielokrotność kwoty bazowej, o której mowa w ust. 3, określa Rada Ministrów w drodze rozporządzenia (art. 99 ust. 4 ustawy). Zgodnie z art. 105 ust. 2 ustawy o Policji uposażenie zasadnicze i dodatki do uposażenia o charakterze stałym są płatne miesięcznie z góry w pierwszym dniu roboczym każdego miesiąca, z zastrzeżeniem ust. 3 i 5. Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy o Policji, wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady otrzymywania oraz wysokość uposażenia zasadniczego policjantów, uwzględniając grupy zaszeregowania i odpowiadające im stawki uposażenia, zaszeregowanie stanowisk służbowych do poszczególnych grup i odpowiadające im policyjne stopnie etatowe, warunki podwyższania tego uposażenia, a także sposób ustalania jego wzrostu z tytułu 1wysługi lat (art. 101 ust. 2 ustawy). Stosownie do treści art. 102 ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, uwzględniając rodzaje okresów służby, pracy i innych okresów podlegających zaliczeniu do wysługi, sposób jej dokumentowania oraz tryb postępowania w tych sprawach.
Ustawa okołobudżetowa na rok 2023 r. weszła w życie z dniem 1 stycznia 2023 r., przewidując w art. 41 ust. 1, że kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2023 dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej będzie stosować się do obliczenia ich uposażeń w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. Na mocy wskazanego przepisu do uposażeń od dnia 1 marca 2023 r. zastosowanie miały więc podwyższone kwoty bazowe ustalone na mocy art. 9 ustawy budżetowej na rok 2023 r. (która weszła w życie w dniu 8 lutego 2023 r. z mocą wsteczną od 1 stycznia 2023 r.) w wysokości 1740, 64 zł dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy (art. 9 ust 1 pkt 2 lit c cyt. ustawy budżetowej na rok 2023).
Natomiast w art. 41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej na 2023 r. przewidziano zasadę, że do obliczania uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej należnych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. stosuje się kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 270). Na mocy wskazanego przepisu do uposażeń za styczeń 2023 r. i luty 2023 r. zastosowanie miały więc kwoty bazowe jeszcze niepodwyższone, to jest ustalone na mocy art. 9 ustawy budżetowej na rok 2023 r. w wysokości 1614, 69 zł dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy (art. 9 ust 1 pkt 2 lit c cyt. ustawy budżetowej na rok 2022).
Lektura powołanych wyżej przepisów, w ocenie sądu, nie pozostawia wątpliwości, że kwestia szeroko rozumianej regulacji uposażeń – w tym także ewentualnego wyrównania ich wysokości – odnosi się wyłącznie do funkcjonariuszy Policji, a więc osób pozostających w tej formacji w służbie czynnej. Szczególnie dobitnie wyraża się to w treści art. 99 ust. 1 i art. 106 ust. 3 ustawy o Policji. W myśl pierwszego, prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Stosownie zaś do art. 106 ust. 3 ww. ustawy, prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. Przepisy te jednoznacznie określają cezurę czasową, w ramach której istnieje prawna możliwość kształtowania stosunku służbowego policjanta, w tym co do jego uposażenia, w ramach form władczych związanych z wydawaniem wobec niego decyzji, w tym w postępowaniu administracyjnym. Ramy te ograniczają się zatem do okresu czynnej służby policjanta, tj. od mianowania na stanowisko służbowe do dnia zwolnienia ze służby (por. m.in. wyrok NSA z 24 września 2014 r. sygn. akt I OSK 1317/13). Z chwilą zwolnienia ze służby były funkcjonariusz nie traci roszczeń z tytułu prawa do uposażenia, czy powiązanych z tym świadczeń, o jakich mowa w rozdziale 9 ustawy o Policji, ale ich rozpoznanie nie następuje w ramach postępowania administracyjnego, lecz przed sądami powszechnymi (uchwała SN z 26 stycznia 2006 r. sygn. III PZP 1/05; wyrok NSA z 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 1293/14).
W nawiązaniu do powyższego sąd uważa za właściwe powołać się na jeszcze jedno orzeczenie, które choć zapadło w odmiennym stanie faktycznym, to jednak prezentuje pogląd, który w sposób uniwersalny oddaje sens braku możliwości orzekania wobec byłego funkcjonariusza Policji w drodze rozstrzygnięć o podłożu administracyjnoprawnym. W wyroku z 2 września 2025 r. sygn. akt III OSK 1833/22 Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że "Ustalenie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat dotyczy wyłącznie czynnego policjanta. Tylko bowiem policjantowi przysługuje uposażanie. Natomiast prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby. (...) Nie można zatem ustalić wzrostu uposażenia w sytuacji, gdy po stronie osoby zainteresowanej brak jest prawa do uposażenia. Uposażanie jest świadczeniem przysługującym z tytułu stosunku służbowego, w jakim osoba zgłaszająca roszczenie z tytułu uposażenia pozostaje". Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższe zapatrywanie, dodając, że w istocie prowadzi ono do wniosku, że skoro stosunek służbowy wygasł wraz ze zwolnieniem ze służby, to w istocie brak jest po stronie organów Policji niezbędnych podstaw prawnych, aby kwestie związane z uposażeniem i świadczeniami pochodnymi móc kształtować wobec byłego policjanta na ścieżce administracyjnoprawnej. Ta powiązania jest z bowiem z trwaniem stosunku służbowego, a ten w niniejszej sprawie wygasł – skarżący wszak przeszedł na emeryturę z dniem 8 lutego 2023 r. Formy takiej nie można zatem domniemywać, zwłaszcza że ilekroć ustawodawca chce, aby właśnie na drodze administracyjnej wpływać na relacje odnoszące się wprost do uprawnień/obowiązków byłego policjanta, czyni tak wprost. Przykładem tego jest regulacja przewidziana w art. 95 ustawy o Policji, zgodnie z którą decyzję administracyjną o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się m.in. w stosunku do policjanta zwolnionego ze służby. Podobnego rozwiązania nie przewiduje się natomiast wobec byłych policjantów w żadnej innej kwestii, w tym związanej z wyrównaniem uposażania, co oznacza, że organy Policji nie mogą sobie tego rodzaju kompetencji przyznać samodzielnie czy jej domniemywać, gdyż byłoby to wbrew zasadzie ogólnej legalizmu, wyrażonej w art. 6 (t.j. Dz. U z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej: k.p.a.), zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Mając powyższe na względzie, w ocenie sądu, organy obu instancji błędnie przyjęły, że pismo skarżącego z 26 maja 2025 r. stanowiło wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wyrównania uposażenia zasadniczego za okres od 1 stycznia 2023 r. do 8 lutego 2023 r. Treść samego pisma nie wskazuje na tego rodzaju intencję jego autora, niemniej jednak, jeśli organy Policji miały wątpliwości lub uważały inaczej, to z uwagi na fakt, że miały do czynienia z żądaniem osoby, która od ponad dwóch lat nie pozostawała w służbie, powinny były ewentualnie wezwać skarżącego, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., do sprecyzowanie istoty wniesionego żądania. Tymczasem organy zadziałały z urzędu, mimo braku ku temu niezbędnej podstawy prawnej. Dodać trzeba, że gdyby nawet skarżący wprost domagał się wszczęcia postępowania administracyjnego, to powinnością organu Policji byłoby wydanie postanowienia o zwrocie podania na podstawie art. 66 § 3 k.p.a., zgodnie z którym, gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Zdaniem sądu, w kontrolowanej sprawie właściwy jest właśnie sąd powszechny, jako że dotyczy ona uposażenia byłego funkcjonariusza i co organy obu instancji powinny mieć na uwadze z urzędu ze względu na słuszne spostrzeżenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi w kontekście odsetek za opóźnienie. Podkreślić należy, że składowi orzekającemu w niniejszej sprawie wiadome jest, że w orzecznictwie tut. sądu zapadały odmienne orzeczenia w podobnego rodzaju sprawach, przy czym trzeba wskazać, że stan faktyczny nie zawsze przedstawiał się analogicznie, z uwagi na fakt, iż orzeczenie tut. sądu poprzedzone było zwykle prawomocnym stwierdzeniem braku swojej właściwości przez sąd powszechny (postanowienie w tym zakresie nie było bowiem zaskarżone do sądu wyżej instancji). To zaś, w myśl art. 58 § 4 p.p.s.a., sprawiało, że WSA w Łodzi nie mógł odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1 (jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego – przyp. sądu), jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Sadowi orzekającemu w niniejszej sprawie wiadomo jednak także, co tylko potwierdza stanowisko wyrażone w tym wyroku, że aktualnie sądy powszechne przyjmują tego rodzaju sprawy do rozpoznania, uznając ich cywilnoprawny charakter (por. m.in.: postanowienie SO w Warszawie z 27.11.2025 r. XIV Pz 96/25; postanowienie SO w Warszawie z 14 października 2025 r. sygn. akt XXI Pz 103/25; postanowienie SO w Warszawie z 30 września 2025 r. sygn. akt XXI Pz 101/25).
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję obu instancji. Przepisy powyższe przewidują, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, w ocenie składu orzekającego, organy dokonały bowiem błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, tj. przede wszystkim art. 99 oraz 100, 101 i 106 ust. 3 ustawy o Policji oraz art. 41 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023, przyjmując, że z przepisów tych wynikała kompetencja rozpoznania żądania skarżącego na drodze administracyjnoprawnej, podczas gdy ustawy te nie przewidywały w tym zakresie stosownej podstawy prawnej - sprawę tę powinien zatem rozpoznać właściwy sąd powszechny. W rezultacie powyższego organy nieprawidłowo wszczęły i prowadziły postępowanie administracyjne, naruszając tym sposobem art. 61a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. poprzez niewydanie postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania z uwagi na brak ku temu podstawy prawnej, co miało wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na ostatnią ze wspomnianych kwestii, prowadzącą do bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego przeprowadzonego przez organy Policji, sąd działając na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., postępowanie to umorzył.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., ma które złożyło się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w kwocie 480 zł powiększone o 17 zł tytułem poniesionej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.
e.o.