III SA/Łd 727/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Z.B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, opiewających na kwotę 110.682,25 zł. Skarżący argumentował, że mimo spłacania długu od 2017 roku i uregulowania ponad 30.000 zł, zadłużenie nie maleje, a jego sytuacja materialna (emerytura ok. 2.000 zł netto) i zdrowotna (choroby przewlekłe) uniemożliwiają dalszą spłatę, zwłaszcza przy proponowanej racie 1.200 zł. ZUS odmówił umorzenia, wskazując na brak przedłożenia dokumentów potwierdzających sytuację materialną i rodzinną, a także na fakt, że dochody skarżącego (emerytura 2.210,24 zł netto) przewyższają minimum socjalne i pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych oraz spłatę kredytu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że należności nie uległy przedawnieniu, co zostało wykazane przez ZUS poprzez wskazanie na liczne okoliczności zawieszające bieg terminu przedawnienia (postępowanie egzekucyjne, wniosek o umorzenie, umowa ratalna, zabezpieczenie hipoteczne). Sąd stwierdził również, że skarżący nie wykazał wystąpienia przesłanek do umorzenia określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, w szczególności nie udowodnił całkowitej nieściągalności należności ani sytuacji, która pociągałaby za sobą zbyt ciężkie skutki dla jego bytu. Sąd podkreślił, że prywatnoprawne zobowiązania nie mogą być przedkładane nad publicznoprawne należności wobec ZUS, a dochody skarżącego są wystarczające do spłaty zadłużenia w ramach układu ratalnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących umorzenia należności z tytułu składek ZUS, kwestia przedawnienia składek, ocena sytuacji materialnej i zdrowotnej dłużnika, znaczenie interesu publicznego w postępowaniu o umorzenie.
Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i rozporządzenia wykonawczego. Ocena sytuacji materialnej i zdrowotnej jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy istnieją podstawy do umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, mimo braku całkowitej nieściągalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie należności z tytułu składek jest możliwe tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, chyba że zachodzą uzasadnione przypadki określone w przepisach, które nie zostały w tej sprawie wykazane.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że należności nie uległy przedawnieniu, a sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego nie spełnia przesłanek do umorzenia, gdyż jego dochody z emerytury są wystarczające do spłaty zadłużenia w ramach układu ratalnego i nie pociągają za sobą zbyt ciężkich skutków dla jego bytu.
Czy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne uległy przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, należności nie uległy przedawnieniu z uwagi na liczne okoliczności zawieszające bieg terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd szczegółowo omówił przepisy dotyczące przedawnienia składek oraz okoliczności zawieszające jego bieg, takie jak postępowanie egzekucyjne, wniosek o umorzenie, umowa ratalna, zabezpieczenie hipoteczne, co jednoznacznie wskazuje na brak przedawnienia.
Czy prywatnoprawne zobowiązania mogą być przedkładane nad publicznoprawne należności wobec ZUS przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prywatnoprawne zobowiązania nie mogą być przedkładane nad publicznoprawne należności wobec ZUS.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że aprobowanie sytuacji, w której spłata zobowiązań cywilnoprawnych miałaby pierwszeństwo przed należnościami publicznoprawnymi, stanowiłoby nieuprawnione uprzywilejowanie podmiotów prawa cywilnego kosztem Skarbu Państwa.
Przepisy (20)
Główne
u.s.u.s. art. 24 § ust. 2, 4, 5, 5a, 5b, 5e, 5f
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § ust. 1, 2, 3, 3a, 3b
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 32
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców art. 11 pkt 1
Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców art. 27
Ustawa z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność art. 1 § ust. 15
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne art. 3 § ust. 1
p.p.s.a. art. 1 § § 1, § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu. • Sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego nie spełnia przesłanek do umorzenia. • Dochody skarżącego z emerytury są wystarczające do spłaty zadłużenia w ramach układu ratalnego. • Umorzenie należności naruszałoby interes publiczny i stanowiłoby uprzywilejowanie skarżącego.
Odrzucone argumenty
Zbyt niskie dochody skarżącego uniemożliwiają spłatę zadłużenia. • Zły stan zdrowia skarżącego stanowi podstawę do umorzenia. • Dług nie maleje pomimo regularnych spłat, co jest niesprawiedliwe.
Godne uwagi sformułowania
należności z tytułu składek to pojęcie zbiorcze • nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem • decyzje wydawane przez Zakład na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s. są decyzjami opartymi na konstrukcji uznania administracyjnego • prywatnoprawne zobowiązania nie mogą być przedkładane nad zobowiązania publicznoprawne w postaci należności z tytułu składek • umorzenie składek naruszałoby interes publiczny i stanowiło uprzywilejowanie skarżącego względem innych ubezpieczonych rzetelnie wypełniających obowiązki płatnicze wobec ZUS
Skład orzekający
Monika Krzyżaniak
przewodniczący
Małgorzata Kowalska
sprawozdawca
Joanna Wyporska-Frankiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia należności z tytułu składek ZUS, kwestia przedawnienia składek, ocena sytuacji materialnej i zdrowotnej dłużnika, znaczenie interesu publicznego w postępowaniu o umorzenie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i rozporządzenia wykonawczego. Ocena sytuacji materialnej i zdrowotnej jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia wnioski o umorzenie składek ZUS w kontekście trudnej sytuacji życiowej dłużnika, jednocześnie podkreślając znaczenie interesu publicznego i zasad przedawnienia. Jest to temat ważny dla wielu przedsiębiorców i osób zadłużonych.
“Czy ZUS może umorzyć długi, gdy emerytura ledwo starcza na życie? Sąd rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 110 682,25 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.