III SA/Łd 724/21

III SA/Łd 724/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-02-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-08-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Monika Krzyżaniak /przewodniczący sprawozdawca/
Teresa Rutkowska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 664/22 - Wyrok NSA z 2025-10-29
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 4 pkt 1, 11, i 22, art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1-3, art. 39k, art. 92a ust. 2, 8 i 10
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135, art. 200 i art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 374
art. 15 zzs4 ust. 3, art. 15 zzr ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 par. 1, art, 80 i art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 4 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Rutkowska Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...], numer [...]; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej kwotę 1017 (jeden tysiąc siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z [...], numer [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1-3, art. 39k ust. 1-2, art. 92a ust. 2 i 8 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm., dalej jako: "u.t.d.") oraz lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] nr [...] o nałożeniu na P. K. kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł.
W uzasadnieniu organ wskazał następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:
W dniu 18 kwietnia 2019 r. w [...] na parkingu przy Centrum Handlowym [...] przeprowadzono kontrolę drogową samochodu osobowego marki Kia [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował P. K.
W chwili zatrzymania do kontroli kierujący przewoził jednego pasażera z ul. A. w [...] na ul. B. w [...]. Usługę przewozu na ww. trasie pasażer zamówił przy pomocy aplikacji [...]. Opłata za jej wykonanie w wysokości 28,60 zł także została uiszczona przy pomocy tej aplikacji. Opisaną usługę przewozu kierujący wykonał samochodem osobowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą.
Do kontroli kierujący okazał kopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wydaną na M. B. z siedzibą przy ul. C. w [...]. Kierowca nie okazał wypisu z licencji ani żadnego dokumentu świadczącego o wykonywaniu przewozu na rzecz innego podmiotu. Uznano, że kierowca wykonywał przewóz w swoim imieniu. Kierowca oświadczył do protokołu przesłuchania, że w dniu kontroli wykonywał przewóz w swoim imieniu, jednak odmówił podpisania ww. protokołu. Kierujący nie okazał ważnego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy.
Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] z dnia 18 kwietnia 2019 r.
Pismem z 20 stycznia 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu wobec określonej w art. 92a ust. 2 ustawy u.t.d. postępowania administracyjnego w zakresie stwierdzonych w protokole kontroli z 18 kwietnia 2019 r. naruszeń określonych w lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym.
Decyzją z [...], wydaną na podstawie art. 92a ust. 1, 7 i 11, art. 39a. ust. 1 pkt. 3, 4 u.t.d. w zw. z zał. nr 4 lp. 4.2 i 4.3 do ustawy oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr: [...] z dnia: 18.04.2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na P. K. karę pieniężną w wysokości 2.000 zł. Organ I instancji uznał, że w wyniku analizy całości materiału dowodowego, że opisany powyżej stan faktyczny wyczerpuje znamiona naruszeń opisanych pod lp. 4.2 zał. nr 4 u.t.d., tj. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który: nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz lp. 4.3 tj. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Organ powołał następnie art. 92a ust. 2, art. 92 c ust. 1 i 1a u.t.d., wskazując, że w rozpatrywanej sprawie stwierdzono brak orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i brak orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Organ zważył, że badania przeprowadzane są w przypadku kierowców co 5 lat więc w momencie podejmowania się pracy na stanowisku kierowcy osoba zarządzająca powinna zadbać o to, aby takie badania były już wykonane. "Inna osoba" powinna też mieć stworzony harmonogram zgodnie z którym badania okresowe i szkolenia winny być przeprowadzane. Reasumując brak badań lekarskich i psychologicznych K. spowodowanych ich brakiem nie mieści się w definicji "zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia", ponieważ do "innej osoby" należą regularne kontrole przestrzegania przepisów w tym również do sprawdzanie terminu ważności uprawnień. Organ I instancji powołując dalej treść art. 189e k.p.a., wyjaśnił, że skoro przewóz drogowy wykonywany był z naruszeniem przepisów prawa wskazanych w podstawie materialnoprawnej decyzji, to skutkiem takiego stanu rzeczy jest nałożenie kary w łącznej kwocie 2000 zł.
W dniu 4 czerwca 2020 r. strona reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z [...]. Wydanej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił:
- rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w przedmiotowym postępowaniu,
- rażące naruszenie art. 123 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niewydanie postanowień dowodowych,
- rażące naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego sprawy,
- rażące naruszenie art. 92a ust. 1, 7 i 11 u.t.d. w zw. z lp. 4.2 i lp.4.3 załącznika nr 4 do tej ustawy poprzez błędne przyjęcie, że w dniu kontroli skarżący był przedsiębiorcą lub osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie transportowym.
Zdaniem pełnomocnika strony decyzja organu I instancji została skierowana do niewłaściwej osoby, bowiem skontrolowany przewóz drogowy był wykonywany w imieniu przedsiębiorcy M. B., czego dowodem jest okazana do kontroli kopia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydanej dla tego przedsiębiorcy. Dlatego organ II instancji powinien stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącego podniósł również, że organ I instancji załatwiając przedmiotową sprawę rażąco naruszył szereg istotnych przepisów procedury administracyjnej. Skarżący został pozbawiony możliwości obrony swoich praw, ponieważ nie został zawiadomiony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W ocenie pełnomocnika strony, organ I instancji rażąco naruszył także art. 77 § 1 w zw. z art. 123 § 1 i 2 k.p.a., bowiem nie wydał postanowień dowodowych określających fakty wymagające udowodnienia i wskazujące środki dowodowe, które należało zastosować do udowodnienia tych faktów. Tym samym nie wiadomo jakie fakty zostały udowodnione i przy pomocy jakich środków dowodowych. Pełnomocnik skarżącego wskazał również, że po przeprowadzeniu postępowania dowodowego P.K. nie został zawiadomiony o możliwości wypowiedzenia się co do dowodów i materiałów zebranych w sprawie. Zatem z uwagi na treść art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a. okoliczności przywołane w treści decyzji nie mogły stanowić podstawy rozstrzygnięcia. Zdaniem pełnomocnika strony, organ I instancji uniemożliwiając stronie ocenę zgromadzonego materiału dowodowego rażąco naruszył także zasadę pogłębiania zaufania obywateli wyrażoną w art. 8 k.p.a. Pełnomocnik skarżącego podniósł również, że organ I instancji niewłaściwie ustalił okoliczności faktyczne sprawy, bowiem nie ustalił w jaki sposób skarżący wszedł w posiadanie kopii licencji wydanej dla przedsiębiorcy M. B. oraz nie ustalił w czyim imieniu i na czyją rzecz był wykonywany skontrolowany przewóz drogowy.
Organ odwoławczy po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie powołał treść art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1-3, art. 39 k. ust. 1 i 2, art. 92a ust. 2 i 8 oraz treść lp. 42 i 4.3 do u.t.d., użyte w ustawie określenie obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznacza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy, a także art. 189a § 2 k.p.a. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a.
GITD wyjaśnił dalej, że w rozpatrywanej sprawie kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 2 i 8 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa natomiast w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia wskazane w załączniku nr 2 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto organ wskazał, iż zastosowania w sprawie nie znajdą również art. 189e i art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Organ II instancji stwierdził, że przepisy art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d. jednoznacznie wskazują, że przewóz drogowy może wykonywać tylko kierowca legitymujący się orzeczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zakres badań lekarskich i zasady ich przeprowadzenia określają przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917, ze zm.) i przepisy rozdziału 12 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Natomiast zakres badań psychologicznych i zasady ich przeprowadzenia normują przepisy rozdziału 13 ustawy o kierujących pojazdami.
W ocenie GITD, z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej P. K. we własnym imieniu wykonywał odpłatny przewóz osób. W chwili zatrzymania do kontroli drogowej kierujący przewoził jednego pasażera, który został przesłuchany w charakterze świadka. Świadek zeznał, że usługę przewozu zamówił przy pomocy aplikacji [...]. Usługę przewozu zamówił na na trasie z ul. A. w [...] na ul. B. w [...]. W miejsce wskazane w zamówieniu podjechał samochód osobowy marki Kia o numerze rejestracyjnym [...]. Na wykonanie tej usługi nie zawierał żadnej umowy w lokalu przedsiębiorstwa. Wymienionym pojazdem skarżący wykonał zamówioną usługę przewozu osób. Po jej zakończeniu przy pomocy aplikacji, z karty płatniczej zgłoszonej do aplikacji, została pobrana opłata w wysokości 28,60 zł za wykonanie opisanej usługi. Okoliczności zamówienia opisanej usługi przewozu i jej wykonania potwierdzają także wydruki z aplikacji dotyczące opisanej usługi, wydruk z konta bankowego pasażera dotyczący opłaty za opisaną usługę i dokumentacja fotograficzna znajdujące się w aktach sprawy. Również skarżący przesłuchany w charakterze strony wyjaśnił, że prowadzi działalność gospodarczą i przewóz osób wykonywał we własnym imieniu. Podczas kontroli ani w toku postępowania przed organem I instancji skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów wskazujących na wykonywanie skontrolowanego przewozu w imieniu innego podmiotu niż skarżący. Skarżący przesłuchany w charakterze strony oświadczył, że wykonywał przewóz we własnym imieniu i że prowadzi działalność gospodarczą. Wykonania przewozu we własnym imieniu skarżący nie kwestionował w toku postępowania w I instancji. Zatem z powyższego jednoznacznie wynika zdaniem organu, że usługa wykonana przez kierującego w dniu kontroli była odpłatną usługą transportową wykonaną w jego imieniu. Dlatego do wykonania tej usługi skarżący powinien posiadać stosowną licencję oraz orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na stanowisku kierowcy i orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy. Skarżący takich orzeczeń nie posiadał podczas kontroli i nie przedłożył ich w toku postępowania przed organem I instancji. Również w postępowaniu przed organem odwoławczym ww. orzeczeń nie przedłożył. O przedłożenie tych orzeczeń organ wezwał pełnomocnika strony pismem z 30 grudnia 2020 r.
Uwzględniając powyższe organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, że strona jest odpowiedzialna za naruszenia stwierdzone w decyzji i słusznie nałożył na stronę łączną karę pieniężną w wysokości 2.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 2 i 8 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do tej ustawy.
Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że stwierdzone w rozpatrywanej sprawie naruszenia zostały ujawnione dnia 18 kwietnia 2019 r. Termin wymieniony w przepisie art. 92c ust. 1 pkt 3 i ust. 1a ustawy o transporcie drogowym uległ zawieszeniu na podstawie przepisu art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.). Przepis ten wszedł w życie w dniu 31 marca 2020 r. i obowiązywał do dnia uchylenia przez ustawę zmieniającą. Został on uchylony w art. 46 pkt 20 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), która weszła w życie w dniu 25 maja 2020 r. Zatem w okresie obowiązywania art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. termin przedawnienia przewidziany w przepisie art. 92c ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym nie biegł. Ponownie zaczął biec w dniu 25 maja 2020 r. Tym samym termin ten uległ zawieszeniu na 54 dni. Zatem dwuletni termin wskazany w przepisie art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d., obligujący organ do umorzenia postępowania już wszczętego, upłynie w dniu 11 czerwca 2021 r. Dlatego tez w ocenie GITD, naruszenia ujawnione w dniu 18 kwietnia 2019 r. w protokole kontroli nr [...] nie przedawniły się.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 156 § 1 k.p.a. organ II instancji również uznał do za niezasadny. Tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym, co potwierdza treść tego przepisu, bowiem dotyczy decyzji ostatecznych. Natomiast decyzja organu I instancji nie jest decyzją ostateczną, ponieważ przed upływem terminu do złożenia odwołania strona takie odwołanie złożyła. Zatem zastosowanie tego trybu w przedmiotowym postępowaniu stanowiłoby naruszenie wymienionego przepisu.
Odnosząc się do wniosku pełnomocnika strony zawartego w piśmie z dnia 15 stycznia 2021 r. organ II instancji wskazał, że podstawą do zawieszenia postępowania administracyjnego są jedynie przesłanki wskazane w przepisach art. 97 § 1 i art. 98 § 1 k.p.a. W ocenie organu przesłanki wymienione w art. 97 § 1 k.p.a. nie miały miejsca w przedmiotowej sprawie, zatem brak jest podstaw do zawieszenia postępowania. Zawieszenia postępowania nie można dokonać także na podstawie art. 98 § 1 k.p.a., ponieważ postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte z urzędu, co potwierdza zawiadomienie z dnia 20 stycznia 2020 r. które strona odebrała osobiście. Wobec powyższego brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika strony o zawieszenie postępowania.
Organ odwoławczy stwierdził następnie, że w niniejszej sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c u.t.d., albowiem zebrany materiał dowodowy nie zawiera dowodów wskazujących na istnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącego. W odwołaniu strona także nie wskazała dowodów mogących potwierdzić istnienie takich okoliczności. Zatem brak jest podstaw do zastosowania powołanego przepisu.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik P. K. zaskarżył powyższą decyzję organu w całości, zarzucając jej rażące naruszenie przepisów prawa procesowego tj. niezastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. w zw. z art 110 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i niewydanie decyzji o umorzeniu postępowania z uwagi na upływ 2 lat od ujawnienia naruszenia (kontrolowany przewóz wykonany został 18 kwietnia 2019 r.) w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu 31 maja 2021 r. (tj. po upływie 2 lat od ujawnienia naruszenia). Tym samym strona wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
W piśmie procesowym z 1 lutego 2022 roku pełnomocnik organu poinformował na pytanie Sądu, że w związku z uchybieniami stwierdzonymi w protokole kontroli drogowej z 18 kwietnia 2019 r. o nr [...] wobec P. K. wydana została decyzja z [...] o nr [...], załączając jednocześnie przedmiotową decyzję. Z przedłożonej do akt decyzji wynika, że Główny Inspektor Transportu Drogowego między innymi na podstawie art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d. oraz lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na P. K. kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł w związku z uchybieniami stwierdzonymi podczas kontroli drogowej 18 kwietnia 2019 r., tj.: wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, choć nie z przyczyn w niej wskazanych.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] o nałożeniu na P. K. kary pieniężnej w wysokości 2.000,00 zł.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.; dalej u.t.d.)
W pierwszej kolejności należy odnieść się do jedynego zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d., sprowadzającego się do wykazania, że w stanie faktycznym sprawy należało umorzyć postępowanie z uwagi na upływ 2 lat od ujawnienia naruszenia.
Wbrew stanowisku zawartemu w skardze należało zgodzić się z organem odwoławczym, iż w niniejszej sprawie znajdował zastosowanie art. 15zzr ust. 1 ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568). W niniejszej sprawie niesporne jest, iż stwierdzone i objęte zaskarżoną decyzją nieprawidłowości zostały ujawnione w dniu kontroli, tj. 18 kwietnia 2019 r. Sąd w pełni zgadza się z poglądem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wyrażonym w wyroku z 28 stycznia 2021 r., (sygn. akt II SA/Rz 1199/20), który w rozstrzyganej sprawie (w której podniesiono analogiczny zarzut naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d.) stwierdził, że: "zachodzi jednak szczególna sytuacja spowodowana wprowadzeniem w Polsce od dnia 14 marca 2020 r. stanu zagrożenia epidemicznego, a później od dnia 20 marca 2020 r. stanu epidemii (rozporządzenia Ministra Zdrowia odpowiednio z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 433 ze zm.) i z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Przepis ten został wprowadzony do ustawy w dniu 31 marca 2020 r., niemniej skoro ustawodawca wskazał w nim wprost, że normuje on bieg terminów nie tylko w stanie epidemii lecz także w stanie zagrożenia epidemicznego, uznać należy, że jego skutki obejmują również terminy, których bieg obejmuje okres od 13 marca 2020 r. do 31 marca 2020 r. Przepis art. 15zzr został uchylony ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), ogłoszoną w Dzienniku Ustaw w dniu 16 maja 2020 r. Ponadto stosownie do art. 68 ust. 2 ww. ustawy, terminy, o których mowa w art. 15zzr ust. 1 ustawy zmienianej w art. 46, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzr ust. 1 tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. została ogłoszona w Dzienniku Ustaw w dniu 16 maja 2020 r."
W ocenie Sądu, Główny Inspektor Transportu Drogowego słusznie wskazuje zatem, że z dniem 24 maja 2020 r. rozpoczęły bieg terminy, które uległy zawieszeniu ww. przepisem. Tym samym w okresie od 13 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. nie biegł termin przedawnienia wynikający z art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d, w myśl którego nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Jak wynika z akt sprawy do naruszeń objętych prowadzonym postępowaniem administracyjnym, doszło w związku z przeprowadzoną kontrolą drogową z dnia 18 kwietnia 2019 r., a zatem mając na uwadze wskazane powyżej zawieszenie terminów administracyjnych, termin dwóch lat od ujawnienia naruszenia uległ przedłużeniu o 54 dni, a zatem na dzień wydania zaskarżonej decyzji art. 92c ust. 1 pkt 3 utd nie znajdował zastosowania w sprawie. Organ II instancji trafnie stwierdził także, że data doręczenia decyzji stronie, ma znaczenie jedynie procesowe, albowiem dla dochowania terminów dotyczących prowadzenia postępowania i wymierzenia kary za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, istotna jest data wydania przez organ decyzji administracyjnej jako aktu administracyjnego wydawanego w indywidualnej sprawie.
Chybione są jednocześnie twierdzenia pełnomocnika strony, jakoby powołany wcześniej art. 15zzr ust. 1 ustawy z 31 marca 2020 r. miał na celu wyłącznie ochronę obywateli przed negatywnymi skutkami stanu zagrożenia epidemicznego i epidemii. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w pełni podziela stanowisko WSA w Łodzi wyrażone w wyroku z 30 września 2021 r. (sygn. akt III SA/Łd 597/21; dostępny na CBOSA), który odnosząc się do tożsamego zarzutu skargi wskazał, że twierdzenie to pozbawione jest stosownych podstaw prawnych. Po wtóre zaś, co jest faktem notoryjnym, ww. stany odcisnęły negatywny wpływ nie tylko na obywatelach, ale także wydatnie zaciążyły na funkcjonowaniu całego aparatu państwa, w tym organów administracji publicznej. Wobec tego niezrozumiałe i pozbawione racjonalnego uzasadnienia jest stanowisko, że wskazany przepis art. 15zzr ust. 1 ustawy z 31 marca 2020 r. miałby się nie odnosić do terminów i czynności zastrzeżonych dla organów. Nie można także abstrahować od tego, że w niniejszym przypadku mamy do czynienia z terminem zawitym, który warunkuje przedawnienie możliwości merytorycznego orzekania przez organ, a więc jest to termin zawity przewidziany dla organu.
W rozpoznawanej sprawie o uchyleniu decyzji organów administracji przesądziły stwierdzone przez Sąd naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. i naruszenia te - zdaniem Sądu - mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 4 pkt 1 wymienionej ustawy krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
W myśl art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Zgodnie z treścią art. 39a ust.1 pkt 3 i 4 u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta: 3) nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy; 4) nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie z treścią art. 39j ust.2 u.t.d. badania lekarskie, o których mowa w ust. 1, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3-6, w zakresie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 917, ze zm.). W myśl art. 39j ust. 3 u.t.d. zakres badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, obejmuje ponadto ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zgodnie z rozdziałem 12 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Zgodnie z treścią art. 39k ust. 1 u.t.d. kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W myśl art. 39k ust. 2 u.t.d. badania psychologiczne, o których mowa w ust. 1, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, w zakresie i na zasadach określonych dla kierowców w rozdziale 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Wymagania, o których mowa w art. 39a -39l, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy (art. 39m u.t.d.)
Jak stanowi natomiast art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, to osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. W myśl art. 92a ust.8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy.
Ponadto, w myśl art. 92a ust.10 u.t.d., jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1.
Stosownie do l.p 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje karą pieniężną w wysokości 1000 zł. Zgodnie z treścią l.p. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje karą pieniężną w wysokości 1000 zł.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że 18 kwietnia 2019 r. w [...] wykonywany był przez skarżącego przewóz jednej osoby. Kierujący przewoził pasażera z ul. A. w [...] na ul. [...] w [...]. Usługę przewozu na ww. trasie pasażer zamówił przy pomocy aplikacji [...]. Opłata za jej wykonanie w wysokości 28,60 zł także została uiszczona przy pomocy tej aplikacji. Usługę przewozu kierujący wykonał samochodem osobowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Do kontroli kierujący okazał kopię licencji nr 5/2018 na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Ww. dokument został wydany na nazwisko: M. B. z siedzibą przy ul. B., [...]. Kierowca nie okazał wypisu z licencji ani żadnego dokumentu świadczącego o wykonywaniu przewozu na rzecz innego podmiotu. Kierowca oświadczył do protokołu przesłuchania, że w dniu kontroli wykonywał przewóz w swoim imieniu, jednak odmówił podpisania ww. protokołu. Kierujący nie okazał ważnego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy.
Należało zgodzić się z organem, że wykonywany przewóz był przewozem okazjonalnym w rozumieniu art.4 pkt 11 u.t.d. gdyż nie był to ani przewóz regularny ani przewóz regularny specjalny ani przewóz wahadłowy. Okolicznością niesporną jest, że kierowca P. K. nie posiadał zarówno orzeczenia lekarskiego jak i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy kierowcy.
Jak wynika z akt sprawy organ II instancji, na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. nałożył na P. K. karę pieniężną za naruszenia określone w l.p. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do ustawy. Organ nałożył zatem karę pieniężną na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d., lecz nie wyjaśnił, na jakiej podstawie uznał, że skarżący spośród podmiotów wymienionych w ww. przepisie jest osobą zarządzającą transportem. Wskazać również należy, że organ odwoławczy nie dostrzegł, iż w decyzji organu I instancji zachodzi istotna sprzeczność między wskazaną w sentencji podstawą prawną rozstrzygnięcia, tj.: art. 92a ust. 1 u.t.d., a podstawą prawną wynikającą z uzasadnienia tej decyzji, gdzie powołana została treść art. 92a ust. 2 u.t.d., odnosząca się do zakresu obowiązków "innej osoby", o której mowa we wskazanym przepisie.
Należy zaznaczyć, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust.2 u.t.d. określa załącznik nr 4, co wynika z treści art. 92a ust. 8 ustawy. Innymi słowy za naruszenia określone w załączniku nr 4 są wymierzane kary pieniężne ale jedynie podmiotom wymienionym w art. 92a ust.2 u.t.d. Przepis ten określa trzy następujące podmioty: 1) zarządzający transportem; 2) osoba, o której mowa w art.7c ustawy; 3) każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym.
Status zarządzającego transportem został określony w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z 21 października 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady nr 96/26/WE (Dz.U.UE L 2009.300.51). Zgodnie z treścią art. 2 pkt 5 wymienionego rozporządzenia, zarządzający transportem oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy.
W myśl art. 4 ust. 1 lit. a ww. rozporządzenia, przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa.
Zgodnie z treścią art. 82h ust. 1 pkt 17 u.t.d., w ewidencji przedsiębiorców, którzy posiadają zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, gromadzi się dane określające: imię i nazwisko osoby zarządzającej transportem oraz: a) datę i miejsce urodzenia, b) adres zamieszkania, ba) rodzaj posiadanego certyfikatu kompetencji zawodowych, c) numer posiadanego certyfikatu kompetencji zawodowych, d) datę wydania certyfikatu kompetencji zawodowych, e) kraj wydania certyfikatu kompetencji zawodowych, f) datę utraty dobrej reputacji.
W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie można ustalić, jakim konkretnie podmiotem jest skarżący spośród trzech rodzajów podmiotów wymienionych w art. 92a ust. 2 u.t.d. Nie zostało to wyjaśnione, w decyzji organu II instancji.
Potraktowanie skarżącego jako jednego z podmiotów wymienionych w art. 92a ust. 2 u.t.d. wymaga oczywiście uzasadnienia, a więc wyjaśnienia dlaczego i w oparciu o jakie dowody uznano, że jest on zarządzającym transportem, czy też podmiotem, o którym mowa w art. 92 ust. 2 pkt 2 lub 3 u.t.d. W przypadku uznania, że skarżący jest osobą "zarządzającą transportem" konieczne jest wykazanie, że zarządzał on w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi. Dokonanie wszystkich wymienionych ustaleń musi opierać się na zgromadzonych dowodach.
Organ II instancji nie wyjaśnił tych kwestii, powołując się jedynie na sam art. 92a ust. 2 u.t.d. Nie wiadomo zatem dlaczego wymierzono skarżącemu karę pieniężną w oparciu o wymieniony przepis.
Zdaniem Sądu, stan faktyczny sprawy nie został dokładnie wyjaśniony przez organy, a co nie pozwala na uznanie, że spełnione zostały wymogi określone w art. 92a ust. 2 u.t.d. do wymierzenia kary pieniężnej, gdyż nie zostało wyjaśnione, czy skarżący jest jednym z podmiotów określonych w tym przepisie. Stanowi to naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. i mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organy administracji nie wyjaśniły także w zaskarżonych decyzjach, czy w związku z kontrolą drogową przeprowadzoną w dniu 18 kwietnia 2019 r., poza dwoma karami będącymi przedmiotem niniejszego postępowania, na skarżącego zostały nałożone jeszcze inne kary za naruszenia przepisów transportu drogowego stwierdzone w czasie kontroli, a jeżeli tak to jakie. Należy zaznaczyć, że z protokołu kontroli drogowej z 18 kwietnia 2019 r. wynika, iż stwierdzone zostały cztery naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego, a mianowicie: dwa naruszenia będące przedmiotem niniejszego postępowania opisane w l.p 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. oraz dwa naruszenia określone w l.p 1.1 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
To, czy na skarżącego zostały nałożone kary pieniężne za naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d. ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na treść cytowanego wyżej art. 92a ust.10 u.t.d. Z przepisu tego wynika, że jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. Ustawodawca stanął tym samym na stanowisku, że w takim skonfigurowaniu, w którym ten sam czyn realizuje znamiona deliktów administracyjnych wymienionych w załączniku nr 3 i nr 4 do u.t.d., karę wymierza się wyłącznie w oparciu o art. 92a ust. 1 u.t.d., a więc za naruszenia określone w załączniku nr 3. Poprzez ten sam czyn w kontekście treści art. 92a ust. 10 u.t.d. należy rozumieć jedno zachowanie, jedno działanie, podjęte w przyjętych ramach miejscowo-czasowych, oceniane z perspektywy norm prawnych zrekonstruowanych w oparciu o przepisy tej ustawy. Tak ramy czasowe weryfikowanego działania, jak i jego zlokalizowanie wynikać muszą każdorazowo ze sporządzonego na podstawie art. 74 u.t.d. protokołu kontroli. Jeżeli tak rozumiany czyn, wyczerpuje znamiona deliktów administracyjnych wskazanych w załącznikach nr 3 i nr 4 do ustawy, a podmiot który się ich dopuścił kwalifikuje się i jako "podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem" (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako podmiot wymieniony w art.92a ust. 2 u.t.d., to karę – stosownie do art. 92a ust. 10 u.t.d. - można wówczas wymierzyć wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., za naruszenia określone w załączniku nr 3. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 7 i ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 3 do ustawy, a wykaz naruszeń o których mowa w ust. 2, określa załącznik nr 4 do ustawy (por. wyroki WSA w Rzeszowie z 28 stycznia 2020r. w spr. II SA/Rz 1329/19 i z 10 marca 2020r. w spr. II SA/Rz 65/20 oraz wyroki WSA w Szczecinie z 5 marca 2020r. w spr. II SA/Sz 993/19 i z 12 marca 2020r. w spr. II SA/Sz 1107/19).
Wskazać przy tym należy, że w piśmie procesowym z 1 lutego 2022 roku pełnomocnik organu poinformował na wezwanie Sądu, że w związku z uchybieniami stwierdzonymi w protokole kontroli drogowej z 18 kwietnia 2019 r. o nr [...] wobec P. K. wydana została decyzja z [...] o nr [...]. Z przedłożonej do akt decyzji wynika natomiast, że Główny Inspektor Transportu Drogowego między innymi na podstawie art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d. oraz lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł w związku z uchybieniami stwierdzonymi podczas kontroli drogowej 18 kwietnia 2019 r., tj.: wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b. Z decyzji tej wynika także, że zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania administracyjnego nastąpiło 19 kwietnia 2019 r.
W ocenie Sądu, w powyższych okolicznościach, wszczęcie przez organ na podstawie jednego protokołu kontroli drogowej dwóch postępowań administracyjnych i wydanie wobec skarżącego dwóch decyzji, którymi nałożył na skarżącego kary pieniężne, jest nieprawidłowe. Takie działanie organu narusza zasady postępowania w stopniu, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący był uznany zarówno jako podmiot wykonującym przewóz, jak i podmiot, o którym mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., co nie oznacza możliwości przyjęcia przez organ dopuszczalności podziału jednej sprawy na dwie lub więcej spraw. W kodeksie postępowania administracyjnego nie przewidziano bowiem możliwości prowadzenia jednego postępowania w kilku sprawach dotyczących tego samego podmiotu. Takiej możliwości ustawodawca nie dopuścił także w przepisie szczególnym - ustawie o transporcie drogowym, jak również nie stworzył instrumentu pozwalającego na ograniczenie stosowania do art. 92a ust. 2 tej ustawy sumy kar pieniężnych nałożonych decyzjami podjętymi w odrębnych sprawach. Należy zatem przyjąć, że jego wolą było takie ukształtowanie postępowania, aby nałożenie kary pieniężnej za stwierdzone podczas jednej kontroli naruszenia stanowiło przedmiot jednej sprawy administracyjnej.
W państwie prawa, w którym organy działają na podstawie przepisów prawa, nie jest dopuszczalne prowadzenie dwóch postępowań w jednej sprawie przez ten sam organ w stosunku do tej samej osoby zakończonych odrębnymi decyzjami nakładającymi kary pieniężne. Takie postępowanie narusza zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a., a także zasadę pogłębiania zaufania obywateli, o której stanowi art. 8 k.p.a.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł o kosztach postępowania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uwzględnić powyższe rozważania, w tym przedstawioną w nich ocenę prawną.
Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 1842 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie NSA wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (uchwała NSA z 30.11.2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs⁴ ust. 3 uCOVID-19. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 6 grudnia 2021 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że skarżący pomimo wezwania nie potwierdził możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z 5 stycznia 2022 roku. Odpis przedmiotowego zarządzenia został doręczony pełnomocnikowi organu 10 stycznia 2022 r., natomiast pełnomocnikowi skarżącego 12 stycznia 2022 r. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z 6 grudnia 2021 r.). Z możliwości tej strony postępowania nie skorzystały.
R.T-M.