III SA/Łd 723/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-12-02
NSAAdministracyjneŚredniawsa
żołnierze zawodowidodatkowe wynagrodzeniedyżury ratowniczesłużba wojskowaprawo administracyjneprawo pracysłużba wojskowa żołnierzy zawodowychobrona ojczyznyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę żołnierza zawodowego domagającego się dodatkowego wynagrodzenia za dyżury ratownicze, uznając je za część jego podstawowych obowiązków służbowych.

Skarżący, żołnierz zawodowy, domagał się dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie dyżurów ratowniczych w systemie poszukiwania i ratownictwa lotniczego. Organy administracji odmówiły przyznania tego wynagrodzenia, argumentując, że dyżury te stanowiły część jego podstawowych obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska służbowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podzielił to stanowisko, oddalając skargę i podkreślając, że dodatkowe wynagrodzenie przysługuje jedynie za czynności wykraczające poza zwykłe obowiązki służbowe lub za dodatkowo powierzone czasowe pełnienie obowiązków.

Sprawa dotyczyła skargi żołnierza zawodowego, który domagał się przyznania dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie całodobowych dyżurów ratowniczych w systemie poszukiwania i ratownictwa lotniczego w okresie od lutego 2022 r. do grudnia 2024 r. Organy wojskowe odmówiły przyznania tego wynagrodzenia, uznając, że dyżury te były integralną częścią podstawowych obowiązków służbowych skarżącego na zajmowanym przez niego stanowisku "Kluz Śmigłowców Uwagi: Poszukiwawczo-Ratowniczy". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, stwierdzając, że dodatkowe wynagrodzenie za dyżury ratownicze przysługuje tylko wtedy, gdy są one powierzone dodatkowo i wykraczają poza zwykłe obowiązki służbowe, a nie za dyżury pełnione w ramach etatowych zadań wynikających ze stanowiska. Sąd zinterpretował przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz ustawy o obronie Ojczyzny, a także rozporządzeń wykonawczych, wskazując, że kluczowe jest, czy dyżury te były "dodatkowo powierzone" i stanowiły "czynności powierzone wykraczające poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego". W analizowanym przypadku, zgodnie z kartą opisu stanowiska służbowego i zakresem obowiązków, pełnienie stałych dyżurów w systemie poszukiwania i ratownictwa lotniczego było podstawowym obowiązkiem skarżącego. Sąd odrzucił również argument skarżącego o naruszeniu zasady utrwalonej praktyki, wskazując na brak takiej praktyki zgodnej z prawem i przywołując orzecznictwo NSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, dodatkowe wynagrodzenie przysługuje jedynie za czynności powierzone, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego lub za dodatkowo powierzone czasowe pełnienie obowiązków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pełnienie dyżurów ratowniczych w ramach etatowych obowiązków służbowych nie uprawnia do dodatkowego wynagrodzenia, ponieważ nie są to czynności wykraczające poza zakres zajmowanego stanowiska.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.s.w.ż.z. art. 73 § ust. 1 pkt 7

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Określa, że żołnierze zawodowi otrzymują inne należności pieniężne, w tym dodatkowe wynagrodzenie za dodatkowo powierzone czasowe pełnienie obowiązków służbowych i za wykonywanie czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego.

u.s.w.ż.z. art. 88 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, któremu przez okres co najmniej dwóch miesięcy dodatkowo powierzono czasowe pełnienie obowiązków służbowych, przysługuje dodatkowe wynagrodzenie.

u.s.w.ż.z. art. 88 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Stanowi, że żołnierz zawodowy otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie również za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego przez niego stanowiska służbowego.

u.o.O. art. 432 § ust. 1 pkt 7

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Odpowiednik art. 73 ust. 1 pkt 7 u.s.w.ż.z., określający inne należności pieniężne żołnierzy zawodowych.

u.o.O. art. 447 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, któremu przez okres co najmniej 1 miesiąca dodatkowo powierzono czasowe pełnienie obowiązków służbowych, przysługuje dodatkowe wynagrodzenie.

u.o.O. art. 447 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Stanowi, że żołnierz zawodowy otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie również za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego przez niego stanowiska służbowego.

Pomocnicze

u.s.w.ż.z. art. 88 § ust. 3

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Zawiera delegację dla Ministra Obrony Narodowej do określenia warunków i trybu wypłacania dodatkowego wynagrodzenia, uwzględniając czynności wykraczające poza zadania wynikające z zajmowanych stanowisk.

u.o.O. art. 447 § ust. 3

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Zawiera delegację dla Ministra Obrony Narodowej do określenia warunków i trybu wypłacania dodatkowego wynagrodzenia, uwzględniając czynności wykraczające poza zadania wynikające z zajmowanych stanowisk.

Dz.U. 2021 poz. 695 art. 3 § pkt 3

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 kwietnia 2021 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia

Wymienia jako czynności powierzonych wykraczające poza zwykłe obowiązki służbowe "lotnicze dyżury poszukiwawczo-ratownicze pełnione w ramach służby poszukiwania i ratownictwa lotniczego".

Dz.U. 2023 poz. 2677 art. 3 § pkt 3

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 grudnia 2023 r. w sprawie dodatkowego wynagrodzenia żołnierzy zawodowych

Zawiera identyczne wyliczenie czynności powierzonych jak w rozporządzeniu z 2021 r.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 8 § ust. 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada, że organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dyżury ratownicze pełnione przez skarżącego były częścią jego podstawowych obowiązków służbowych wynikających z zajmowanego stanowiska. Dodatkowe wynagrodzenie przysługuje tylko za czynności wykraczające poza zwykłe obowiązki służbowe lub za dodatkowo powierzone czasowe pełnienie obowiązków.

Odrzucone argumenty

Pełnienie dyżurów ratowniczych jest czynnością powierzoną wykraczającą poza podstawowe zadania żołnierza, bez względu na zadania wynikające ze stanowiska. Zakres zadań wynikających z zajmowanego stanowiska nie może być ustalany poprzez odesłanie do zadań całej jednostki wojskowej. Organy odstąpiły od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w podobnym stanie faktycznym i prawnym (naruszenie art. 8 ust. 2 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

dodatkowe wynagrodzenie za dodatkowo powierzone czasowe pełnienie obowiązków służbowych i za wykonywanie czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego pełnienie stałych dyżurów w systemie poszukiwania i ratownictwa lotniczego było podstawowym obowiązkiem skarżącego dodatkowe wynagrodzenie przysługuje wyłącznie wówczas, gdy dyżury te zostały dodatkowo powierzone i jako takie są wykonywane poza zakresem zwykłych obowiązków służbowych wynikających z zajmowanego stanowiska, a nie za samo pełnienie dyżurów jako elementu standardowej służby.

Skład orzekający

Agnieszka Krawczyk

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Alberciak

członek

Katarzyna Ceglarska-Piłat

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dodatkowego wynagrodzenia dla żołnierzy zawodowych za pełnienie dyżurów, zwłaszcza w kontekście rozróżnienia między obowiązkami etatowymi a czynnościami dodatkowymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i ich prawa do dodatkowego wynagrodzenia za dyżury ratownicze; interpretacja przepisów prawa wojskowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw żołnierzy zawodowych, jakim jest wynagrodzenie za dodatkowe obowiązki, co może być interesujące dla osób związanych z wojskiem oraz prawników specjalizujących się w prawie pracy i administracyjnym.

Czy dyżury ratownicze żołnierzy to praca dodatkowo płatna? Sąd wyjaśnia.

Sektor

obronność

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 723/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-12-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Krawczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Alberciak
Katarzyna Ceglarska-Piłat
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 536
art. 73 ust. 1 pkt 7, art. 88 ust. 1, 2, 3
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 655
art. 423 ust. 1 pkt 7, art. 447 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 2 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Asystent sędziego Beata Drożdż, Protokolant, w składzie następującym: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2025 roku sprawy ze skargi B. J. na decyzję Dowódcy [...] w T. z dnia 8 lipca 2025 roku nr 328 w przedmiocie odmowy przyznania dodatkowego wynagrodzenia za pełnione na stanowisku służbowym dyżury ratownicze oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją Nr 328 z dnia 8 lipca 2025 r. Dowódca [...] (dalej: organ II instancji), utrzymał w mocy decyzję Nr 27/25 z dnia 24 marca 2025 r. Dowódcy [...] (dalej: organ I instancji) o odmowie przyznania por. rez. pil. B. J. (dalej: skarżący) dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie dyżurów ratowniczych w systemie poszukiwania i ratownictwa w okresie od dnia 4 lutego 2022 r. do dnia 27 grudnia 2024 r.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że skarżący pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym [...] Klucz Śmigłowców Uwagi: Poszukiwawczo-Ratowniczy, Eskadra Śmigłowców, [...] Dywizjon Lotniczy na podstawie pkt 3 Rozkazu Personalnego Nr 25 Dowódcy [...] z dnia 7 czerwca 2021 r. Skarżący zajmował w/w stanowisko służbowe do dnia 31 stycznia 2025 r. a więc do dnia upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. W dniu 31 stycznia 2025 r. skarżący wystąpił do Dowódcy [...] z wnioskiem nr 815/2025 o wypłatę dodatkowego wynagrodzenia za pełnione całodobowe dyżury ratownicze w systemie poszukiwania i ratownictwa lotniczego za 149 dyżurów pełnionych od dnia 4 lutego 2022 r. do dnia 27 grudnia 2024 r. Po analizie tego wniosku organ I instancji wydał decyzję odmowną, a organ II instancji stanowisko to w pełni podzielił.
Organ II instancji zaznaczył, że z uwagi na okres, za jaki skarżący domagał się dodatkowego wynagrodzenia za pełnione dyżury poszukiwawczo-ratownicze należało przyjąć, że obowiązują dwa stany prawne tj. ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (dalej: u.s.w.ż.z.) a następnie ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (dalej: u.o.O. lub ustawa pragmatyczna). Brzmienie przepisów w obu stanach prawnych jest tożsame dlatego zastosowano wspólną interpretację dla obecnego i uprzedniego brzmienia przepisów.
I tak, w przypadku pełnienia dyżurów w okresie od dnia 4 lutego 2022 r. do dnia 8 kwietnia 2022 r. - łącznie 13 dyżurów, zastosowanie miała u.s.w.ż.z. Na podstawie art. 88 ust. 1 tej ustawy, żołnierzowi zawodowemu któremu przez okres co najmniej dwóch miesięcy dodatkowo powierzono czasowe pełnienie obowiązków służbowych przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. Na podstawie art. 88 ust. 2 u.s.w.ż.z. dodatkowe wynagrodzenie przysługuje za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego. Natomiast zgodnie z § 3 pkt 3 rozporządzenia MON z dnia 6 kwietnia 2021 r. w sprawie wypłacania dodatkowego wynagrodzenia żołnierzy zawodowych, do czynności powierzonych wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierza zawodowego, za które przysługuje dodatkowe wynagrodzenie zalicza się m. in. pełnienie dyżurów bojowych w ramach systemu obrony powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej i Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, lotnicze dyżury poszukiwawczo-ratownicze pełnione w ramach służby poszukiwania i ratownictwa lotniczego oraz w ramach współdziałania jednostek organizacyjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej z Morską Służbą Poszukiwania i Ratownictwa. Na podstawie § 7 rozporządzenia MON, żołnierzowi zawodowemu - członkowi załogi statku powietrznego, któremu powierzono w/w czynności przysługuje dodatkowe wynagrodzenie za każdy całodobowy dyżur w wysokości 200 zł.
Natomiast w przypadku pełnienia dyżurów ratowniczych od dnia 6 maja 2022 r. do dnia 27 grudnia 2024 r. - łącznie 136 dyżurów obowiązywała już u.o.O. Zgodnie z art. 447 ust. 1 tej ustawy, żołnierzowi zawodowemu, któremu przez okres co najmniej 1 miesiąca dodatkowo powierzono czasowe pełnienie obowiązków służbowych w trybie określonym w art. 208 przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. W myśl art. 447 ust. 2, żołnierz zawodowy otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie również za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego przez niego stanowiska służbowego. Natomiast zgodnie z art. 447 ust. 3, Minister Obrony Narodowej określi w drodze rozporządzenia, wysokość oraz warunki i tryb wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 1 i 2, z uwzględnieniem czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanych przez żołnierzy stanowisk służbowych, które uprawniają do dodatkowego wynagrodzenia, a także stawek oraz terminów jego wypłacania. W związku z wejściem w życie z dniem 23 kwietnia 2022 r. u.o.O. na podstawie jej art. 822 ust 6, rozporządzenie MON z dna 6 kwietnia 2021 r. zostało uchylone z dniem 23 października 2023 r. Następnie z dniem 12 grudnia 2023 r. weszło w życie rozporządzenie z dnia 5 grudnia 2023 r. w sprawie dodatkowego wynagrodzenia żołnierzy zawodowych, które w zakresie dodatkowego wynagrodzenia za pełnione dyżury poszukiwawczo-ratownicze zawiera identyczne regulacje jak wcześniej obowiązujące rozporządzenie a mianowicie § 3 pkt 3 wedle którego, do czynności powierzonych wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierza zawodowego, za które przysługuje dodatkowe wynagrodzenie, zwanych dalej "czynnościami", zalicza się m.in. lotnicze dyżury poszukiwawczo-ratownicze pełnione w ramach służby poszukiwania i ratownictwa lotniczego. W związku z powyższym należy zauważyć, że żołnierzowi zawodowemu przysługuje dodatkowe wynagrodzenie w dwóch przypadkach tj. gdy przez okres 1 miesiąca dodatkowo powierzono żołnierzowi zawodowemu czasowe pełnienie obowiązków w trybie określonym w art. 208 u.o.O., a także w przypadku gdy żołnierzowi zawodowemu powierzono wykonywanie czynności, które wykraczają poza zadania, które wynikają z zajmowanego przez żołnierza zawodowego stanowiska służbowego.
Organ wyjaśnił, że zobowiązania międzynarodowe a także profesjonalizacja działań ratowniczych związanych z pomocą poszkodowanym w wypadkach lotniczych doprowadziły do utworzenia struktury do spraw ratownictwa lotniczego, która obejmuje swoim działaniem Służbę Poszukiwania i Ratownictwa Lotniczego (ASAR) oraz cywilno-wojskowy ośrodek koordynacji poszukiwania i ratownictwa lotniczego (ARCC). Na podstawie art. 140 b ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze Minister Obrony Narodowej udostępnia Lotnicze zespoły poszukiwawczo-ratownicze z zasobów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast zgodnie z art. 140 a w. ustawy poszukiwanie i ratowanie statków powietrznych znajdujących się w niebezpieczeństwie, udzielanie pomocy załogom i pasażerom statków powietrznych oraz innym osobom poszkodowanym w wyniku zdarzeń lotniczych, bez względu na przynależność państwowa tych statków i osób, należy do zakresu działania służby poszukiwania i ratownictwa lotniczego, zwanej dalej: służbą ASAR. W skład służby ASAR wchodzą następujące jednostki: cywilno-wojskowy ośrodek koordynacji poszukiwania i ratownictwa lotniczego, lotnicze zespoły poszukiwawczo-ratownicze oraz punkty alarmowe.
Zgodnie z obecnym etatem, który został wprowadzony Decyzją Nr PF-30- Org./SSG/ZOiN-Pl Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2012 r. w [...] Dywizjonie Lotniczym został wyodrębniony Klucz Śmigłowców uwagi: poszukiwawczo-ratowniczy. W okresie za jaki zgłaszane są roszczenia jak i przed tym okresie w związku z wyodrębnieniem w [...] Dywizjonie Lotniczym etatowego Klucza śmigłowców zgodnie z Rozkazem Dowódcy [...] Dywizjonu Lotniczego w sprawie organizacji i funkcjonowania w 2022 r. Nr-Z 60 z dnia 30 grudnia 2021 r., Nr Z-47 z 12 grudnia 2022 r. na rok 2023 oraz Nr Z-54 z 29 grudnia 2023 r. na rok 2024 r., skarżący wchodząc w skład etatowego Klucza śmigłowców uwagi: poszukiwawczo-ratowniczy pełnił służbę w systemie etatowych dyżurów na podstawie grafików opracowanych na 28-dniowe cykle rozliczeniowe uwzględniające system czasu służby na podstawie niegdyś obowiązującego § 10 rozporządzenia a obecnie § 9 rozporządzenia MON z dnia 18 października 2023 r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych tj. łącznie po 160 godzin służby. Za etatowy dyżur zgodnie z § 2 pkt 2 w/w rozporządzenia uważa się dyżur w stałym systemie dyżurów pełnionych przez żołnierzy w ramach obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska służbowego w powołanych do tego celu jednostkach organizacyjnych oraz podobnych etatowych służbach operacyjnych i dyżurnych.
Skarżący w okresie za który zgłasza roszczenia pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym: [...] Klucz Śmigłowców Uwagi: Poszukiwawczo-Ratowniczy. Eskadra Śmigłowców, [...] Dywizjon Lotniczy. Zadania wynikające z zajmowanego przez żołnierza stanowiska służbowego zostały określone w zakresie obowiązków dla stanowiska służbowego [...] a także w części V Karty Opisu Stanowiska Służbowego (nr 81372). Żołnierz objął obowiązki na tym stanowisku z dniem 10 września 2018 r. co zostało stwierdzone w Rozkazie Dziennym Dowódcy [...]z dnia 2 Lipca 2021 r. Zgodnie z zakresem obowiązków na w/w stanowisku służbowym, do zadań [...] należy m.in. pełnienie stałych dyżurów w systemie poszukiwania i ratownictwa lotniczego (załącznik nr 57 do rozkazu Dowódcy Dywizjonu nr 52/51 z dnia 23.11.2021 r. w sprawie nadania zakresów obowiązków dla stanowisk służbowych (pracy) żołnierzy zawodowych i pracowników RON komórek wewnętrznych [...]Dywizjonu Lotniczego). Żołnierz zapoznał się zakresem obowiązków w dniu 28 listopada 2021 r. co zostało potwierdzone podpisem żołnierza.
Dyżury ASAR w [...] Dywizjonie Lotniczym miały charakter dyżurów stałych (Rozkaz Nr Z-38 Dowódcy [...] z dnia 23 grudnia 2021 r. .Rozkaz Nr Z-44 Dowódcy [...] z dnia 21 grudnia 2022 r., oraz Rozkaz Nr Z-36 Dowódcy[...] z dnia 20 grudnia 2023 r.). Dodatkowo zgodnie z podstawowymi obowiązkami służbowymi Karty Opisu Stanowiska Służbowego (nr 81372) do podstawowych obowiązków służbowych na tym stanowisku służbowym należy m.in. pełnienie stałych dyżurów w systemie poszukiwania i ratownictwa lotniczego.
Zdaniem organu, wszystkie wyżej wymienione dokumenty wprost wskazują, że skarżący pełnił stałe dyżury w systemie poszukiwania i ratownictwa lotniczego w ramach wykonywania podstawowych obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym "Pilot" /BC 1380 07100 070/ i pełnienie tych dyżurów nie wykraczało poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego. W tej sytuacji mając na względzie zarówno art. 447 ust. 1, jak i ust. 2 u.o.O. organ stwierdził, że nie ma podstaw do wypłaty dodatkowego wynagrodzenia za całodobowe dyżury ratownicze pełnione zgodnie z załącznikiem do wniosku nr 815/2025 z dnia 31 stycznia 2025 r. a wiec od dnia 4 lutego 2022 r. do dnia 27 grudnia 2024 r.
W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 73 ust. 1 pkt 7 oraz art. 88 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a w okresie od 23 kwietnia 2022 roku - art. 432 ust. 1 pkt 7 oraz art. 447 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (dalej: ustawa) w zw. z § 3 pkt. 3 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatkowego wynagrodzenia żołnierzy zawodowych (w okresie do dnia 12 grudnia 2023 roku - § 3 pkt 3 i § 7 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 kwietnia 2021 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia, dalej: rozporządzenie), a następnie w związku ze zmianą ustawy - art. 432 ust. 1 pkt 7 oraz art. 447 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny w zw. z § 3 pkt. 3 Rozporządzenia, poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji przy przyjęciu, że:
a) wykonywanie całodobowych lotniczych dyżurów poszukiwawczo-ratowniczych pełnionych w systemie poszukiwania i ratownictwa lotniczego (dalej jako: "dyżury ratownicze") stanowi "główne zadanie żołnierzy zawodowych pełniących czynną służbę wojskową" czy też zadanie wynikające z zajmowanego przez Skarżącego stanowiska służbowego, przez co nie jest należne dodatkowe wynagrodzenia za pełnione całodobowe dyżury ratownicze w systemie poszukiwania ratownictwa lotniczego, podczas gdy z powołanych wyżej przepisów wynika, że wykonywanie dyżurów ratowniczych jest czynnością powierzoną wykraczającą poza podstawowe zadania żołnierza bez względu na zadania wynikające ze stanowiska służbowego;
b) zakres zadań wynikających z zajmowanego przez skarżącego stanowiska służbowego może być (w ww. kontekście) ustalany poprzez odesłanie do zadań całej jednostki wojskowej, których zakres określony jest dokumentami nieodnoszącym się bezpośrednio do konkretnego stanowiska służbowego żołnierza, podczas gdy z powołanych wyżej przepisów - interpretowanych prawidłowo z uwzględnieniem pozostałych przepisów USWZZ i ustawy o obronie Ojczyzny oraz Rozporządzenia - wynika, że prawodawca wyraźnie wykluczył takie rozwiązanie, co poskutkowało niezasadną odmową przyznania Skarżącemu dodatkowego wynagrodzenia za faktycznie wykonane przez niego dyżury ratownicze;
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 8 ust. 2 k.p.a. poprzez odstąpienie przez organ bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, tj. niewypłacania Skarżącemu dodatkowego wynagrodzenia za pełnione całodobowe dyżury ratownicze w systemie poszukiwania ratownictwa lotniczego, pomimo wypłacania takiego wynagrodzenia żołnierzom pełniących służbę w tym samym trybie w innych jednostkach.
W związku z powyższym, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącemu dodatkowego wynagrodzenia za pełnione całodobowo dyżury w systemie poszukiwania i ratownictwa lotniczego zgodnie z wnioskiem lub uchylenie skarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.
Skarga była niezasadna.
Kontroli Sądu poddano decyzję o odmowie przyznania skarżącemu dodatkowego wynagrodzenia za pełnione na stanowisku służbowym [...] dyżury ratownicze w systemie poszukiwania i ratownictwa w okresie od dnia 4 lutego 2022 r. do dnia 27 grudnia 2024 r.
Podstawę prawną tej decyzji stanowiły przepisy obowiązujące w okresie objętym wnioskiem skarżącego (4 lutego 2022 r. do 27 grudnia 2024 r.), a więc: art. 73 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych – według stanu na 1 lutego – 21 kwietnia 2022 r. (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1131 ze zm. – dalej: u.s.w.ż.z.), oraz art. 432 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny – według stanu na 22 kwietnia 2022 r. do 27 lutego 2024 r. (t.j. Dz. U. poz. 655 ze zm.).
Oba przepisy mają niemal identyczną treść. Przepis art. 73 ust. 1 pkt 7 u.s.w.ż.z. stanowi, że żołnierze zawodowi otrzymują następujące inne (niż uposażenie) należności pieniężne, w tym "dodatkowe wynagrodzenie za dodatkowo powierzone czasowe pełnienie obowiązków służbowych i za wykonywanie czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego" (wymienione obok należności takich, jak: 1) zasiłki na zagospodarowanie; 2) dodatkowe uposażenie roczne; 3) nagrody uznaniowe i zapomogi; 4) nagrody jubileuszowe; 5) należności za podróże i przeniesienia służbowe; 6) gratyfikacje urlopowe). Przepis art. 432 ust. 1 pt 7 u.o.O. stanowi, że żołnierze zawodowi otrzymują następujące inne (niż uposażenie) należności pieniężne: "dodatkowe wynagrodzenie za dodatkowo powierzone czasowe pełnienie obowiązków służbowych i za wykonywanie czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego" (wymienione obok należności takich, jak: 1) zasiłek na zagospodarowanie; 2) dodatkowe uposażenie roczne; 3) nagrody uznaniowe i zapomogi; 4) nagrody jubileuszowe; 5) należności za podróże i przeniesienia służbowe; 6) gratyfikację urlopową).
Kolejne przepisy mające w sprawie zastosowanie również mają niemal identyczną treść.
Zgodnie z art. 88 ust. 1 u.s.w.ż.z., żołnierzowi zawodowemu, któremu przez okres co najmniej dwóch miesięcy dodatkowo powierzono czasowe pełnienie obowiązków służbowych w trybie określonym w art. 25, przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. Zgodnie z art. 25 ustawy, dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy jest wyznaczony na stanowisko służbowe, może dodatkowo powierzyć żołnierzowi czasowe pełnienie obowiązków służbowych w tej jednostce na stanowisku nieobsadzonym lub obsadzonym, na którym wyznaczony żołnierz czasowo nie wykonuje zadań służbowych. Nie dotyczy to sędziów sądów wojskowych i prokuratorów do spraw wojskowych. (ust. 1). Minister Obrony Narodowej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, może, uwzględniając potrzeby Sił Zbrojnych, powierzyć także żołnierzowi zawodowemu pozostającemu w rezerwie kadrowej lub w dyspozycji czasowe pełnienie obowiązków służbowych w każdej jednostce wojskowej. Nie dotyczy to sędziów sądów wojskowych i prokuratorów do spraw wojskowych (ust. 1a). Okres, o którym mowa w ust. 1, nie może być jednorazowo dłuższy niż piętnaście miesięcy (ust. 2). W wyjątkowych przypadkach podoficerowi zawodowemu można dodatkowo powierzyć czasowe pełnienie obowiązków służbowych na stanowisku służbowym przewidzianym dla oficera zawodowego zaszeregowanym do stopnia etatowego kapitana (kapitana marynarki) włącznie, jeżeli nie wiąże się z tym powierzeniem stosunek przełożeństwa nad oficerami (ust. 3). Żołnierza zawodowego, któremu dodatkowo powierzono czasowe pełnienie obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym, nie zwalnia się ze stanowiska dotychczas zajmowanego (ust. 4). Przepisy ust. 1-4 mają zastosowanie również w przypadku czasowego powierzenia żołnierzowi zawodowemu obowiązków pracownika wojska, z tym że w takim przypadku okres, o którym mowa w ust. 2, nie może być jednorazowo dłuższy niż sześć miesięcy (ust. 5).
Stosownie do art. 88 ust. 2 u.s.w.ż.z., żołnierz zawodowy otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie również za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego przez niego stanowiska służbowego.
W art. 88 ust. 3 u.s.w.ż.z. zawarto delegację dla Ministra Obrony Narodowej do określienia, w drodze rozporządzenia, wysokości oraz szczegółowych warunków i trybu wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 1 i 2, z uwzględnieniem czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanych przez żołnierzy stanowisk służbowych, które uprawniają do dodatkowego wynagrodzenia, a także stawek oraz terminów jego wypłacania. Określając wysokość dodatkowego wynagrodzenia, rozporządzenie powinno uwzględniać charakter i zakres wykonywanych czynności, pracochłonność i stopień wykorzystania czasu pozasłużbowego niezbędnego przy ich wykonywaniu, a także kwalifikacje i doświadczenie żołnierza zawodowego niezbędne przy wykonywaniu tych czynności.
Na tej podstawie zostało wydane rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 kwietnia 2021 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz. U. poz. 695), z którego wynika, że rozporządzenie określa wysokość oraz szczegółowe warunki i tryb wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia za czasowe pełnienie obowiązków służbowych oraz za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanych stanowisk służbowych, a także stawki i terminy jego wypłacania (§ 1). W § 2 określono miesięczną wysokość dodatkowego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 88 ust. 1 u.s.w.ż.z., z zaznaczeniem, że powierzenia żołnierzowi zawodowemu czasowego pełnienia obowiązków służbowych na określonym stanowisku służbowym oraz określenie dnia objęcia i zwolnienia z tych obowiązków, a także wysokości dodatkowego wynagrodzenia dokonuje, w decyzji albo rozkazie, dowódca jednostki wojskowej, o którym mowa w art. 25 ust. 1 u.s.w.ż.z. Z kolei w § 3 ujęto katalog "czynności powierzonych wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierzy, za które przysługuje dodatkowe wynagrodzenie", a wśród nich w pkt 3: "dyżury bojowe pełnione w ramach systemu obrony powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej i NATO, lotnicze dyżury poszukiwawczo-ratownicze pełnione w ramach służby poszukiwania i ratownictwa lotniczego oraz w ramach współdziałania jednostek organizacyjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej z Morską Służbą Poszukiwania i Ratownictwa". W § 4 ust. 1 rozporządzenia zaznaczono, że uprawnionym do powierzania czynności oraz do określania wysokości dodatkowego wynagrodzenia w przypadkach, o których mowa w § 3, jest dowódca jednostki wojskowej, o którym mowa w art. 104 ustawy, zwany dalej "dowódcą".
Odpowiednikiem art. 88 u.s.w.ż.z. na gruncie u.o.O. jest art. 447 tej ustawy, który stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, któremu przez okres co najmniej 1 miesiąca dodatkowo powierzono czasowe pełnienie obowiązków służbowych w trybie określonym w art. 208 przysługuje dodatkowe wynagrodzenie (ust. 1). Żołnierz zawodowy otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie również za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego przez niego stanowiska służbowego (ust. 2).
W ust. 3 przewidziano delegację dla Ministra Obrony Narodowej do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości oraz warunków i trybu wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 1 i 2, z uwzględnieniem czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanych przez żołnierzy stanowisk służbowych, które uprawniają do dodatkowego wynagrodzenia, a także stawek oraz terminów jego wypłacania. Określając wysokość dodatkowego wynagrodzenia, rozporządzenie powinno uwzględniać charakter i zakres wykonywanych czynności, pracochłonność i stopień wykorzystania czasu pozasłużbowego niezbędnego przy ich wykonywaniu, a także kwalifikacje i doświadczenie żołnierza zawodowego niezbędne przy wykonywaniu tych czynności.
Na tej podstawie zostało wydane rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 grudnia 2023 r. w sprawie dodatkowego wynagrodzenia żołnierzy zawodowych (Dz. U. poz. 2677 ze zm.), które określa wysokość oraz warunki i tryb wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia za czasowe pełnienie obowiązków służbowych oraz za wykonywanie czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanych przez żołnierzy stanowisk służbowych, a także stawki oraz terminy jego wypłacania (§ 1). W jego § 2 ust. 1 określono miesięczną wysokość dodatkowego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 447 ust. 1 u.o.O., z zaznaczeniem w ust. 2, że powierzenia żołnierzowi zawodowemu czasowego pełnienia obowiązków służbowych na określonym stanowisku służbowym oraz określenia dnia objęcia i zwolnienia z tych obowiązków, a także wysokości dodatkowego wynagrodzenia dokonuje w decyzji albo rozkazie dowódca jednostki wojskowej, o którym mowa w art. 208 ust. 1 ustawy. W § 3 ujęto katalog czynności powierzonych wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierza zawodowego, za które przysługuje dodatkowe wynagrodzenie, w wśród nich w pkt 3: "pełnienie dyżurów bojowych w ramach systemu obrony powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej i Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, lotnicze dyżury poszukiwawczo-ratownicze pełnione w ramach służby poszukiwania i ratownictwa lotniczego oraz w ramach współdziałania jednostek organizacyjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej z Morską Służbą Poszukiwania i Ratownictwa". W § 4 ust. 1 tego rozporządzenia zaznaczono, że uprawniony do powierzania czynności oraz do określania wysokości dodatkowego wynagrodzenia w przypadkach, o których mowa w § 3 pkt 1-12 i 14, jest dowódca jednostki wojskowej, o którym mowa w art. 470 u.o.O.
Skarżący kwestionując odmowę przyznania mu dodatkowego wynagrodzenia powoływał się na treść § 3 pkt. 3 rozporządzenia MON z dnia 6 kwietnia 2021 r. Jego zdaniem, wykonywanie dyżurów ratowniczych jest czynnością powierzoną wykraczającą poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego nie tylko wtedy, kiedy pełnienie dyżurów ratowniczych nie figuruje w rozkazie określającym zadania dla danego stanowiska służbowego żołnierza, ale w każdym przypadku wykonywania tej czynności. W ocenie skarżącego, z przepisu jasno wynika, że każdy dyżur ratowniczy jest dodatkową czynnością powierzoną. Gdyby intencją prawodawcy było wprowadzenie rozróżnienia, na które powołuje się organ, to zastrzegłby on wyraźnie w treści rozporządzenia, że dodatkowe wynagrodzenie należy się wyłącznie za ratownicze dyżury nieetatowe. Skarżący argumentował, że w § 3 pkt 3 rozporządzenia brak jest wskazania, że dotyczy ono wyłącznie nieetatowych dyżurów, co zostało zaznaczone w kolejnym § 3 pkt 4 rozporządzenia, w którym wyraźnie zaznaczono, że dotyczy ono wyłącznie nieetatowych dyżurów bojowych. Skoro rozsądny ustawodawca dokonał takiego rozróżnienia w treści przepisu, przyjąć należy, że zrobił to celowo i świadomie. Skarżący podkreśli, że art. 88 ust. 3 (odpowiednio art. 447 ust. 3) ustawy, na podstawie, którego wydano rozporządzenie, wskazuje, że Minister Obrony Narodowej wydając rozporządzenie uwzględnić powinien czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanych przez żołnierzy stanowisk służbowych, które uprawniają do dodatkowego wynagrodzenia. Ustawodawca zaś, przy uwzględnieniu powyższego przyjął, że - jak wynika wprost z treści § 3 pkt. 3 Rozporządzenia - do czynności powierzonych wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierza zawodowego, za które przysługuje dodatkowe wynagrodzenie, zwanych dalej "czynnościami", zalicza się lotnicze dyżury poszukiwawczo-ratownicze pełnione w ramach służby poszukiwania i ratownictwa lotniczego, bez względu na to, czy są pełnione jako etatowe czy pozaetatowe dyżury.
Zdaniem skarżącego, gdyby intencją ustawodawcy było wyłącznie premiowanie żołnierzy, którzy realizują dodatkowe zadania poza swoim podstawowym zakresem obowiązków, to niezasadne byłoby rozróżnienie między dodatkowo powierzonym czasowym pełnieniem obowiązków służbowych a wykonywaniem czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego. Wystarczające byłoby bowiem przyznawanie dodatkowego wynagrodzenia wyłącznie za dodatkowo powierzone czasowe pełnienie obowiązków służbowych.
W ocenie skarżącego, powyższe stanowisko uzasadnia także § 21 ust. 3 Rozporządzenia, w którym w odniesieniu do tzw. innych czynności, za które wg § 3 pkt 14 rozporządzenia przyznane może zostać dodatkowe wynagrodzenie wskazano, że powierzanie czynności za dodatkowym wynagrodzeniem może być dokonywane w przypadku, gdy wykonywanie czynności, o których mowa w § 3 pkt 14 rozporządzenia nie zostało ujęte w zakresach obowiązków służbowych przypisanych do stanowisk służbowych występujących w jednostce wojskowej. Skoro prawodawca wskazał wyłącznie w odniesieniu do tzw. innych czynności, opisanych w § 3 pkt. 14 rozporządzenia, że mogą być powierzone jako czynności dodatkowe tylko wtedy, gdy nie zostały one ujęte w zakresie obowiązków służbowych przypisanych do stanowisk służbowych występujących w jednostce wojskowej, to oznacza, że takiego wymogu nie zastrzegł w odniesieniu do pozostałych czynności wymienionych w § 3 rozporządzenia, w tym również dyżurów poszukiwawczo-ratowniczych. Pozwala to przyjąć, że czynności wskazane w § 3 pkt 2 Rozporządzenia uznawane są przez ustawodawcę za czynności powierzone wykraczające poza zadania wynikające z zajmowanych przez żołnierzy stanowisk służbowych niezależnie od tego, jakie są zakresy zadań obowiązków służbowych przypisanych do stanowisk służbowych występujących w jednostce wojskowej.
Skarżący zwrócił też uwagę na intencję wprowadzenia przepisów, na mocy których przyznawane jest dodatkowe wynagrodzenie. Wskazywał, że przed wejściem w życie rozporządzenia obowiązywało rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia, zgodnie z którym dodatkowe wynagrodzenie za pełnienie dyżurów ratowniczych otrzymywali jedynie ci żołnierze, którzy pełnili je nad morzem, tj. w ramach współdziałania jednostek organizacyjnych Marynarki Wojennej z Morską Służbą Poszukiwania i Ratownictwa. Dodatkowe wynagrodzenie nie przysługiwało z kolei żołnierzom, którzy pełnili dyżury nad lądem (w ramach służby poszukiwania i ratownictwa lotniczego). Ustawodawca dostrzegając ten w projekcie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia sporządzonego w dniu 12 października 2020 r. zaplanował zmianę w tym zakresie, uzasadniając ją faktem, że "zakłada się objęcie jednolitymi świadczeniami finansowymi wszystkich żołnierzy pełniących dyżury bojowe w ramach systemu Obrony Powietrznej RP (OP RP) oraz pełniących dyżury ratownicze w służbie poszukiwania i ratownictwa lotniczego (ASAR) i systemie ratownictwa morskiego (SAR). (...) Pełnienie dyżurów bojowych oraz dyżurów ratowniczych jest zadaniem o wysokim stopniu trudności, wykonywanym w ekstremalnie trudnych warunkach atmosferycznych, wymaga od personelu posiadania odpowiednio wysokich kwalifikacji oraz doświadczenia. Niezbędne jest więc stworzenie adekwatnych zachęt finansowych dla wszystkich żołnierzy wykonujących te zadania". Zdaniem skarżącego, istotnym jest, że treść § 3 pkt 3 Rozporządzenia jest tożsama z projektowaną treścią rozporządzenia zmieniającego, którego dotyczyło wyżej przytoczone uzasadnienie. Przyjąć należy zatem, że ustawodawca przyjmując Rozporządzenie ostatecznie wprowadził w życie projektowaną przez siebie zmianę stanu prawnego w zakresie wynagrodzenia za dyżury ratownicze i że uczynił to mając na względzie argumenty zawarte w przytoczonym wcześniej fragmencie uzasadnienia.
W ocenie skarżącego, zasadnym jest zatem przyjęcie, że dodatkowe wynagrodzenie za lotnicze dyżury poszukiwawczo-ratownicze pełnione w ramach służby poszukiwania i ratownictwa lotniczego na podstawie w/w przepisów jest skarżącemu należne.
Skarżący dodał, że zgodnie z jego wiedzą, w innych jednostkach żołnierze pełniący służbę wojskową w takim samie trybie okresowo wypłacany był dodatek za pełnione całodobowe dyżury ratownicze w systemie poszukiwania ratownictwa lotniczego. Następnie organy zaprzestały wypłacania w/w dodatku, pomimo braku zmiany stanu prawnego jak i braku zmiany stanowiska służbowego czy zakresu obowiązków żołnierzy, którym dodatek ten był wypłacane. Powyższa rozbieżność w stosowaniu przepisów pomiędzy jednostkami może stanowić naruszenie art. 8 ust. 2 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.
Sąd stanowiska tego nie podziela, a przyczyn błędnego przekonania skarżącego co do przysługującego mu prawa do dodatkowego wynagrodzenia upatruje w ograniczeniu się przez niego do literalnej i oderwanej od kontekstu normatywnego – wykładni użytego w przepisie § 3 pkt 3 rozporządzenia sformułowania "lotnicze dyżury poszukiwawczo-ratownicze pełnione w ramach służby poszukiwania ratownictwa lotniczego". Zdaniem skarżącego, zwrot "w ramach służby" wskazuje, że dodatkowe wynagrodzenie należy się również za dyżury pełnione w ramach zwykłych obowiązków służbowych. Wykładnia taka jest jednak nieuprawniona.
Punktem wyjścia interpretacji tego przepisu powinien być przepis art. 73 ust. 1 u.s.w.ż.z. z ujętą w nim kategorią "innych (niż uposażenie – przyp. Sądu) należności pieniężnych", obejmującą m.in. dodatkowe wynagrodzenie (pkt 7), które przysługuje po pierwsze, "za dodatkowo powierzone czasowe pełnienie obowiązków służbowych" i, po drugie, "za wykonywanie czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego". Użyte w tym przepisie sformułowania: "dodatkowo powierzone", wykonywanie czynności powierzonych "wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego" wskazują wyraźnie, że nie chodzi tu o czynności wykonywane w ramach służby, za które żołnierz otrzymuje uposażenie.
Przekonanie to wzmacnia treść art. 88 ust. 1 u.s.w.ż.z., gdzie mowa o "dodatkowym wynagrodzeniu" za pełnienie powierzonych czasowo obowiązków służbowych w trybie art. 25 ustawy, a także treść art. 88 ust. 2 u.s.w.ż.z., w którym przewidziano "dodatkowe wynagrodzenie" również za czynności powierzone, które "wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego". Element "wykraczania" poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego został wyeksponowany w sformułowaniu delegacji zawartej w art. 88 ust. 3 u.s.w.ż.z., w której zaznaczono, że Minister Obrony Narodowej, określając w drodze rozporządzenia wysokość oraz szczegółowe warunki i tryb wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 1 i 2, ma obowiązek uwzględnić "czynności powierzone" "wykraczające poza zadania wynikające z zajmowanych przez żołnierzy stanowisk służbowych", które uprawniają do dodatkowego wynagrodzenia. Żadnych w tym względzie wątpliwości nie pozostawia ostatnie zdanie art. 88 ust. 3 u.s.w.ż.z., gdzie wskazano, że określając wysokość dodatkowego wynagrodzenia, rozporządzenie powinno uwzględniać charakter i zakres wykonywanych czynności, pracochłonność i stopień wykorzystania "czasu pozasłużbowego" niezbędnego przy ich wykonywaniu.
Odczytując w tym kontekście przepis § 3 pkt 3 rozporządzenia MON z dnia 6 kwietnia 2021 r., który wymienia czynności powierzone wykraczające poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierzy, za które przysługuje dodatkowe wynagrodzenie – a wśród nich "lotnicze dyżury poszukiwawczo-ratownicze pełnione w ramach służby poszukiwania i ratownictwa lotniczego" nie powinni budzić żadnych wątpliwości, że w przepisie chodzi o lotnicze dyżury poszukiwawczo-ratownicze pełnione w ramach służby poszukiwania i ratownictwa lotniczego, o ile są wykonywane w czasie pozasłużbowym. Innymi słowy, wynagrodzenie takie przysługuje żołnierzowi, który pełni służbę (za co otrzymuje uposażenie), o ile pełni takie dyżury dodatkowo – poza służbą.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, z uzasadnienia projektu rozporządzenia nie wynika nic innego, jak tylko to, że jeżeli dyżury bojowe i ratownicze są powierzane dodatkowo, to powinny być jednolicie wynagradzane. Innymi słowy, projekt nie miał na celu przekształcenia zwykłych obowiązków służbowych w płatne dodatki,
lecz ujednolicenie zasad wynagradzania dyżurów dodatkowych. Przyjęcie odmiennej interpretacji (że każde pełnienie dyżuru lotniczego automatycznie rodzi prawo do dodatku) prowadziłoby do podwójnego finansowania tego samego obowiązku, naruszenia konstrukcji uposażenia zasadniczego i odejścia od zasady, że uposażenie zasadnicze przysługuje za normalną dyspozycyjność żołnierza.
Zdaniem Sądu, zarówno wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna, prowadzą do jednego wniosku, a mianowicie, że dodatkowe wynagrodzenie za dyżury bojowe i poszukiwawczo-ratownicze przysługuje wyłącznie wówczas, gdy dyżury te zostały dodatkowo powierzone i jako takie są wykonywane poza zakresem zwykłych obowiązków służbowych wynikających z zajmowanego stanowiska, a nie za samo pełnienie dyżurów jako elementu standardowej służby.
Użyte w przepisie § 3 ust. 3 rozporządzenia sformułowanie "w ramach służby poszukiwania i ratownictwa lotniczego", podobnie jak "w ramach systemu obrony powierzanej RP i NATO", czy " odnosić trzeba do przedmiotu dyżuru. Nie ma natomiast żadnych podstaw, by wyciągać z tego wniosek, że dodatkowe wynagrodzenie przysługuje za zwykłe czynności w ramach służby.
Z tych względów Sąd w pełni podziela stanowisko organu, że nie było podstaw do przyznania skarżącemu dodatkowego wynagrodzenia, bowiem – co wynika z akt sprawy – pełnione przez niego dyżury lotnicze poszukiwawcze - ratownicze były dyżurami pełnionymi w ramach zajmowanego stanowiska służbowego: [...] Klucz Śmigłowców uwagi: poszukiwawczo-ratowniczy, Eskadra Śmigłowców, a więc wynikały one z etatowych czynności służbowych skarżącego. Potwierdzają to dokumenty, które określają obowiązki i zadania na danym stanowisku służbowym: Karta opisu stanowiska służbowego oraz Zakres obowiązków dla stanowisk służbowych (pracy). W części V karty opisu stanowiska służbowego zajmowanego przez skarżącego jako podstawowy obowiązek wskazano: "pełnienie stałych dyżurów w systemie poszukiwania i ratownictwa lotniczego". Dodatkowo w zakresie obowiązków dla stanowisk służbowych (pracy) żołnierzy zawodowych i pracowników RON komórek wewnętrznych [...] Dywizjonu Lotniczego do zadań na stanowisku służbowym [...] należy m.in.: pełnienie stałych dyżurów w systemie poszukiwania i ratownictwa lotniczego.
W związku z powyższym pełnienie etatowych dyżurów poszukiwawczo - ratowniczych w okresie objętym wnioskiem skarżącego (od 4 lutego 2022 r. do dnia 27 grudnia 2024 r.) nie wykraczało poza zwykle jego obowiązki służbowe.
Brak jest natomiast w aktach sprawy dokumentu (czego zresztą skarżący nie kwestionuje), który mógłby potwierdzać powierzenie skarżącemu czynności wykraczających poza jego zwykłe obowiązki służbowe. Nie przysługuje mu zatem, dodatkowe wynagrodzenie, o którym mowa w § 3 pkt 3 rozporządzenia.
Niezasadny był również podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia przez organy przepisu art. 8 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Skarżący wskazywał, że w
Sąd zauważa, że użyte w tym przepisie sformułowanie "utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw" zakłada istnienie praktyki zgodnej z prawem, gdyż w przeciwnym razie istniałoby ryzyko naruszenia zasady praworządności (art. 6 k.p.a.), a wszelkie w tym zakresie kolizje należy rozstrzygać na rzecz tej ostatniej. W orzecznictwie sądowym trafnie przyjmuje się w związku z tym, że "przez utrwaloną praktykę należy rozumieć zgodne z prawem, akceptowane przez sądy, stabilne, jednolite, ustandaryzowane i wieloletnie oraz znane publicznie postępowanie organów administracji publicznej przy rozstrzyganiu spraw tego samego rodzaju w takich samych stanach faktycznych i prawnych" (wyrok NSA z 5.03.2024 r., I OSK 2195/22, CBOSA). Innymi słowy, "zakaz określony w art. 8 § 2 k.p.a. ma zastosowanie jedynie w sytuacjach, w których w danej kategorii spraw zostało już wypracowane orzecznictwo, nie budzi ono wątpliwości, linia orzecznicza jest stała, a jeżeli są od niej odstępstwa, to mają one charakter wyjątkowy i nie wpływają na utrwalony pogląd. Zasady tej nie stosuje się w sytuacjach, gdy w sprawie indywidulanej zapadło dotychczas tylko jedno orzeczenie. Trudno bowiem w takiej jednej indywidulanej sprawie mówić o «utrwalonej praktyce» organów" (wyrok NSA z 18.04.2024 r., II GSK 1808/23, CBOSA).
Sąd stwierdza, że nie jest mu znana utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw takich, jak rozpoznana, nie potwierdził jej w szczególności organ II instancji, a sam skarżący nie podał żadnych danych pozwalających taki stan zidentyfikować. Natomiast w orzecznictwie sądowym kwestię, która była sporna w niniejszej sprawie, rozstrzygnięto dokładnie tak, jak w niniejszym wyroku (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 marca 2025 r., IV SA/Po 65/25, w którym stwierdzono, że "żołnierzowi można powierzyć czasowo wykonywanie obowiązków, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego przez niego stanowiska służbowego. Dodatkowe wynagrodzenie przysługuje, zatem za dodatkowo powierzone czasowe pełnienie obowiązków służbowych i za wykonywanie czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego. Zakres delegacji ustawowej określają przepisy art. 73 ust. 1 pkt 7 oraz art. 88 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 536) Delegacja ustawowa odnosi się zatem do czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanych przez żołnierzy stanowisk służbowych, które uprawniają do dodatkowego wynagrodzenia uwzględniając charakter i zakres wykonywanych czynności, pracochłonność i stopień wykorzystania czasu pozasłużbowego niezbędnego przy ich wykonywaniu, a także kwalifikacje i doświadczenie żołnierza zawodowego niezbędne przy wykonywaniu tych czynności. Przy czym, nie ulega wątpliwości, że treść rozporządzenia winna być zgodna i zawierać się w delegacji ustawowej oraz powinna być odczytywana zgodnie z dyspozycją ustawy"). Nie ma zatem żadnych przesłanek pozwalających uznać, że istnieje utrwalona praktyka rozstrzygania spraw takich, jak rozpoznana, od której organ wbrew prawu odstąpił.
W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).
ak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI