III SA/Łd 721/04

III SA/Łd 721/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-07-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Krzysztof Szczygielski
Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Asesor WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2005 roku przy udziale - - - - sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wysokości dodatku mieszkaniowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...], 2) orzeka, ze zaskarżona decyzja podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, 3) nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu J. B. K. prowadzącemu Kancelarię Prawnicza C w Ł. ul. A 26 m. 73 kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Uzasadnienie
III SA/Łd 721/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 7, art. 2, art. 3, art. 6, art. 17, art. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734), art. 104 k.p.a. oraz art. 39 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1996r. Nr 13, poz. 74 z późn. zm.), przyznał M. B. dodatek mieszkaniowy za okres od 2004.04.01 do 2004.09.30 w wysokości 92,17 zł miesięcznie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, iż ograniczenie wysokości wydatków mieszkaniowych wg § 2 ust. 2 rozporządzenia RM z dnia 28.12.2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) wynosi 90% kwoty miesięcznych wydatków mieszkaniowych tj. kwoty 216,42zł, a dodatek mieszkaniowy dla rodziny 4 osobowej jest różnicą pomiędzy wydatkami na mieszkanie (ograniczonymi do 90%) a 12% łącznego dochodu rodziny. W przypadku M. B. miesięczny dodatek mieszkaniowy powinien wobec tego stanowić kwotę 92,17 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. B. wskazał, iż jego wydatki mieszkaniowe powinny zostać uzupełnione o kwotę 50,90zł tzw. funduszu termomodernizacyjnego, stanowiącego koszty remontowe należące do komornego. Podniósł, iż administracja Spółdzielni Mieszkaniowej wydała odrębne zaświadczenie z wykazem składników należnego komornego, zawierające kwotę funduszu, które urzędniczka przyjmująca jego dokumenty oddaliła. Zażądał ponownego obliczenia kwoty dodatku mieszkaniowego.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2, art. 3, art. 7 ust. 1 i 5 w zw. z art. 6 ust. 1, art. 5 ust. 1, 3 i 4, art. 17 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż z dniem 1 stycznia 2002r. weszła w życie ustawa z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817). Zdaniem organu, Prezydent Miasta Ł. w sposób prawidłowy wyliczył kwotę dodatku mieszkaniowego, zgodnie z przepisami powoływanej wyżej ustawy oraz przepisami wykonawczymi do ustawy. Organ pierwszej instancji dokonał etapów matematycznego wyliczenia dodatku, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż wyliczenie to jest prawidłowe i zgodne z przepisami. Kolegium podkreśliło, iż przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych posiadają charakter obligatoryjny i nie dają podstaw do uznaniowego przyznania dodatku mieszkaniowego. Podało, iż zgodnie z dyspozycja zawartą w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych podstawę obliczania dodatków mieszkaniowych w gospodarstwach domowych członków spółdzielni mieszkaniowych oraz właścicieli i najemców lokali w budynkach mieszkaniowych stanowią następujące rodzaje wydatków: opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych oraz koszty eksploatacji i remontów , z wyłączeniem ubezpieczenia, podatku od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów. W ocenie organu wpłata na fundusz termomodernizacyjny spółdzielni mieszkaniowej, nie jest w rozumieniu w/w rozporządzenia wydatkiem na cele mieszkaniowe, bowiem powiększa wkład mieszkaniowy bądź budowlany, a roboty wykonywane są w ramach inwestycji.
Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie wniósł M. B. i zarzucił decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. arbitralność, stronniczość, działanie na szkodę jego i jego rodziny przez rażące naruszenie prawa – § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2001r. Podniósł, iż Kolegium rozstrzygnęło sprawę przedwcześnie, gdyż administracja S.M. z naruszeniem prawa ukryła na urzędowym formularzu wniosku fundusz termomodernizacyjny w kwocie 50, 80 zł, który jest częścią opłat komornego. Zdaniem skarżącego, rozporządzenie Rady Ministrów jednoznacznie stanowi o wyłączonych składnikach – ubezpieczeniu, podatku od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów i wobec tego, że nie wyłączono tam kwoty funduszu termomodernizacyjnego, to należy ją uwzględnić w ponoszonych opłatach za mieszkanie. Podniósł również, że wymienione – wyłączone składniki w rozporządzeniu Rady Ministrów przez ich pominiecie mają wpływ na wysokość dodatku i jest to sprzeczne z art. 75 ust. 1 Konstytucji R.P. i art. 11 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych Społecznych i Kulturalnych. Skarżący wniósł o ponowne naliczenie kwoty dodatku mieszkaniowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium podkreśliło, iż powoływanie się przez skarżącego na zasady wynikające z Konstytucji RP jest całkowicie nietrafne, bowiem zasady te zostały szczegółowo określone w ustawie o dodatkach mieszkaniowych i to ta ustawa a nie Konstytucja stanowiła materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy.
W piśmie procesowym z dnia 21 grudnia 2004r. skarżący podtrzymał swoje zarzuty przeciwko decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Nr [...].
Na rozprawie w dniu 22 marca 2005r. pełnomocnik skarżącego podał, iż decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze Ł. w analogicznej sprawie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji z uwagi na nie wyjaśnienie w toku postępowania administracyjnego charakteru wpłat dokonywanych przez skarżącego na fundusz termomodernizacyjny Spółdzielni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Należy zaznaczyć, iż Trybunał Konstytucyjny w dniu 1 lutego 2005r. wydał wyrok w sprawie o sygn. akt U 14/02 (Dz. U. Nr 25, poz. 216) stwierdzający, iż § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) w zakresie w jakim wyłącza ubezpieczenie, podatek od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów z wydatków stanowiących podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego i w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 23 listopada 2004r. jest niezgodny z art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 8 października 2004r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 240, poz. 2406) oraz z art. 92 ust. 1 zd. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższe orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego oznacza dla rozpoznawanej sprawy, iż przepis § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych nie może być uznany za prawidłową podstawę prawną wydanych decyzji administracyjnych ustalających kwotę dodatku mieszkaniowego z wyłączeniem z podstawy obliczenia tego dodatku ubezpieczenia i podatku od nieruchomości.
Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w innych przepisach, właściwych dla danego postępowania.
W myśl natomiast art. 145a § 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego, można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Powyższy zapis oznacza, iż okoliczność orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niekonstytucyjności danego aktu prawnego (podstawy decyzji administracyjnej) jest z woli ustawodawcy samodzielną podstawa wznowieniową – por. wyrok NSA z dnia 25 października 1999r. w sprawie o sygn. akt II SA 1294/99.
Stosownie natomiast do cytowanego wyżej art. 145 § 1 pkt 1b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W świetle powyższego zapisu należy przyjąć, iż jest zasadą, że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego. Skoro zatem, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...], przyznająca M. B. dodatek mieszkaniowy na okres od 2004.04.01 do 2004.09.30 w wysokości 92,17zł. miesięcznie, wydane zostały na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817), którego niekonstytucyjność została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lutego 2005r., to zaistniała przesłanka do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Dodatkowo należy zauważyć, iż w trakcie postępowania administracyjnego organu dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 i 80 k.p.a. W toku postępowania przed organem pierwszej instancji skarżący podnosił, iż załączone przez niego do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wyliczenie wydatków ponoszonych z tytułu użytkowania lokalu mieszkalnego, dokonane przez Spółdzielnię Mieszkaniową A jest nieprawidłowe. M. B. wskazywał, iż kwota 50,90 zł wpłacana przez niego do Spółdzielni na tzw. fundusz termomodernizacyjny, nie została przez Spółdzielnię wykazana w załączniku do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, przez co kwota dodatku została zaniżona. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie wystawione w dniu 26 marca 2004r. przez Spółdzielnię Mieszkaniową A, z którego wynika, iż w skład opłaty miesięcznej za użytkowanie zajmowanego przez M. B. lokalu mieszkalnego wchodzi kwota 50,90zł, stanowiąca wpłatę na fundusz termomodernizacyjny. Skarżący podawał również, że do tej pory jego podstawa obliczenia dodatku mieszkaniowego wyliczana była z uwzględnieniem wpłat na fundusz termomodernizacyjny.
Organ pierwszej instancji, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wyłączył z podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego (obok kwoty ubezpieczenia i podatku) podawaną przez skarżącego kwotę 50,90zł, uznając, iż nie stanowi ona wydatków z tytułu używania lokalu mieszkalnego. W decyzji Prezydenta Miasta Ł. brak jest jakiegokolwiek ustosunkowania się do podnoszonej przez skarżącego kwestii wydatków na fundusz termomodernizacyjny, mimo, iż w zaświadczeniu wystawionym przez Spółdzielnię Mieszkaniową A w dniu 26 marca 2004r. kwota wydatków na ten fundusz została uwidoczniona w ramach miesięcznej opłaty skarżącego za użytkowanie lokalu mieszkalnego. W aktach sprawy brak jest również dokumentów świadczących o tym, aby stosowne postępowanie wyjaśniające w tej kwestii przeprowadzone zostało przez organ drugiej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawarło w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdzenie, iż "wpłata dokonywana na fundusz termomodernizacyjny spółdzielni mieszkaniowej nie jest w rozumieniu w/w rozporządzenia wydatkiem na cele mieszkaniowe, bowiem powiększa wkład mieszkaniowy bądź budowlany, a roboty wykonywane są w ramach inwestycji", jednak powyższa teza nie została poparta żadnymi dowodami.
Zdaniem Sądu, organy winny wyjaśnić poruszaną przez skarżącego kwestię wpłat na fundusz termiomodernizacyjny i ustalić czy faktycznie powiększa ona wkład mieszkaniowy lub budowlany, czy też jest wydatkiem z tytułu użytkowania lokalu mieszkalnego, który powinien zostać uwzględniony przy obliczaniu wysokości dodatku mieszkaniowego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Uwzględniając treść art. 152 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd stwierdza, iż do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja podlega wykonaniu.
O wynagrodzeniu radcy prawnego Sąd orzekł stosownie do art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 15 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).