III SA/Łd 720/21

III SA/Łd 720/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki
Krzysztof Szczygielski /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Kowalska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
II GSK 344/22 - Wyrok NSA z 2025-09-16
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 106 § 3,art. 135, art. 200, art. 205 § 2, art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 145 § 1 pkt 5 i 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 137
art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 18  ust. 4a i b, art. 92a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Dnia 18 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2021 roku sprawy ze skargi J. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego – J. G. kwotę 897 (osiemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z [...][...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej organ, organ II instancji, organ odwoławczy), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej k.p.a.), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.) oraz lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania JG od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 4 marca 2020 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego, utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Zaskarżoną decyzją nałożono na stronę karę pieniężną w kwocie 12 000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia polegające na:
- wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji,
- wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, tj. naruszenia określone w lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Dokonanie powyższych naruszeń stwierdzono podczas przeprowadzonej 11 grudnia 2019 r. na parkingu w [...] przy ul. [...] kontroli drogowej samochodu osobowego marki Ford o numerze rejestracyjnym [...], zatrzymanego do kontroli w [...] przy ul. [...]obok hotelu [...]. Wymienionym pojazdem kierował JG, który we własnym imieniu wykonywał okazjonalny przewóz osób. Kierujący przewoził pasażera z ul. [...] w [...] do hotelu [...] przy ul. [...] w [...]. Usługę przewozu na ww. trasie pasażer zamówił przy pomocy aplikacji Bolt. Kierujący wykonywał przewóz osób pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Podczas kontroli kierujący nie okazał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] z 11 grudnia 2019 r.
Pismem z 11 grudnia 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego jako organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. W tym zawiadomieniu ww. organ wezwał także stronę do złożenia wyjaśnień i przedłożenia wszelkich dokumentów dotyczących tej sprawy. Strona reprezentowana przez pełnomocnika w załączeniu do pisma z 19 grudnia 2019 r. jedynie przedłożyła kserokopie orzeczenia psychologicznego nr [...] i orzeczenia lekarskiego nr [...] wydanych dla JG.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji decyzji administracyjnej z 4 marca 2020 r. nr [...] nakładającej karę pieniężną w wysokości 12 000 zł.
18 marca 2020 r. strona, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Wydanej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie:
- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy oraz poprzez nieprzesłuchanie skarżącego w charakterze strony,
- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego oraz poprzez pominięcie dowodu z wyjaśnień skarżącego dotyczących jego współpracy z przedsiębiorstwem [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], w imieniu którego wykonywał skontrolowany przewóz drogowy,
- art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy poprzez nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, mimo iż czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego określonej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym,
- art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy oraz w zw. z art. 4 pkt 6a tej ustawy poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu tej ustawy, pomimo niespełnienia tego kryterium przez skarżącego.
Powołując się na art. 4 pkt 1 i art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej pełnomocnik strony podniósł, że organ I instancji nie ustalił, czy czynności podejmowane przez stronę mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Organ I instancji nie wykazał, aby czynności przez nią wykonywane posiadały cechy działalności gospodarczej i czy strona posiada status przedsiębiorcy i faktycznie wykonywała skontrolowany przewóz drogowy. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, organ I instancji odstąpił od przesłuchania go w charakterze strony i pominął jego wyjaśnienia o współpracy z [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. W ocenie pełnomocnika strony, dowodami potwierdzającymi współpracę strony z wymienioną spółką są wydruki z aplikacji oraz skan licencji, którą strona otrzymała od tej spółki. Powołując się na definicję przewozu okazjonalnego zawartą w art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym, w rozporządzeniu (WE) nr 1073/2009 i w słowniku języka polskiego redaktora naukowego prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1988, s. 499, pełnomocnik skarżącego podkreślił, że skarżący nie wykonywał przewozu okazjonalnego, ponieważ organ I instancji nie ustalił, z czyjej inicjatywy miało dojść do przejazdu i czy czynności skarżącego mieściły się w pojęciu przewozu okazjonalnego. Dlatego brak było także możliwości nałożenia na skarżącego kary za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.
Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym, przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy.
Stosownie do treści art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym, przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
W myśl art. 5b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:
1) samochodem osobowym,
2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3) taksówką
- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Stosownie do treści art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym, dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2019 r. poz. 1145 i 1495), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
W myśl art. 87 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie (ust. 1). Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (ust. 3). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 - załącznika nr 3 do ustawy (ust. 7 pkt 1).
Stosownie do treści lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 12 000 zł.
W myśl lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8000 zł.
Zgodnie z art. 189a § 2 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,
3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Organ odwoławczy poinformował, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a.
Organ wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do ustawy o transporcie drogowym określa natomiast w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia wskazane w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Ponadto organ wskazał, iż zastosowania w sprawie nie znajdą również art. 189e i art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1.
Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
W ocenie organu odwoławczego, w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób.
Zdaniem organu, z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej JG we własnym imieniu wykonywał odpłatny przewóz osób. W chwili zatrzymania do kontroli drogowej kierujący przewoził pasażera PP z ul. [...] w [...] do hotelu [...] przy ul. [...] w [...]. Pasażer przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że usługę przewozu na ww. trasie zamówił przy pomocy aplikacji Bolt zainstalowanej w swoim telefonie. W odpowiedzi na złożone zamówienie otrzymał informację o imieniu kierowcy, który miał wykonać usługę oraz marce. W miejsce wskazane w zamówieniu przyjechał samochód osobowy, którym została wykonana zamówiona usługa. Pasażer zeznał również, że przed rozpoczęciem wykonania opisanej usługi nie zawarł żadnej umowy pisemnej ani ustnej z kierowcą dotyczącej opisanej usługi. Za wykonanie tej usługi uiścił opłatę w wysokości 7 zł. Opłata została pobrana z konta bankowego pasażera za pośrednictwem aplikacji Bolt. Natomiast pasażer otrzymał potwierdzenie pobrania tej opłaty. Świadek zeznał również, że pojazd, którym została zrealizowana zamówiona przez niego usługa nie był oznakowany jako taksówka, nie był wyposażony ani w kasę fiskalną, ani w taksometr i posiadał 5 miejsc siedzących. Przedłożony przez pasażera wydruk z aplikacji także potwierdza wykonanie przez skarżącego opisanej usługi przewozu osób do hotelu [...] i wskazuje kwotę pobranej opłaty za wykonanie tej usługi. Zatem z powyższego jednoznacznie wynika, że rozpoczęta przez kierującego w dniu kontroli usługa przewozu była odpłatną usługą transportową wykonywaną we własnym imieniu. Dlatego do wykonania tej usługi skarżący powinien posiadać stosowną licencję.
Ponadto organ wskazał, że obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ustawy o transporcie drogowym, nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. W pełni bowiem zachowuje aktualność prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej.
W ocenie organu, przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, że w dniu kontroli strona nie posiadała uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób. Podczas przeprowadzonej kontroli kierujący nie okazał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób. Również z pisma pracownik Urzędu Miasta [...] z 18 grudnia 2019 r. nr [...] wynika, że strona nie posiada licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego samochodem osobowym ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą.
Ponadto organ zaznaczył, że sądy administracyjne podkreślają wymogi, jakie muszą być spełnione, aby przewozy okazjonalne były wykonywane zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym. Wykonywanie tych przewozów jest możliwe pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast wykonywanie tych przewozów innymi samochodami osobowymi wymaga zastosowania się do wymogów określonych we wcześniej przytoczonym art. 18 ust. 4b pkt 2 i do zakazów wymienionych w art. art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym.
W przypadku wykonywania przewozów okazjonalnych pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, zgodnie z art. 18 ust. 5 ww. ustawy, zabronione jest:
1) umieszczanie i używanie w pojeździe taksometru;
2) umieszczanie w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi;
3) umieszczanie na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
W przypadku przewozów okazjonalnych zamawianych przy pomocy aplikacji Uber, Taxify - obecnie Bolt istotne jest faktyczne wykonywanie przewozów osób. Natomiast bez znaczenia pozostają, takie okoliczności jak brak statusu przedsiębiorcy w przypadku kierowcy, czy też niewydanie paragonu pasażerom. Sądy wskazują również, że ukaranie karą administracyjną strony za naruszenia określone w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania wobec tej samej strony za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, ale na podstawie innego załącznika. Sąd administracyjne powołują się także na wyrok z 20 grudnia 2017 r. sygn. akt C 434/15 Trybunału Sprawiedliwości UE. W tym wyroku Trybunał Sprawiedliwości poddał analizie charakter usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest aplikacja Taxify, czy chociażby BOLT. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Trybunał zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Jak wskazał Trybunał, co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą.
Według organu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że strona wykonywała zarobkowo przewóz drogowy osób, o którym mowa w wyżej cytowanym art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Dlatego organ I instancji prawidłowo zakwalifikował przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy.
W ocenie organu odwoławczego, przewóz drogowy wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Pojazd marki Ford o numerze rejestracyjnym [...], którym skarżący we własnym imieniu wykonywał przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie potwierdza protokół kontroli, protokół z przesłuchania świadka i dowód rejestracyjny ww. pojazdu. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem skontrolowany pojazd tego warunku nie spełniał. Ponadto, przewóz wykonywany w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone w formie umowy pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, co potwierdza protokół kontroli i protokół z przesłuchania świadka. Pojazd, którym skarżący wykonał skontrolowany przewóz drogowy, nie był także jego własnością.
Uwzględniając powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 8000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Zdaniem organu odwoławczego, postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji nie narusza przepisów postępowania administracyjnego. Pismem z 11 grudnia 2019 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego. W tym zawiadomieniu organ I instancji poinformował również stronę o treści art. 10 § 1 k.p.a. dotyczącej prawa strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań i wyznaczył jej 7-dniowy termin na złożenie wyjaśnień i przedłożenie swoich dowodów. Strona jedynie przedłożyła kserokopie orzeczenia psychologicznego nr [...] i orzeczenia lekarskiego nr 30/2019 wydanych dla JG. Takie same orzeczenia skarżący okazał do kontroli. Pismem z 12 lutego 2020 r. organ I instancji zawiadomił stronę również o zakończeniu postępowania dowodowego. Zatem strona miała zapewnione prawo do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Ponadto organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 i art. 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ I instancji dokonał także wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i analizy całokształtu materiału dowodowego. Swoje rozstrzygnięcie oparł na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Zatem odwoływanie się pełnomocnika skarżącego do naruszenia w toku postępowania przepisów procedury administracyjnej jest niezasadne.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu, organ wskazał, że zebrany materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza wykonywanie przez skarżącego we własnym imieniu usługi, której świadczenie wymaga posiadania licencji uprawniającej do wykonywania przewozu osób. Zgromadzony materiał dowody potwierdza również, że skarżący nie spełniał wymogów do wykonywania przewozu okazjonalnego określonych w art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o transporcie drogowym, ponieważ wykonywał przewóz jednego pasażerów, pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, a umowa o przewóz nie została zawarta w formie umowy pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2019 r. poz. 1145 i 1495). Ponadto wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony usługa wykonywana w dniu kontroli nie mogła być usługą jednorazową, skoro skarżący figuruje w bazie kierowców aplikacji Bolt, przy pomocy której pasażer zamówił usługę przewozu. Zamieszczenie danych kierowcy i pojazdu służącego do wykonywania usług przewozu osób w bazie aplikacji ma na celu wielokrotne korzystanie z usług oferowanych przez aplikację. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego usługa przewozu wykonywana przez skarżącego w dniu kontroli miała charakter przewozu okazjonalnego, ponieważ żadna z definicji wskazanych przez pełnomocnika strony nie określa formy inicjatywy zleceniodawcy czy przewoźnika. Żadna z tych definicji nie wskazuje również, aby zleceniodawca czy przewoźnik był zobowiązany wystąpić z inicjatywą wykonania takiej usługi bezpośrednio do drugiej strony.
Zdaniem organu, również zarzut naruszenia art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy nie jest zasadny. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony wymienione przepisy nie dotyczą naruszeń tylko popełnianych przez przedsiębiorców. Z treści ust. 1 art. 92a ww. ustawy wynika, że wymienione przepisy sankcjonują naruszenia dokonywane zarówno przez osoby będące przedsiębiorcami, jak i nie będące przedsiębiorcami, co jednoznacznie wynika ze sformułowania: "podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego".
Organ wskazał także, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego niezarejestrowanie przez skarżącego działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego nie jest tożsame z niewykonywaniem takiej działalności. Przeciwnie, można wykonywać działalność gospodarczą bez dokonania rejestracji takiej działalności i skarżący taką działalność wykonuje, co potwierdza chociażby wykonywanie usługi w dniu kontroli. Jednak osoba wykonująca działalność gospodarczą niezgłoszoną do ewidencji działalności gospodarczej naraża się na odpowiedzialność za popełnianie wykroczenia określonego w art. 601 § 1 kodeksu wykroczeń. Także wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony działalność wykonywana przez stronę w zakresie transportu drogowego była działalnością zorganizowaną i wykonywaną w sposób ciągły. Świadczy o tym korzystanie przez skarżącego z aplikacji Bolt. Aplikacja ta działa na takich samych zasadach jak znana aplikacja Uber. Zatem zamieszczenie danych kierowcy i jego pojazdu jest równoznaczne z zamiarem wykonywania takich usług w sposób ciągły i zorganizowany. Działalność wykonywana w taki sposób jest działalnością gospodarczą odpowiadającą definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1829 ze zm.) i w art. 3 obecnie obowiązującej ustawie - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r. poz. 649 ze zm.). Działalność ta jest wykonywana pojazdami zarejestrowanymi w Polsce i bez przekraczania granic Polski, więc jest to krajowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Skontrolowany przewóz drogowy odpowiada także definicji przewozu drogowego zawartej we wskazanym przez pełnomocnika strony art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym. Według tej definicji przewozem drogowym jest transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), dalej rozporządzenie (WE) nr 561/2006. Wymienione rozporządzenie w art. 4 lit a) określa przewóz drogowy jako każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Zatem z powołanych przepisów wynika, że za przewóz drogowy uznaje się nie tylko przejazd pojazdem przewożącym rzeczy lub osoby czy przejazd po rzeczy lub osoby, ale przewozem drogowym jest także przejazd po drogach publicznych pojazdem używanym do przewozu osób lub rzeczy. Skontrolowany samochód osobowy jest przeznaczony do przewozu osób i w dniu kontroli tym pojazdem była przewożona jedna osoba. Z protokołu kontroli wynika, że wymieniony pojazd poruszał się ulicami [...]. Ulice miasta są drogami gminnymi, bowiem są położone na terenie gminy miejskiej. Natomiast jeżeli są położone w ciągu innych dróg, należą do kategorii tych dróg. Droga gminna jest drogą publiczną w rozumieniu przepisu art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 470). Zatem przejazd skontrolowanego pojazdu odpowiadał definicji przewozu drogowego zawartej w art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym.
Organ wskazał, że przedłożony przez pełnomocnika strony skan licencji wydanej dla przedsiębiorcy [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] nie jest dokumentem, a strona przedłożyła go dopiero w postępowaniu odwoławczym. Strona wskazała również, że współpracuje z ww. spółką, ale nie przedłożyła żadnego dowodu (umowa o współpracy, faktura, rachunek, zlecenie), który potwierdzałby tę okoliczność. Ponadto, podczas kontroli i w toku postępowania przed organem I instancji skarżący nie wskazał podmiotu, na rzecz którego miałby być wykonywany skontrolowany przewóz drogowy. Natomiast usługa przewozu zamówiona przy pomocy aplikacji Bolt czy Uber może być realizowana przez kierowcę nieprowadzącego działalności gospodarczej, niezatrudnionego i niewspółpracującego z przedsiębiorcą wykonującym przewozy drogowe osób. Takiego kierowcę zarówno sądy administracyjne, jak i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznają za osobę faktycznie wykonującą przewozy drogowe. Takie stanowisko wyraził Trybunał w wyroku z dnia nr C-434/15. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał wskazał: "Z informacji, którymi dysponuje Trybunał, wynika w tym względzie, że usługa pośrednictwa świadczona przez przedsiębiorstwo Uber polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Uber wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że Uber określa - za pomocą aplikacji o tej samej nazwie - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą i że sprawuje ono pewną kontrolę w odniesieniu do jakości pojazdów i ich kierowców, a także do zachowania tych ostatnich, przy czym kontrola taka może w stosownym wypadku skutkować wykluczeniem danego kierowcy ze świadczenia usług przewozowych. Tę usługę pośrednictwa należy zatem uznać za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją nie jako " usługę społeczeństwa informacyjnego " w rozumieniu art. 1 pkt 2 dyrektywy 98/34, do którego odsyła art. 2 lit. a) dyrektywy 2000/31, ale jako "usługę w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. d) dyrektywy 2006/123. Za przyjęciem takiej kwalifikacji przemawia zresztą orzecznictwo Trybunału, w myśl którego pojęcie " usługi w dziedzinie transportu " obejmuje nie tylko usługi przewozowe jako takie, ale także wszelkie usługi nierozerwalnie związane z fizyczną czynnością polegającą na przemieszczaniu osób lub towarów z jednego miejsca do drugiego za pomocą środka transportu [zob. podobnie wyrok z dnia 15 października 2015 r., Grupo Itevelesa i in.,C-168/14,EU:C:2015:685, pkt 45,46; a także opinia 2/15 (umowa o wolnym handlu z Singapurem) z dnia 16 maja 2017 r.,EU:C:2017:376, pkt 61].".
Zdaniem organu odwoławczego, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera także żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem: Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Powołany przepis pozwala na uniknięcie odpowiedzialności, wówczas gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący czynności związane z tym przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć. Jednak przesłanki wskazane w tym przepisie nie odnoszą się do zwykłego zachowania podmiotu wykonującego czynności związane z wykonywanym przewozem drogowym, lecz do sytuacji wyjątkowych, których ten podmiot przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć, np. będących rezultatem siły wyższej, bądź działań osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać. Uwolnienie się od odpowiedzialności za popełnione naruszenie jest możliwe tylko po wykazaniu przez podmiot wykonujący czynności związane z przewozem drogowym braku wpływu na powstanie naruszenia. Zebrany materiał dowodowy nie zawiera dowodów wskazujących na istnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącego. W odwołaniu strona także nie wskazała dowodów mogących potwierdzić istnienie takich okoliczności. Zatem brak jest podstaw do zastosowania powołanego przepisu.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego zaskarżył ww. decyzję w całości i zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym (głównie ze względu na to, że czynności skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej),
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 roku w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a b ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Taxify/Bolt, świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;
4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 18 ust. 4 b pkt 1 lit c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym), w sytuacji w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest Bolt.b.v.;
5) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92 a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 1.1 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy w zw. z 4 pkt. 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli, pominięcie wyjaśnień skarżącego w zakresie tego, że kontrolowany przejazd wykonywany był w imieniu i na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...];
7) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z 11 grudnia 2019 r.), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
8) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;
9) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
10) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji o nazwie Bolt;
11) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Wniósł ponadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu, to jest faktury nr [...] z dnia 11 grudnia 2019 r. dotyczącej kontrolowanego przejazdu – na okoliczność wykazania, że kontrolowany przejazd nie był wykonywany w imieniu i na rzecz skarżącego, ale na rzecz [...]spółki z o.o. z siedzibą w [...].
Pełnomocnik skarżącego żądał uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I stopnia, a także zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ stwierdził, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż skarżący wykonywał usługi przewozu we własnym imieniu. W toku postępowania administracyjnego strona nie przedstawiła jakiegokolwiek dowodu wskazującego, że wykonywała odpłatny przewóz osób w imieniu innego podmiotu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz.2325 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
W niniejszej sprawie organy obu instancji przyjęły, że skarżący wykonywał usługę transportową we własnym imieniu nie posiadając wymaganego zezwolenia lub licencji, a także wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a i b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst. jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.) – dalej: u.t.d.
W związku z powyższym nałożona została na niego, na podstawie art. 92a u.t.d., kara pieniężna za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego.
Pełnomocnik strony w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniósł, że skarżący wykonywał usługę przewozową na rzecz i w imieniu [...] sp. z.o.o. w [...]. Dokumentując tę okoliczność złożył kopię licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej ww. spółce. Przedstawiona licencja nie została uzupełniona innymi dokumentami, które miałyby potwierdzić wykonywanie przez stronę usługi w imieniu tego podmiotu. Dlatego też, zdaniem sądu, organ odwoławczy miał podstawy nie przyznać przedstawionej licencji mocy dowodu na okoliczność wykonania przedmiotowej usługi w imieniu spółki [...].
Jednakże do skargi wniesionej do sądu załączona została faktura, wystawiona przez Bolt Operations OU w imieniu [...] sp. z.o.o. w [...] nr [...] z dnia 11 grudnia 2019 r., dotycząca usługi transportowej wykonanej tego dnia na rzecz PP (Hotel [...]), to jest pasażera zamawiającego usługę.
Powyższa faktura, zdaniem sądu, jest nowym dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji, nieznanym organowi, który wydał zaskarżoną decyzję.
W myśl art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ujawnienie nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji, nieznanego organowi, który wydał decyzję stanowi podstawę wznowienia postępowania.
Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadził dowód uzupełniający z tego dokumentu, uznając go za istotny dla sprawy w trakcie ponownego postępowania przed organem administracji.
Z treści faktury wynika, iż podmiotem, który otrzymał wynagrodzenie za wykonaną usługę nie był skarżący, lecz spółka z o.o. [...]. Treść tego dokumentu uzupełniona znajdującą się w aktach sprawy administracyjnej licencją [...] sp. z.o.o. uprawdopodabnia stanowisko skarżącego, iż nie wykonywał usługi we własnym imieniu, ale w imieniu ww. spółki.
Organ administracji ponownie rozpoznając sprawę przeprowadzi postępowanie dowodowe w zakresie wszystkich zebranych w sprawie dokumentów. Ponadto przesłucha skarżącego w charakterze strony na okoliczność relacji prawnych łączących go ze spółką [...] przy wykonywaniu przewozów osób, w tym przedmiotowej usługi z dnia 11 grudnia 2019 r. Jeśli postępowanie dowodowe w powyższym zakresie uzna za niewystarczające, to wystąpi do ww. spółki o przedstawienie wyjaśnień i posiadanych dokumentów dotyczących łączącej spółkę ze skarżącym umowy, na podstawie której wykonywana była przedmiotowa usługa transportowa w dniu 11 grudnia 2019 r. Tylko prawidłowo dokonane ustalenia pozwolą na wskazanie podmiotu, w którego imieniu wykonywany był przedmiotowy przewóz, a w konsekwencji kto powinien ponosić odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia przepisów u.t.d.
Sąd podzielił pogląd prezentowany w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa" i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji. W postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa rozumie się takie sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w chwili wydawania decyzji,. Dotyczy to niektórych podstaw wznowienia postępowania administracyjnego, w tym m.in. podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a. Na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, spoczywa obowiązek ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością (zasada prawdy obiektywnej). Jeżeli zatem w dacie wydania decyzji istnieje dowód, który nie jest znany organowi, to decyzja wydana z jego pominięciem zapada z naruszeniem przepisów postępowania, choć nie zawsze winę za pominięcie tego dowodu można przypisać organowi ( v. wyroki NSA z dnia 25 lutego 2020, sygn. akt II OSK 145/20 – Lex nr 3022179, z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II OSK 1963/19 – Lex nr 2732043).
W doktrynie stanowisko takie prezentują autorzy komentarzy do prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 662-663; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 341-342; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz (w:) R. Hauser, M.Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 529) oraz inni autorzy poruszający rozpatrywane zagadnienie (B. Adamiak, J. Borkowski, Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych, Warszawa 2009, s. 233-234; M. Romańska, Skuteczność orzeczeń sądów administracyjnych, Warszawa 2010, s. 278-279).
W ocenie sądu organom administracji obu instancji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w chwili wydawania orzeczeń. Jednakże z powodu braku możliwości poznania dokumentu już istniejącego i mającego istotne znaczenie w sprawie nie mogły ustalić stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.ps.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Także, na podstawie art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzję ją poprzedzającą, uznając to za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Organ administracji rozpoznając ponownie sprawę uwzględni powyższe rozważania. W szczególności przeprowadzi ponowne postępowanie dowodowe, uwzględniając przedstawione dotychczas przez stronę dowody z dokumentów, a także zgromadzony wcześniej materiał dowodowy w postępowaniu administracyjnym. Ponadto dopuści dowód z zeznań skarżącego na okoliczność ustalenia w czyim imieniu dokonywana była przedmiotowa usługa transportowa w dniu 19 grudnia 2019 roku. Jeśli zebrany materiał dowodowy nie będzie wystarczający, organ rozważy wezwanie [...] sp. z o.o. w [...] do złożenia wyjaśnień w powyższym zakresie a także przedstawienia dokumentacji kształtującej stosunki umowne łączące ten podmiot ze skarżącym przy wykonywaniu usług przewozu pasażerów, w szczególności usługi przewozu pasażera wskazanego w fakturze z dnia 11 grudnia 2019 r.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 oraz 206 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów wpisu od skargi oraz wynagrodzenia pełnomocnika ograniczonego do kwoty 480 zł.
Zgodnie z art. 206 p.p.s.a. sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia kosztów postępowania w całości lub w części.
Sąd odstąpił od zasądzenia kosztów wynagrodzenia pełnomocnika ponad kwotę 480 złotych, gdyż uznał, że nie załączając do akt wszystkich niezbędnych dokumentów pełnomocnik uniemożliwił organowi podjęcie prawidłowej decyzji. Okoliczność współpracy strony ze spółką [...] powołana została w odwołaniu z dnia 19 marca 2020 r. Natomiast dokument istotny dla rozstrzygnięcia sprawy ( faktura z dnia 19 grudnia 2019 r.) pełnomocnik załączył do skargi sporządzonej w dniu 21 czerwca 2021 roku. Działając w sposób staranny powinien dokument ten przedstawić organowi odwoławczemu przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
AB/