III SA/Łd 72/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2009-04-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dodatek mieszkaniowyprawo administracyjnepostępowanie administracyjnedochodygospodarstwo domoweustalenia faktycznewywiad środowiskowyprawo materialneuchwała sądu

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania dodatku mieszkaniowego z powodu niewystarczających ustaleń faktycznych organów obu instancji.

Skarżący P.P. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, który został odrzucony przez Prezydenta Miasta Łodzi i utrzymany w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organy uznały, że skarżący nie spełnia warunków, powołując się na art. 7 ust. 3 i 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wskazując na potencjalną dysproporcję majątkową oraz mniejszą niż deklarowana liczbę osób wspólnie gospodarujących. WSA uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, gdyż ustalenia faktyczne były niewystarczające.

Sprawa dotyczyła skargi P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, powołując się na art. 7 ust. 3 pkt 1 i 2 oraz art. 7 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wskazywano na potencjalną rażącą dysproporcję między dochodami a stanem majątkowym wnioskodawcy, fakt, że jego córka studiuje na płatnych studiach, oraz na mniejszą niż deklarowana liczbę osób wspólnie gospodarujących. Dodatkowo, organ odwoławczy powołał się na odmowę złożenia oświadczenia majątkowego za żonę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną i uchylił obie zaskarżone decyzje. Sąd stwierdził, że organy nie przeprowadziły wystarczających ustaleń faktycznych. W kwestii liczby osób wspólnie gospodarujących, sąd uznał, że wywiad środowiskowy był nierzetelny, a pracownicy nie podjęli wystarczających kroków do weryfikacji. W odniesieniu do przesłanki z art. 7 ust. 3 pkt 1, sąd uznał, że ustalenia dotyczące kosztów studiów córki były nieudokumentowane i przedwczesne. Ponadto, sąd błędnie zinterpretował art. 7 ust. 4, uznając, że obowiązek złożenia oświadczenia majątkowego dotyczy tylko członków faktycznego gospodarstwa domowego, a nie byłego małżonka prowadzącego odrębne gospodarstwo. Sąd nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem oceny prawnej sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie przeprowadził wystarczających ustaleń faktycznych, a wywiad środowiskowy był nierzetelny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pracownicy przeprowadzający wywiad nie podjęli wystarczających kroków do weryfikacji faktycznego zamieszkiwania córki wnioskodawcy, ograniczając się do obserwacji pokoju wnioskodawcy i nie wchodząc do innych pomieszczeń ani nie żądając okazania rzeczy córki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.d.m. art. 7 § ust. 3 pkt 1

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Organ może odmówić przyznania dodatku, jeżeli w wyniku wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w deklaracji a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe.

u.d.m. art. 7 § ust. 3 pkt 2

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Organ może odmówić przyznania dodatku, jeżeli w wyniku wywiadu środowiskowego ustali, że faktyczna liczba wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą osób jest mniejsza niż wykazana w złożonej deklaracji.

u.d.m. art. 7 § ust. 4

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Pracownik przeprowadzający wywiad środowiskowy może żądać od wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego złożenia oświadczenia o stanie majątkowym. Odmowa złożenia oświadczenia stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego.

Pomocnicze

Kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej są obowiązane do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Kpa art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany zebrać i rozpatrzyć dostępny materiał dowodowy w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd rozstrzyga w granicach danej skargi, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a/ i lit. c/

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd uchyla decyzję, jeśli narusza ona prawo materialne lub przepisy postępowania.

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 1 § ust. 1

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

k.c. art. 28

Kodeks cywilny

Można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania.

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające ustalenia faktyczne organów obu instancji. Nierzetelność przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. Brak wystarczających dowodów na wysokość kosztów studiów córki. Błędna interpretacja art. 7 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w zakresie obowiązku złożenia oświadczenia majątkowego przez żonę prowadzącą odrębne gospodarstwo.

Godne uwagi sformułowania

Ustalony przez organy administracji publicznej stan faktyczny sprawy, nie był wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji. Organy winny zatem w sposób pełny i przekonywujący przedstawić argumenty, którymi kierują się przy wydawaniu decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. Pracownicy przeprowadzający wywiad środowiskowy w razie wątpliwości co do faktycznego zamieszkiwania E. P. w mieszkaniu skarżącego winny zażądać od wnioskodawcy uprawdopodobnienia tej okoliczności poprzez okazanie rzeczy córki. Organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie dokonały błędnej wykładni powołanego przepisu (art. 7 ust. 4 u.d.m.). Sam fakt wspólnego zamieszkania oraz wspólnego gospodarowania determinuje obowiązek złożenia oświadczenia majątkowego. Bez znaczenia natomiast w ocenie Sądu pozostaje kwestia stanu cywilnego wnioskodawcy oraz stosunki majątkowe pomiędzy nim a osobami nie wchodzącymi do jego gospodarstwa domowego.

Skład orzekający

Monika Krzyżaniak

przewodniczący

Irena Krzemieniewska

sędzia

Krzysztof Szczygielski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania stanu faktycznego w postępowaniu o dodatek mieszkaniowy, w szczególności w zakresie wywiadu środowiskowego, definicji gospodarstwa domowego oraz obowiązku składania oświadczeń majątkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych i sposobu ich stosowania przez organy administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego przez organy administracji i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów KPA w kontekście świadczeń socjalnych.

Niewystarczające ustalenia organów administracji doprowadziły do uchylenia decyzji o odmowie dodatku mieszkaniowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 72/09 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2009-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-02-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Irena Krzemieniewska
Krzysztof Szczygielski /sprawozdawca/
Monika Krzyżaniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 71 poz 734
art. 7 ust 3 pkt 1, pkt 2
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.
Sentencja
Dnia 29 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie: Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Protokolant Referendarz Sądowy Robert Adamczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2009 roku sprawy ze skargi P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] (znak [...]) bg
Uzasadnienie
III SA/Łd 72/09
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.)- zwanej dalej Kpa; art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. 2001 r. Nr 71 poz. 734 ze zm.) – zwanej dalej u.d.m. ,oraz na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 79 poz. 856 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy przyznania P. P. dodatku mieszkaniowego.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.
Wnioskiem z dnia [...] r. P. P. wystąpił o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W złożonym wniosku wskazał, że nie pracuje, pozostaje na rencie, posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 49,55 m2, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką – studentką Uniwersytetu Medycznego w Ł. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że jego żona prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i odmówiła przedstawienia zaświadczenia o dochodach, z uwagi na fakt, iż nie jest zainteresowana przyznaniem przedmiotowego dodatku. Do wniosku dołączył również oświadczenie córki o osiąganych dochodach, z którego wynika, iż jej jedynym dochodem są alimenty otrzymywane od matki, w kwocie 200 zł. miesięcznie
Po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego Prezydent Miasta Ł., decyzją z dnia [...] r. odmówił przyznania P. P. dodatku mieszkaniowego. Uzasadniając organ wskazał, iż w niniejszej sprawie występuje przesłanka określona w art. 7 ust. 3 u.d.m.
W myśl powołanych przepisów organ może odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego jeżeli w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustali, że faktyczna liczba wspólnie, stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą osób, jest mniejsza niż wykazana w złożonej deklaracji (art. 7 ust. 3 pkt 2 ). Natomiast ust. 4 powołanego przepisu stanowi, iż pracownik przeprowadzający wywiad środowiskowy może żądać od wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego złożenia oświadczenia o stanie majątkowym. Odmowa złożenia oświadczenia stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego.
Organ I instancji wskazał, iż pracownicy przeprowadzający wywiad środowiskowy stwierdzili, iż córka wnioskodawcy nie zamieszkuje z nim w lokalu przy ul. A w Ł., a więc nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z ojcem. Powyższe twierdzenie uzasadniono tym, iż wnioskodawca nie przedstawił żadnych rzeczy stanowiących własność córki, to jest ubrań, książek, itp. Stąd należało uznać, iż liczba wspólnie zamieszkujących i gospodarujących osób wskazana w deklaracji złożonej przez wnioskodawcę jest w rzeczywistości mniejsza. Ponadto organ I instancji wskazał, iż wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim z L. P., która od 13 listopada 2007 r. jest zameldowana pod adresem Ł., ul. B.
Odwołując się od powyższej decyzji P. P. wskazał, iż przeprowadzony wywiad środowiskowy był nierzetelny. Nie przedstawił pracownikom organu żadnych rzeczy córki, bowiem nie był o to proszony. Osoby przeprowadzające wywiad przebywały tylko w jego pokoju. Nie wchodziły do pokoju córki ani do łazienki, gdzie jej rzeczy znajdują się na widoku. Ponadto wskazał, iż fakt wspólnego zamieszkiwania z córką potwierdza administracja budynku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Według organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy bezsprzecznie pozwala stwierdzić, iż w sprawie występuje sytuacja określona w art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m. Zdaniem Kolegium wnioskodawca został w sposób prawidłowy pouczony o terminie przeprowadzenia wywiadu. W związku z powyższym córka wnioskodawcy mogła być obecna podczas przeprowadzanego wywiadu. Kolegium wskazało również, iż P.P.odmówił złożenia oświadczenia o stanie majątkowym za żonę L. P. Jednocześnie strona nie wykazała, iż pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej.
Ponadto z ustaleń przeprowadzonych przez Kolegium wynika, iż opłata za semestr studiów niestacjonarnych na kierunku Wojskowo-Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Ł., którego studentką jest córka wnioskodawcy wynosi 8000 zł. Kolegium ustaliło również, iż E. P. nie korzysta z stypendium socjalnego, do którego miała by prawo z uwagi na osiągane dochody jej rodziny w przeliczeniu na osobę, wykazane w złożonym wniosku. Powyższe w ocenie Kolegium wskazuje, iż P. P. nie spełnia warunków do przyznania dodatku mieszkaniowego. Posiada bowiem stały dochód, dysponuje spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu mieszkalnego, a jego córka kontynuuje płatne studia. Organ odwoławczy wskazał również, iż fakt zameldowania E. P. pod adresem A w Ł., nie przesądza o wspólnym prowadzeniu gospodarstwa domowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi P. P. podniósł, iż opłata za jeden semestr studiów córki wynosi 7000 zł. , a nie 8000 zł jak twierdzi Kolegium. Koszty te ponosi matka jego córki. Oświadczył, że mieszka razem z córką, oboje są zameldowani w mieszkaniu przy ul. A i łączne uzyskiwane dochody upoważniają go do otrzymania dodatku mieszkaniowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie. Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.). sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawując kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone w ustawie.
Natomiast przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej skargi nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę, w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego, to jest art. 7 ust. 4 u.d.m., co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i lit. c/ p.p.s.a. skutkuje jej uchyleniem.
W ocenie Sądu ustalony przez organy administracji publicznej stan faktyczny sprawy, nie był wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był między innymi art. 7 ust. 3 i ust. 4 u.d.m. W myśl powołanych przepisów organ może odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji , a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe (art. 7 ust. 3 pkt 1) lub faktyczna liczba wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą osób jest mniejsza niż wykazana w złożonej deklaracji (art. 7 ust. 3 pkt 2).
W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie wystąpiły obie przesłanki zawarte w w/w przepisie. Skarżący osiąga bowiem stały dochód, posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, a jego córka kontynuuje studia, na których opłata za jeden semestr wynosi 8000 zł. W ocenie organu odwoławczego powyższe wskazuje, iż skarżący posiada zasoby umożliwiające mu ponoszenie kosztów związanych z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Ponadto organ wskazał, iż faktyczna liczba osób współzamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawczynią jest mniejsza od liczby podanej w złożonej deklaracji. Jak wynika bowiem z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego córka skarżącego nie zamieszkuje z nim i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego.
Organy administracji uznały również, iż spełniona została przesłanka odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego określona w art. 7 ust. 4 u.d.m., to jest odmowa złożenia oświadczenia majątkowego za żonę skarżącego.
W ocenie Sądu przyjęte przez organ stanowisko uznać należy za przedwczesne.
Uznaniowy charakter decyzji wydanej na podstawie art. 7 ust. 3 u.d.m. obliguje organy administracji do przeprowadzenia wszechstronnych ustaleń faktycznych oraz wnikliwego rozważenia okoliczności sprawy z uwzględnieniem przesłanek powołanego przepisu. Organy winny zatem w sposób pełny i przekonywujący przedstawić argumenty, którymi kierują się przy wydawaniu decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. Dopiero jednoznaczne ustalenia faktyczne poczynione w toku postępowania administracyjnego, wskazujące w sposób wyraźny i nie budzący wątpliwości, iż występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji , a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, upoważniają organy administracji publicznej do wydania rozstrzygnięcia odmownego. W przeciwnym razie rozstrzygnięcie organu w oparciu o nikłe ustalenia faktyczne stanowiłoby przekroczenie granic uznania administracyjnego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, iż ustalenia przeprowadzone przez organy administracyjne nie były wystarczające do wydania decyzji odmawiającej P. P. przyznania wnioskowanego dodatku mieszkaniowego.
W ocenie Sądu ustalenia dokonane przez pracowników przeprowadzających wywiad środowiskowy nie pozwalały na przyjęcie, iż faktyczna liczba osób zamieszkujących i wspólnie gospodarujących jest mniejsza niż wskazana przez skarżącego w złożonej deklaracji. Jak wynika bowiem z oświadczenia skarżącego, jak również z notatki służbowej z dnia 7 listopada 2008 r., sporządzonej przez osoby przeprowadzające wywiad, zawartej w aktach administracyjnych sprawy, podczas przeprowadzania wywiadu osoby te przebywały tylko w pokoju skarżącego. Nie wezwały strony do okazania rzeczy córki, nie wchodziły do jej pokoju ani do innych pomieszczeń mieszkania. Pracownicy przeprowadzający wywiad stwierdzili, że w pokoju w którym przebywali nie było żadnych oznak przebywania młodej kobiety. Nie zachodziła również potrzeba wchodzenia do drugiego pokoju, ponieważ drzwi do niego były otwarte i cały pokój był widoczny z korytarza.
W ocenie Sądu osoby przeprowadzające wywiad środowiskowy w razie wątpliwości co do faktycznego zamieszkiwania E. P. w mieszkaniu skarżącego winny zażądać od wnioskodawcy uprawdopodobnienia tej okoliczności poprzez okazanie rzeczy córki. Mogły również zwrócić się do skarżącego o udostępnienie pozostałych pomieszczeń lokalu celem potwierdzenia okoliczności wspólnego zamieszkiwania z córką. Natomiast samo stwierdzenie, iż w trakcie wywiadu środowiskowego pracownicy "nie widzieli" żadnych rzeczy córki skarżącego, jak również brak "potrzeby wchodzenia do drugiego pokoju" z uwagi na fakt, iż był on widoczny z korytarza, nie było zdaniem Sądu, wystarczające do uznania, że wnioskodawca nie zamieszkuje i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z E. P.
Ustalenie czy mamy do czynienia z " gospodarstwem domowym" w rozumieniu art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nastąpić może w oparciu o konkretny stan faktyczny. Pomocne dla tej oceny mogą być przepisy kodeksu cywilnego o miejscu zamieszkania, a w szczególności art. 25 k.c., stanowiący, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, przy czym nie można pomijać art. 28 k.c., według którego można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. O miejscu pobytu osoby fizycznej, a w konsekwencji o jej pozostawaniu w konkretnym gospodarstwie domowym, decyduje faktyczne jej tam przebywanie oraz zamiar stałego pobytu. Określenie miejsca prowadzenia gospodarstwa domowego przez osoby stale razem zamieszkujące mogą też ułatwić – lecz nie przesądzić – przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 maja 2005 r., sygn. akt III SA/Gd 114/04, publ. Lex 203473).
W ocenie Sądu ustalenie liczby osób faktycznie zamieszkujących i gospodarujących wraz ze skarżącym wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego. W szczególności należałoby na tę okoliczność dopuścić dowód z przesłuchania w charakterze świadków sąsiadów skarżącego. Powyższe przesłuchanie umożliwi ustalenie, czy zameldowanie E.P. na ulicy A w Ł. ma charakter fikcyjny. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w tym zakresie organ administracji będzie w mógł prawidłowo ustalić, czy rzeczywista liczba osób zamieszkujących ze skarżącym jest mniejsza niż wykazana w złożonej przez niego deklaracji. Tym samym czy występuje przesłanka z art. 7 ust. 3 pkt 2 u.d.m. odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego.
Za przedwczesne w ocenie Sądu uznać również należało, iż w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka z art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m., to jest rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji , a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe.
Organ odwoławczy powołując się na to, iż skarżący posiada stały dochód, własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego a jego córka uczęszcza na płatne studia uznał, iż spełniona została przesłanka z art. 7 ust. 3 pkt 1u.d.m. Tym samym w ocenie Kolegium skarżący jest w stanie samodzielnie ponosić koszty związane z zajmowaniem lokalu przy ul. A w Ł..
Zdaniem Sądu przeprowadzone przez organ odwoławczy ustalenia nie były wystarczające do zajęcia powyższego stanowiska. Wskazać bowiem należy, iż kwotę 8000 zł. stanowiącą opłatę za jeden semestr studiów, których studentką jest córka skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, powołując się na informacje uzyskane od pracownika Działu ds. Bytowych Uniwersytetu Medycznego w Ł. Sąd stwierdził, iż w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu pozwalającego na dokonanie weryfikacji powyższego twierdzenia. Kolegium ograniczyło się jedynie do powołania się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na "informację od pracownika" UM w Ł. Nie przedstawiło natomiast żadnego pisma, czy też notatki służbowej , z której wynikała przyjęta przez organ kwota jak również, wskazującej na dane "pracownika UM w Ł." pozwalające na ustalenie czy osoba ta była uprawniona do udzielenia powyższej informacji. Kolegium nie wezwało również córki skarżącego celem złożenia wyjaśnień w tej kwestii, a w szczególności do wskazania kwoty opłaty za studia oraz źródła pochodzenia środków finansowych przeznaczonych na ten cel.
Sąd zauważył co prawda, że skarżący dopiero na etapie skargi do sądu podniósł, iż opłata za jeden semestr studiów wynosi nie 8000, a 7000 zł. i jest ona ponoszona przez matkę E. P. Jednakże podnieść należy również, że kwestia dotycząca ponoszenia opłat za studia, ich wysokości oraz ustalenia podmiotu ponoszącego powyższe koszty, pozostawała poza obszarem ustaleń dokonanych przez organ I instancji. Prezydent Miasta Ł. jako podstawę decyzji z dnia [...] r. powołał między innymi ogólnie normę art. 7 ust. 3 u.d.m. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie skoncentrował się jedynie na kwestii faktycznego zamieszkiwania i współgospodarowania skarżącego z córką, a więc na wystąpieniu przesłanki określonej w art. 7 ust. 3 pkt 2 u.d.m. Nie brał natomiast pod uwagę kwestii związanych z koniecznością ponoszenia opłat za studia E. P., a tym samym nie rozważał przesłanki określonej w art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m. Zostały one podniesione dopiero przez organ odwoławczy.
Zdaniem Sądu ustalenie czy w niniejszej sprawie występuje "rażąca dysproporcja" pomiędzy niskimi dochodami skarżącego, a jego faktycznym stanem majątkowym wymaga przeprowadzenia dodatkowych ustaleń stanu faktycznego. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w tym zakresie, a w szczególności po uzyskaniu wyjaśnień E. P. oraz jej matki na okoliczność opłat za studia, jak również po udokumentowaniu uzyskanej przez Kolegium informacji o wysokości tych opłat, organ administracji będzie w stanie prawidłowo ustalić, czy występuje przesłanka z art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m. odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego.
Rozpoznając niniejszą skargę Sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 7 ust. 4 u.d.m. Powołany przepis upoważnia pracownika przeprowadzającego wywiad środowiskowy do żądania od wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego złożenia oświadczenia o stanie majątkowym. Odmowa złożenia takiego oświadczenia stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego.
W ocenie organów administracji publicznej fakt pozostawania skarżącego w związku małżeńskim z L. P., jak również obowiązujący ich ustrój wspólności majątkowej, obligował wnioskodawcę do przedłożenia oświadczenia majątkowego żony, bądź złożenia takiego oświadczenia za żonę. Brak powyższego oświadczenia uzasadniał odmowę przyznania wnioskowanego dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 7 ust. 4 u.d.m.
Zdaniem Sądu organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie dokonały błędnej wykładni powołanego przepisu. Jak już powyżej wskazano przepis ten upoważnia osobę przeprowadzającą wywiad do żądania od wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego złożenia oświadczenia o stanie majątkowym. Dla ustalenia pojęcia "innych członków gospodarstwa domowego" koniecznym w ocenie Sądu jest odwołanie się do podnoszonych już w tym uzasadnieniu rozważań dotyczących terminu "gospodarstwa domowego" w rozumieniu art. 4 u.d.m. Zdaniem Sądu pomocne dla ustalenia czy dana osoba odpowiada "innemu członkowi gospodarstwa domowego", mogą być przepisy kodeksu cywilnego o miejscu zamieszkania, jak również przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W przedmiotowej sprawie skarżący składając wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką E. P. Jego żona L. P. nie mieszka razem z nimi i prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Z uwagi na powyższe jako osoba niezainteresowana przyznaniem dodatku mieszkaniowego, odmówiła złożenia oświadczenia majątkowego, w związku z czym nie mógł przedłożyć takiego oświadczenia. Z tego powodu nie mógł również złożyć takiego oświadczenia za żonę podczas przeprowadzanego wywiadu środowiskowego. Fakt osobnego zamieszkania rodziców potwierdziła E. P. w dołączonym do wniosku oświadczeniu oraz organ I instancji, który w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. wskazał, że L. P. jest od dnia 13 listopada 2007 r. zameldowana pod adresem – Ł., ul. B.
Wskazać należy, iż powołany przepis art. 7 ust. 4 określając zakres podmiotów zobowiązanych do złożenia takiego oświadczenia oprócz wnioskodawcy wymienia innych członków jego gospodarstwa domowego. Zatem sam fakt wspólnego zamieszkania oraz wspólnego gospodarowania determinuje obowiązek złożenia oświadczenia majątkowego. Bez znaczenia natomiast w ocenie Sądu pozostaje kwestia stanu cywilnego wnioskodawcy oraz stosunki majątkowe pomiędzy nim a osobami nie wchodzącymi do jego gospodarstwa domowego.
Reasumując, zdaniem Sądu pominięcie wyjaśnień skarżącego, brak ich weryfikacji, jak również nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy czynią przedwczesnym twierdzenie, iż w niniejszej sprawie występują przesłanki do zastosowania art. 7 ust. 3 u.d.m. Sąd uznał, iż nie wyjaśnienie przez organ odwoławczy powyższych kwestii stanowiło naruszenie art. 7 i art. 77 kpa.
Zgodnie z treścią art. 7 Kpa. organy administracji publicznej są obowiązane do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany zebrać i rozpatrzyć dostępny materiału dowodowy w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością.
Natomiast przepis art. 77 Kpa. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek przeprowadzenia dowodu, co oznacza, iż nie może on jedynie biernie oczekiwać na dowody zgłoszone przez stronę.
Również obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada oficjalności (art. 7 i art. 77 k.p.a.) wymaga, aby w toku postępowania organy podejmowały wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2006 r. r., sygn. akt l SA/WA 432/2006, publ. LexPolonica nr 1543146; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Łodzi z dnia 26 listopada 1999 r. sygn. akt l SA/Łd 1592/97, publ. LexPolonica; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Lublinie z dnia 12 kwietnia 2000 r. sygn. akt l SA/Lu 1609/98, publ. LexPolonica). Brak przeprowadzenia powyższych ustaleń uniemożliwiał w ocenie Sądu jednoznaczne stwierdzenie, iż w przedmiotowej sprawie występują przesłanki z art. 7 ust. 3 u.d.m.
Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej winny uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Organy rozpatrując sprawę będą zobowiązane do ustalenia w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości stanu faktycznego sprawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 §1 lit. a/ i lit. c/ oraz art. 135 ustawy p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r.
TP

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI