III SA/Łd 718/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-01-22
NSAinneWysokawsa
środki unijneniekwalifikowalność wydatkówzasada konkurencyjnościkontrola projektuzwrot dofinansowaniaprawo zamówień publicznychkryteria dostępudziałalność leczniczaregionalny program operacyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę beneficjentki na decyzję o zwrocie środków unijnych, uznając wydatki za niekwalifikowalne z powodu naruszenia procedur konkursowych.

Skarżąca W.P. wniosła skargę na decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego nakazującą zwrot ponad 837 tys. zł środków unijnych. Zarzuty dotyczyły m.in. naruszenia kryteriów dostępu dotyczących kwalifikowalności świadczeń opieki zdrowotnej, zgodności z programem zdrowotnym, lokalizacji biura projektu oraz zasady konkurencyjności przy wyborze wykonawców. Sąd uznał, że skarżąca naruszyła procedury, powierzając realizację świadczeń medycznych nieuprawnionemu podmiotowi, nie prowadząc biura projektu na terenie województwa łódzkiego oraz przeprowadzając postępowania o udzielenie zamówienia w sposób nieprawidłowy. W konsekwencji, wszystkie wydatki zostały uznane za niekwalifikowalne, a skarga oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę W.P. na decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego, która utrzymała w mocy decyzję o zwrocie ponad 837 tys. zł środków unijnych. Sprawa dotyczyła projektu "Badania przesiewowe słuchu uczniów klas I szkół podstawowych na terenie powiatu sieradzkiego i wieruszowskiego", współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego. Instytucja Pośrednicząca stwierdziła szereg nieprawidłowości, w tym realizację świadczeń opieki zdrowotnej przez podmiot nieposiadający wpisu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą, brak prowadzenia biura projektu na terenie województwa łódzkiego oraz naruszenie zasady konkurencyjności przy udzielaniu zamówień. Skarżąca argumentowała, że działała w dobrej wierze, a drobne uchybienia nie powinny skutkować zwrotem środków. Sąd jednak uznał, że naruszenia kryteriów dostępu (dotyczących kwalifikowalności świadczeń medycznych, zgodności z programem zdrowotnym, lokalizacji biura) oraz zasady konkurencyjności były na tyle istotne, że wszystkie wydatki projektu należy uznać za niekwalifikowalne. Dodatkowo, stwierdzono brak zwrotu niewykorzystanych środków. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, potwierdzając zasadność decyzji o zwrocie środków.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie kryteriów dostępu, takich jak wymóg realizacji świadczeń opieki zdrowotnej przez podmiot leczniczy czy prowadzenie biura projektu na terenie województwa, stanowi naruszenie procedur i może skutkować uznaniem wszystkich wydatków za niekwalifikowalne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że naruszenie kluczowych kryteriów dostępu, które stanowiły warunek wyboru projektu, jest podstawą do uznania wszystkich poniesionych wydatków za niekwalifikowalne, ponieważ narusza to zasady prawidłowego wykorzystania środków unijnych i może mieć szkodliwy wpływ na budżet UE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.f.p. art. 207 § 1 pkt 2

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 184 § 1

Ustawa o finansach publicznych

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.p. art. 5 § 1 pkt 2 i 3

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 44 § 3

Ustawa o finansach publicznych

u.dz.l. art. 4 § 1

Ustawa o działalności leczniczej

u.dz.l. art. 5 § 1 pkt 2 i 3

Ustawa o działalności leczniczej

u.dz.l. art. 103

Ustawa o działalności leczniczej

ustawa wdrożeniowa art. 9 § 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 8 i 9

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie kryterium dostępu nr 1 (świadczenia opieki zdrowotnej) poprzez powierzenie realizacji badań podmiotowi nieposiadającemu wpisu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Naruszenie kryterium dostępu nr 9 (lokalizacja biura projektu) poprzez brak faktycznego prowadzenia biura projektu na terenie województwa łódzkiego. Naruszenie zasady konkurencyjności przy udzielaniu zamówień, w tym zbyt ogólne warunki udziału i wygórowane wadium. Brak zwrotu niewykorzystanych środków dofinansowania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej o braku szkody dla budżetu UE, realizacji celów merytorycznych projektu oraz akceptacji działań przez instytucję pośredniczącą poprzez akceptację częściowych wniosków o płatność.

Godne uwagi sformułowania

środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich wykorzystane z naruszeniem procedur nieprawidłowość oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem nie można uznać, że nie doszło do strat finansowych poniesionych przez fundusze europejskie. Szkoda w budżecie ogólnym Unii Europejskiej polegała na tym, że ze środków unijnych sfinansowano wydatki niekwalifikowalne (dokonane z naruszeniem "innych procedur" w rozumieniu art. 184 u.f.p.), a więc wydatki dokonane niezgodnie z obowiązującym prawem.

Skład orzekający

Anna Dębowska

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Alberciak

sędzia

Paweł Dańczak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenia procedur konkursowych przy projektach unijnych, kwalifikowalność wydatków, zasada konkurencyjności, odpowiedzialność beneficjenta."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki konkursów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego i wytycznych dotyczących funduszy UE na lata 2014-2020.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak drobne z pozoru naruszenia procedur mogą prowadzić do utraty znaczących środków unijnych, co jest ważną lekcją dla beneficjentów funduszy UE.

Ponad 800 tys. zł zwrotu za błędy w projekcie unijnym – sąd potwierdza surowe konsekwencje naruszenia procedur.

Sektor

zdrowie

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 718/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-01-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 1, art. 145 § 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1270
art.184, art. 207, art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 44 ust. 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.)
Dz.U. 2018 poz 2190
art. 4 ust. 1, art. 5, art. 103
Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - tekst jedn.
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 320 art. 2 pkt 36, art. 143 ust. 2
Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego  na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu  Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006
Sentencja
Dnia 22 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sekretarz sądowy Marta Duda, Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi W. P. na decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 2 lipca 2024 roku nr 3/O/KOFEŁ/2024 w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 2 lipca 2024 r., nr 3/O/KOFEŁ/2024 Zarząd Województwa Łódzkiego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 12 pkt 2 w związku z art. 184 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "u.f.p.", art. 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 8 i 9 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm.), zwanej dalej "ustawą wdrożeniową", art. 143 w związku z art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. UE. L 347 z 2013 r., str. 320 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1303/2013", utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Łodzi nr 9/2023 z 30 października 2023 r. o określeniu W.P. kwoty dofinansowania w łącznej wysokości 837 937,70 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków, tj.: dla wydatków w wysokości 480 011,52 zł od dnia przekazania transzy dofinansowania 24 czerwca 2019 r., dla wydatków w wysokości 357 926,18 zł od dnia przekazania transzy dofinansowania 30 czerwca 2020 r., w stosunku do nieprawidłowości w wysokości 5 802,22 zł z tytułu braku niewykorzystanych środków dofinansowania od 30 czerwca 2020 r. do dnia zwrotu środków.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
10 maja 2019 r. W.P. zawarła z Województwem Łódzkim, w imieniu którego działał Wojewódzki Urząd Pracy w Łodzi, zwany dalej "Instytucją Pośrednicząca", umowę o dofinansowanie projektu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020, zwanego dalej "RPO WŁ na lata 2014-2020". Instytucja Pośrednicząca przyznała beneficjentowi – W.P., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą I. dofinansowanie z dotacji celowej oraz ze środków europejskich na realizację projektu w dwóch transzach, tj. 24 czerwca 2019 r. w kwocie 480 011,52 zł i 30 czerwca 2020 r. w kwocie 474 000,00 zł, łącznie 954 011,52 zł na realizację projektu pn. "Badania przesiewowe słuchu uczniów klas I szkół podstawowych na terenie powiatu sieradzkiego i wieruszowskiego".
Od 14 do 16 lipca 2021 r. Instytucja Pośrednicząca przeprowadziła zdalną kontrolę doraźną, w trakcie której stwierdziła, że środki te nie zostały wydatkowane zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie i nie spełniały warunków kwalifikowalności wydatków określonych w Wytycznych, co wypełniło w stosunku do naruszeń znamiona nieprawidłowości zdefiniowanej w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013.
Instytucja Pośrednicząca wyodrębniła nieprawidłowości skutkujące obowiązkiem zwrotu środków dofinansowania:
1. realizacja projektu niezgodnie z Regulaminem konkursu nr RPLD.09.02.01-IP.01-10-004/18, tj. ze szczegółowym kryterium dostępu nr 1 w brzmieniu: Świadczenia opieki zdrowotnej. Świadczenia opieki zdrowotnej realizowane są wyłącznie przez podmiot wykonujący działalność leczniczą uprawniony na mocy obowiązującego prawa, co skutkowało niekwalifikowalnością wszystkich wydatkowanych w ramach projektu środków;
2. realizacja projektu niezgodnie z Regulaminem konkursu, tj. ze szczegółowym kryterium dostępu nr 2 w brzmieniu: Zgodność z regionalnym programem zdrowotnym załączonym do Regulaminu konkursu. Wnioskodawca i partner są zobligowani do realizacji działań projektowych zgodnie z zakresem Regionalnego Programu Zdrowotnego, co skutkowało niekwalifikowalnością wszystkich wydatkowanych w ramach projektu środków;
3. realizacja projektu niezgodnie z Regulaminem konkursu, tj. z ogólnym kryterium dostępu nr 9 w brzmieniu: Lokalizacja Biura projektu. Biuro projektu będzie prowadzone na terenie województwa łódzkiego przez cały okres realizacji projektu: – wnioskodawca w okresie realizacji projektu będzie prowadził na terenie województwa łódzkiego biuro projektu (lub posiada tam siedzibę, filię, delegaturę, oddział czy inną prawnie dozwoloną formę organizacyjną działalności podmiotu); – biuro projektu będzie oferowało możliwość udostępnienia pełnej dokumentacji wdrażanego projektu; – uczestnicy projektu będą posiadali możliwość osobistego kontaktu z kadrą projektu, co skutkowało niekwalifikowalnością wszystkich wydatkowanych w ramach projektu środków;
4. naruszenie procedury zasady konkurencyjności przy wyborze do projektu wykonawcy usług, co skutkowało niekwalifikowalnością 25% wydatków poniesionych na zamówienia;
5. naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie w związku z nieokazaniem w trakcie kontroli części dokumentacji projektowej (w podsumowaniu Informacji pokontrolnych wykazano jako uchybienie);
6. brak zwrotu niewykorzystanych środków dofinansowania w wysokości 5 802,22 zł.
W informacji pokontrolnej z 13 grudnia 2021 r. wezwano skarżącej do zwrotu wszystkich wydatków poniesionych z dofinansowania, wykazanych w zatwierdzonych wnioskach o płatność, w wysokości 504 242,08 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych i wszystkich wydatków poniesionych z dofinansowania wykazanych w niezatwierdzonych wnioskach o płatność w wysokości 327 893,40 zł bez odsetek (łącznie 832 135,48 zł należności głównej).
W piśmie z 11 stycznia 2021 r. skarżąca zakwestionowała ustalenia zawarte w informacji pokontrolnej.
Zastrzeżenia skarżącej nie zostały uwzględnione i w ostatecznej informacji pokontrolnej z 10 lutego 2022 r. ponownie wezwano skarżącą do zwrotu niekwalifikowalnego dofinansowania, tym razem dla całej kwoty, tj. 832 135,48 zł, wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych. Łączna kwota wydatków niekwalifikowalnych z tego tytułu wyniosła 923 748,70 zł (kwota w wezwaniu została pomniejszona o wkład własny beneficjenta, który chociaż jest też niekwalifikowalny, nie podlega zwrotowi.
Nieprawidłowość nr 6, odnosząca się do braku zwrotu niewykorzystanych środków dofinansowania, stanowiła odrębny tytuł do działania korygującego. Skarżąca nie wydatkowała w ramach projektu i nie wykazała we wnioskach o płatność, środków dofinansowania w wysokości 121 876,04 zł (tzw. oszczędności), wobec czego zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie była zobowiązana do ich zwrotu nie później niż do dnia złożenia wniosku o płatność końcową (wniosek ten zamykał rozliczenie projektu). Skarżąca rozliczyła 116 073,82 zł, a zatem do zwrotu z tego tytułu pozostało 5 802,22 zł (jako różnica 121 876,04 zł i 116 073,82 zł). Wobec tego w piśmie z 30 stycznia 2023 r. Instytucja Pośrednicząca wezwała beneficjentkę do zwrotu kwoty dofinansowania w wysokości 5 802,22 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych.
Wezwania do zwrotu środków pozostały bezskuteczne, wobec czego Wojewódzki Urząd Pracy w Łodzi wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia kwoty przypadającej do zwrotu w związku z wykrytymi nieprawidłowościami, o czym zawiadomił skarżącą pismem z 25 kwietnia 2022 r.
Decyzją z 30 października 2023 r. Wojewódzki Urząd Pracy w Łodzi określił przypadającą do zwrotu kwotę w łącznej wysokości 837 937,70 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Od powyższej decyzji W.P. złożyła odwołanie, w którym stwierdziła, że na każdym etapie kontroli beneficjent ma możliwość dostarczenia kolejnych dokumentów, złożenia wyjaśnień, jak również uzupełnienia dokumentacji. Przez wiele lat realizacji projektów unijnych nie uchylała się od przekazywania dokumentacji, a jej braki na pierwszym etapie wynikały z niezrozumienia. Dokumenty były dostarczane sukcesywnie na późniejszym etapie. Nie stanowi to przesłanki do niekwalifikowania wydatków i uznania projektu za niekwalifikowany.
Skarżąca stwierdziła, że we wniosku o dofinansowanie świadczenie opieki zdrowotnej zostało wskazane w zadaniu nr 3 tj.: Badania przesiewowe słuchu, związanej z nim pozycji nr 4 tj.: Wynagrodzenie osoby prowadzącej konsultację lekarską – umowa zlecenie/f-ra (brutto brutto) oraz nr 5 tj.: Wynagrodzenie osoby prowadzącej przesiewowe badanie audiometryczne – umowa zlecenie/f-ra (brutto brutto). We wniosku o dofinansowanie w części "Uzasadnienie zlecania zadań w projekcie" wskazano również, że zgodnie z Regulaminem konkursu oraz ze zmianą wprowadzoną do zaktualizowanych Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, z punktu widzenia realizowanych projektów została wprowadzona zmiana definicji personelu – zostały z niej wyłączone osoby zatrudnione na umowy cywilnoprawne. Osoby angażowane do realizacji zadań w projekcie na podstawie stosunku cywilnoprawnego, od dnia wejścia w życie zmienionych Wytycznych, nie są traktowane jako personel projektu, a jako wykonawcy usługi zlecanej przez beneficjenta. W związku z tym osoby wykazane w ramach zadania 1, 2, 3, 4, 5 oraz 6 nie są traktowane jako personel. Limit usług zleconych, szczególnie po znowelizowanych Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków, już nie istnieje. Ani lider, ani partner nie byli w stanie sami zrealizować tych działań, ponieważ nie dysponują takim potencjałem kadrowym. Projekt jest rozbudowany, kilkuletni i oddelegowanie własnego personelu do realizacji głównie badań, gdzie wymagani są specjalistyczni lekarze, byłoby niemożliwe z uwagi na specyfikę pracy tego zawodu oraz codzienną działalność lidera i partnera, w tym głównie podmiotu leczniczego, co zresztą ma miejsce w każdym projekcie UE dotyczącym zdrowia. Lekarze pracujący, np. w szpitalach z reguły są zatrudnieni na podstawie umów kontraktowych i mają zarejestrowaną działalność gospodarczą, a z placówkami łączy ich umowa cywilnoprawna. W praktyce oznacza to, że nie są pracownikami szpitala, a osobami wykonującymi zamówione przez szpital usługi. Pozostali specjaliści są zatrudnieni na etatach w innych placówkach. Lider i partner w celu prawidłowej realizacji założonych działań nie mogli oddelegować ani zatrudnić na etat do projektu osób, ponieważ żaden z wymienionych w zadaniach projektu specjalistów z uwagi na specyfikę zawodu nie byłby w stanie przyjąć etatu na okres realizacji projektu. Zostało przygotowane i przeprowadzone zapytanie ofertowe, ogłoszone w Bazie Konkurencyjności, a ponieważ nie wpłynęła na nie żadna oferta (pomimo dopuszczenia składania ofert częściowych), zgodnie z zasadami beneficjent mógł zawrzeć umowę z firmą zewnętrzną, która zobowiązała się do dostarczenia podmiotu medycznego, który zrealizuje świadczenie opieki zdrowotnej w projekcie. We wniosku o dofinansowanie wskazano, że wszystkie świadczenia opieki zdrowotnej realizowane będą wyłącznie przez podmiot wykonujący działalność leczniczą, uprawniony na mocy obowiązującego prawa oraz wskazano, że będą to zadania zlecone, zgodnie z zasadą konkurencyjności. Zarówno pozycja nr 4 i nr 5 wniosku jest prawidłowo realizowana przez podmiot wykonujący działalność leczniczą uprawniony na mocy obowiązującego prawa, tj. dr M.M. W zadaniach, które dotyczyły świadczenia opieki zdrowotnej, działania te były faktycznie wykonane przez podmiot leczniczy/medyczny – ujawniony w spisie podmiotów leczniczych (dr M. M.). Zadania spoza tej kategorii, związane z logopedią i psychologią, nigdy nie były w Regulaminie objęte klauzulą realizacji przez podmiot medyczny. Beneficjent zatem już od momentu złożenia wniosku o dofinansowanie zakładał współpracę z innymi podmiotami, w tym w zakresie świadczenia usług zdrowotnych. Realizował projekt zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie, dokładnie tak, jak opisał i wskazał bardzo precyzyjnie sposób realizacji. Wszystkie wnioski o płatność zostały ponadto zatwierdzone.
Skarżąca podniosła, że ani w Regionalnym Programie Zdrowotnym, ani Regulaminie oraz w żadnym z załączników nie znalazł się zapis, że kryterium dotyczące 2 letniego doświadczenia w pracy z dziećmi ma być w konkretny sposób udokumentowane. W związku z tym beneficjent wniósł o wskazanie zapisów, które narzucają na niego obowiązek zbierania dokumentacji potwierdzającej doświadczenie i które nie kwalifikują deklaracji ani oświadczeń. To, że nie miała fizycznego kontaktu z logopedami, nie oznacza, że nie miała dostępu do dokumentów poświadczających ich kwalifikacje.
Skarżąca podkreśliła, że wykazywała wielokrotnie, że biuro było w Łodzi, a projekt był realizowany w szkołach na terenie innych dwóch powiatów. Nigdy żaden z rodziców, opiekunów dzieci nie przyszedł do biura w Łodzi w celu zgłoszenia się do projektu, otrzymania informacji o projekcie, itd. Uczestnicy, rodzice i opiekunowie mieli możliwość kontaktu z beneficjentem. W każdym wniosku o płatność i w wielu rozmowach z opiekunką projektu informowała, że dokumenty projektowe przechowywane były w przypadku lidera w R. przy ul.[...], a w przypadku partnera – w W. przy ul. [...]. Taka informacja nie wzbudzała zastrzeżeń, a zawierające ją wnioski o płatność zostały zatwierdzone.
W kwestii dotyczącej zarzutów w zakresie kryteriów oceny ofert, W.P. podniosła, że nie każdy oferent musiał uzyskać 100% punktów w kryterium oceny. Wynika to z samego faktu oceny oferty, zamieszczonego w każdym z zapytań ofertowych, gdyby jakieś wpłynęły. Ponadto w zapytaniach ofertowych wskazano, że maksymalna liczba punktów do zdobycia to 100, ale nie wskazano, że nie każdy oferent musi je zdobyć. Wskazano ilorazowe wyliczenia ceny i doświadczenia, by móc stopniować oferty oferentów. W zapytaniach ofertowych zostały określone zakresy uprawnień odnoszących się do lekarzy, psychologów i logopedów. W każdym z nich beneficjent wskazał możliwość złożenia oferty częściowej. Żaden podmiot nie złożył oferty w żadnym z ujawnionych w Bazie Konkurencyjności zapytań ofertowych. W związku z tym faktem i z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, beneficjent podpisał umowę z podmiotem, który mógł świadczyć każdą z usług.
Kryterium dostępu nr 1 zostało spełnione, ponieważ podmioty wykonujące świadczenie lekarskie, czyli te, które fizycznie badały dzieci, je spełniały. Jeśli instytucja wymaga, aby to podmiot, który wygrał postępowanie, świadczył te usługi, to w takim razie nie powinna formalnie i merytorycznie podpisać umowy o dofinansowanie z beneficjentem.
Skarżąca przyznała, że projekt posiada uchybienia, ale w głównej mierze spowodowane były one koniecznością szybkiego działania w bardzo skróconym czasie, tj. w ciągu kilkudziesięciu tygodni. Późno podpisana umowa uniemożliwiła praktyczną realizację dużej liczby działań w pierwszym roku szkolnym realizacji projektu. Gdy tylko można było zacząć realizować działania, beneficjent musiał borykać się ze strajkiem nauczycieli, dosyć dużą niechęcią szkół do współpracy w dodatkowym przedsięwzięciu oraz pandemią. Nie było żadnych uchybień odnośnie rekrutacji i kwalifikowalności uczestników.
Zarząd Województwa Łódzkiego utrzymując w mocy decyzję Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Łodzi z 30 października 2023 r. podniósł, że zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie główny cel projektu zakładał wykrycie zaburzeń słuchu i mowy wśród 20% badanych (spośród 2 972 uczniów poddanych badaniom przesiewowym słuchu i mowy) uczniów klas I szkół podstawowych w roku szkolnym 2018/2019 oraz 2019/2020 z powiatu sieradzkiego i wieruszowskiego. Projekt był realizowany w okresie od 2 stycznia 2019 r. do 30 kwietnia 2021 r. i miał się przyczynić do zwiększenia dostępności do usług opieki zdrowotnej. Skarżąca była zobowiązana do realizacji projektu, m. in. na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie, Wytycznych oraz w Programie badań przesiewowych słuchu i mowy stanowiącym załącznik nr 10 do Regulaminu konkursu.
Zgodnie z Regulaminem konkursu, wnioskodawcą w ramach poddziałania IX.2.1 mógł być jeden z wymienionych w Regulaminie podmiotów, w tym podmiot leczniczy (część 2.4, strona 13). Warunek ten był weryfikowany w ramach ogólnego kryterium dostępu nr 3 Wnioskodawca zgodnie ze Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych RPO WŁ 2014-2020 oraz RPO WŁ 2014-2020 jest uprawniony do ubiegania się o dofinansowanie poprzez przypisanie wartości logicznych "tak" "nie". Projekt otrzymał pozytywną oceną w ramach badanego kryterium w związku ze wskazaniem przez skarżącą we wniosku o dofinansowanie, że jest podmiotem leczniczym zarejestrowanym w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą na podstawie księgi rejestrowej nr [...]. Nie kwestionowano spełnienia tego kryterium przez cały okres realizacji projektu, tj. faktu, że beneficjentem jest podmiot leczniczy.
W Regulaminie konkursu określono szczegółowe kryterium dostępu nr 1 Świadczenia opieki zdrowotnej. Zgodnie z opisem dokumentacji konkursowej należało je rozumieć w ten sposób, że świadczenia opieki zdrowotnej realizowane są wyłącznie przez podmiot wykonujący działalność leczniczą uprawniony na mocy obowiązującego prawa. Za świadczenie opieki zdrowotnej w przedmiotowym konkursie uznane było badanie przesiewowe słuchu, na które składało się: konsultacja lekarska, badania audiometrii tonalnej, ocena wyników badań, przekazanie rodzicom/opiekunom prawnym wyników badań oraz zaleceń, co do dalszego postępowania, edukacja zdrowotna (wskazano w przypisie nr 16 na stronie 55 Regulaminu konkursu).
W trakcie czynności kontrolnych projektu Instytucja Pośrednicząca stwierdziła, że świadczenia opieki zdrowotnej w projekcie były realizowane przez K. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (NIP [...]), z którą skarżąca zawarła 13 maja 2019 r. dwie umowy na realizację wszystkich zadań projektowych. Spółka K. nie miała jednak stosownego wpisu do Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą. Dopiero 30 marca 2021 r., a więc miesiąc przed końcem wydłużonego okresu realizacji projektu, uzyskała wpis do rejestru na podstawie księgi rejestrowej nr [...] (zgodnie z danymi wykazywanymi przez skarżącą we wnioskach o płatność, ostatnie badania przesiewowe słuchu były realizowane w projekcie do 31 marca 2021 r.). Obowiązek realizacji świadczeń zdrowotnych przez podmiot wykonujący działalność leczniczą został określony w przepisach prawa krajowego oraz w przepisach dotyczących realizacji projektów unijnych, w tym w Regulaminie konkursu.
W ocenie organu drugiej instancji zasadność wprowadzenia tego kryterium podkreśla informacja umieszczona w Regulaminu konkursu (strona 13) "W celu zachowania wysokiej jakości i bezpieczeństwa udzielanych świadczeń, Beneficjenci realizujący program muszą spełniać wymagania określone w odrębnych przepisach, m. in. ustawy o ochronie danych osobowych, ustawy o działalności leczniczej. Beneficjenci będą zobowiązani do prowadzenia dokumentacji medycznej na zasadach określonych w obowiązujących przepisach". Ten sam wymóg został określony także w załączniku nr 10 do Regulaminu konkursu – Programie badań przesiewowych słuchu i mowy (strona 44 cz. I V 9 zat. Kompetencje/warunki niezbędne do realizacji Programu). Instytucja organizująca konkurs chciała w ten sposób zagwarantować wysoką jakość świadczeń opieki zdrowotnej w projekcie, jak również zgodność z obowiązującym prawodawstwem, w celu ochrony życia i zdrowia pacjentów. Gwarantem tym miała być realizacja świadczeń opieki zdrowotnej przez podmiot leczniczy. Tym samym należy uznać za mylne stwierdzenie strony, że wystarczające do spełnienia szczegółowego kryterium dostępu nr 1 było wykonanie w projekcie przesiewowych badań słuchu przez podwykonawcę, dr M.M. Scedowanie na spółkę K. wszystkich zadań w projekcie, w tym zadania 3 Badania przesiewowe słuchu, pozostało poza kontrolą beneficjenta, który musiał ponieść tego konsekwencje chociażby w związku brakiem możliwości okazania kontrolującym dokumentacji potwierdzającej kwalifikacje osób ostatecznie realizujących poszczególne formy wsparcia. W piśmie z 11 stycznia 2021 r. skarżąca wskazała, że nie może uzyskać od spółki K. dokumentów potwierdzających kwalifikacje wszystkich logopedów i psychologów z uwagi na ochronę danych osobowych oraz na niewyrażenie zgody wybranych osób na przesyłanie dokumentów w formie elektronicznej, co w ocenie organu drugiej instancji świadczy o braku stosownego nadzoru. Fakt, że spółka K. niebędąca podmiotem działalności leczniczej i pozostająca poza nadzorem organu rejestrowego, miała dostęp do dokumentacji medycznej uczestników projektu, co jest niezgodne z ustawą o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz Regulaminem konkursu. Zarazem, to ten podmiot, a nie dr M.M., był odpowiedzialny za realizację wszystkich zadań w projekcie i za rozliczenia z beneficjentem. Z uwagi na specyfikę projektu, a więc realizację specjalistycznego wsparcia w postaci m. in. świadczeń opieki zdrowotnej, wymagane było, żeby albo wnioskodawca był podmiotem działalności leczniczej realizującym w projekcie tego typu usługi, albo warunek ten spełniał wykonawca. Kluczowe było również to, aby beneficjent posiadał kontrolę oraz wiedzę nad przebiegiem wsparcia. Z akt sprawy wynika, że pomimo deklaracji zawartej we wniosku o dofinansowanie, skarżąca zleciła usługę realizację całego wsparcia skierowanego w projekcie do uczestników podmiotowi zewnętrznemu i to jemu powierzyła dobór odpowiedniej kadry merytorycznej. W zawartej 13 maja 2019 r. umowie na realizację zadań projektowych, w tym przesiewowych badań słuchu, skarżąca jedynie wymagała, aby wykonawca zapewnił wystarczającą liczbę osób w ramach kadry merytorycznej do wszystkich zadań. Zmiana lekarza specjalisty lub ustalenie zastępstwa wymagało jej zgody. W odniesieniu do lekarza specjalisty w dziedzinie audiologii i foniatrii wskazała minimalne wymagania odnoszące się do kwalifikacji. W umowie nie został natomiast uregulowany obowiązek posiadania przez spółkę K. wpisu do Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą. Skarżąca co prawda zadeklarowała we wniosku o dofinansowanie, że będzie samodzielnie realizować usługi świadczeń zdrowotnych, jednak wobec faktu jednoczesnego wykazania konieczności zaangażowania do projektu "osób" w ramach usług zleconych, braku limitów na usługi zlecone i obowiązku udzielania zamówień o wartości powyżej 50 000,00 zł netto zgodnie z zasadą konkurencyjności, była uprawniona do powierzenia usług projektowych podmiotowi zewnętrznemu. Nie podważono zatem możliwości udzielenia zamówienia na usługi zdrowotne wykonawcy (pomimo rozbieżności we wniosku o dofinansowanie), ale fakt powierzenia tych usług podmiotowi, który nie posiadał wpisu do rejestru podmiotów leczniczych. Skarżąca nie zagwarantowała bowiem spełnienia przez wykonawcę obowiązku wynikającego z ustawy o działalności leczniczej oraz Regulaminu konkursu w zakresie spełnienia szczegółowego kryterium dostępu. Organ drugiej instancji podkreślił, że to na beneficjencie spoczywał obowiązek realizacji projektu zgodnie z kryteriami wyboru i to on ponosi odpowiedzialność za działania projektowe naruszające procedury konkursowe. Powierzając realizację świadczeń opieki zdrowotnej podmiotowi nieuprawnionemu skarżąca nie spełniła szczegółowego kryterium dostępu nr 1 Świadczenia opieki zdrowotnej.
W Regulaminie konkursu zostało m. in. określone szczegółowe kryterium dostępu nr 2 Zgodność z regionalnym programem zdrowotnym załączonym do Regulaminu konkursu (strona 56). Zgodnie z dokumentacją konkursową należało je rozumieć w ten sposób, że wnioskodawca i partner są zobligowani do realizacji działań projektowych zgodnie z zakresem Regionalnego Programu Zdrowotnego. Kryterium było weryfikowane na podstawie wniosku o dofinansowanie poprzez przypisanie wartości logicznych "tak", "tak do negocjacji" albo "nie", mogło podlegać negocjacjom w zakresie opisanym w stanowisku negocjacyjnym. To beneficjent zawarł umowę o dofinansowanie i to on odpowiada za zapewnienie realizacji warunków w niej określonych oraz w Regulaminie konkursu. Zlecenie zadań wykonawcom i podwykonawcom pozostaje w jego wyłącznej gestii i to on ponosi konsekwencje wyboru podmiotów współpracujących, nadzoru nad realizacją powierzonych zadań oraz za nieprawidłowości powstałe z winy tych podmiotów. Program badań przesiewowych słuchu i mowy zakładał, że beneficjent będzie angażował do projektu logopedów i psychologów o określonych kwalifikacjach i przynajmniej 2 letnim doświadczeniu w pracy z dziećmi. W dokumentacji konkursowej nie określono, w jaki sposób należy potwierdzać ten fakt, pozostawiając beneficjentowi możliwość wypracowania stosownych procedur. Samo oświadczenie w tym przypadku nie ma wystarczającej mocy dowodowej i nie można na jego podstawie z całą pewnością potwierdzić ani kwalifikacji, ani doświadczenia. Oświadczenie jest deklaracją woli i nie zastąpi dokumentu, który z kolei jest formą urzędowego poświadczenia pewnych zdarzeń lub rejestruje pewne zdarzenia w sformalizowany sposób. Instytucja Pośrednicząca miała prawo wymagać od strony okazania dokumentu, który ponad wszelką wątpliwość potwierdzi kwalifikacje i doświadczenie osób zaangażowanych do realizacji programu, co z kolei miało na celu potwierdzić wysoką jakość usług. Gwarantem jakości, rzetelności, zgodności ze sztuką medyczną oraz właściwego doboru i przeprowadzenia terapii, miała być wykwalifikowana i doświadczona kadra projektu. Kontrola jakości usług w tym zakresie nie jest weryfikowana przez pracowników Instytucji Pośredniczącej, którzy nie mają do tego uprawnień. Kontrola ta zapewniana jest poprzez sprawdzenie przez Instytucję Pośredniczącą przestrzegania przez beneficjentów postanowień m. in. Regulaminu konkursu i Programu badań przesiewowych słuchu i mowy w zakresie doboru wykfalifikowanych specjalistów, o których mowa w tych dokumentach. Skarżąca była odpowiedzialna za dochowanie gwarancji jakości usług, rozumianej jako realizacja projektu zgodnie z Programem badań przesiewowych słuchu i mowy. Skarżąca nie nadzorując bezpośrednio pracy logopedów, a jedynie otrzymując informacje od pośrednika, czyli spółki K., nie była w stanie potwierdzić faktycznej liczby logopedów świadczących usługi projekcie. Nie było błędem zatwierdzanie przez Instytucję Pośredniczącą wniosków o płatność, w których skarżąca wykazywała niepełne informacje odnoszące się do realizacji poszczególnych zadań. Wniosek o płatność jest dokumentem sprawozdawczym, w którym z uwagi na dużą objętość danych zachodzi konieczności ich agregacji, co jest powszechnie akceptowane. Kontrola informacji w nich prezentowanych przebiega w ograniczonym zakresie. Dopiero na etapie kontroli na miejscu dane te są szczegółowo weryfikowane w ramach próby dobieranej z wykazu odnoszącego się do danego zagadnienia. Strona była odpowiedzialna za realizację projektu i to ona ponosi konsekwencje za nieprawidłowo zrealizowane działania, naruszenia przepisów prawa krajowego oraz procedury obowiązujące przy realizacji projektów dofinansowanych z UE. Nieudana próba pozyskania pełnego wykazu osób uczestniczących przy realizacji programu oraz dokumentacji potwierdzającej kwalifikacje zawodowe tych osób przy pogłębionej kontroli doraźnej, a także na etapie postępowania administracyjnego, nie zwalnia skarżącej z odpowiedzialności za niekwalifikowalne wydatki i nie wyczerpuje czynności zapobiegających powstaniu tychże naruszeń.
Organ drugiej instancji wskazał dalej, że w Regulaminie konkursu zostały określone ogólne kryteria dostępu, w tym kryterium nr 9 Lokalizacja biura projektu (strona 55). Zgodnie z opisem dokumentacji konkursowej należało je rozumieć w następujący sposób: "Biuro projektu będzie prowadzone na terenie województwa łódzkiego przez cały okres realizacji projektu:
- wnioskodawca w okresie realizacji projektu będzie prowadził na terenie województwa łódzkiego biuro projektu (lub posiada tam siedzibę, filię, delegaturę, oddział czy inną prawnie dozwoloną formę organizacyjną działalności podmiotu);
- biuro projektu będzie oferowało możliwość udostępnienia pełnej dokumentacji wdrażanego projektu;
- uczestnicy projektu będą posiadali możliwość osobistego kontaktu z kadrą projektu.
Kryterium było weryfikowane na podstawie oświadczenia w części "Oświadczenia" wniosku o dofinansowanie poprzez przypisanie wartości logicznych "tak", "nie". Projekty niespełniające danego kryterium były odrzucane. Projekt otrzymał pozytywną oceną w ramach badanego kryterium w związku z zawartym we wniosku o dofinansowanie oświadczeniem (strona 21): "WN oświadcza, że w okresie real. proj. na terenie woj. łódzkiego - na obszarze real. proj., będzie prowadził biuro proj. Będzie ono oferowało możliwość udostępnienia pełnej dokumentacji wdrażanego proj., uczestnicy proj. będą posiadali możliwość osobistego kontaktu z kadrą. Biuro proj. i jego eksploatacja stanowi wkład własny Lid i P1 (wynajem)."
W przesłanej 9 lipca 2019 r. w systemie [...] wiadomości skarżąca oświadczyła, że biuro lidera mieści się w R. (ul. [...]), natomiast biuro partnera w W. (ul. [...]), a więc poza obszarem województwa łódzkiego.
W odpowiedzi przekazanej 11 lipca 2019 r. Instytucja Pośrednicząca stwierdziła, że jeżeli faktycznie tak jest, to skarżąca nie spełnia ogólnego kryteria dostęp nr 9 Lokalizacja biura projektu. Jednocześnie poprosiła o wyjaśnienie oraz podanie informacji o utworzeniu biura projektu na terenie województwa łódzkiego. Skarżąca została pouczona, że zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie w przypadku niespełnienia przez projekt kryterium wyboru projektu, Instytucja Pośrednicząca może uznać wszystkie lub odpowiednią część wydatków za niekwalifikowalne.
18 lipca 2019 r. skarżąca przekazała przez system [...] informację, że biuro projektu zlokalizowane jest w Ł. pod adresem [...].
W grudniu 2020 r. Instytucja Pośrednicząca ponowiła weryfikację spełniania ogólnego kryterium dostępu nr 9 prosząc o przekazanie dokumentu potwierdzającego funkcjonowanie biura projektu pod adresem przy [...] w Ł.
21 grudnia 2020 r. koordynatorka projektu za pośrednictwem systemu [...] poinformowała, że dokumentacja merytoryczna i finansowa dotycząca projektu do 31 marca 2020 r. była przechowywana w biurze projektu przy [...]. Po wprowadzeniu stanu epidemii wywołanej COVID-19, zawieszeniu zadań w ramach projektu, a także ze względu na zmianę trybu pracy na zdalną, a tym samym nieobecność kadry w biurze w Łodzi i większe zaangażowanie dr W.P. w pracę w szpitalu, podjęła decyzję o przechowywaniu dokumentacji w biurze w R.
30 grudnia 2020 r. koordynatorka projektu przesłała skan umowy najmu zawartej 2 maja 2019 r. pomiędzy podmiotem S. Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. a I. od 2 maja 2019 r. na czas nieokreślony lokalu przy [...] w Ł.
W trakcie kontroli tożsamego projektu realizowanego przez skarżącą w województwie łódzkim (projekt nr [...] Badania przesiewowe słuchu uczniów klas i szkół podstawowych na terenie powiatu tomaszowskiego i opoczyńskiego), dla którego także wskazała biuro projektu pod adresem [...] w Ł., zostało stwierdzone, że biuro takie nie istnieje (dwie wizyty monitoringowe na miejscu, tj. 12 i 23 listopada 2020 r.). Skarżąca przyznała, że już 19 lipca 2019 r. spółka S. wypowiedziała jej umowę najmu w trybie natychmiastowym. Zespół kontrolny ustalił, że administrator IV piętra budynku przy al. [...] w Ł., nigdy nie wynajmował spółce S. lokalu [...] (korespondencja z B.M. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą A.). Instytucja Pośrednicząca zatem ustaliła, że skoro spółka S. nigdy nie wynajmowała tego lokalu, to nie mogła go również podnająć beneficjentowi na realizację obydwu prowadzonych w województwie łódzkim projektów. Począwszy od wniosku o płatność nr [...] za okres od 1 sierpnia 2019 r. do 30 września 2019 r. skarżąca wykazywała, że dokumentacja związana z projektem jest przechowywana w przypadku lidera w R. przy [...], a w przypadku partnera w W. przy ul. [...].
Organ drugiej instancji stwierdził następnie, że kwestia przechowywania dokumentacji projektowej jest zupełnie odrębna od kwestii związanej z obowiązkiem prowadzenia biura projektu na terenie województwa łódzkiego. Instytucja Pośrednicząca nie zakwestionowała przedstawionych we wnioskach o płatność informacji na temat przechowywania dokumentacji projektowej w siedzibach partnerów, co w świetle postanowień umowy o dofinansowanie należało uznać za właściwe i standardowe działanie. Z akt sprawy bezspornie wynika, że Instytucja Pośrednicząca żądała od strony, aby ta prowadziła biuro projektu na terenie województwa łódzkiego. Instytucja Pośrednicząca żądała również potwierdzenia tego faktu na różnych etapach realizacji projektu. Obowiązek prowadzenia biura projektu na terenie województwa łódzkiego stanowił kryterium dostępu, które na etapie wyboru projektów do dofinansowania należało bezwzględnie spełnić przedkładając w tym zakresie stosowną deklarację. Projekty niespełniające tego kryterium były odrzucane. Skarżąca przystępując do naboru, a następnie podpisując umowę o dofinansowanie, została zobowiązana do wypełnienia deklaracji zawartej we wniosku o dofinansowanie w zakresie prowadzenia biura projektu na terenie województwa łódzkiego. Skarżąca przez cały okres realizacji projektu nie prowadziła biura projektu, wprowadzając Instytucję Pośredniczącą w błąd. Dowody zgromadzone w sprawie wskazują na brak możliwości zawarcia wiążącej umowy najmu ze spółką S., która nie posiadała żadnych praw do lokalu przy [...] w Ł. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, które mogły wpłynąć na zmianę ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji. Argumentacja bazująca na "zwykłym niedopatrzeniu" ze strony koordynatorki projektu w zakresie przekazywania do Instytucji Pośredniczącej błędnych informacji o lokalizacji biura projektu przy [...] w Ł. zamiast przy [...] w Ł., jedynie potwierdza stanowisko organu pierwszej instancji. Nieprawdopodobną jest sytuacja, w której koordynatorka projektu, nadzorująca cały projekt, nie zna lokalizacji biura projektu. Okoliczność ta świadczy wyłącznie o tym, że koordynatorka nie przebywała w biurze projektu, gdyż takowe w ogóle nie istniało, a przynajmniej nie na terenie województwa łódzkiego. Odnosząc się do kwestii prowadzenia biura projektu przy [...] w Ł. organ drugiej instancji podniósł, że została ona w sposób wyczerpujący zbadana i opisana w decyzji Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Łodzi nr 12/2022 z 26 września 2022 r. dotyczącej tożsamego projektu realizowanego na obszarze województwa łódzkiego przez skarżącą. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję organu drugiej instancji. Wskazano w niej, że 26 lipca 2019 r. T. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. miała bezpłatnie wynająć skarżącej lokal przy [...] w Ł. ze względu na sporadyczność użytkowania. Jako cel umowy wskazano adres biura dwóch projektów. Pod wskazanym adresem mieścił się jednak żłobek, którego pracownicy, według skarżącej, mieli być przeszkoleni i gotowi do udzielenia informacji na temat prowadzonych przez skarżącą projektów. Pracownicy projektu mieli przebywać pod wskazanym adresem sporadycznie. Lokal ten był potrzebny skarżącej, aby mogła legitymować się adresem biura projektu, a nie rzeczywiście je prowadzić. Przebywały w nim osoby niezwiązane w żaden sposób z projektem, nieupoważnione do udzielania jakichkolwiek informacji i zbierania jakichkolwiek danych. Koordynatorka projektu nie miała wiedzy na temat istnienia biura projektu pod tym adresem. Z tych względów organ drugiej instancji stwierdził, że skarżąca nie prowadziła biura projektu pod tym adresem, a jedynie "próbowała pozorować jego działanie po ujawnieniu informacji o braku możliwości prowadzenia biura projektu przy [...] w Ł". Skarżąca nie prowadziła biura projektu na terenie województwa łódzkiego, a więc nie spełniła ogólnego kryterium dostępu nr 9 Lokalizacja biura projektu. Jednocześnie działała w złej wierze przedstawiając Instytucji Pośredniczącej nieprawdziwe informacje. Jest to okoliczność, która nie pozwoliła na odstąpienie od sankcji zawartej w § 6 ust. 3 umowy o dofinansowanie.
Organ drugiej instancji podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że skarżąca swoim działaniem, polegającym na niespełnieniu trzech kryteriów wyboru projektów, mogła narazić budżet UE na straty finansowe. Nie podjęła stosownych działań, w związku z czym doprowadziła do utrzymania stanu sfinansowania z budżetu UE wydatku poniesionego z naruszeniem procedur, o których mowa wart. 184 u.f.p. Sytuacja ta mogła okazać się niebezpieczna dla życia i zdrowia uczestników projektu, jak również mogła doprowadzić do nieuprawnionego przetwarzania danych medycznych uczestników projektu.
Odnośnie naruszenia procedury zasady konkurencyjności przy wyborze do projektu wykonawcy usług, co skutkowało niekwalifikowalnością 25% wydatków poniesionych na zamówienia organ drugiej instancji podniósł, że zgodnie z rozdziałem 6.5.2 pkt 1 Wytycznych udzielanie w ramach projektu zamówień przekraczających wartość 50 000,00 zł netto przez beneficjenta niebędącego zamawiającym w myśl prawa zamówień publicznych następuje zgodnie z zasadą konkurencyjności. Łączna wartość zamówień w badanym projekcie wyniosła: z zakresu usług logopedycznych i psychologicznych 561 100,00 zł, z zakresu usług audiologicznych 317 180,00 zł. Skarżąca przeprowadziła dla tych zamówień dwa postępowania w trybie zasady konkurencyjności (jedno postępowanie dotyczyło świadczenia usług logopedycznych, psychologicznych i edukacyjnych; drugie postępowanie dotyczyło świadczenia usługi konsultacji lekarskiej w zakresie badania przesiewowego słuchu oraz usługi edukacyjnej), jednak nie doprowadziły one do wyboru wykonawców z uwagi na fakt, że nie wpłynęły żadne ofert. Skarżąca nie przeprowadziła ponownie zasady konkurencyjności. Powierzyła realizację zamówień spółce K., która przedłożyła najtańszą ofertę w ramach rozeznania rynku, przeprowadzonego dla tego rodzaju usług przez skarżącą w tożsamym projekcie pn. Badania przesiewowe słuchu uczniów klas I szkół podstawowych na terenie powiatu opoczyńskiego i tomaszowskiego.
Obydwa postępowania prowadzone w trybie zasady konkurencyjności zostały wszczęte 25 kwietnia 2019 r. poprzez publikację zapytań ofertowych w bazie konkurencyjności.
Postępowanie nr 1 (nr ogłoszenia w bazie konkurencyjności [...]) dotyczyło świadczenia usług logopedycznych i psychologicznych, tj.:
a. Świadczenie usług edukacyjno-informacyjnych skierowanych do rodziców/opiekunów i wychowawców klas,
b. Świadczeniu usług medycznych w zakresie przesiewowego badania mowy,
c. Świadczeniu usług logopedyczno-terapeutycznych w zakresie terapii indywidualnej,
d. Świadczeniu usług psychologicznych w zakresie konsultacji,
e. Świadczeniu usług edukacyjno-logopedycznych w zakresie podsumowania terapii indywidualnej i wskazania do dalszej samodzielnej pracy, dla uczestników projektu "Badania przesiewowe słuchu uczniów klas I szkół podstawowych na terenie powiatu sieradzkiego i wieruszowskiego".
Postępowanie nr 2 (nr ogłoszenia w bazie konkurencyjności [...]) dotyczyło usługi konsultacji lekarskiej w zakresie badania przesiewowego słuchu oraz usługi edukacyjnej, tj.:
a. Świadczenia usług edukacyjno-informacyjnych skierowanych do rodziców/opiekunów i wychowawców klas,
b. Świadczenia konsultacji lekarskiej w zakresie przesiewowego badania słuchu,
c. Świadczenia usług szkoleniowych dla pielęgniarek i higienistek dla uczestników projektu "Badania przesiewowe słuchu uczniów klas I szkół podstawowych na terenie powiatu sieradzkiego wieruszowskiego".
Zgodnie z Wytycznymi warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia oraz opis sposobu dokonywania oceny ich spełniania określane są w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia, zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Poprzez proporcjonalność rozumieć należy adekwatność postawionych warunków do osiągnięcia celu postępowania o udzielenie zamówienia, którym jest wybór wykonawcy dającego rękojmię należytego wykonania przedmiotu zamówienia. Zamawiający formułując warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia zobowiązany jest zapewnić by warunki te pozwalały z jednej strony wyłonić wykonawcę dającego rękojmię należytego wykonania zamówienia, z drugiej nie naruszały zasady uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców. Strona postępowania musi zachować niezbędną równowagę pomiędzy uzyskaniem rękojmi należytego wykonania zamówienia a interesem potencjalnych wykonawców, których nie można z góry eliminować z udziału w postępowaniu poprzez wprowadzenie nadmiernych wymagań.
W odniesieniu do warunku "Uprawnienia do wykonywania określonej działalności lub czynności", skarżąca powinna określić, że zamówienie w zakresie usług medycznych może być realizowane wyłącznie przez podmiot wykonujący działalność leczniczą, uprawniony na mocy obowiązującego prawa tj. podmiot leczniczy zarejestrowany w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą oraz opisać sposób dokonywania oceny jego spełnienia. Potencjalni wnioskodawcy nie znali treści wniosku o dofinansowanie oraz nie byli zobowiązani do zapoznania się z procedurami i wymaganiami dokumentacji konkursowej, stąd zamawiający powinien w sposób jednoznaczny postawić dla określonych usług warunek udziału w zamówieniu w zakresie posiadania przez wykonawcę wpisu do rejestru podmiotów prowadzących działalność leczniczą. W Regulaminie konkursu zostały określone dodatkowe regulacje względem prawa powszechnie obowiązującego. Potencjalni wykonawcy mogli nie wiedzieć, które z usług w ramach projektu będą traktowane jako usługi zdrowotne i czy ich uprawnienia są wystarczające do ich realizacji. Uwaga ta odnosi się do obydwu postępowań przeprowadzonych zgodnie z zasadą konkurencyjności, dla których w przedmiocie opisu zamówienia wskazano między innymi: usługi medyczne w zakresie przesiewowego badania mowy (postępowanie nr 1) i świadczenia konsultacji lekarskiej w zakresie przesiewowego badania słuchu (postępowanie nr 2). Skarżąca sformułowała warunek udziału w postępowaniu "Uprawnienia do wykonywania określonej działalności lub czynności" w sposób zbyt ogólnikowy, niepozwalający jednoznacznie ustalić jakiego rodzaju uprawnienia są niezbędne do wykonania zamówień.
Odnośnie określenia wysokości wadium jako warunku udziału w postępowaniu organ drugiej instancji podniósł, że w ramach postępowania nr 1 zamawiający wskazał 5 zadań będących przedmiotem zamówienia, w postępowaniu nr 2 określono 3 główne zadania. Z kalkulacji matematycznej wynika zatem, że kwota wadium, jaką potencjalny wykonawca winien wnieść w ramach postępowania nr 1, to 50 000 zł, a więc prawie 9% szacowanego na 561 100 zł zamówienia, zaś w ramach postępowania nr 2 to 30 000 zł, a więc ponad 9% szacowanego na 317 180 zł zamówienia (nie uwzględniając szkoleń, które winny być realizowane przez partnera). Tym samym wartość koniecznego do wniesienia w ramach badanych postępowań wadium była znacząco wyższa niż wynika to z ustawy z 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1986 ze zm.), zwanej dalej "u.p.z.p.". Zgodnie z art. 45 ust. 2 i ust. 4 u.p.z.p., zamawiający mógł określić kwotę wadium w wysokości nie większej niż 3% wartości zamówienia, w postępowaniach których wartość nie przekracza progów unijnych. Chociaż skarżąca nie była zobowiązana do stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych, a Wytyczne nie regulują kwestii wadium, jak i nie odsyłają do odpowiedniego stosowania prawodawstwa krajowego, przy ocenie proporcjonalności postawionego warunku udziału w zamówieniu oznaczonego dopuszczalne jest posiłkowanie się regulacjami zawartymi w prawie zamówień publicznych. Zdaniem organu drugiej instancji, w przypadku postępowań o udzielenie zamówienia w procedurze konkurencyjnej, wysokość wadium powinna być dostosowana do wartości zamówienia tak, aby nie stanowiła ona przeszkody dla wykonawców, zwłaszcza małych podmiotów lub osób fizycznych. Określona przez beneficjenta wysokość wadium była zbyt wygórowana. Wadium nie jest warunkiem udziału w zamówieniu. Stanowi ono zabezpieczenie zamawiającego przed sytuacjami, w której wykonawca odmawia zawarcia umowy w sprawie zamówienia w terminie związania ofertą albo jest to niemożliwe z przyczyn leżących po stronie wykonawcy. Nie zmienia to jednak faktu, że skarżąca zastosowała wadium w zawyżonej wysokości, a jego wniesienie było niezbędnym do spełnienia warunkiem dopuszczającym do udziału w postępowaniach. Brak pełnej informacji o warunkach udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia oraz określenie nieproporcjonalnego warunku udziału w zamówieniu mógł uniemożliwić potencjalnym wykonawcom złożenie oferty zgodnie z wymaganiami zamawiającego lub wpłynąć na możliwość wzięcia przez wykonawcę udziału w postępowaniu. Ograniczenie to mogło być przyczyną sytuacji, w której nie wpłynęły oferty, w wyniku czego umowy zostały zawarte z pominięciem zasady konkurencyjności, co stanowi szkodę dla budżetu UE. Potencjalni wykonawcy mogli przez to na tyle zniechęcić się do udziału w postępowaniach, że nie byli nawet zainteresowani zgłaszaniem zapytań. Z uwagi na powyższe nie było podstaw do miarkowania korekty finansowej z 25% do 10% lub 5%.
Organ drugiej instancji odnośnie braku zwrotu niewykorzystanych środków finansowych podniósł, że 28 maja 2021 r. skarżąca przedłożyła w Instytucji Pośredniczącej za pośrednictwem systemu [...] końcowy wniosek o płatność (wersja I) o numerze[...], nie dokonując jednocześnie zwrotu niewykorzystanych środków dofinansowania. Z wniosku o płatność (po jego zatwierdzeniu 27 stycznia 2023 r.) wynikało, że kwota zaliczek pozostałych do rozliczenia ostatecznie była równa 121 876,04 zł. Skarżąca dokonała zwrotu 13 lipca 2021 r. w kwocie 125 715,84 zł. Z uwagi na przekroczenie terminu określonego w § 10 ust. 9 umowy o dofinansowanie od kwoty tej zostały naliczone odsetki określone jak dla zaległości podatkowych. Przelana przez skarżącą 13 lipca 2021 r. na rachunek Instytucji Pośredniczącej kwota w wysokości 125 715,84 zł okazała sią w związku z tym niewystarczająca i ostatecznie została podzielona proporcjonalnie na należność główną w wysokości 116 073,82 zł i odsetki dla tej kwoty w wysokości 9 642,02 zł. Do zwrotu pozostała zatem kwota w wysokości 5 802,22 zł (121 876,04 zł - 116 073,82 zł) wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych. Z 954 011,52 zł dofinansowania, które otrzymała skarżąca na realizację projektu, wydatkowane i wykazane we wnioskach o płatność zostały środki w wysokości 832 135,48 zł, uznane następnie przez Instytucję Pośredniczącą za niekwalifikowalne w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości dotyczących niespełnienia kryteriów dostępu i naruszenia zasady konkurencyjności (jedno działanie korygujące dla wszystkich nieprawidłowości). Pozostała natomiast kwota dofinansowania w wysokości 121 876,04 zł nie została wykorzystana w projekcie i powinna była zostać zwrócona. Skarżąca dokonała tylko częściowego zwrotu niewykorzystanych środków, wobec czego pozostała na jej rachunku kwota dofinansowania w wysokości 5 802,22 zł została uznana za niekwalifikowalną.
Organ drugiej instancji ocenił, że w sprawie naruszono postanowienia umowy stanowiące procedury, o których mowa w art. 184 u.f.p. Niedopełnienie przez skarżącą obowiązku zwrotu dofinansowania spowodowało szkodę w budżecie Unii Europejskiej. W związku z brakiem zwrotu środków dofinansowania w wysokości 5 802,22 zł zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące wystąpienie nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013.
Reasumując organ drugiej instancji stwierdził, że kwota dofinansowania w łącznej wysokości 837 937,70 zł (tj. 832 135,48 zł w związku z niespełnieniem 1 i 2 szczegółowego kryterium dostępu, 9 ogólnego kryterium dostępu, niewłaściwie określonych warunków udziału w zamówieniu oraz 5 802,22 zł w związku z brakiem zwrotu niewykorzystanych środków dofinansowania) podlega zwrotowi na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p, tj. jako środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję W.P. wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. prawa materialnego w postaci § 2 ust. 1 w związku z § 4 ust. 3 pkt 2 umowy o dofinansowanie projektu w związku z art. 207 ust. 1 pkt. 2 u.f.p. polegające na dokonaniu wadliwego zastosowania w niniejszej sprawie normy prawnej dekodyfikowanej z wskazanych trzech artykułów, bowiem w niniejszej sprawie organ nie podnosi, że doszło do niezrealizowania założeń merytorycznych projektu, tym bardziej w sytuacji pozytywnego skontrolowania każdego częściowego wniosku o płatność, co z kolei prowadzi do wniosku, że działania skarżącej nie miały szkodliwego wpływu na budżet Unii Europejskiej poprzez jego obciążanie nieuzasadnionym wydatkiem;
2. prawa materialnego w postaci art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184, art. 207 ust. 2. i ust. 9 u.f.p. oraz art. 2 pkt 11, 12 i 14, art. 9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 pkt 9 ustawy wdrożeniowej, a także art. 143 w związku z art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 poprzez ich nienależyte zastosowanie wynikające z nierozważenia indywidualnego interesu skarżącej, prowadzącego do niezasadnego przyjęcia, że doszło do naruszenia prawa (naruszenia procedur), wskutek braku pełnej informacji o warunkach udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia i określenie nieproporcjonalnego warunku udziału w zamówieniu, który mógł uniemożliwić potencjalnym wykonawcom złożenie oferty zgodnie z wymaganiami zamawiającego lub wpłynąć na możliwość wzięcia przez wykonawcę udziału w postępowaniu, a ponadto, które zdaniem organu ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii, a w konsekwencji niezasadne przyjęcie, że doszło do naruszenia wskutek pominięcia zasady konkurencyjności informacji o wynikach postępowań oraz uznanie, że zachodzą przesłanki do nałożenia na beneficjenta obowiązku zwrotu kwoty dofinansowania;
3. prawa materialnego w postaci art. 143 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013 poprzez niezasadne wydanie decyzji nakazującej skarżącej zwrot środków, podczas gdy w niniejszej sprawie nie doszło do nienależytego wykonania umowy czy naruszenia przez skarżącą jakichkolwiek przepisów prawa lub procedur, zaś organ oceniając postępowanie skarżącej nie wziął pod uwagę charakteru i wagi drobnych nieprawidłowości, które w niniejszej sprawie miały znikomy stopień i nie doprowadziły do strat finansowych poniesionych przez fundusze europejskie;
4. prawa materialnego w postaci art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w realiach niniejszej sprawy skarżąca dopuściła się nieprawidłowości rozumianej jako naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, które ma lub mogło mieć szkodliwy wpływ na budżet UE;
5. prawa materialnego w postaci art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. ust. 9 u.f.p. w związku z art. 184 u.f.p. oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 poprzez dokonanie błędnej wykładni tych przepisów, a polegającej na nieuwzględnieniu wymogów wynikających z zasady proporcjonalności Europejskiego Prawa Wspólnotowego, w tym celowościowego podejścia do projektów dofinansowanych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, zgodnie z którym projekt ma przede wszystkim przyczyniać się do osiągnięcia celów danej osi priorytetowej, badanie osiągnięcia celów projektu następuje poprzez sprawdzenie, czy projekt zrealizował wskaźniki produktu jak i rezultatu; w niniejszym stanie faktycznym beneficjent osiągnął wskaźnik rezultatu, a więc należy przyjąć, że projekt osiągnął wszystkie zakładane w nim cele oraz poprzez przyjęcie przez organy obu instancji, że skarżący wykorzystał środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., skutkujących obowiązkiem ich zwrotu, tj. wyłącznie przepisów ustawy prawo zamówień publicznych, gdy tymczasem do naruszenia tych procedur dochodzi jedynie wówczas, gdy naruszenie posiada status nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego oraz gdy wystąpiły przesłanki do nałożenia korekty finansowej w rozumieniu art. 143 ust. 2 rozporządzenia 1303/2013;
6. art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności poprzez wewnętrzną sprzeczność, w którą popada organ w zakresie spełnienia przez beneficjenta szczegółowego kryterium dostępu nr 1, z jednej strony bowiem organ drugiej instancji, odnosząc się do zarzutów odwołania, nie kwestionuje faktu, że wykonawcą wszystkich świadczeń zdrowotnych była doktor M.M. (lekarz laryngolog, specjalista w dziedzinie audiologii i foniatrii), a kwestionuje jedynie fakt, że umowa została zawarta z podmiotem, który nie posiadał wpisu do rejestru podmiotów medycznych w postaci spółki K., by w innym miejscu uzasadnienia stwierdzić, że organem, który winien przeprowadzać owe świadczenia zdrowotne winien być tylko i wyłącznie beneficjent, stale pomijając okoliczność, że Instytucja Zarządzająca RPO WŁ miała wiedzę – z uwagi na akceptację częściowych wniosków o płatność – że beneficjent w tym zakresie zawarł umowę z wykonawcą w postaci firmy K., realizatorem zaś tych świadczeń jest tylko i wyłącznie lek. med. M.M.;
7. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie przez organ drugiej instancji prawidłowej wykładni celowościowej zapisów Regulaminu i umowy o dofinansowanie, z których jasno wynika, jaki był cel regulacji przy jednoczesnym prawidłowym ustaleniu, że wszystkie świadczenia medyczne były świadczone przez lek. med. M.M., co winno z kolei powodować, że skarżąca (beneficjent) nie dokonała naruszenia kryterium;
8. prawa materialnego w postaci art. 143 ust. 2 rozporządzenia 1303/2013 w związku z art. 97 ust. 2 u.p.z.p. poprzez niewłaściwe przyjęcie, że w przypadku postępowań nr 1 i 2 zastosowanie ma ustawa Prawo zamówień publicznych, a konsekwencji niczym nieuzasadnione przyjęcie przez organ, że wadium winno być ustalone na podstawie art. 97 ust. 2 u.p.z.p., tj. w wysokości nie większej niż 3% wartości zamówienia, pomimo że beneficjent nie był zobowiązany do stosowania w postępowaniach tej ustawy, a jedynie zasady konkurencyjności;
9. art. 8 k.p.a. przez naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, polegające na obciążeniu strony konsekwencjami bezczynności i uprzedniego akceptowania zachowań beneficjenta przejawiających się poprzez akceptację częściowych wniosków o płatność oraz ustaleń czynionych z opiekunem projektu, by następnie na koniec projektu zakwestionować powyższe, tym bardziej biorąc skomplikowaną i niejasną regulację prawną dekodowaną z wielu różnych aktów prawnych;
10. art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się organu do zarzutów odwołania budowanych przez stronę w zakresie szczegółowego kryterium dostępu nr 1 i 9, w szczególności poprzez brak odniesienia się do kwestii uprzednich akceptacji działań beneficjenta na etapie uwzględnienia poszczególnych wniosków o płatność i wyjaśnień składanych na tym etapie realizacji projektu;
11. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności poprzez brak zweryfikowania przez organ prowadzenia przez skarżącą biura projektowego w Ł., szczególnie w sytuacji kwestionowania przedstawionej przez beneficjenta dokumentacji potwierdzającej tę okoliczność praż poprzez poprzestaniu na powołaniu się przez organ drugiej instancji na ustaleniach faktycznych dokonanych w innym postępowaniu, dotyczącym beneficjenta, w ramach którego przeprowadzono kontrolę zdalną, o charakterze następczym, po zakończeniu realizacji zadań projektowych, w tym dotyczącą siedziby biura beneficjenta;
12. art. 7 k.p.a., art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez automatyczne i bezrefleksyjne przyjęcie ustaleń organów kontrolujących beneficjenta w analogicznym programie prowadzonych przez ten podmiot, tj. Badanie przesiewowe słuchu uczniów klas I Szkół Podstawowych na terenie powiatu tomaszowskiego i opoczyńskiego (decyzja z 14 kwietnia 2022 r. o znaku 1/O/KOŁEŁ/2023) co do zagadnienia siedziby projektu, w sytuacji, gdy organy administracyjne winny były poczynić autonomiczne ustalenia faktyczne w tym zakresie na potrzeby niniejszej sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.
Natomiast w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu w całości albo w części.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Zarządu Województwa Łódzkiego z 2 lipca 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Łodzi z 30 października 2023 r. określającą wobec W.P. kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 837 937,70 zł jako środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art.184 u.f.p.
Zgodnie z treścią art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,
3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.
W myśl art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
Zgodnie z treścią art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.
Zgodnie z treścią podrozdziału 6.2 pkt 1 Wytycznych ocena kwalifikowalności wydatku polega na analizie zgodności jego poniesienia z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i prawa krajowego, decyzją w sprawie zatwierdzenia wkładu finansowego na rzecz dużego projektu, umową o dofinansowanie i Wytycznymi oraz innymi dokumentami, do których stosowania beneficjent zobowiązał się w umowie o dofinansowanie.
W myśl podrozdziału 6.2 pkt 3 Wytycznych wydatkiem kwalifikowalnym jest wydatek spełniający łącznie następujące warunki:
e) został poniesiony zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie,
g) został dokonany w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów,
k) jest zgodny z innymi warunkami uznania go za wydatek kwalifikowalny określonymi w Wytycznych, Wytycznych PT, o których mowa w rozdziale 4 pkt 2, lub określonymi przez IZ PO w SZOOP, regulaminie konkursu lub dokumentacji dotyczącej projektów zgłaszanych w trybie pozakonkursowym.
W myśl podrozdziału 6.5 pkt 1 Wytycznych instytucja będąca stroną umowy o dofinansowanie zobowiązuje beneficjenta w tej umowie do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia o wartości szacunkowej przekraczającej 50 tys. PLN netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT), w sposób zapewniający przejrzystość oraz zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Spełnienie powyższych wymogów następuje w drodze zastosowania Pzp albo zasady konkurencyjności określonej w sekcji 6.5.2.
Zgodnie z treścią § 4 ust.1 umowy o dofinansowanie beneficjent w imieniu swoim i partnerów odpowiada za realizację projektu zgodnie z niniejszą umową w szczególności z wnioskiem o dofinasowanie.
W myśl § 4 ust. 3 pkt 2 i ust. 8 umowy o dofinasowanie ponadto beneficjent jest zobowiązany do realizacji projektu zgodnie z Regionalnym Programem Polityki Zdrowotnej stanowiącym załącznik nr 10 do Regulaminu konkursu. Beneficjent oświadcza w imieniu swoim i partnerów, że postępowanie wszczęte w celu zawarcia umów w ramach projektu oraz wydatki poniesione przed podpisaniem niniejszej umowy a dotyczące realizacji projektu zostały dokonane zgodnie z treścią Wytycznych w zakresie kwalifikowalności.
Z treści przepisu art. 207 ust. 1 pkt. 2 w związku z art.184 ust. 1 u.f.p. wynika, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p. (tj. m. in. pochodzących z budżetu UE) są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. "Inne procedury", o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. to także procedury określone w umowie między beneficjentem a instytucją zarządzającą projektem.
Samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza jednak automatycznie obowiązku zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia w kontekście uregulowań określonych w art. 2 pkt 36 i art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013. Środki unijne podlegają zatem zwrotowi tylko wówczas gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. Wymieniona "nieprawidłowość" ma natomiast miejsce w sytuacji gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do powstania szkody w budżecie ogólnym UE.
Z treści podrozdziału 6.2 pkt 1 i 3 Wytycznych wynika, że warunkiem uznania wydatku za kwalifikowalny jest to, że musi być on dokonany zgodnie z obowiązującym prawem i z umową o dofinansowanie projektu. Ze środków unijnych finansowane są jedynie wydatki kwalifikowalne a więc takie, które są zgodne z obowiązującym prawem i z umową o dofinansowanie. A contrario oznacza to, że wydatki niekwalifikowalne (czyli dokonane niezgodnie z obowiązującym prawem lub umową o dofinansowanie) nie są finansowane ze środków unijnych. W przypadku wydatku niekwalifikowalnego dochodzi do naruszenia "innych procedur" w rozumieniu art. 184 ust. 1 u.f.p. (tj. procedur określonych w umowie o dofinansowanie). Naruszenie to stanowi jednocześnie "nieprawidłowość", o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, gdyż dochodzi do powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Szkoda polega na tym, że ze środków unijnych finansowane są wydatki dokonane niezgodnie z obowiązującym prawem lub umową o dofinansowanie. Innymi słowy ze środków unijnych mogą być finansowane tylko wydatki zgodne z obowiązującymi przepisami i umową o dofinansowanie. Natomiast wszystkie wydatki dokonane z naruszeniem prawa lub umową o dofinansowanie są wydatkami niekwalifikowalnymi i tym samym nie mogą być finansowane z budżetu ogólnego UE. Wydatki te podlegają zwrotowi jako dokonane z naruszeniem obowiązujących procedur (umową o dofinansowanie) w rozumieniu art. 184 ust. 1 u.f.p. i będące "nieprawidłowością", o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013.
W rozpoznawanej sprawie Instytucja Pośrednicząca oraz Instytucja Zarządzająca uznały wszystkie wydatki skarżącej rozliczone w projekcie za niekwalifikowalne w związku z niezachowaniem w trakcie realizacji projektu szczegółowych kryteriów dostępu nr 1 i 2, ogólnego kryterium dostępu nr 9, naruszeniem procedury zasady konkurencyjności przy wyborze do projektu wykonawcy usług (co skutkowało nie kwalifikowalnością 25% poniesionych wydatków poniesionych na zamówienie), naruszeniem postanowień umowy o dofinansowanie w związku z nieokazaniem w trakcie kontroli części dokumentacji projektowej, brakiem zwrotu niewykorzystanych środków dofinansowania w wysokości 5 802,22 zł.
W ocenie sądu organy administracji obu instancji słusznie uznały wszystkie wydatki skarżącej za niekwalifikowalne.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że 10 maja 2019 r. Instytucja Pośrednicząca (Wojewódzki Urząd Pracy w Łodzi) oraz W.P. zawarli umowę, w ramach której skarżącej przyznano dofinansowanie na realizację projektu pod nazwą "Badanie przesiewowe słuchu uczniów klas I szkół podstawowych na terenie powiatu sieradzkiego i wieruszowskiego".
Głównym celem projektu było wykrycie zaburzeń słuchu i mowy wśród 20% badanych uczniów klas I szkół podstawowych w roku szkolnym 2018/2019 oraz 2019/2020 z powiatu sieradzkiego i wieruszowskiego do 31 lipca 2020 r. Realizacja projektu miała się przyczynić do zwiększenia dostępności do usług opieki zdrowotnej dzięki umożliwieniu skorzystania z bezpłatnych badań przesiewowych słuchu i mowy wśród uczniów klas I szkół podstawowych z dwóch wymienionych powiatów, podniesienia świadomości rodziców/opiekunów, wychowawców klas I, przeprowadzenie badań, zorganizowanie kompleksowej terapii logopedycznej, zdobycie kompetencji personelu medycznego.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji zarzuciły skarżącej realizację projektu niezgodnie z Regulaminem konkursu, a tym samym postępowanie niezgodne z umową o dofinasowanie w zakresie następujących kryteriów:
1) szczegółowego kryterium dostępu nr 1 (Świadczenia opieki zdrowotnej. Świadczenia opieki zdrowotnej realizowane są wyłącznie przez podmiot wykonujący działalność leczniczą uprawniony na mocy obowiązującego prawa);
2) szczegółowego kryterium dostępu nr 2 (Zgodność z regionalnym programem zdrowotnym załączonym do Regulaminu konkursu. Wnioskodawca i partner są zobligowani do realizacji działań projektowych zgodnie z zakresem Regionalnego Programu Zdrowotnego);
3) ogólnego kryterium nr 9 (Lokalizacja biura projektu. Biuro projektu będzie prowadzone na terenie województwa łódzkiego przez cały okres realizacji projektu: wnioskodawca w okresie realizacji projektu będzie prowadził na terenie województwa łódzkiego biuro projektu (lub posiada tam siedzibę, filię, delegaturę, oddział czy inną prawnie dozwoloną formę organizacyjną działalności podmiotu); biuro projektu będzie oferowało możliwość udostępnienia pełnej dokumentacji wdrażanego projektu; uczestnicy projektu będą posiadali możliwość osobistego kontaktu z kadrą projektu).
Zgodnie z treścią Regulaminu konkursu – kryterium nr 1 (świadczenia opieki zdrowotnej) – świadczenia opieki zdrowotnej realizowane są wyłącznie przez podmiot wykonujący działalność leczniczą uprawniony na mocy obowiązującego prawa. Kryterium weryfikowane będzie na podstawie wniosku o dofinansowanie i danych zawartych w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Projekty niespełniające przedmiotowego kryterium są odrzucane.
W myśl pkt 3.8 Regulaminu konkursu (zlecanie usług merytorycznych) zlecenie usługi merytorycznej projektu oznacza powierzenie wykonawcom zewnętrznym, nie będącym personelem projektu, realizacji działań merytorycznych przewiedzianych w ramach danego projektu. Uwaga! Zgodnie ze szczegółowym kryterium dostępu nr 1 "Świadczenia opieki zdrowotnej" realizowane są wyłącznie przez podmiot wykonujący działalność leczniczą uprawniony na mocy obowiązującego prawa (s. 37).
Zgodnie z treścią pkt 2.4 ppkt 5 Regulaminu konkursu wnioskodawcą w niniejszym konkursie mogą być podmioty lecznicze (s. 13).
W myśl art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2190 ze zm.) podmiotami leczniczymi są:
1) przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r. poz. 646, 1479, 1629 i 1633) we wszelkich formach przewidzianych dla wykonywania działalności gospodarczej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej,
2) samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej,
3) jednostki budżetowe, w tym państwowe jednostki budżetowe tworzone i nadzorowane przez Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, posiadające w strukturze organizacyjnej ambulatorium, ambulatorium z izbą chorych lub lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarkę podstawowej opieki zdrowotnej lub położną podstawowej opieki zdrowotnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. poz. 2217 oraz z 2018 r. poz. 1000 i 1544),
4) instytuty badawcze, o których mowa w art. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 736 i 1669),
5) fundacje i stowarzyszenia, których celem statutowym jest wykonywanie zadań w zakresie ochrony zdrowia i których statut dopuszcza prowadzenie działalności leczniczej,
5a) posiadające osobowość prawną jednostki organizacyjne stowarzyszeń, o których mowa w pkt 5,
6) osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania,
7) jednostki wojskowe
- w zakresie, w jakim wykonują działalność leczniczą.
Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej lekarze, pielęgniarki i fizjoterapeuci mogą wykonywać swój zawód w ramach działalności leczniczej na zasadach określonych w ustawie oraz w przepisach odrębnych, po wpisaniu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą, o którym mowa w art. 100.
W myśl art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy o działalności leczniczej działalność lecznicza:
1) lekarzy może być wykonywana w formie:
a) jednoosobowej działalności gospodarczej jako indywidualna praktyka lekarska, indywidualna praktyka lekarska wyłącznie w miejscu wezwania, indywidualna specjalistyczna praktyka lekarska, indywidualna specjalistyczna praktyka lekarska wyłącznie w miejscu wezwania, indywidualna praktyka lekarska wyłącznie w zakładzie leczniczym na podstawie umowy z podmiotem leczniczym prowadzącym ten zakład lub indywidualna specjalistyczna praktyka lekarska wyłącznie w zakładzie leczniczym na podstawie umowy z podmiotem leczniczym prowadzącym ten zakład,
b) spółki cywilnej, spółki jawnej albo spółki partnerskiej jako grupowa praktyka lekarska,
Z wymienionych przepisów Regulaminu konkursu wynika, że świadczenia opieki zdrowotnej mogły być realizowane wyłącznie przez podmiot wykonujący działalność leczniczą, uprawniony na mocy obowiązujących przepisów. Działalność leczniczą, mogą natomiast wykonywać wyłącznie podmioty wpisane do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą, co wynika z treści art. 4 i art. 5 ustawy o działalności leczniczej.
W rozpoznawanej sprawie świadczeniami opieki zdrowotnej były badania przesiewowe słuchu. Skarżąca sama nie wykonywała tych badań, lecz zleciła ich wykonanie innemu podmiotowi – spółce K. Spółka ta nie była jednak uprawniona do realizacji tych badań, gdyż nie była zarejestrowana w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Wpis taki uzyskała dopiero 30 marca 2021 r., a więc na miesiąc przed końcem wydłużonego okresu realizacji projektu. Projekt był bowiem realizowany pierwotnie w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 31 lipca 2020 r.
Oznacza to, że skarżąca powierzyła wykonanie badań podmiotowi do tego nieuprawnionemu.
Należy zaznaczyć, że skarżąca miała prawo zlecić wykonanie badan innemu podmiotowi tyle, że musiał to być podmiot wykonujący działalność leczniczą, czyli podmiot zarejestrowany w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Spółka K. nie była takim podmiotem, gdyż nie była wpisana do wymienionego rejestru w czasie realizacji projektu aż do 29 marca 2021 r. W trakcie realizacji projektu i świadczenia usług takiego wpisu nie posiadała. Dodać należy, że zgodnie z treścią art. 103 ustawy o działalności leczniczej działalność leczniczą można rozpocząć po uzyskaniu wpisu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. W sytuacji gdy skarżąca zleciła wykonanie badań przesiewowych słuchu podmiotowi do tego nieuprawnionemu (niewpisanemu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą), to nie zostało spełnione szczegółowe kryterium dostępu nr 1.
Dla oceny spełnienia tego kryterium nie ma znaczenia okoliczność, że badanie przesiewowo słuchu realizowała M.M. – lekarz laryngolog będący podmiotem wykonującym działalność leczniczą. Skarżąca nie zawarła bowiem umowy na wykonywanie wymienionych badań z M.M. tylko z nieuprawnionym do tego podmiotem – spółką K. M.M. była podwykonawcą spółki K. a nie skarżącej i to z tą spółką zawarła umowę na wykonanie badań na warunkach określnych w tej umowie a nie ze skarżącą. Wspomnieć tylko należy, że M.M. nie ponosi żadnej odpowiedzialności w stosunku do skarżącej w związku z realizacją umowy zawartej między skarżącą a spółką K. Taką ewentualną odpowiedzialność może ponosić jedynie w stosunku do spółki.
Nieuzasadnionym jest zarzut, że częściowe wnioski o płatność były akceptowane a we wnioskach była informacja jaka firma i na jakich zasadach prowadzi badania przesiewowe słuchu oraz, że nie było żadnej sygnalizacji o ewentualnych nieprawidłowościach, co według skarżącej miałoby świadczyć o akceptowaniu przez Instytucję Pośredniczącą firmy wykonującej zadania przesiewowe słuchu.
Z wymienionym zarzutem nie można się zgodzić. Przede wszystkim należy podkreślić, że to skarżąca była zobowiązana do realizacji projektu zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami (umową o dofinansowanie projektu, wnioskiem o dofinasowanie, Wytycznymi, Regulaminem konkursu, Regionalnym Programem Polityki Zdrowotnej). Wynika to wprost z treści umowy o dofinasowanie projektu (§ 2 ust. 1, § 4 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 i 8). Okoliczność, że częściowe wnioski skarżącej o płatności były uwzględnione nie oznacza, że Instytucja Pośrednicząca tym samym akceptowała dotychczasową realizację projektu. Kontrola wykonania projektu odbywa się po jego zakończeniu i taka kontrola doraźna miała miejsce w niniejszej sprawie w dniach 14-16 lipca 2021 r. Ujawniła ona szereg istotnych i poważnych nieprawidłowości w wykonaniu projektu. Częściowe wypłaty kwot dofinansowania oraz brak uwag co do dotychczasowego sposobu realizacji projektu ze strony Instytucji Pośredniczącej nie oznacza, że instytucja ta akceptowała dotychczasowe postępowanie skarżącej. W.P. stara się przerzucić odpowiedzialność za ujawnione nieprawidłowości na Instytucję Pośredniczącą w oparciu o zasadę, że skoro kwoty dofinansowania były jej wypłacane bez zastrzeżeń, to było wszystko w porządku. Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Jeszcze raz należy podkreślić, że to na skarżącej spoczywał obowiązek realizacji projektu zgodnie z obowiązującymi procedurami. Za nieprawidłowości w tym zakresie odpowiedzialność ponosi skarżąca a nie organ, który dokonywał częściowych wypłat. Zarzut skarżącej w tym zakresie nie jest uzasadniony.
Reasumując dotychczasowe rozważania sąd uznał, że skarżąca powierzając realizację świadczeń medycznych nieuprawnionemu podmiotowi nie spełniła szczegółowego kryterium dostępu nr 1. Stanowi to naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. w związku z § 2 ust. 1, § 4 ust. 1, ust. 3 pkt 2 i 8, ust. 7, ust. 8 oraz § 20 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu, pkt 1 podrozdziału 6.5 pkt 5 i 8 podrozdziału 6.5.2 Wytycznych oraz pkt 3.8 Regulaminu konkursu.
Zgodnie z treścią Regulaminu konkursu kryterium nr 2 (zgodność z Regionalnym Programem Zdrowotnym) wnioskodawca i partner są zobligowani do realizacji działań projektowych zgodnie z Regionalnym Programem Polityki Zdrowotnej.
W punkcie IV.9 Regionalnego Programu Polityki Zdrowotnej (kompetencje/warunki niezbędne do realizacji programu) określono wymagania jakie powinien spełniać logopeda przeprowadzający badania przesiewowe mowy i prowadzący terapię logopedyczną. Logopeda powinien posiadać co najmniej 2-letnie doświadczenie w pracy z dziećmi i jednocześnie następujące kwalifikacje określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, tj.:
- rozpoczęcie po dniu 30 września 2012 r. i ukończenie studiów wyższych w zakresie logopedii, obejmujących co najmniej 800 godzin kształcenia w zakresie logopedii i uzyskanie tytuł licencjata lub magistra,
- lub ukończenie studiów wyższych i uzyskanie tytułu magistra oraz ukończenie studiów podyplomowych z logopedii obejmujących co najmniej 600 godzin kształcenia w zakresie logopedii,
- lub rozpoczęcie po dniu 31 grudnia 1998 r. i ukończenie studiów wyższych na kierunku albo w specjalności logopedia obejmujących co najmniej 800 godzin kształcenia w zakresie logopedii,
- lub rozpoczęcie po dniu 31 grudnia 1998 r. i ukończenie studiów wyższych i uzyskanie tytułu magistra oraz ukończenie studiów podyplomowych z logopedii obejmujących co najmniej 600 godzin kształcenia w zakresie logopedii,
- lub rozpoczęcie przed dniem 31 grudnia 1998 r. i ukończenie studiów wyższych i uzyskanie tytułu magistra oraz ukończenie studiów podyplomowych z logopedii,
- lub uzyskanie tytułu specjalisty w dziedzinie neurologopedii lub surdologopedii.
oraz
Magister psychologii posiadający co najmniej 2 – letnie doświadczenie w pracy z dziećmi (przy terapii logopedycznej).
Spotkania edukacyjno-informacyjne skierowane do rodziców/opiekunów i wychowawców uczniów klas pierwszych
Przynajmniej 2 osoby:
- lekarz specjalista w dziedzinie audiologii i foniatrii lub lekarza w trakcie specjalizacji w dziedzinie audiologii i foniatrii lub lekarza specjalistę otolaryngologii dziecięcej lub otolaryngologii dziecięcej lub lekarza w trakcie specjalizacji w dziedzinie otolaryngologii dziecięcej lub lekarza specjalistę w dziedzinie laryngologii/otolaryngologii/otolaryngologii lub lekarz w trakcie specjalizacji w dziedzinie otolaryngologii (może to być ten sam lekarz, o którym mowa wcześniej, przy badaniach przesiewowych słuchu oraz logopeda posiadający doświadczenie i kwalifikacje, o których mowa powyżej (może to być logopeda, który bierze udział w badaniu przesiewowym mowy i terapii logopedycznej)
Zajęcia edukacyjne dla uczniów klas pierwszych:
- "logopeda posiadający doświadczenie i kwalifikacje, o których mowa powyżej (może to być logopeda, który bierze udział w badaniu przesiewowym mowy i terapii logopedycznej).
Należy podnieść, że w trakcie przeprowadzonej kontroli skarżąca nie posiadała pełnej dokumentacji potwierdzającej kwalifikacje i doświadczenie psychologów oraz logopedów, jak również pełnego wykazu osób świadczących usługi w ramach programu.
Wraz z odpowiedzią na informację pokontrolną przesłała wykaz zawierający dane 14 logopedów i 2 psychologów, lecz nie były to dane kompletne. Skarżąca wskazała, że dobór personelu, w tym za weryfikację posiadania odpowiednich kwalifikacji odpowiada spółka K., która jak już wyżej wskazano nie była podmiotem zarejestrowany w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą. W.P. nie była w stanie potwierdzić kwalifikacji i liczby osób zaangażowanych do realizacji usług w projekcie. Powoływała się przy tym na ochronę danych osobowych oraz niewyrażenie zgody na przesyłanie dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji drogą elektroniczną przez logopedów/psychologów zatrudnionych przez spółkę K.
Wraz z pismem z 7 czerwca 2023 r. przekazała listę 20 logopedów, lecz nadal nie było możliwe potwierdzenie, że jest to pełna lista osób zaangażowanych do realizacji zadań projektowych.
Jeszcze inne dane w zakresie liczby logopedów (30) skarżąca wprowadziła do Centralnego systemu teleinformatycznego (SL2014). Nie przedstawiła jednak pełnej dokumentacji potwierdzającej wymienione wyżej niezbędne wymagane kwalifikacje tych osób.
Powyższe świadczy o tym, że na etapie realizacji projektu beneficjent nie wykazał kwalifikacji i kompetencji logopedów. Podczas realizacji projektu nie miał rozeznania, czy zatrudnione przez podwykonawcę spółkę [...] osoby świadczące usługi w ramach projektu miały wymagane kwalifikacje. Nie sprawował nad tym faktycznej kontroli. Nie dysponował pełną dokumentacją potwierdzającą wymagane kwalifikacje i kompetencje logopedów.
Dodać trzeba, że w myśl § 17 ust. 5 umowy o dofinansowanie projektu beneficjent przechowuje dokumentację związaną z realizacją projektu w sposób zapewniający dostępność, poufność i bezpieczeństwo oraz jest zobowiązany do poinformowania Instytucji Pośredniczącej o miejscu jej archiwizacji w terminie 5 dni roboczych od dnia podpisania umowy, o ile dokumentacja jest przechowywana poza jego siedzibą. Zgodnie z umową o dofinansowanie projektu to skarżąca winna być zatem w posiadaniu pełnej dokumentacji związanej z realizacją projektu w sposób zapewniający dostępność, poufność i bezpieczeństwo a nie podmiot zewnętrzny.
Reasumując dotychczasowe rozważania sąd uznał, że nie zostało spełnione szczegółowe kryterium dostępu nr 2, gdyż działania projektowe nie były realizowane zgodnie z Regionalnym Programem Polityki Zdrowotnej. Nie wykazano, że logopedzi wykonujący badania spełniali wymagania określone w wymienionym programie. Stanowiło to naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. w związku z § 2 ust. 1, § 4 ust. 1, ust. 3 pkt 2 i 8, ust. 7, ust. 8, § 17 ust. 5 umowy o dofinansowanie projektu, pkt 1 podrozdziału 6.5, pkt 5 i 8 podrozdziału 6.5.2 Wytycznych oraz pkt 3.8 Regulaminu konkursu.
Zgodnie z treścią punktu 9 podrozdziału 7.1 Regulaminu konkursu w ramach kryterium oceniane będzie czy biuro projektu będzie prowadzone na terenie województwa łódzkiego przez cały okres realizacji projektu. W treści wniosku o dofinansowanie należy przedstawić wszystkie trzy kategorie informacji, tj. potwierdzające, że wnioskodawca w okresie realizacji projektu będzie prowadził na terenie województwa łódzkiego biuro projektu (lub posiada tam siedzibę, filię, delegaturę, oddział czy inną prawnie dozwoloną formę organizacyjną działalności podmiotu) jak również to, że biuro projektu będzie oferowało możliwość udostępnienia pełnej dokumentacji wdrażanego projektu oraz uczestnicy projektu będą posiadali możliwość osobistego kontaktu z kadrą projektu. Weryfikacja przedmiotowego kryterium nastąpi na podstawie "Oświadczenia" wniosku o dofinansowanie. Weryfikacja polega na przypisaniu wartości logicznych "tak" "nie". Projekty niespełniające przedmiotowego kryterium są odrzucane.
Jak już wyżej wskazano w § 17 ust. 5 umowy o dofinansowanie projektu beneficjent został zobowiązany do przechowywania dokumentacji związaną z realizacją projektu w sposób zapewniający dostępność, poufność i bezpieczeństwo oraz do poinformowania Instytucji Pośredniczącej o miejscu jej archiwizacji w terminie 5 dni roboczych od dnia podpisania umowy, o ile dokumentacja jest przechowywana poza jego siedzibą.
Organy administracji słusznie uznały, że skarżąca nie utworzyła na terenie województwa łódzkiego biura projektu.
Początkowo skarżąca jako lokalizację biura projektu wskazała lokal nr [...] przy [...] w Ł. W dniach 12 listopada 2020 r. i 23 listopada 2020 r. zespół kontrolujący przeprowadził kontrolę tożsamego projektu (nr RPLD 09.02.01-10-DA02/18 Badania przesiewowe słuchu uczniów klas i szkół podstawowych na terenie powiatu tomaszowskiego i opoczyńskiego) i okazało się, że pod tym adresem biuro skarżącej nie istnieje i nigdy nie istniało. Kontrolujący sprawdzili wszystkie kondygnacje budynku, rozmawiali z pracownikami recepcji i ustalili, że w budynku nie ma i nie było siedziby firmy skarżącej. Nie znalazły potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym okoliczności podnoszone przez skarżącą, że firma S. zaproponowała jej lokal w budynku przy [..]. 2 maja 2019 r. strony podpisały umowę najmu lokalu, lecz w lipcu 2019 r. skarżąca otrzymała wypowiedzenie tej umowy w trybie natychmiastowym datowane na 19 lipca 2019 r. Zespół kontrolujący zwracał się do administratora IV piętra budynku przy [...], w którym znajdował się lokal nr 412, o udzielenie informacji dotyczącej wynajmu tego lokalu. Z pisma B.M. prowadzącej działalność pod nazwą A. wynika, że firma S. nigdy nie wynajmowała lokalu nr 412 . W zaskarżonej decyzji trafnie podniesiono, że skoro spółka S. nigdy nie wynajmowała lokalu nr 412, to nie mogła go wynająć skarżącej na prowadzenie biura. Prowadzi to do wniosku, że w lokalu nr 412 przy [...] nie mieściło się biuro projektu, a twierdzenia skarżącej, że pod tym adresem posiadała takie biuro, nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest niezgodne z prawdą.
Brak jest również podstaw do uznania, że biuro projektu funkcjonowało przy [...] w Ł. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 26 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 440/23 oddalającego skargę skarżącej na decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego z 14 kwietnia 2023 r., nr 1/O/KOFEŁ/2023 w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu realizacji tożsamego projektu pn. "Badania przesiewowe słuchu uczniów klas I szkół podstawowych na terenie powiatu tomaszowskiego i opoczyńskiego", okoliczność użyczenia skarżącej lokalu pod tym adresem podniosła ona w odpowiedzi na informację pokontrolną z 23 marca 2021 r. dołączając umowę użyczenia. Umowa ta została zawarta ze spółką T., która to spółka była głównym najemcą lokalu. Organy administracji zwróciły uwagę na cel wykorzystania lokalu określny w umowie a mianowicie "adres projektu – Przesiewowe badanie słuchu dla dzieci z klas I z terenu powiatu tomaszowsko – opoczyńskiego oraz wieruszowsko – sieradzkiego". W wyroku tym sąd już ocenił, że w umowie nie ma zatem mowy, że chodzi o prowadzenie w tym lokalu biura dla wykonania projektu, ale o adres biura projektu. Nadto w umowie zawarto sformułowanie, że lokal zostanie oddany biorącemu do bezpłatnego używania ze względu na sporadyczność używania. Powyższe sformułowanie wskazuje, że skarżącej chodziło w rzeczywistości o posiadanie jedynie adresu biura projektu a nie o faktyczne prowadzenie biura w tym lokalu. Pod adresem [...] znajdował się żłobek dla dzieci. Na budynku tym nie było żadnej informacji, że znajduje się w nim biuro projektu. Dowodzi to, że w lokalu nie funkcjonowało żadne biuro. Sama skarżąca przyznała, że pracownicy projektu przebywali w najmowanym lokalu sporadycznie. Sąd za mało wiarygodne uznał tłumaczenia skarżącej, że pracownicy żłobka byli odpowiednio przeszkoleni i mogli udzielać zainteresowanym osobom informacji dotyczących projektu. To nie żłobek realizował projekt, aby jego pracownicy byli zobowiązani udzielać stosownych informacji osobom zainteresowanym projektem, ale projekt był realizowany przez skarżącą. Skarżąca sama we wniosku o dofinansowanie zobowiązała się, że w okresie realizacji projektu na terenie województwa łódzkiego będzie prowadziła biuro projektu, które będzie oferowało możliwość udostępnienia pełnej dokumentacji projektu a jego uczestnicy będą mieli możliwość osobistego kontaktu z kadrą (pkt 4.5 – sposób zarządzania projektem we wniosku o dofinansowanie). Nic takiego nie miało jednak miejsca w przypadku lokalu przy [...], gdyż nie posiadał on żadnej informacji, że mieści się tam biuro projektu, pracownicy projektu praktycznie w nim nie przebywali, a ewentualne osoby zainteresowane projektem nie miały wiedzy, że to pracownicy żłobka rzekomo mieli udzielać im stosownych informacji. Jeżeli chodzi o podnoszony przez skarżącą fakt, że biuro projektu było otwarte codziennie od 6.30 do 17.30 to należy zaznaczyć, że są to godziny funkcjonowania żłobka.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji obu instancji także słusznie doszły do wniosku, że brak jest podstaw do uznania, że w lokalu przy [...] mieściło się biuro projektu. W rzeczywistości skarżącej chodziło jedynie o uzyskanie adresu siedziby biura projektu dla potrzeb uzyskania dofinansowania a nie o faktyczne funkcjonowanie biura w lokalu przy [...]. Jej tłumaczenia, że pod wymienionym adresem funkcjonowało biuro projektu są nielogiczne, nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.
Jak już wskazano, w § 17 ust. 5 umowy o dofinasowanie projektu skarżąca zobowiązała się przechowywać dokumentację związaną z realizacją projektu w sposób zapewniający dostępność, poufność i bezpieczeństwo oraz miała obowiązek poinformować Instytucję Pośredniczącą o miejscu jej archiwizacji w terminie 5 dni roboczych od dnia podpisania umowy o ile dokumentacja jest przechowywana poza jego siedzibą.
Dokumentacja projektowa winna być zatem przechowywana w biurze projektu, zaś skarżąca począwszy od wniosku o płatność za okres od 1 sierpnia 2019 r. do 30 września 2019 r. podawała, że dokumentacja projektowa przechowywana była w przypadku lidera w R. przy [...], a w przypadku partnera w W. przy [...], czyli poza terenem województwa łódzkiego. Realizacja projektu dotyczyła tymczasem dzieci z powiatów sieradzkiego i wieruszowskiego, a skoro dokumentacja dotycząca tego projektu była przechowywane w R. i w W., to nie była zapewniona jej dostępność jak stanowił o tym § 17 ust. 5 umowy o dofinansowanie projektu.
Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z treścią § 24 ust. 5 umowy o dofinasowanie projektu może on ulec zmianie tylko wówczas gdy nie wpływa to na spełnienie kryteriów wyboru projektu obowiązujących w konkursie skutkując jego negatywną oceną. Niedopuszczalna była zatem zmiana siedziby biura projektu w trakcie jego realizacji do R., gdyż zgodnie z Regulaminem konkursu lokalizacja biura projektu była ogólnym kryterium dostępu nr 9, a projekty niespełniające tego kryterium były odrzucane.
Reasumując dotychczasowe rozważania sąd uznał, że nie zostało spełnione kryterium dostępu nr 9, gdyż na terenie województwa łódzkiego nie utworzono biura projektu. Stanowi to naruszenie art. 184 u.f.p. w związku z § 2 ust. 1, § 4 ust. 1, ust. 3 pkt 2 i 8, ust. 7, ust. 8, § 17 ust. 5 oraz pkt 3.2 i 4.5 wniosku o dofinasowanie projektu.
Nadto skarżąca dopuściła się innych naruszeń będących naruszeniami innych procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków unijnych (art.184 ust.1 u.f.p.).
Pierwszym takim naruszeniem było przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia z naruszeniem procedury konkurencyjności.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżąca przeprowadziła dwie procedury konkurencyjne. Pierwsza celem wyboru wykonawców usług logopedycznych psychologicznych i edukacyjnych oraz druga celem wyboru wykonawców usług konsultacji lekarskiej w zakresie badania przesiewowego słuchu oraz usług edukacyjnych.
W obu postępowaniach nie została złożona żadna oferta, zaś skarżąca nie ponowiła postępowań i powierzyła realizację zamówień spółce [...], która jak już wyżej wskazano, nie była podmiotem uprawnionym do wykonywania działalności leczniczej.
Sąd w obecnym składzie podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżąca zbyt ogólnie określiła warunki udziału w zamówieniach. Nie doprecyzowała, o jaką działalność chodzi i jakie konkretnie uprawnienia winien posiadać potencjalny wykonawca by móc złożyć ofertę w ramach postępowań. Tymczasem zamawiający powinien wskazać pełną informację o warunkach udziału w zamówieniu, tj. w szczególności zawrzeć informację, że do składania ofert upoważnione są jedynie osoby/podmioty wykonujące działalność leczniczą na mocy obowiązującego prawa, posiadające wpis do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Brak pełnej informacji o warunkach udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia mógł uniemożliwić potencjalnym wykonawcom złożenie oferty zgodnej z wymaganiami zamawiającego lub wpłynąć na możliwość wzięcia przez wykonawcę udziału w postępowaniu. Zasadnie organ administracji stwierdził, że mogło to być przyczyną braku ofert w wyniku czego umowy zawarto z pominięciem zasady konkurencyjności. Skarżąca była zobowiązana do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia o wartości szacunkowej przekraczającej 50 000 zł w sposób zapewniający przejrzystość oraz zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców (pkt 1 podrozdziału 6.5 Wytycznych) zaś wydatki w ramach projektu musza być ponoszone w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny (pkt 3 lit. g podrozdziału 6.2 Wytycznych). W sytuacji gdyby warunki zamówienia zostały opisane w sposób pełny i precyzyjny to być może zgłosiliby się oferenci, których oferty umożliwiłyby wybór najkorzystniejszej oferty.
Reasumując sąd stwierdził, że skarżąca w sposób nieprawidłowy przeprowadziła postępowanie o udzielenie zamówienia na usługi logopedyczne i psychologiczne oraz konsultacji lekarskiej w zakresie badania przesiewowego słuchu co stanowi naruszenie procedur określonych w art.184 u.f.p. w związku z § 2 ust. 1, § 4 ust. 1, ust. 3 pkt 2 i 8, ust. 7, ust. 8, § 20 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu oraz podrozdziału 6.5 pkt 1, podrozdziału 6.5.2 pkt 5 i 8 Wytycznych.
Kolejnym naruszeniem procedur przez skarżącą było określenie zbyt wygórowanej wysokości wadium.
Należy zaznaczyć, że wadium to kwota pieniężna składana w celu zabezpieczenia interesów zamawiającego. Zabezpiecza ona zamawiającego przed odmową wykonawcy zawarcia umowy w terminie związania ofertą albo gdy jest to niemożliwe z przyczyn leżących po stronie wykonawcy.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżąca określiła wadium w postępowaniu nr 1 dla 5 zadań i w postępowaniu nr 2 dla 3 zadań w zawyżonej wysokości.
Odnośnie postępowania nr 1 to wadium zostało określone na kwotę 50 000 zł przy ogólnej wartości zamówienia 561 100,00 zł, zaś w postępowaniu nr 2 wadium wynosiło 30 000 zł przy ogólnej wartości zamówienia 317 180,00 zł. W obu postępowaniach nie były stosowane przepisy ustawy – Prawo zamówień publicznych. Jednak skoro skarżąca zdecydowała się na ustanowienie warunku, jakim jest wniesienie wadium, to winna uwzględnić wymóg, że kwota wadium nie powinna być wyższa niż określona w art. 45 ust. 4 u.p.z.p., a mianowicie 3% wartości zamówienia. W rozpoznawanej sprawie ustalona kwota wadium znacznie przekraczała granicę 3% wartości zamówienia. Przyjmując, że wadium nie powinno być wyższe niż 3% wartości zamówienia to w postępowaniu nr 1 nie powinno ono przekraczać 16 833,00 zł (a ustalono je na kwotę 50 000 zł), zaś w postępowaniu nr 2 nie powinno przekroczyć 9 515,40 zł (a ustalono je w wysokości 30 000 zł). Ustalone kwoty wadium w obu postępowaniach były zatem znacznie wyższe od 3 % wartości zamówienia.
Ustalenie tak wysokich kwot wadium ograniczało krąg potencjalnych wykonawców zamówienia. Mogło bowiem stanowić zbyt wysoką barierę finansową do udziału w obu postępowaniach. Mogło zniechęcić wykonawców do ubiegania się o wykonanie zamówienia, a mogli oni przedstawić korzystniejszą ofertę. Należy zaznaczyć, że wysokość wadium winna być dostosowana do wartości zamówienia tak aby nie stanowiła ona przeszkody dla wykonawców w ubieganiu się o wykonanie zamówienia. Ma to szczególne znacznie w odniesieniu do małych firm, które nie dysponują zbyt dużymi zasobami finansowanymi. Nie ulega wątpliwości, że ustalone przez skarżącą kwoty wadium w obu postępowaniach były zbyt wygórowane.
Reasumując sąd uznał, że skarżąca określiła zbyt wygórowana wysokość wadium w obu postępowaniach, co stanowiło naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. w związku z art. 44 ust. 3 u.f.p. w związku z art. 5 ust.1 pkt 5 ustawy wdrożeniowej oraz podrozdziału 6.2 pkt 3 lit. g, podrozdziału 6.5 pkt 1, podrozdziału 6.5.2 pkt 8 Wytycznych.
Nie jest sporne w rozpoznawanej sprawie, że skarżąca nie zwróciła niewykorzystanej części kwoty dofinansowania projektu w wysokości 5 802,22 zł. Dokonała tylko częściowego zwrotu kwoty 125 715,84 zł i to z opóźnieniem. Tym samym skarżąca naruszyła § 10 ust. 9 umowy o dofinansowanie projektu.
Zgodnie z § 10 ust. 9 umowy o dofinansowanie projektu beneficjent jest zobowiązany do rozliczenia całości otrzymanego dofinansowania w końcowym wniosku o płatność. W przypadku, gdy z rozliczenia wynika, że dofinansowanie nie zostało w całości wykorzystane na wydatki kwalifikowalne, niewykorzystana kwota dofinansowania podlega zwrotowi na rachunek wskazany przez Instytucję Pośredniczącą, nie później niż do dnia złożenia wniosku o płatność końcową. W przypadku niedokonania zwrotu zgodnie ze zdaniem drugim, stosuje się odpowiednio § 13. W § 13 umowy o dofinansowanie projektu szczegółowo określono zasady zwrotu środków, w tym wydanie decyzji, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p., jeżeli beneficjent nie dokonał zwrotu środków przed jej wydaniem (ust. 2, 4, 5).
W ocenie sądu organy administracji słusznie uznały wszystkie wydatki rozliczone w projekcie za wydatki niekwalifikowalne. Przypomnieć jeszcze raz należy, że z funduszy unijnych finansowane są tylko wydatki kwalifikowalne a są nimi wydatki spełniające łącznie wymogi określone w punkcie 1 i 3 lit. e, g i k podrozdziału 6.2 Wytycznych. Są to zatem wydatki poniesione zgodnie z postanowieniami umowy o dofinasowanie projektu oraz warunkami określonymi w Wytycznych i w Regulaminie konkursu. Skarżąca zobowiązała się realizować projekt zgodnie z postanowieniami umowy o dofinasowanie, Regulaminem konkursu, Regionalnym Programem Polityki Zdrowotnej będącym załącznikiem do Regulaminu konkursu (§ 4 ust. 3 pkt 2 umowy), Wytycznymi (§ 4 ust. 3 pkt 8 umowy) oraz wnioskiem o dofinansowanie (§ 4 ust. 1 umowy). Zobowiązała się również przeprowadzać postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający przejrzystość oraz zachowywać zasadę konkurencji i równego traktowania wykonawców (pkt 1 podrozdziału 6.5 Wytycznych) oraz udzielać zamówień zgodnie z zasadami konkurencji (pkt 1a podrozdziału 6.5.2 Wytycznych).
W niniejszej sprawie skarżąca nie spełniła dwóch szczegółowych kryteriów dostępu nr 1 i 2, ogólnego kryterium dostępu nr 9. Ponadto dopuściła się jeszcze naruszeń procedur określonych w art. 184 u.f.p. w innych przypadkach co zostało opisane we wcześniejszych rozważaniach. Naruszyła zatem postanowienia umowy o dofinasowanie projektu, Regulaminu konkursu, Wytycznych, Programu Polityki Zdrowotnej oraz wniosku o dofinasowanie, o czym była mowa we wcześniejszych rozważaniach. W myśl § 6 ust. 3 umowy o dofinasowanie projektu w przypadku niespełnienia przez projekt kryterium wyboru projektu instytucja pośrednicząca może uznać wszystkie lub odpowiednią część wydatków rozliczonych i wykazanych we wnioskach o płatność za niekwalifikowalne. Sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Wydatki w całości zostały uznane za niekwalifikowalne jako dokonane z naruszeniem "innych procedur" w rozumieniu art. 184 u.f.p. Naruszenie przez skarżącą "innych procedur" spowodowało szkodę w budżecie ogólnym UE. Szkoda ta polegała na tym, że ze środków unijnych sfinansowane zostały wydatki dokonane niezgodnie z prawem (niekwalifikowalne). Wydatki takie nie mogą być finansowane ze środków unijnych i podlegają one zwrotowi. Z budżetu ogólnego UE finansowane są bowiem tylko wydatki dokonane zgodnie z prawem (kwalifikowalne). Organy administracji obu instancji słusznie zatem określiły wobec skarżącej kwotę przypadającą do zwrotu jak środki wydane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.
Jeżeli chodzi o wysokość kwoty przypadającej do zwrotu, to jej wyliczenie nie było kwestionowane przez skarżącą.
Okoliczność, że cele projektu zostały w znacznej części zrealizowane nie oznacza automatycznie, że wydatki skarżącej były wydatkami kwalifikowalnymi. O kwalifikowalności wydatków decyduje spełnienie przesłanek określonych w punkcie 3 podrozdziału 6.2 Wytycznych i organy administracji dokonały oceny spełnienia tych przesłanek. Ocena ta ujawniła, że skarżąca dopuściła się szeregu istotnych i poważnych nieprawidłowości w wykonaniu projektu, o czym była mowa we wcześniejszych rozważaniach. Organy administracji słusznie doszły do wniosku, że wszystkie wydatki skarżącej należało uznać za niekwalifikowalne. Zarzuty skarżącej nie są zasadne. Brak rozwiązania umowy o dofinasowanie projektu w trakcie jej trwania nie powoduje braku możliwości dochodzenia zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem prawa, o których mowa w art. 184 u.f.p. Dochodzenie zwrotu tych środków nie zależy do uprzedniego rozwiązania umowy z beneficjentem. Brak rozwiązania umowy nie oznacza jednocześnie, że działalnie skarżącej nie miało szkodliwego wpływu na budżet Unii Europejskiej. Jeszcze raz należy podkreślić, że skarżąca dopuściła się szeregu poważnych i istotnych nieprawidłowości w wydatkowaniu środków, co skutkowało uznaniem wydatków za niekwalifikowalne i określeniem kwoty do zwrotu. Kwestia ta został omówiona we wcześniejszej części rozważań. Nie można uznać, że nie doszło do strat finansowych poniesionych przez fundusze europejskie. Szkoda w budżecie ogólnym Unii Europejskiej polegała na tym, że ze środków unijnych sfinansowano wydatki niekwalifikowalne (dokonane z naruszeniem "innych procedur" w rozumieniu art. 184 u.f.p.), a więc wydatki dokonane niezgodnie z obowiązującym prawem.
W ocenie sądu organy administracji dokładnie wyjaśniły na czym polegało naruszenie procedur przez skarżącą i szczegółowo opisały każdy przypadek takiego naruszenia. Wyjaśniły także dlaczego uznały, że doszło do nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. W szczególności wyjaśniono, dlaczego wszystkie wydatki skarżącej uznano za niekwalifikowalne oraz na czym polegało wyrządzenie szkody w budżecie ogólnym UE (sfinansowanie wydatków dokonanych z naruszeniem "innych procedur" – niekwalifikowalnych). Rozważania organów w tym zakresie są logiczne i przekonujące. Organ drugiej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające obejmujące ponowną ocenę zebranego materiału dowodowego. Dokonał ponownej analizy stanu faktycznego i prawnego oraz odniósł się do zarzutów odwołania.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżąca nie spełniła dwóch szczegółowych kryteriów dostępu nr 1 i 2, ogólnego kryterium dostępu nr 9 oraz dopuściła się jeszcze naruszeń procedur określonych w art. 184 u.f.p. Naruszyła tym postanowienia umowy o dofinasowanie, Regulaminu konkursu, Wytycznych, Programu Polityki Zdrowotnej oraz wniosku o dofinasowanie. Wydatki w całości zostały zatem uznane za niekwalifikowalne jako dokonane z naruszeniem "innych procedur" w rozumieniu art. 184 u.f.p. Uzasadniało to określenie wobec skarżącej kwoty do zwrotu, gdyż ze środków unijnych nie mogą być finansowane wydatki dokonane niezgodnie z prawem (niekwalifikowalne). Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
d.j.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI