III SA/Łd 704/21

III SA/Łd 704/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Monika Krzyżaniak /przewodniczący sprawozdawca/
Teresa Rutkowska
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Sygn. powiązane
III OSK 1368/22 - Wyrok NSA z 2024-03-13
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 478
art. 69 ust. 1 i art. 75 ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce t.j.
Sentencja
Dnia 4 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor WSA Anna Dębowska, Protokolant Starszy asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2022 roku sprawy ze skargi K. K. na decyzję Rektora "A" z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na wznowienie studiów oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. - zwanej dalej "k.p.a.") w związku z § 34 ust. 2 Statutu Państwowej Wyższej Szkoły [...] w [...] uchwalonego na posiedzeniu Senatu w dniu 25 września 2019 r. (zwanego dalej "Statutem Uczelni") i § 3 ust. 7 Regulaminu Studiów Państwowej Wyższej Szkoły [...] w [...], zatwierdzonego uchwałą Senatu nr 2 w dniu 18 kwietnia 2019 r., obowiązującego od 1 października 2019 r. (zwanego dalej "Regulaminem Studiów"), a także art. 75 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 478 ze zm. - zwanej dalej: "ustawą o szkolnictwie wyższym i nauce" lub "p.s.w.n") w związku z § 39 ust. 4c, ust. 6 i ust. 6a Regulaminu Studiów, Rektor Państwowej Wyższej Szkoły [...] w [...] utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału [...] nr [...] z [...] o odmowie wyrażenia zgody na wznowienie przez K. K. studiów w roku akademickim 2020/2021 na kierunku organizacja produkcji filmowej i telewizyjnej.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:
W dniu 15 lutego 2021 r. K. K. wniosła o umożliwienia jej obrony pracy magisterskiej, podkreślając, iż pięcioletnie studia na Wydziale [...] w PWSFTviT zakończyła w 2015 roku uzyskaniem absolutorium, a do uzyskania tytułu magistra sztuki pozostało jej dokończenie i złożenie pracy magisterskiej. We wniosku obszernie opisała swoją sytuację osobistą oraz zawodową, która doprowadziła do niezłożenia przez nią pracy magisterskiej w terminie.
Decyzją nr [...] z [...] Dziekan Wydziału [...] nie wyraził zgody na wznowienie przez K. K.studiów w roku akademickim 2020/2021 na kierunku organizacja produkcji filmowej i telewizyjnej. W uzasadnieniu decyzji Dziekan, uwzględniając treść § 39 Regulaminu Studiów, stwierdził brak podstaw do wydania decyzji, co do wznowienia studiów w zakresie wnioskowanym tj. do samej obrony pracy magisterskiej. Organ I instancji wyjaśnił, że przed 2013 r. w Uczelni nie obowiązywały zasady funkcjonowania Europejskiego Systemu Transferu i Akumulacji Punktów (pierwszy raz wprowadzone Zarządzeniem Nr 4/2013 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły [...] w [...] z dnia 11 lutego 2013 r.), zgodnie z którym do każdego przedmiotu przyporządkowane są punkty kredytowe, jako miara średniego nakładu pracy osoby uczącej się, niezbędnego do uzyskania zakładanych efektów kształcenia. Obecnie nie jest już możliwe zweryfikowanie wagi punktowej zaliczonych przez K. K. przedmiotów.
Dodatkowo, od czasu rozpoczęcia przez K. K. studiów tj. w roku 2005, zmianie uległy nie tylko programy kształcenia, ale także treści programowe wykładanych przedmiotów. W związku z powyższym, wznowienie studiów K. K. wiązałoby się z koniecznością realizacji przez nią bardzo dużej liczby różnic programowych, jak i powtarzania części przedmiotów, których zawartość merytoryczna po upływie tak długiego okresu czasu nie pokrywa się z zawartością zrealizowanych przez nią przedmiotów w stopniu umożliwiającym ich zaliczenie. Dziekan zwrócił przy tym uwagę, iż sam program studiów uległ mocnym zmianom programowym. Przynajmniej 25 przedmiotów jest nowych na studiach licencjackich, a na magisterskich niewiele mniej w porównaniu z programem studiów jednolitych magisterskich, które 10 lat temu zostały przekształcone w system 3+2. Tym samym, zdaniem Dziekana, zapis Regulaminu Studiów w obecnym brzmieniu nie daje podstaw do wznowienia studiów na studia rozpoczęte w roku 2005.
Od powyższej decyzji K. K. złożyła odwołanie zawierające wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podkreśliła, iż okoliczności faktyczne jej sprawy wydają się być wyjątkowe, w szczególności jej sytuacja rodzinna uniemożliwiająca obronę pracy magisterskiej. Zaznaczyła, iż bardzo istotne znaczenie ma etap studiów, na jakim doszło do skreślenia jej z listy studentów, ponieważ uzyskała zaliczenie wszystkich przedmiotów i zdała wszystkie egzaminy objęte planem studiów oraz zaliczyła przewidziane w tym planie praktyki, a jedynie nie złożyła pracy dyplomowej w wymaganym terminie. Jej status powinien mieć zatem wpływ na ocenę dopuszczalności wznowienia studiów na dotychczasowy etap studiów i na dotychczasowy kierunek, szczególnie w sytuacji, gdy sam kierunek nie uległ likwidacji. K. K. wskazała, iż zapoznała się z dawnym i obecnym regulaminem oraz statutem uczelni oraz wyrokami NSA i WSA w zbliżonych sprawach i podniosła, że jej sytuacja jest niemal identyczna z innymi sprawami studentów, których rozpatrzenie zakończyło się pozytywnie dla studenta (tj. dopuszczeniem do obrony pracy magisterskiej).
W uzasadnieniu swojego wniosku K. K. przytoczyła w bardzo obszernym zakresie treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 814/19 dotyczącego wznowienia studiów oraz fragment wyroku NSA z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1560/11, dotyczącego podstaw wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów.
Rektor PWSFTviT w [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy podniósł, że w Państwowej Wyższej Szkole [...] obowiązujące zasady wznowienia studiów zostały uregulowane w Regulaminie Studiów zatwierdzonym uchwałą Senatu nr 2 w dniu 18 kwietnia 2019 r., obowiązującym od 1 października 2019 r. Zgodnie z § 39 Regulaminu Studiów, student, który został skreślony z listy studentów na II lub wyższym roku studiów może być ponownie przyjęty na studia bez konieczności udziału w procesie rekrutacyjnym. W tym przypadku konieczne jest uzupełnienie różnic wynikających z porównania programów studiów obowiązujących w danych okresach studiów. Decyzję w sprawie wznowienia studiów podejmuje Dziekan Wydziału. Może on podjąć decyzję o:
a) wznowieniu studiów;
b) wznowieniu studiów i skierowaniu na powtarzanie semestru;
c) odmowie wznowienia studiów.
Warunkiem wznowienia na studiach drugiego stopnia jest posiadanie co najmniej tytułu licencjata, inżyniera lub równorzędnego. Wznowienie następuje na te same studia, z których student został skreślony, pod warunkiem, że studia te są nadal prowadzone przez Uczelnię. Dziekan może odmówić wznowienia studiów w przypadku:
1) studenta który rozpoczął studia przed wprowadzeniem systemu Bolońskiego;
2) w przypadku znacznych różnic programowych.
Dziekan odmawia kolejnego wznowienia studiów osobie, która już raz wznowiła studia, chyba że przerwanie studiów nastąpiło z przyczyn zdrowotnych.
Z powyższego wynika zatem w ocenie organu, iż decyzja w przedmiocie wznowienia studiów ma charakter uznaniowy.
Organ II instancji stwierdził dalej, że K. K. rozpoczęła studia na Wydziale [...] PWSFTviT w [...] w 2005 roku, a od 2010 roku nie złożyła pracy dyplomowej. Otworzyła ona natomiast własną szkołę tańca [...], a w 2011 r. została prezeską Fundacji [...]. Przez kolejne 10 lat K. K. wypełniając obowiązki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, rozwijała Studio Tańca i Ruch [...] oraz Fundację. Systematycznie rozszerzała ofertę programową w efekcie zatrudniając kilkunastu pracowników. W latach 2013-2019 K. K. pełniła także opiekę nad chorymi rodzicami.
Decyzją Dziekana Wydziału [...] z [...] K. K. została skreślona z listy studentów Wydziału [...] z uwagi na brak złożenia w wyznaczonym terminie pracy dyplomowej. K. K., złożyła odwołanie od ww. decyzji Dziekana, podnosząc w jego uzasadnieniu, że zdaje sobie sprawę z tego, iż winę za niezłożenie pracy w terminie ponosi wyłącznie sama.
Ostateczną decyzją nr [...] z [...] Rektor PWSFTviT w [...] utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] o skreśleniu z listy studentów.
Organ wskazał, iż w dniu 15 lutego 2021 r. wpłynęło do Uczelni podanie K. K. w przedmiocie umożliwienia jej obrony pracy magisterskiej tj. o wznowienie studiów. W podaniu tym K. K. przedstawiła swoją sytuację rodzinną oraz rozwój swojej ścieżki zawodowej (w tym prowadzenie własnego Studia Tańca i Ruchu [...], działalność w Fundacji [...]), które to jej zdaniem miały wpływ na niespełnienie wymogu złożenia pracy. Dodatkowo, K. K. przyjmując, iż jej sytuacja jest niemal identyczna z innymi sprawami studentów, bardzo obszernie przytoczyła treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 814/19 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 1194/18. Ponadto, oświadczyła, iż zdaje sobie sprawę z tego, iż jej sytuacja cyt. "nie jest łatwa, gdyż w międzyczasie wszedł tzw. System Boloński, a także nie został wprowadzony przez Ministerstwo okres przejściowy dla studentów w mojej sytuacji."
Zdaniem Rektora PWSFTviT w [...], decyzja Dziekana Wydziału [...] nr [...] z dnia [...] była prawidłowa. Ze względu na przekształcenie jednolitych studiów magisterskich w studia dwustopniowe maksymalnym możliwym dla strony terminem złożenia pracy dyplomowej i ukończenia jednolitych studiów magisterskich był rok 2012. Z kolei, zgodnie z § 39 ust. 6 Regulaminu Studiów, warunkiem wznowienia na studia drugiego stopnia jest posiadanie co najmniej tytułu licencjata, inżyniera lub równorzędnego. Pomimo zaliczenia wszystkich przedmiotów (za wyjątkiem złożenia pracy dyplomowej) K. K. nie dysponuje żadnym z ww. tytułów. Tym samym, ze względu na przekształcenie jednolitych studiów magisterskich w studia dwustopniowe, zdaniem Rektora, nie ma na chwilę obecną możliwości wznowienia przez K. K. studiów na etap obrony pracy magisterskiej.
Organ podniósł, iż zarówno w odwołaniu od decyzji Dziekana, jak i we wniosku o wznowienie studiów, K. K. uzasadniając swoje stanowisko i powołując się na etap studiów, na jakim zakończyła edukację (zaliczenie wszystkich przedmiotów oraz zdanie wszystkich egzaminów, a niezłożenie jedynie pracy dyplomowej), całkowicie pomija fakt, iż od czasu rozpoczęcia przez nią studiów tj. w roku 2005 do chwili obecnej, zmianie uległy nie tylko programy kształcenia, ale także treści programowe wykładanych przedmiotów. W związku z powyższym, wznowienie studiów K. K. wiązałoby się z koniecznością realizacji przez nią bardzo dużej liczby różnic programowych, jak i powtarzania części przedmiotów, których zawartość merytoryczna po upływie tak długiego okresu czasu, nie pokrywa się z zawartością zrealizowanych przez nią przedmiotów w stopniu umożliwiającym ich zaliczenie. Dziekan słusznie zwrócił przy tym uwagę, iż program studiów uległ mocnym zmianom programowym. Przynajmniej 25 przedmiotów jest nowych na studiach licencjackich, a na magisterskich niewiele mniej w porównaniu z programem studiów jednolitych magisterskich, które 10 lat temu zostały przekształcone w system 3+2. Ponadto, co w niniejszej sprawie ma również zasadnicze znaczenie, przed 2013 r. w Uczelni nie obowiązywały zasady funkcjonowania Europejskiego Systemu Transferu i Akumulacji Punktów, zgodnie z którym do każdego przedmiotu przyporządkowane są punkty kredytowe jako miara średniego nakładu pracy osoby uczącej się, niezbędnego do uzyskania zakładanych efektów kształcenia. Pierwszy raz punkty te wprowadzone zostały Zarządzeniem Nr 4/2013 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły [...] w [...] z dnia 11 lutego 2013 r. W chwili obecnej nie jest już zatem możliwe zweryfikowanie wagi punktowej zaliczonych przez K. K. przedmiotów. Mowa bowiem o przedmiotach zaliczanych w latach 2005-2010, czyli ponad 10-15 lat temu, kiedy punkty ECTS jeszcze nie obowiązywały.
Tym samym, uwzględniając przedstawione powyżej okoliczności oraz treść § 39 ust. 6a Regulaminu Studiów, Rektor PWSFTviT uznał, że Dziekan zasadnie odmówił wznowienia studiów w przedmiotowej sprawie.
Organ wskazał dalej, że nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma również sama postawa K. K., która zdając sobie sprawę z tego, iż winę za niezłożenie pracy w terminie ponosi wyłącznie sama, zamiast dołożyć wszelkich starań, aby cyt. "pozytywnie zakończyć swą przygodę z uczelnią i uzyskać stopień magistra", przez kolejne 10 lat wypełniając obowiązki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, rozwijała swoje Studio Tańca i Ruch [...] oraz Fundację. Ponadto, K. K. uzasadniając swoje stanowisko zawarte w zarówno w odwołaniu, jak i we wniosku o wznowienie studiów, powołała dwa orzeczenia sądów administracyjnych, nie dostrzegając jednak odmienności stanu faktycznego oraz prawnego wynikającego z odmiennych regulaminów studiów poszczególnych uczelni wyższych.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K. K. wniosła o uchylenie powyższych decyzji w całości, zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych oraz umożliwienie jej obrony pracy magisterskiej tj. wznowienie studiów na dzień egzaminu dyplomowego.
W uzasadnieniu skargi strona podtrzymała stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji, ponownie przytaczając fragmenty wybranych wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych. Strona wskazała na okoliczności, które uniemożliwiły jej złożenie pracy dyplomowej w terminie, tj.: opieka nad chorymi rodzicami oraz rozwój ścieżki zawodowej w postaci prowadzenia działalności gospodarczej oraz fundacji. Podniosła, iż pandemia oraz nieuczciwość kontrahentów nie pozwoliły jej na dalsze prowadzenie obu działalności. Skarżąca podkreśliła, że obecnie nie może podjąć pracy na stanowiskach odpowiadających jej umiejętnościom, gdyż brak dyplomu powoduje, że nie spełnia wymogów formalnych. Równocześnie nie może rozpocząć studiów podyplomowych. W ocenie strony, Dziekan mógł powołać się na inny punkt regulaminu studiów, tj. odmowę kolejnego wznowienia studiów osobie, która już raz wznowiła studia, chyba że przerwanie studiów nastąpiło z przyczyn zdrowotnych. A taka sytuacja wystąpiła zdaniem strony w jej sprawie, gdyż jest jedynaczką i wszystkie powinności związane z chorymi rodzicami spadły na nią. Skarżąca podniosła także, że promotor w tamtym okresie z powodu choroby nie była obecna przez dłuższy czas. Ponadto Rektor oraz Dziekan nie wzięli pod uwagę nietypowej sytuacji strony, którą w jej ocenie należało potraktować jako siłę wyższą niezależną od skarżącej. Organy skupiły się jedynie na karierze zawodowej strony, pomijając fakt, że od pracy zależny był byt jej rodziny.
W odpowiedzi na skargę Rektor Państwowej Wyższej Szkoły [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie zdalnej w dniu 4 lutego 2022 r. K. K. na pytanie Sądu wyjaśniła, że dowiadywała się na Uczelni, na jaki etap studiów musiałaby wrócić, aby uzupełnić różnice programowe, jednak propozycja przedstawiona jej przez władze Uczelni, aby powtórzyć 3 rok studiów i zdać egzamin licencjacki nie była dla niej do zaakceptowania. Dlatego też jej pisemny wniosek dotyczy powrotu na studia na ten sam etap, z którego ją skreślono, ponieważ uważa, że skoro zdała wszystkie egzaminy i uzyskała absolutorium, to obecnie wznowienie studiów powinno dotyczyć napisania i obrony pracy magisterskiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 125 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Pośrednią materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Powyższa ustawa nie reguluje bowiem kwestii wznowienia studiów. Zgodnie natomiast z art. 69 ust. 1 p.s.w.n., przyjęcie na studia następuje przez:
1) rekrutację;
2) potwierdzenie efektów uczenia się;
3) przeniesienie z innej uczelni lub uczelni zagranicznej.
Tym niemniej na podstawie art. 75 ust. 1 p.s.w.n., został wprowadzony Regulamin Studiów Państwowej Wyższej Szkoły [...] w [...], zatwierdzony uchwałą Senatu nr 2 z 18 kwietnia 2019 r., obowiązujący od 1 października 2019 r. (zwany dalej "Regulaminem Studiów"). Przepis art. 75 p.s.w.n. przewiduje bowiem, że organizację studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów.
Zatem bezpośrednia podstawa prawna umożliwiająca skarżącej wznowienie studiów, wynika w niniejszej sprawie wyłącznie z przepisów wewnętrznych uczelni, tj. Regulaminu Studiów. W doktrynie podnosi się, że "w związku z określonymi w ust. 1 (art. 69 p.s.w.n.) dopuszczalnymi formami przyjęć na studia pewne wątpliwości interpretacyjne budzi kwestia możliwości wznawiania studiów. W dotychczasowym stanie prawnym funkcjonowała taka możliwość - ustawa nakazywała określenie w regulaminie studiów warunków wznawiania studiów. Obecnie ustawa nie reguluje tej kwestii, co – jak się wydaje – nie przesądza, że wznawianie studiów nie jest w ogóle możliwe. Zgodnie z informacją w sprawie wznawiania studiów opublikowaną 6 grudnia 2018 r. przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, intencją ustawodawcy było pozostawienie możliwości wznawiania studiów w uzasadnionych przypadkach, o ile regulamin studiów określi warunki tego wznowienia. Wznowienia studiów nie należy zatem utożsamiać z ponownym przyjęciem na studia. Jest natomiast tożsame z przewróceniem w prawach studenta. Tym samym może dotyczyć ono jedynie osób, które wcześniej studiowały na tych samych studiach, których dotyczy wznowienie. W przypadku gdy uczelnia zaprzestała prowadzenia studiów na danym kierunku, poziomie i profilu, wznowienie studiów nie będzie możliwe. Nie jest możliwe również wznowienie studiów w innej uczelni niż ta, w której wcześniej zostały one rozpoczęte i przerwane."(M. Dokowicz [w:] Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Komentarz, red. J. Woźnicki, Warszawa 2019, art. 69, pkt 4.).
Należy wskazać, iż zgodnie z § 3 Regulaminu Studiów PWSFTviT:
1. Przełożonym studentów jest Rektor.
2. Bezpośrednim przełożonym i opiekunem studentów na wydziale jest Dziekan. Dziekan sprawuje nadzór nad realizacją siatki zajęć i programu studiów oraz podejmuje decyzje we wszystkich sprawach niezastrzeżonych w Ustawie, Statucie lub Regulaminie do kompetencji innych organów.
3. Sprawy związane z przebiegiem studiów w pierwszej instancji rozstrzyga Dziekan.
4. Od decyzji wewnątrzuczelnianych wydanych przez Dziekana, o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 2-9 studentowi przysługuje złożenie do Dziekana wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Decyzja Dziekana jest ostateczna i nie przysługuje na nią skarga do Sądu Administracyjnego.
5. Od decyzji administracyjnych wydanych przez Dziekana, o których mowa w § 29 studentowi przysługuje odwołanie do Rektora w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Odwołanie do Rektora należy składać za pośrednictwem Dziekana.
6. Jeżeli Dziekan uzna, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może w terminie 7 dni od dnia złożenia odwołania zmienić decyzję bez przekazywania sprawy Rektorowi.
7. Jeśli Dziekan nie uwzględni odwołania, przekazuje je wraz z opinią i dokumentacją do rozpatrzenia Rektorowi w terminie 7 dni od dnia złożenia odwołania. Na decyzję wydaną przez Rektora w wyniku złożenia odwołania, studentowi przysługuje prawo zaskarżenia decyzji do Sądu Administracyjnego w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Skargę do Sądu Administracyjnego należy składać za pośrednictwem Rektora.
8. Rektor uchyla decyzję Dziekana sprzeczną z Ustawą, Statutem, uchwałą Senatu, regulaminami lub innymi przepisami wewnętrznymi Uczelni lub naruszającą ważny interes Uczelni.
Stosownie natomiast do § 39 Regulaminu Studiów:
1. Student, który został skreślony z listy studentów na I roku, może ponownie zostać przyjęty na studia wyłącznie w drodze ponownej rekrutacji.
2. Student, który został skreślony z listy studentów na II lub wyższym roku studiów może być ponownie przyjęty na studia bez konieczności udziału w procesie rekrutacyjnym.
3. W przypadku określonym w ust. 2 konieczne jest uzupełnienie różnic wynikających z porównania programów studiów obowiązujących w danych okresach studiów.
4. Dziekan może podjąć decyzję o:
d) wznowieniu studiów;
e) wznowieniu studiów i skierowaniu na powtarzanie semestru;
f) odmowie wznowienia studiów.
4a. Podejmując decyzję, o której mowa w ust. 4 pkt. 1) i 2) Dziekan określa odpowiednio:
1) rok i semestr studiów;
2) różnice programowe;
3) terminy uzupełnienia różnic programowych;
4) wysokość opłaty za powtarzanie semestru;
5) wysokość opłaty za różnice programowe na studiach niestacjonarnych.
5. Wznowienie następuje na te same studia, z których student został skreślony, pod warunkiem, że studia te są nadal prowadzone przez Uczelnię.
6. Warunkiem wznowienia na studiach drugiego stopnia jest posiadanie co najmniej tytułu licencjata, inżyniera lub równorzędnego.
6a. Dziekan może odmówić wznowienia studiów w przypadku:
3) studenta który rozpoczął studia przed wprowadzeniem systemu Bolońskiego;
4) w przypadku znacznych różnic programowych.
7. Dziekan odmawia kolejnego wznowienia studiów osobie, która już raz wznowiła studia, chyba że przerwanie studiów nastąpiło z przyczyn zdrowotnych.
Z cytowanych wyżej zapisów Regulaminu Studiów wynika, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie wznowienia studiów ma charakter fakultatywny i podejmowane jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, a sądowa kontrola takich aktów jest ograniczona. Zakres uznania administracyjnego wyznaczony jest zawsze przepisem prawa, a jego ramy określają normy kompetencyjne, przepisy o postępowaniu administracyjnym i przepisy prawa materialnego. Wydając akt o charakterze uznaniowym organ jest związany nie tylko przepisem prawa, ale i celem ustanowionego przepisu. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale jednocześnie nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania (por. wyrok NSA z 26.09.2000 r. sygn. akt I SA 945/00, CBOS).
Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym, jakkolwiek ma ograniczony zakres, to jednak wymaga zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy oraz, czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd bada, czy w takim postępowaniu podjęto kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz czy organ uwzględnił słuszny interes strony. Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie akt uznaniowego z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną. Ocenie Sądu nie podlegają natomiast kryteria słuszności, czy celowości podjętego rozstrzygnięcia (wyroki NSA: z 20.04.2010 r. sygn. akt I OSK 130/10 i z 06.11.2014 r. sygn. akt I OSK1981/14, CBOS).
Mając na uwadze powyższe rozważania, wskazać należy, że organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo odmówiły skarżącej wznowienia studiów na etap obrony pracy magisterskiej w roku ak. 2020/2021.
Odnosząc się do zasadności podjętego przez organy rozstrzygnięcia wyjaśnić trzeba, że jak wynika z akt sprawy skarżąca została skreślona z listy studentów Wydziału [...] w [...] decyzją Dziekana tego Wydziału podjętą w dniu [...]z uwagi na brak złożenia w wyznaczonym terminie pracy dyplomowej. Powyższa decyzja utrzymana została w mocy przez Rektora PWSFTviT w [...] ostateczną decyzją nr [...] z [...]. Skarżąca rozpoczęła przy tym studia na Wydziale [...] w [...] w roku 2005, a w roku 2010 zaliczyła wszystkie wymagane Regulaminem Studiów przedmioty i zdała wszystkie egzaminy, jednak od 2010 r. nie złożyła pracy dyplomowej w żadnym z wyznaczanych jej terminów. Jak wynika z akt sprawy, ostatni termin na obronę pracy magisterskiej został wyznaczony K. K. przez organy Uczelni na dzień 30.04.2013 r. W odwołaniu od decyzji o skreśleniu z listy studentów Wydziału [...] w [...] z 01.04.2015 r. skarżąca zaznaczyła przy tym, że zdaje sobie sprawę, iż winę za niezłożenie pracy w terminie ponosi wyłącznie sama. W ocenie Sądu, nie sposób się z takim twierdzeniem nie zgodzić, gdyż jak wynika z akt sprawy, powoływana przez skarżącą okoliczność uniemożliwiająca w jej ocenie złożenie pracy magisterskiej tj. opieka nad chorymi rodzicami rozpoczęła się w 2013 r. Od ukończenia natomiast studiów w roku 2010 do roku 2013 skarżąca - jak sama opisuje - zajmowała się prowadzeniem działalności gospodarczej, rozwijając swoje Studio Tańca i Ruchu [...] oraz Fundację [...].
We wniosku z 10.02.2021 r. o umożliwienie obrony pracy magisterskiej skarżąca podniosła, iż najistotniejszym powodem niezłożenia w terminie pracy dyplomowej była konieczność opieki nad chorymi rodzicami, która rozpoczęła się w 2013 roku i trwała do 2019 r. Kolejnym wskazanym powodem niespełnienia wymogu złożenia pracy był rozwój ścieżki zawodowej skarżącej. Strona podniosła przy tym, iż pandemia oraz nieuczciwość kontrahentów nie pozwoliły jej na dalsze prowadzenie działalności, a obecnie nie może podjąć pracy na stanowiskach odpowiadających jej umiejętnościom, gdyż brak dyplomu powoduje, że nie spełnia wymogów formalnych.
Nie negując trudnej sytuacji osobistej skarżącej, związanej z opieką nad chorymi rodzicami, zgodzić się należy z organem, iż powyższa okoliczność nie może sama w sobie przemawiać za pozytywnym rozpatrzeniem jej wniosku, skoro zapisy Regulaminu Studiów PWSFTviT wyraźnie określają negatywne przesłanki uniemożliwiające wznowienie studiów oraz istotne warunki, pod jakimi decyzja o wznowieniu studiów może zostać wydana. Z opisu stanu faktycznego odnoszącego się do skarżącej bezspornie wynika, iż w jej przypadku zachodzą wszystkie negatywne przesłani wymienione w § 39 Regulaminu Studiów, dające organowi podstawę do niewyrażenia zgody na wznowienie studiów. Skarżąca bowiem nie posiada co najmniej tytułu licencjata, inżyniera lub równorzędnego, będącego warunkiem wznowienia na studiach drugiego stopnia (§ 39 ust. 6 Regulaminu), jak również rozpoczęła studia przed wprowadzeniem systemu Bolońskiego, a od czasu rozpoczęcia przez nią studiów w roku 2005, znacznej zmianie uległy programy kształcenia, ale także treści programowe przedmiotów wykładanych na jej kierunku studiów (§ 39 ust. 6a Regulaminu). O ile w przypadku wynikających z zapisu § 39 ust. 6a Regulaminu Studiów PWSFTviT przesłanek negatywnych do odmowy wyrażenia zgody na wznowienie studiów w Regulaminie zawarty został zapis, że "Dziekan może odmówić wznowienia", o tyle posiadanie co najmniej tytułu licencjata, inżyniera lub równorzędnego jest warunkiem niezbędnym do wznowienia na studia drugiego stopnia - § 39 ust. 6 Regulaminu. Ponadto, w przypadku istnienia różnic programowych, warunkiem koniecznym do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o wznowienie studiów jest uzupełnienie różnic wynikających z porównania programów studiów obowiązujących w danych okresach studiów (§ 39 ust. 3 Regulaminu). W decyzji zezwalającej na wznowienie studiów Dziekan ma obowiązek określić różnice programowe oraz terminy uzupełnienia różnic programowych, jak również wysokość opłaty za powtarzanie semestru i za różnice programowe na studiach niestacjonarnych (§ 39 ust. 4a Regulaminu). W treści § 39 ust. 3, 4a Regulaminu nie zastał użyty zwrot, iż "Dziekan może" określić różnice programowe i termin ich uzupełnienia, lecz z zapisów tych wynika jasno, że w przypadku istnienia takich różnic, zachodzi bezwzględna konieczność ich uzupełnienia.
Jest to o tyle istotne, iż w niniejszej sprawie wniosek skarżącej dotyczył wyłącznie umożliwienia jej obrony pracy magisterskiej. W skardze K. K. wniosła o umożliwienie jej "obrony pracy magisterskiej tj. wznowienia studiów na dzień egzaminu dyplomowego", a na rozprawie w dniu 4 lutego 2022 r. wyjaśniła, że dowiadywała się na Uczelni, na jaki etap studiów musiałaby wrócić, aby uzupełnić różnice programowe, jednak propozycja przedstawiona jej przez władze Uczelni, aby powtórzyć 3 rok studiów i zdać egzamin licencjacki nie była dla niej do zaakceptowania. Dlatego też jej pisemny wniosek dotyczy powrotu na studia na ten sam etap, z którego ją skreślono, ponieważ uważa, że skoro zdała wszystkie egzaminy i uzyskała absolutorium, to obecnie wznowienie studiów powinno dotyczyć napisania i obrony pracy magisterskiej. Skoro jednak - jak wyżej podkreślono - z Regulaminu Studiów PWSFTviT wynika jasno, iż w przypadku studenta, który został skreślony z listy studentów na II lub wyższym roku studiów do wznowienia studiów konieczne jest uzupełnienie różnic wynikających z porównania programów studiów obowiązujących w danych okresach studiów, to organy PWSFTviT nie miały podstaw do wyrażenia skarżącej zgody na wznowienie studiów wyłącznie na etap obrony pracy magisterskiej. Skarżąca skreślona została bowiem z listy studentów w 2015 r., a ponad 11 lat temu zakończyła proces edukacyjny na Uczelni, gdyż wszystkie wymagane Regulaminem Studiów przedmioty i egzaminy zaliczyła w 2010 roku. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż od czasu rozpoczęcia przez nią studiów tj. w roku 2005 do chwili obecnej, zmianie uległy nie tylko programy kształcenia, ale także treści programowe wykładanych przedmiotów. W związku z powyższym, wznowienie studiów K. K. musiałaby się wiązać z koniecznością realizacji przez nią bardzo dużej liczby różnic programowych, jak i powtarzania części przedmiotów, których zawartość merytoryczna po upływie tak długiego okresu czasu, nie pokrywa się z zawartością zrealizowanych przez nią przedmiotów w stopniu umożliwiającym ich zaliczenie. Organy Uczelni słusznie zwróciły uwagę, że program studiów uległ mocnym zmianom programowym, podkreślając, iż przynajmniej 25 przedmiotów jest nowych na studiach licencjackich, a na magisterskich niewiele mniej w porównaniu z programem studiów jednolitych magisterskich, które 10 lat temu zostały przekształcone w system 3+2. Ponadto, przed 2013 r. w Uczelni nie obowiązywały zasady funkcjonowania Europejskiego Systemu Transferu i Akumulacji Punktów, zgodnie z którym do każdego przedmiotu przyporządkowane są punkty kredytowe jako miara średniego nakładu pracy osoby uczącej się, niezbędnego do uzyskania zakładanych efektów kształcenia. Pierwszy raz punkty te wprowadzone zostały Zarządzeniem Nr 4/2013 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły [...] w [...] z dnia 11 lutego 2013 r. W chwili obecnej nie jest już zatem możliwe zweryfikowanie wagi punktowej zaliczonych przez K. K. przedmiotów. Mowa bowiem o przedmiotach zaliczanych w latach 2005-2010, czyli ponad 10-15 lat temu, kiedy punkty ECTS jeszcze nie obowiązywały. Powyższe, zdaniem Sądu, stanowi o słuszności stanowiska Rektora PWSFTviT o braku podstaw do wyrażenia K. K. zgody na wznowienie studiów na etap obrony pracy magisterskiej.
Za niezasadne należy uznać stanowisko skarżącej, iż organ powinien w jej przypadku zastosować § 39 ust. 7 Regulaminu Studiów, stanowiący, iż Dziekan odmawia kolejnego wznowienia studiów osobie, która już raz wznowiła studia, chyba że przerwanie studiów nastąpiło z przyczyn zdrowotnych. Po pierwsze skarżąca nie występowała o kolejne wznowienie studiów, a ponadto - jak słusznie zwrócił uwagę Rektor PWSFTviT - zapis ten dotyczy studentów zmagających się z własnymi problemami zdrowotnymi, a nie studentów, których rodzice wymagają opieki ze względu na ich zły stan zdrowia.
Nie mogą również uzasadniać stanowiska skarżącej powołane przez nią w skardze i obszernie zacytowane wyroki sądów administracyjnych, gdyż zapadły one przy niejednakowych stanach faktycznych, a przede wszystkim różnych regulacjach prawnych, wynikających z odmiennych regulaminów studiów poszczególnych uczelni wyższych.
Z uwagi na to, że w rozpatrywanej sprawie Rektor w sposób przekonywujący wskazał, iż biorąc pod uwagę dotychczasowy przebieg studiów skarżącej i niezłożenie przez nią pracy dyplomowej w regulaminowym i dodatkowo wyznaczanych terminach oraz zmiany, jakie nastąpiły od 2005 roku w systemie i programie studiów na Wydziale Organizacji Sztuki Filmowej w PWSFTviT, to nie można skutecznie zarzucić Rektorowi, że podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wznowienia studiów bez rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, w tym także aspektów sytuacji osobistej skarżącej i co najważniejsze, w sposób arbitralny i woluntarystyczny. Zwrócić bowiem należy uwagę, że tylko w tym aspekcie sąd administracyjny bada zgodność z prawem decyzji uznaniowych, a nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia sprawy w niej zawartego. Uchylenie decyzji z tych powodów oznaczałoby narzucenie przez Sąd organowi administracyjnemu (tu organowi uczelni wyższej) innych sądów wartościujących, a więc byłoby ingerencją sądu w kompetencje administracji, a w tym wypadku jeszcze ingerencją w kompetencje specyficznego organu – bo organu uczelnianego, który rządzi się pewnego rodzaju autonomią.
Podniesione przez skarżącą zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdzie w orzecznictwie w dalszym ciągu podkreśla się, że od władz uczelni należy wymagać jedynie zachowania minimum procedury, nie mogły zostać uwzględnione. W ocenie Sądu, Rektor wyjaśnił w należyty sposób powody wydanego rozstrzygnięcia. Sąd rozumie trudną i przykrą dla skarżącej sytuację, nie mniej jednak, nie oznacza to, że doszło do naruszenia zasady wyrażonej w art. 11 k.p.a. w sytuacji, gdy właściwy organ uczelni wyjaśnił, czym kierował się odmawiając zgody na wznowienie studiów.
W sytuacji zatem, gdy Rektor w motywach podjętego rozstrzygnięcia wskazał jakie kryteria brał pod uwagę i uzasadnił nimi podjęte w ramach uznania negatywne dla skarżącej rozstrzygnięcie, to zdaniem Sądu nie można było uznać, że decyzje Rektora i Dziekana zapadły z przekroczeniem ram uznania administracyjnego. Sąd uznał wobec tego, że brak było podstaw do przyjęcia, iż rozstrzygnięcia te zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu skutkującym ich uchyleniem. Mając na uwadze czas jaki upłynął od dnia rozpoczęcia przez skarżącą studiów - 17 lat i od wydania decyzji o skreśleniu - 7 lat, jak również fakt zaoferowanie skarżącej przez władze Uczelni możliwości wznowienia studiów po uzupełnieniu różnic programowych oraz przy uwzględnieniu treści § 39 ust. 3 i 6 Regulaminu Studiów PWSFTviT, koniecznym i właściwym była odmowa skarżącej wznowienia studiów na etap obrony pracy magisterskiej, co też w przedmiotowej sprawie nastąpiło.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
R.T-M.