III SA/Łd 224/24

III SA/Łd 224/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak
Janusz Nowacki /przewodniczący sprawozdawca/
Teresa Rutkowska
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 58 par 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1047
art. 78 ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1327
art. 15zzzzzn2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j.)
Sentencja
Dnia 27 czerwca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Teresa Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 12 lutego 2024 roku nr KO.484.232.2023 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu na zawiadomienie o zbyciu pojazdu oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 lutego 2024 r., nr KO.484.232.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpoznaniu zażalenia H. B. na postanowienie Starosty Piotrkowskiego z dnia 4 grudnia 2023 r. znak: WK.5410.15.630.2023.AA w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu na zawiadomienie zgłoszenia zbycia pojazdu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.
Jak wynika z akt, zawiadomieniem z dnia 29 września 2023 r. Starosta Piotrkowski zawiadomił H. B. w trybie art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1327 ze zm.), dalej ustawa COVID-19 o uchybieniu terminu, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm.), dalej p.r.d. i możliwości złożenia w terminie 30 dni wniosku o przywrócenie terminu w trybie art. 58 § 1 k.p.a. Zawiadomienie zostało doręczone stronie w dniu 5 października 2023 r.
W dniu 10 października 2023 r. do Starosty Piotrkowskiego wpłynął wniosek H. B. z dnia 6 października 2023 r. o przywrócenie terminu do zawiadomienia o zbyciu pojazdu. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że z uwagi na epidemię COVID-19, w dniu 14 marca 2021 r., czyli 6 dni przed upływem 180 – dniowego terminu na zarejestrowanie pojazdu, a właściwe dopisania współwłaściciela, ustawiła się w kolejce internetowej, a więc dotrzymała terminu. Podniosła także, że nawet w dniu dzisiejszym na stronie Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w Piotrkowie Trybunalskim nie można się zapisać na październik (24 dni). Urząd od kilkudziesięciu lat działa niewydolnie.
Wezwaniem z dnia 26 października 2023 r. Starosta Piotrkowski skierował do strony pismo o wykazanie, że faktycznie termin wizyty zgłoszonej w dniu 14 marca 2021 r. był dostępny dopiero w dniu 29 marca 2021 r., tj. przedstawienia potwierdzenia umówionej drogą elektroniczną wizyty w urzędzie.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie H. B. w dniu 20 listopada 2023 r. złożyła pismo wraz z kserokopią wydruku potwierdzenia utworzenia rezerwacji na dzień 29 marca 2021 r. i kserokopią wydruku rezerwacji internetowej.
Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2023 r. Starosta Piotrkowski odmówił przywrócenia terminu na zawiadomienie o zbyciu pojazdu marki FIAT SEICENTO, o nr rej. [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że termin na dokonanie zgłoszenia zbycia przedmiotowego pojazdu upłynął w dniu 19 marca 2021 r. Zgodnie z art. 31i ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19, która weszła w życie z dniem 8 marca 2020 r., w okresie od dnia wejścia w życie ww. ustawy do dnia 31 grudnia 2020 r. wydłużono do 180 dni terminy określone w art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. W dniu 20 września 2020 r. strona na podstawie umowy darowizny zbyła 1/10 część pojazdu, a zatem miała obowiązek zawiadomić o tym starostę do dnia 19 marca 2021 r. Strona do chwili obecnej nie dokonała zgłoszenia nabycia przedmiotowego pojazdu, złożenie w dniu 29 marca 2021 r. wniosku o dopisanie współwłaściciela do pojazdu wraz z umową darowizny samochodu wypełnia znamiona zawiadomienia starosty o zbyciu. W dniu 29 marca 2021 r. H. B. i E. B. dokonali zmiany w dowodzie rejestracyjnym poprzez dopisanie współwłaściciela ww. pojazdu.
Organ wskazał, że powoływanie się przez stronę na epidemię COVID-19 nie uzasadnia uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Przesłanką do ewentualnego przywrócenia terminu mogłaby być kwarantanna, czy też izolacja ze względu na zakażenie wirusem SARS-CoV-2. Obowiązek zawiadomienia o nabyciu i zbyciu funkcjonuje od dnia 1 stycznia 1998 r., natomiast kary pieniężne za niedopełnienie obowiązku weszły w życie w dniu 1 stycznia 2020 r. Zawiadomienie o zbyciu pojazdu nie wymaga osobistej wizyty w urzędzie. Organ można zawiadomić za pomocą poczty tradycyjnej, poprzez pełnomocnika lub w formie elektronicznej za pośrednictwem platformy e-PUAP. Obowiązek zgłoszenia nabycia lub zbycia pojazdu ciąży bowiem na dotychczasowym właścicielu. Strona natomiast nie dołożyła należytej staranności w wykazaniu niezawinionego uchybienia terminu.
Na powyższe postanowienie H. B. złożyła zażalenie, w którym podniosła, że nie zgadza się z treścią zaskarżonego postanowienia, ponieważ termin na zawiadomienie o zbyciu pojazdu nie został uchybiony, ponieważ w dniu 13 marca 2021 r. była na stronie internetowej starostwa powiatowego i zapisała się w kolejce do urzędnika. Podniosła, że nie można umówić terminu na rejestrację w ciągu 30 dni, jednak w terminie 180 dni, co potwierdzają załączone wiadomości e-mail dokonała zapisu terminu w dniu 13 marca 2021 r. wpisując rejestrację zagraniczną, ponieważ jak zwykle rejestracja polska nie miała terminu przez 14 dni. Stan ten trwał przez prawie 180 dni, jak wchodziła na stronę urzędu aby się umówić. Uchybienie terminu jest wyłącznie winą organu, który źle lub niepoprawnie interpretuje stanie w kolejce w internecie.
W piśmie z dnia 27 grudnia 2023 r. Starosta Piotrkowski odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu wyjaśnił, że w początkowym okresie ogłoszonego stanu epidemii COVID-19 Wydział Komunikacji Starostwa Powiatowego w Piotrkowie Trybunalskim przyjmował wnioski/podania klientów na skrzynkę podawczą ustawioną m.in. w budynku urzędu, realizował wnioski skierowane przesyłką listową oraz poprzez elektroniczną skrzynkę podawczą i elektroniczną platformę usług administracji publicznej ePUAP. Informacji udzielano telefonicznie i mailowo. W przypadku zgłoszenia sprawy jako pilnej pracownik Starostwa przyjmował klienta przy zachowaniu przepisów prawa oraz przestrzegania reżimu sanitarnego.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 12 lutego 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy wskazując, że kwestie obowiązków właścicieli pojazdów związanych z przeniesieniem własności pojazdów reguluje przepis art. 78 p.r.d. Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. w brzmieniu obowiązującym w dacie zbycia pojazdu, tj. 20 września 2020 r., właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Stosownie natomiast do treści art. 140mb pkt 2 p.r.d., dodanym przez art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1579) i obowiązującym od dnia 1 stycznia 2020 r., kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł.
W myśl art. 31i ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19, w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw do dnia 31 grudnia 2020 r. wydłuża się do 180 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
W niniejszej sprawie strona zbyła prawo własności w 1/10 części pojazdu marki FIAT SEICENTO, nr rej. [...], na podstawie umowy darowizny samochodu z dnia 20 września 2020 r. W oparciu o art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. w zw. z art. 31i ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19 do dnia 19 marca 2021 r. strona miała obowiązek zawiadomić starostę o zbyciu ww. pojazdu, której to czynności w ustawowym terminie nie dokonała. W dniu 29 marca 2021 r. dokonano zmiany w dowodzie rejestracyjnym poprzez dopisanie współwłaściciela pojazdu – E. B.. Złożenie w dniu 29 marca 2021 r. wniosku o dopisanie współwłaściciela do pojazdu wraz z umową darowizny samochodu wypełnia znamiona zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu. Zbycie pojazdu, jak i dokonanie zmiany w dowodzie rejestracyjnym poprzez dopisanie współwłaściciela tegoż pojazdu dokonane zostały w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, trwającego od dnia 20 marca 2020 r. do dnia 16 maja 2022 r. Stan epidemii został bowiem ogłoszony od 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r. poz. 340) i trwał do 16 maja 2022 r. w związku z jego odwołaniem na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 marca 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1027).
Zatem w niniejszej sprawie zastosowanie miał art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19. Zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19 w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1)od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.
W myśl art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy C0VID-19 w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy COVID-19). Ustawodawca nie odsyła w art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19 wprost do art. 58 k.p.a., w zakresie w jakim strona powinna uprawdopodobnić w treści wniosku okoliczności, które świadczą o braku jej winy w niedotrzymaniu danego terminu, to jednak obowiązek wykazania tej okoliczności przez stronę, zdaniem organu nie budzi wątpliwości.
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.).
Podstawowym warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie.
Odnosząc się do wyjaśnień strony zawartych we wniosku o przywrócenie terminu do zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu organ stwierdził, że podane okoliczności nie uprawdopodobniają, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W ocenie Kolegium stan epidemii i związane z nim obostrzenia nie mogą bezwzględnie usprawiedliwiać i tłumaczyć w każdym przypadku naruszenia obowiązujących przepisów, nie są same w sobie wystarczającą okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu. Również sama obawa "zakażenia się" nie może być przyczyną przywrócenia terminu.
Skarżąca zgłoszenia zbycia pojazdu mogła dokonać w formie listownej za pośrednictwem operatora pocztowego, czy skorzystać z usług firmy kurierskiej i w ten sposób przekazać przesyłkę w miejscu zamieszkania, co ograniczyłoby kontakt z innym osobami, czy też złożyć do skrzynki podawczej ustawionej m.in. w budynku urzędu lub w formie elektronicznej. Przepis nie wymaga, aby zgłoszenia dokonać tylko osobiście i tylko w siedzibie organu. Okres 180 dni na złożenie zawiadomienia był wystarczająco długi aby skarżąca zorganizowała swój sposób działania odpowiednio do trudności wywołanych pandemią. Zawiadomienie starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu to stosunkowo prosta czynność, niewymagająca istotnego nakładu pracy ani szczególnej wiedzy lub umiejętności. Czynność ta wymaga natomiast staranności działania.
Skoro z art. 58 § 1 k.p.a. wynika, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy wnioskodawcy w jego uchybieniu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez nią odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Takie okoliczności w sytuacji skarżącej nie miały jednak miejsca. Skarżąca podjęła czynności związane z realizacją ustawowego obowiązku dopiero na kilka dni przed upływem ustawowego 180-dniowego terminu, po przeszło 170 dniach pozostawania w bezczynności.
Z przytoczonych powyżej względów brak jest racjonalnych argumentów do stwierdzenia, że skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu nastąpiło bez jej winy.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zarzuciła, że Kolegium nie odniosło się do okoliczności, że zapisała się w kolejce internetowej i nie uchybiła terminowi. Skarżąca podniosła, że termin nie został uchybiony, ponieważ w dniu 13 marca 2021 r., była na stronie internetowej starostwa powiatowego i zapisała się w kolejce do urzędnika. Podniosła, że tak jak zwykle w urzędzie nie można umówić się na termin w celu rejestracji w ciągu 30 dni i tak jest od około 30 lat. Podkreśliła, że w terminie 180 dni, jak wynika to z załączonych e-maili dokonała zapisu terminu w dniu 13 marca 2021 r. wpisując rejestrację zagraniczną, gdyż "jak zwykle" rejestracja polska nie miała terminu przez 14 dni. Stan ten trwał przez prawie 180 dni, jak wchodziła na stronę urzędu, aby się umówić. Uchybienie terminu jest zatem wyłącznie winą starostwa powiatowego, ponieważ skarżąca dokonała czynności w terminie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. z 2023r. poz.1634 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia w sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa uzasadniającego uwzględnienie skargi.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawię jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Piotrkowskiego o odmowie przywrócenia H. B. uchybionego terminu do złożenia zgłoszenia zbycia pojazdu marki Fiat Seicento nr rej. [...] wydane na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 k.p.a. w związku z art. 15zzzzzn² ust. 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz.374 i 567).
Zgodnie z treścią art.78 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2023r. poz.1047 ze zm.), dalej p.r.d., właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu;
W myśl art.31i ust.1 pkt 1 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz.374 i 567) w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw do dnia 31 grudnia 2020 r.:
1) wydłuża się do 180 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym;
Zgodnie z treścią art.15zzzzzn2 ust.1 ustawy z 2 marca 2020r., w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.
W myśl; art.15zzzzzn2 ust.2 i 3 wymienionej ustawy, w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
Z przepisu art. 15 zzzzzn² ust. 1 i 2 ustawy COVID-19 nie wynika, według jakich zasad i przesłanek organy administracji powinny rozpatrywać wnioski o przywrócenie terminów prawa administracyjnego, jednak skoro ustawodawca nawiązał w ust. 3 tego artykułu wprost do art. 58 k.p.a., to należy przyjąć, że jego intencją było, aby wnioski tego rodzaju rozpatrywane były właśnie w oparciu o tryb z kodeksu postępowania administracyjnego. Do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu znajdą więc zastosowanie postanowienia art. 58 k.p.a., ale z modyfikacjami przepisu art. 15 zzzzzn² ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej jako lex specialis. Rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu materialnego odbywa się z zastosowaniem przesłanki określonej w art. 58 § 1 k.p.a., której art. 15 zzzzzn² ust. 1 i 2 ustawy COVID-19 nie modyfikuje.
Stosownie do art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uchybienie przez stronę ustawowemu terminowi oraz brak zawinienia strony w uchybieniu terminu. Instytucja przywrócenia terminu stwarza bowiem możliwość skutecznego dokonania przez stronę czynności procesowej, w sytuacji gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Założeniem konstrukcyjnym tejże instytucji procesowej jest zatem przyjęcie, że ma ona zastosowanie jedynie w takim przypadku, w którym nastąpiło uchybienie terminu do dokonania danej czynności procesowej, tj. w sytuacji, gdy termin procesowy rozpoczął swój bieg i uwzględniając jego długość w określonym dniu swój bieg również zakończył.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji słusznie uznały, że H. B. uchybiła terminowi do dokonania zgłoszenia staroście zbycia pojazdu marki Fiat Seicento.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 20 września 2020r. na podstawie umowy darowizny pojazdu skarżąca zbyła prawo własności w 1/10 części samochodu swojemu synowi E. B.. Miała ona obowiązek powiadomić o tym Starostę Piotrkowskiego. Ponieważ zbycie samochodu miało miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu Covid – 19, trwającego od 20 marca 2020r. do 16 maja 2022r., termin do zgłoszenia tego faktu staroście wynosił 180 dni od dnia zbycia. Termin ten upłynął w dniu 19 marca 2021r. zaś H.B. dopiero w dniu 29 marca 2021r. złożyła do starosty wniosek o dopisanie współwłaściciela pojazdu dołączając między innymi umowę darowizny, który został potraktowany jako zgłoszenie zbycia samochodu. Skarżąca uchybiła zatem 180 – dniowemu terminowi do zgłoszenia zbycia pojazdu, o którym mowa w art.78 ust.2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
W ocenie sądu organy administracji obu instancji trafnie uznały, że H. B. nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu.
Należy zaznaczyć, iż przy ocenie czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swojej winy należy odwołać się do obiektywnych mierników staranności. O braku winy strony można mówić tylko wtedy, gdy zaistniała rzeczywista przyczyna, która spowodowała uchybienie terminowi i przyczyna ta była niezależna od strony, przy czym strona nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie była w stanie owej przeszkody przezwyciężyć. Ciężar wykazania, że istotnie zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która wykluczyła możność terminowego dokonania czynności procesowej spoczywa na stronie, przy czym wystarczającym środkiem jest tutaj uprawdopodobnienie. Uprawdopodobnienie jest środkiem zwolnionym od ścisłych formalności, ale jego zadaniem jest przekonanie organu orzekającego o prawdziwości graniczącej niemalże z pewnością, co do formułowanych we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeń. Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania winna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminowi należy przywrócić go na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przytoczony przepis określa zasadę, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić tylko na wniosek zainteresowanego oraz przesłankę przywrócenia terminu, tj. uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę braku winy w niedopełnieniu określonej czynności procesowej w wyznaczonym terminie. W literaturze przedmiotu nie budzi wątpliwości, że osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, co oznacza, że musi uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 284).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że odwołanie się w art. 58 § 1 k.p.a. do braku winy powoduje, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, nieznajomość prawa, "przeoczenie" wynikające ze słabej znajomości procedury, oczekiwanie na poradę profesjonalisty. Istniejący stan epidemii i związane z nim obostrzenia nie mogą bezwzględnie usprawiedliwiać i sam przez się tłumaczyć w każdym przypadku naruszenia obowiązujących przepisów (por. wyrok NSA z 20 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2369/16, wyrok WSA w Gliwicach z 30 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 453/22, wyrok WSA w Kielcach z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 574/21).
W niniejszej sprawie organy administracji słusznie uznały, iż H. B. nie dołożyła należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw a wskazana przez nią przyczyna niezachowania terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu nie była niezawiniona i od niej niezależna.
Przede wszystkim należy podnieść, że zawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu jest prostą czynnością. Wymaga ono jedynie złożenia pisma informującego o zbyciu samochodu oraz załączenia odpisu umowy zbycia tego pojazdu. Jest to zatem czynność nieskomplikowana. Nie jest przy tym wymagane osobiste złożenie pisma w organie lecz wystarczy przesłanie go za pośrednictwem operatora pocztowego lub firmy kurierskiej. Można również złożyć takie pismo w formie elektronicznej o ile zgłaszający posiada taką możliwość. Zawiadomienie o zbyciu pojazdu nie wymaga więc dużego nakładu pracy ze strony wnioskodawcy ani dużych umiejętności.
Skarżąca jako przyczynę uchybienia terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu podała fakt, że w dniu 13 marca 2021r. ustawiła się w kolejce internetowej do zgłoszenia nowego współwłaściciela pojazdu i termin wizyty wyznaczono na dzień 29 marca 2021r. czyli już po upływie wymaganego terminu. W ocenie sądu nie jest to okoliczność, która usprawiedliwiałaby uchybienie wymaganego terminu.
Należy zaznaczyć, że H.B. wiedziała, iż 180 - dniowy termin do zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu upływał jej w dniu 19 marca 2021r. Zakładając, że w dniu 13 marca 2021r. skarżąca ustawiła się w kolejce internetowej do wizyty w organie i termin wizyty wyznaczony został po upływie 180-dniowego terminu, o którym mowa w art.78 ust.2 pkt 1 p.r.d., to winna ona zdawać sobie sprawę, że nie zachowa tego terminu. Winna zatem przed upływem wymaganego terminu (tzn. przed 19 marca 2021r.) wysłać zawiadomienie o zbyciu pojazdu w formie listowej za pośrednictwem operatora pocztowego lub firmy kurierskiej. Mogła również wysłać zawiadomienie w formie elektronicznej bądź też wrzucić zawiadomienie do skrzynki podawczej ustawionej w budynku starostwa powiatowego. Każda osoba należycie dbająca o własne sprawy tak by postąpiła chcąc zachować termin określony w art.78 ust.2 pkt 1 p.r.d. H. B. jednak tego nie uczyniła co dowodzi, że nie dołożyła należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Jeszcze raz należy podkreślić, że zawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu nie wymagało osobistej wizyty skarżącej w organie. Skoro H.B. nie zachowała należytej staranności w dbaniu o swoje interesy to nie można uznać, że uchybienie przez nią terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdy nastąpiło bez jej winy. Organy administracji trafnie uznały, że skarżąca nie wykazała, iż uchybienie przez nią tego terminu było przez nią niezawinione.
Zaznaczyć należy, iż stan epidemii i związane z tym obostrzenia nie mogą automatycznie usprawiedliwiać strony w razie przekroczenia przez nią wymaganego terminu do dokonania określonej czynności. Dla oceny czy uchybienie terminu przez stronę było usprawiedliwione zasadnicze znaczenia ma ustalenie czy strona dołożyła należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. W niniejszej sprawie takiej staranności po stronie H.B. zabrakło.
W ocenie sądu nie ma istotnego znaczenia złożone przez skarżącą w postępowaniu administracyjnym "potwierdzenie utworzenia rezerwacji" załączone do pisma z 20 listopada 2023r.
Analiza treści wymienionego potwierdzenia wskazuje jedynie, że rezerwacji dokonał E. B. w dniu 13 marca 2021r., była to rejestracja zagraniczna zaś wybrana godzina to 29.03.2021r. godz.7.30. Z treści tego potwierdzenia nie wynika, że pierwszy dostępny wolny termin rezerwacji to był dzień 29 marca 2021r. Nawet jednak gdyby hipotetycznie przyjąć, że pierwszym dostępnym terminem wizyty w urzędzie był dzień 29 marca 2021r. to samo ustawienie się skarżącej w "kolejce internetowej" w dniu 13 marca 2021r. nie uzasadnia przywrócenia jej terminu do zgłoszenia zbycia pojazdu. H.B. nie dołożyła bowiem należytej staranności w dbaniu o swoje interesy. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach skoro pierwszy dostępny termin wizyty w organie był możliwy po upływie terminu, o którym mowa w art.78 ust.2 pkt 1 p.r.d. to skarżąca chcąc zachować ten termin mogła przed jego upływem wysłać powiadomienie o zbyciu pojazdu w formie listowej, drogą elektroniczną bądź wrzucić powiadomienie do skrzynki ustawionej w siedzibie starostwa. H. B. jednak tego nie uczyniła co dowodzi, że brak jest podstaw do uznania, iż uchybienie przez nią terminu nastąpiło bez jej winy. Jeszcze raz należy podnieść, że w sprawie powiadomienia o zbyciu pojazdu skarżąca nie musiała się osobiście stawiać w organie lecz mogła dokonać tego powiadomienia korespondencyjnie co zostało omówione we wcześniejszej części rozważań.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest uzasadniona. H. B. nie wykazała, że uchybienie przez nią terminu do powiadomienia o zbyciu pojazdu nastąpiło bez jej winy. Organy administracji słusznie uznały, że brak było podstaw do przywrócenia jej tego terminu. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę H. B..
ds