III SA/Łd 688/23

III SA/Łd 688/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-02-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Monika Krzyżaniak /przewodniczący/
Teresa Rutkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 3 ust. 1 pk 2, art. 4 pkt 22, art. 7a, art. 11a, art. 14, art. 72, art. 73, art. 92a ust. 1, art. 92b ust 1, art. 92c ust. 1,  lp. 1.5, lp. 1.6, lp. 5.2.1, lp. 5.11.1, lp. 6.1.1, lp. 6.2.1, lp. 6.3.8, lp. 6.3.11, lp. 6.3.18 załącznika nr 3 do ustawy
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art, 77  § 1, art. 78, art. 80, art. 107  § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lic ) w związku z art. 135 , art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 1 lutego 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Asesor WSA Anna Dębowska, Sekretarz sądowy Marta Duda, Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2024 roku sprawy ze skargi "M" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 sierpnia 2023 r. nr BP.500.227.2022.2250.LD5.441659 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 lipca 2022 roku, nr WITD.DI.0152.V0108/33/22; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "M" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. kwotę 4067 (cztery tysiące sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
III SA/Łd 688/23
Uzasadnienie
Decyzją z 8 sierpnia 2023 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 18 lipca 2022 r. o nałożeniu na "M" Sp. z o.o. w Ł. kary pieniężnej w wysokości 15.000,00 zł.
Jako podstawę wydania decyzji organ wskazał przepisy: art. 4 pkt 22, art. 7a, art. 11a, art. 14, art. 72, art. 73, art. 92a ust. 1, art. 92b ust 1, art. 92c ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 2201), dalej ustawa, lp. 1.5, lp. 1.6, lp. 5.2.1, lp. 5.11.1, lp. 6.1.1, lp. 6.2.1, lp. 6.3.8, lp. 6.3.11, lp. 6.3.18 załącznika nr 3 do ustawy, art. 2, art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, zwanego dalej rozporządzenie 561/2006 (Dz.Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 3, art. 32, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, zwanego dalej "rozporządzenie 165/2014" (Dz.Urz. UE L 60 z 28.2.02014, str. 1), art. 1, art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z 15 lipca 2020 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów (Dz.Urz. UE L Nr 249, str. 1), art. 50 ust. 1 i 3 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r., poz. 162 ze zm.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Pismem z 19 kwietnia 2022 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił "M" Sp. z o.o. w Ł. o zamiarze wszczęcia 19 maja 2022 r. kontroli w siedzibie spółki.
W dniu 15 kwietnia 2022 r. Ł.W.I.T.D. wystąpił z wnioskami do Głównego Inspektora Transportu Drogowego i Urzędu Miasta Łodzi, 19 kwietnia 2022 r. do Ministerstwa Finansów, celem uzyskania informacji o posiadanych przez kontrolowanego uprawnieniach do wykonywania transportu drogowego i wykorzystywanych w ramach prowadzonej działalności pojazdach.
W dniu 19 maja 2022 r. w przedsiębiorstwie "M" Sp. z o.o. przeprowadzono kontrolę. Kontrola obejmowała okres od 12.05.2021 r. do 10.05.2022 r. W toku kontroli okazano następujące dokumenty: informację o nieprowadzeniu innej kontroli w stosunku do przedsiębiorcy; licencję uprawniającą do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego; certyfikat kompetencji zawodowych osoby lub osób zarządzających transportem; wykaz pojazdów samochodowych będących w dyspozycji kontrolowanego, a także innych pojazdów, którymi podmiot posługiwał się w celu wykonywania przewozów drogowych, w dniu kontroli i w okresie objętym kontrolą; kopie dowodów rejestracyjnych pojazdów; wykaz pracowników w dniu kontroli i okresie objętym kontrolą; ewidencję czasu pracy zatrudnionych kierowców; kopie praw jazdy; dane cyfrowe zawarte na kartach kierowców; dane cyfrowe z tachografów cyfrowych; wykaz baz transportowych, lub miejsc stałego garażowania/postojów pojazdów; informację o średniej miesięcznej ilości kierowców wykonujących przewozy na rzecz przedsiębiorcy w okresie 6 miesięcy przed datą rozpoczęcia kontroli; oświadczenie o zarządzającym transportem; oświadczenie o użyczaniu pojazdu; informację dotyczącą działalności przedsiębiorstwa.
Kontrolę w zakresie czasu pracy przeprowadzono dla okresu od 01.10.2021 r. do 31.12.2021 r. W dniu kontroli przedsiębiorca nie przekazał wykresówek kierowców, wydruków z kart kierowców i wydruków z tachografów. Kontrolowany przekazał płytę CD-R, na której nagrał 38 plików cyfrowych. Sporządzono kartę pobrania zapisów z urządzeń rejestrujących. Jeszcze w dniu kontroli, za pośrednictwem poczty elektronicznej, kontrolowany przekazał sześć wiadomości zawierających ewidencje czasu pracy kierowców i jedną wiadomość zawierającą oświadczenia kierowców. Analizując dokumenty okazane w dniu kontroli ujawniono nieprawidłowości. Dlatego sporządzono kolejne wezwanie do okazania dokumentów i wyjaśnienia nieprawidłowości (pismo z 20.05.2022r.). Następnie kontrolowany przekazywał dokumenty i wyjaśnienia za pośrednictwem poczty elektronicznej 24.05.2022 r. Przekazał łącznie dwie wiadomości. Po zapoznaniu się z materiałami przekazanymi przez kontrolowanego sporządzono kolejne wezwanie do okazania dokumentów i złożenia wyjaśnień w związku z ujawnionymi nieprawidłowościami. Kontrolowany przekazywał dokumenty i wyjaśnienia za pośrednictwem poczty elektronicznej: 26.05.2022 r., 30.05.2022 r. oraz 31.05.2022 r.
W dniu 03.06.2022 r. sporządzono protokół z czynności, który 07.06.2022 r., wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania, został doręczony spółce. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono naruszenia w postaci: przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: 1) o czas mniej niż 30 minut (lp. 5.11); przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone: 1) o czas do mniej niż 1 godziny (lp. 5.2.); niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy – za każdy wpis (lp.6.3.8); naruszenia obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu – za każdy wpis (lp. 6.3.18); niezgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy, w wymaganym terminie - za każdą zmianę (lp. 1.5); niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi (lp. 6.2.1.); niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy – za każdy dzień (lp. 6.3.11.); niepoddania się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części (lp. 1.6.); nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego – za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy (lp. 6.3.16).
Pismem z 14.06.2022r. strona złożyła wyjaśnienia, w których wniosła o umorzenie postępowania w zakresie naruszeń sklasyfikowanych pod Ip. 1.5., Ip. 1.6., lp. 6.3.16. załącznika numer 3 do ustawy, argumentując, że spółka nie zgłosiła do licencji pojazdów o numerach rejestracyjnych [...] oraz [...], gdyż nigdy nie wykonywała przewozów drogowych pojazdem lub zespołem pojazdów powyżej 3,5 tony i poniżej 12 ton, gdzie pojazdem silnikowym były samochody o numerach rejestracyjnych [...] oraz [...]. Ww. pojazdy zostały przekazane do spółki w ramach projektów w zakresie badań naukowych lub prac rozwojowych na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa, o czym strona informowała we wcześniejszych wyjaśnieniach przesłanych drogą elektroniczną. Po skończonym projekcie ww. pojazdami było wykonywane zaledwie kilka przewozów w ramach przewozów prywatnych, gdyż pracownicy spółki mieli zgodę na ich wykorzystywanie do przewozów prywatnych i dlatego żaden z przewozów, który został wskazany przez Szefa Administracji Skarbowej, nie był w firmie ewidencjonowany. W konsekwencji nie zaistniał obowiązek zainstalowania w pojazdach tachografów (informację o braku konieczności instalowania tachografów strona powtórzyła w wyjaśnieniach doręczonych 29.06.2022 r.). Do wyjaśnień strona załączyła informację prezesa zarządu spółki oraz oświadczenie dyrektora serwisu. Prezes zarządu przekazał informację o użyczaniu do odwołania pojazdów o numerach rejestracyjnych [...] oraz [...] do celów prywatnych i zgodzie na wykorzystywanie zasobów firmowych związanych z płatnościami drogowymi viaTOLL. Dyrektor serwisu oświadczył, że pojazdy będzie wykorzystywał tylko do celów prywatnych. Oba załączniki były datowane na 11.01.2021 r.
Po zapoznaniu się z wyjaśnieniami strony, pismem z 15.06.2022 r., powiadomiono spółkę o ujawnieniu naruszenia, którego nie opisano w protokole kontroli: l.p. 6.1.1. załącznika nr 3 do ustawy, to jest: wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu.
W kolejnych wyjaśnieniach z 24.06.2022 r. strona wyjaśniła, że nie ewidencjonowała przewozów wykonywanych pojazdami o numerach rejestracyjnych [...] oraz [...]. Strona wnioskowała o umorzenie postępowania w zakresie l.p. 6.1.1. załącznika nr 3 do ustawy, wyjaśniając, że pojazdów o numerach rejestracyjnych [...] oraz [...] nie zgłosiła do licencji, gdyż nie wykorzystywała tych pojazdów do wykonywania przewozów drogowych pojazdem lub zespołem pojazdów powyżej 3,5 t i poniżej 12 t. Przypomniała, że pojazdy zostały przekazane do spółki w ramach projektów w zakresie badań naukowych lub prac rozwojowych na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa. Po skończonym projekcie ww. pojazdy były wykorzystywane w ramach prywatnych przewozów, ponieważ pracownicy firmy mieli zgodę władz Spółki. Przejazdy zarejestrowane przez Szefa KAS nie zostały zaewidencjonowane przez spółkę, ponieważ spółka nie realizowała transportu drogowego ani przewozu na potrzeby własne. Do wyjaśnień strona dołączyła informację prezesa zarządu o użyczaniu do odwołania pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] pracownikowi administratorowi do spraw gwarancji oraz oświadczenie o wykorzystywaniu do celów prywatnych pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] (podpis nieczytelny). Strona podniosła również, że spełnione zostały warunki opisane w przepisach artykułów 92b ust. 1 oraz 92c ust. 1 ustawy.
W dniu 31 maja 2022 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej strona przekazała w formie pliku zapisanego w formacie pdf umowę nr [...] o wykonywanie i finansowanie projektu realizowanego na rzecz obronności i bezpieczeństwa Państwa w ramach konkursu nr 7/2015.
Strona nie wniosła uwag do protokołu i nie kwestionowała w toku postępowania administracyjnego naruszeń opisanych pod lp. 5.11., Ip. 5.2.1., Ip. 6.3.8., Ip. 6.3.18. załącznika numer 3 do ustawy.
Decyzją z 18 lipca 2022 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego umorzył postępowanie w zakresie naruszeń opisanych pod lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do ustawy, to jest nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego. Jednocześnie organ nałożył, w związku z naruszeniami stwierdzonymi w protokole kontroli z 3 czerwca 2022 r., na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 15.000,00 zł.
Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiło:
- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy, w wymaganym terminie - za każdą zmianę;
- niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części;
- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone:
1) o czas do mniej niż 1 godziny;
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:
1) o czas do mniej niż 30 minut,
- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu;
- niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi;
- niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis;
- niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy - za każdy dzień;
- naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu - za każdy pojazd.
Organ I instancji ustalił, że spółka wykonywała przewozy drogowe pojazdem lub zespołem pojazdów powyżej 3,5 t i poniżej 12 t, gdzie pojazdem silnikowym były samochody o numerach rejestracyjnych: [...], [...]. Organ wyjaśnił, że z jednej strony dysponuje informacją przekazaną przez niezależną i niezaangażowaną w postępowanie instytucję rządową. Z informacji wynika niezbicie, że strona wykonywała przewozy. Z drugiej strony spółka przedstawia oświadczenia prezesa spółki i podległych mu zawodowo pracowników. W ocenie organu informacja przekazana przez bezstronną jednostkę administracji publicznej ma większą wartość dowodową, niż oświadczenia prezesa spółki i pracowników, którzy dążąc do uniknięcia odpowiedzialności administracyjnej wywodzą korzyści ze składanych oświadczeń. Ponadto organ I instancji wskazał, że zgodnie z § 3 umowy o wykonywanie i finansowanie projektu realizowanego na rzecz obronności i bezpieczeństwa Państwa w ramach konkursu nr 7/2015, wynika, że okres realizacji projektu został ograniczony dla okresu od 21.12.2015 r. do 20.12.2018 r. Oznacza to, że zapisy umowy, na którą powołuje się strona, nie dotyczą okresu kontroli. Kontrola obejmowała okres od 12.05.2021 r. do 10.05.2022 r. W ocenie organu I instancji przedstawienie jedynie oświadczeń prezesa i pracowników spółki nie mogło zostać uznane za wiarygodny dowód potwierdzający argumentację strony. Organ I instancji stwierdził dalej, że mógł ustalić okoliczności, w jakich wykonywano drogowe pojazdem lub zespołem pojazdów powyżej 3,5 t i poniżej 12 t, gdzie pojazdem silnikowym były samochody o numerach rejestracyjnych: [...], [...], jedynie dzięki dowodom przekazanym przez stronę. Organ poczynił czynności, które mógł wykonać z urzędu. Nie był w stanie przeprowadzić dowodów, które wymagają aktywności strony.
W odwołaniu od ww. decyzji, wniesionym jedynie w części dotyczącej ustaleń i kar nałożonych w związku z ustaleniami organu odnośnie do pojazdów o nr rej. [...] oraz [...], strona podniosła, że organ I instancji naruszył art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 12 §1, art. 77 §1, art. 80, art. 107 §1 oraz art. 107 § 2 k.p.a. Strona wskazała, że nie wykonywała przewozów pojazdami o nr rej. [...] oraz [...], które zostały jej przekazane w ramach realizowanych projektów. Po zakończeniu projektów ww. pojazdami miało zostać wykonane jedynie kilka przejazdów prywatnych, realizowanych przez pracowników, za zgodą spółki. Zatem nie miała ona obowiązku instalowania tachografów we wskazanych pojazdach. Strona oświadczyła, że brak jest dowodów, że wskazanymi pojazdami strona wykonywała przewozy drogowe, tym samym należy przyjąć, że nie miała ona wpływu na powstanie naruszeń lp. 1.5, lp. 1.6 oraz lp. 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy. Niezasadne było również nałożenie kary z tytułu lp. 1.6, gdyż udzielała ona wyjaśnień i aktywnie uczestniczyła w toku kontroli i postępowania. Złożone przez nią oświadczenia są zgodne z prawdą, a organ ocenił pejoratywnie materiał dowodowy, działając tym samym na niekorzyść strony. Strona wskazała, że organ powinien przeprowadzić dowód w postaci przesłuchania w charakterze świadków Prezesa spółki oraz osoby korzystającej z samochodów na cele prywatne, bądź też w przypadku dalszych wątpliwości - pozostałych pracowników strony. Organ dokonał niejasnego uzasadnienia decyzji w zakresie lp. 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej lp. 1.5, lp. 1.6 oraz lp. 6.1.1 załącznika nr do ustawy lub ewentualne uchylenie decyzji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją z 8 sierpnia 2022 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy, przywołując treść przepisów stanowiących podstawę wydanego rozstrzygnięcia wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a., wskazując, że kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do ustawy określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym.
Organ II instancji wskazał dalej, że odnośnie do naruszenia polegającego na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy, w wymaganym terminie - za każdą zmianę; Ip. 1.5 załącznika nr 3, w trakcie kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie "M" Sp. z o.o. ustalono, że strona nie zgłosiła w wymaganym 28-dniowym terminie następujących zmian do licencji nr [...]:
1/ wycofanie z użytku pojazdu o nr rej. [...] w dniu 14.04.2021 r., zmiana nie została zgłoszona do czasu rozpoczęcia kontroli:
2/ wprowadzenie do użytku nowego pojazdu o nr rej. [...], zmiana nie została zgłoszona do czasu rozpoczęcia kontroli;
3/ wprowadzenie do użytku nowego pojazdu o nr rej. [...], zmiana nie została zgłoszona do czasu rozpoczęcia kontroli.
Organ wskazał, że zgodnie z informacją przekazaną przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej ww. pojazdami kilkukrotnie wykonywano przejazdy po drogach publicznych. Pojazdy te znajdują się w prawnej dyspozycji strony, co również zostało przez stronę potwierdzone. W oświadczeniu z 19.05.2022 r. J.C., działając na podstawie upoważnienia do reprezentowania spółki w trakcie kontroli, złożyła oświadczenie o następującej treści "oświadczam, iż pojazdy znajdujące się w prawnej dyspozycji przedsiębiorstwa działającego pod nazwą: "M" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ul. [...], Ł., były wyłącznie wykorzystywane w związku z prowadzoną przez mnie działalnością gospodarczą oraz nie były użyczane innym podmiotom, czy osobom trzecim". Powyższe J. C., pod rygorem odpowiedzialności karnej, potwierdziła własnoręcznym podpisem. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, powyższe w pełni potwierdza, że zasadnym jest przyjąć, że to spółka wykonywała przejazdy, które ujawniła informacja przekazana przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Na uwagę zasługuje również fakt, iż w korespondencji mailowej z 30.05.2022 r. J. C. napisała "pojazdem nr rej. [...], poruszał się pracownik firmy dyrektor M. K., który miał w dyspozycji pojazd jako służbowy, i ma pozwolenie firmy do korzystania z tego pojazdu dla prywatnych celów. Wykonywał tym pojazdem czasem, przewóz swoich prywatnych rzeczy." Tym samym brak jest informacji, aby ww. pojazdy zostały użyczone M. K. . Dopiero na etapie postępowania przed organem I instancji, po otrzymaniu zawiadomienia o jego wszczęciu, strona przedstawia dokumenty dotyczące użyczenia pojazdów. Z uwagi na powyższe, biorąc pod uwagę nieścisłości w oświadczeniach składanych przez stronę, należy oprzeć rozstrzygnięcie na zgromadzonym materiale dowodowym, który jednoznacznie wskazuje, iż pojazdami o nr rej. [...] oraz o nr rej. [...], znajdującymi się w prawnej dyspozycji strony, wykonywano przewozy po drogach publicznych. Tym samym zasadne jest przypisanie stronie odpowiedzialności z tytułu nie zgłoszenia ich do licencji.
W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego kara pieniężna w wysokości 2 400,00 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy została nałożona na stronę zasadnie.
Odnośnie do naruszenia polegającego na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, tj. lp. 1.6 załącznika nr 3 do ustawy, organ II instancji, powołując treść art. 72, art. 73 ustawy, wskazał, że w toku kontroli przedsiębiorca nie okazał do kontroli wymaganych dokumentów, o których przedłożenie został wezwany pismem z 20.05.2022 r. Strona nie okazała:
- danych cyfrowych zarejestrowanych w tachografach pojazdów o nr rej. [...] oraz o nr rej. [...],
- wykresówek zarejestrowanych przez kierowców w okresach kiedy prowadzili pojazdy o nr rej. [...] oraz o nr rej. [...],
- dokumentów wskazujących na rodzaj tachografów zainstalowanych w pojazdach o nr rej. [...] oraz o nr rej. [...].
W konsekwencji powyższe uniemożliwiło przeprowadzenie kontroli w zakresie ustalenia: czy w pojazdach zostały zainstalowane tachografy; jakie tachografy zostały zainstalowane w pojazdach; czy tachografy zainstalowane w pojazdach zostały poddane okresowym badaniom; kto prowadził ww. pojazdy; czy kierowcy posiadali wymagane badania lekarskie, badania psychologiczne i szkolenia; czy kierowcy prowadzili pojazd z zachowanie norm czasu pracy; czy dane z tachografów i kart kierowcy było terminowo pobierane. Tym samym stwierdzono uniemożliwienie w części przeprowadzenia kontroli.
Odnośnie do powyższego naruszenia skarżąca wskazuje, że współpracowała z organem na każdym etapie kontroli, składa stosowne wyjaśnienia i oświadczenia i nie uniemożliwiła przeprowadzenia kontroli. Organ odwoławczy Organ odwoławczy wskazał jednak, że odpowiadając na wezwania organu skarżąca nie okazała dokumentów pozwalających na jednoznaczne ustalenie kwestii dotyczących faktu zainstalowania w pojazdach tachografów. Nie ulega wątpliwości, że wskazane pojazdy silnikowe, którymi spółka wykonywała przewozy drogowe, powinny zostać zgłoszone do posiadanych uprawnień oraz powinny zostać wyposażone w tachografy. Organ II instancji wskazał, iż jedynie dzięki dowodom przekazanym przez stronę organ mógł ustalić okoliczności w jakich wykonywano przewozy drogowe pojazdami o nr rej. [...] oraz o nr rej. [...]. Organ poczynił czynności, które mógł wykonać z urzędu, jednak nie był w stanie przeprowadzić dowodów, które wymagają aktywności strony. Strona w toku postępowania nie przedstawiła żadnych dowodów pozwalających na uwolnienie jej od odpowiedzialności w zakresie naruszenia lp. 1.6 załącznika nr 3 do ustawy. Brak możliwości ustalenia wskazanych powyżej kwestii uniemożliwił organowi określenie dalszych obowiązków strony i ocenę, czy zostały one wypełnione. Tym samym zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż strona uniemożliwiła w części przeprowadzenie kontroli, a argumentacja strony nie ma wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, a tym samym kara pieniężna w wysokości 12.000,00 zł została nałożona na stronę zasadnie.
Odnośnie do stwierdzonego naruszenia polegającego na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone: 1) o czas do mniej niż 1 godziny; 2) o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin; 3) za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin; 4) za każdą rozpoczętą godzinę od 15 godzin, w przypadku braku jakiejkolwiek przerwy lub odpoczynku trwającego co najmniej 4 godziny 130 minut; lp. 5.2 załącznika nr 3, organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie na podstawie analizy danych z karty kierowcy G. C. stwierdzono, iż w okresie od godz. 05:52 dniu 13.12.2021 r. do godz. 18:27 w dniu 13.12.2021 r. prowadził pojazd łącznie 10 godzin 1 minutę. Kierowca mógł w tym dniu prowadzić pojazd przez 10 godzin. Norma dziennego czasu została przekroczona o 1 minutę.
W dniu 13.05.2022 r. kontrolowany za pośrednictwem poczty elektronicznej przesłał kopie oświadczenia kierowcy dotyczącego wydłużenia w dniu 13.12.2021 r. czasu jazdy dziennej celem dojazdu do najbliższego miejsca parkingowego. Kierowca nie spełnił jednak wymogów formalnych wynikających z art. 12 rozporządzenia 561/2006, wobec czego wskazane oświadczenie nie mogło stanowić podstawy do zmiany kwalifikacji naruszenia bądź odstąpienia od nałożenia kary. Zatem kara pieniężna w wysokości 100,00 zł z tytułu naruszenia lp. 5.2.1 załącznika nr 3 do ustawy została nałożona na stronę zasadnie.
Na podstawie analizy danych z karty kierowcy G. C. stwierdzono, iż w okresie od godz. 07:08 dniu 20.12.2021 r. do godz. 20:50 w dniu 20.12.2021 r. prowadził pojazd łącznie 10 godzin 3 minuty. Kierowca mógł w tym dniu prowadzić pojazd przez 10 godzin. Norma dziennego czasu została przekroczona o 3 minuty. W dniu 13.05.2022 r. kontrolowany za pośrednictwem poczty elektronicznej przesłał kopie oświadczenia kierowcy dotyczącego wydłużenia w dniu 20.12.2021 r. czasu jazdy dziennej celem dojazdu do najbliższego miejsca parkingowego. Kierowca nie spełnił jednak wymogów formalnych wynikających z art. 12 rozporządzenia 561/2006, wobec czego wskazane oświadczenie nie mogło stanowić podstawy do zmiany kwalifikacji naruszenia bądź odstąpienia od nałożenia kary. Zatem kara pieniężna w wysokości 100,00 zł z tytułu naruszenia lp. 5.2.1 załącznika nr 3 do ustawy została nałożona na stronę zasadnie. Łączna kara pieniężna za wszystkie przepadki naruszenia lp. 5.2 załącznika nr 3 wyniosła w sprawie 200,00 zł.
Odnośnie do naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: o czas do mniej niż 30 minut; o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut; za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut; Ip. 5.11 załącznika nr 3. Na podstawie analizy danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego stwierdzono, iż kierowca G. C. w dniu 11.10.2021 r. - od godz. 06:09 do godz. 11:00 prowadził pojazd przez 4 godziny 33 minuty. Brak przerwy w wymiarze minimum 45 minut. Przerwa nie została też podzielona według art. 7 akapit drugi Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Norma - 4 godziny 30 minut została przekroczona o 3 minuty. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od norm czasu pracy.
W dniu 13.05.2022 r. kontrolowany za pośrednictwem poczty elektronicznej przesłał kopie oświadczenia kierowcy dotyczącego wydłużenia w dniu 11.10.2021 r. czasu jazdy dziennej celem dojazdu do najbliższego miejsca parkingowego. Kierowca nie spełnił jednak wymogów formalnych wynikających z art. 12 rozporządzenia 561/2006, wobec czego wskazane oświadczenie nie mogło stanowić podstawy do zmiany kwalifikacji naruszenia bądź odstąpienia od nałożenia kary. Zatem kara pieniężna w wysokości 100,00 zł z tytułu stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.11.1 załącznika nr 3 została nałożona na stronę zasadnie.
Na podstawie analizy danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego stwierdzono, iż kierowca G. C. w dniu 02.11.2021 r. - od godz. 12:34 do godz. 18:25 prowadził pojazd przez 4 godziny 32 minuty. Brak przerwy w wymiarze minimum 45 minut. Przerwa nie została też podzielona według art. 7 akapit drugi Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Norma - 4 godziny 30 minut została przekroczona o 2 minuty. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od norm czasu pracy. W dniu 13.05.2022 r. kontrolowany za pośrednictwem poczty elektronicznej przesłał kopie oświadczenia kierowcy dotyczącego wydłużenia w dniu 02.11.2021 r. czasu jazdy dziennej celem dojazdu do najbliższego miejsca parkingowego. Kierowca nie spełnił jednak wymogów formalnych wynikających z art. 12 rozporządzenia 561/2006, wobec czego wskazane oświadczenie nie mogło stanowić podstawy do zmiany kwalifikacji naruszenia bądź odstąpienia od nałożenia kary. Zatem kara pieniężna w wysokości 100,00 zł z tytułu stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez łp. 5.11.1 załącznika nr 3 została nałożona na stronę zasadnie.
Na podstawie analizy danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego stwierdzono, iż kierowca G. C. w dniu 20.12.2021 r. - od godz. 08:02 do godz. 12:46 prowadził pojazd przez 4 godziny 40 minut. Brak przerwy w wymiarze minimum 45 minut. Przerwa nie została też podzielona według art. 7 akapit drugi Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Norma - 4 godziny 30 minut została przekroczona o 10 minut. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od norm czasu pracy. W dniu 13.05.2022 r. kontrolowany za pośrednictwem poczty elektronicznej przesłał kopie oświadczenia kierowcy dotyczącego wydłużenia w dniu 20.12.2021 r. czasu jazdy dziennej celem dojazdu do najbliższego miejsca parkingowego. Kierowca nie spełnił jednak wymogów formalnych wynikających z art. 12 rozporządzenia 561/2006, wobec czego wskazane oświadczenie nie mogło stanowić podstawy do zmiany kwalifikacji naruszenia bądź odstąpienia od nałożenia kary. Zatem kara pieniężna w wysokości 100,00 zł z tytułu stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.11.1 załącznika nr 3 została nałożona na stronę zasadnie.
Na podstawie analizy danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego stwierdzono, iż kierowca J. R. w dniu 22.11.2021 r. - od godz. 10:18 do godz. 15:54 prowadził pojazd przez 4 godziny 31 minut. Brak przerwy w wymiarze minimum 45 minut. Przerwa nie została też podzielona według art. 7 akapit drugi Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Norma - 4 godziny 30 minut została przekroczona o 1 minutę. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od norm czasu pracy. W dniu 13.05.2022 r. kontrolowany za pośrednictwem poczty elektronicznej przesłał kopie oświadczenia kierowcy dotyczącego wydłużenia w dniu 22.11.2021 r. czasu jazdy dziennej celem dojazdu do najbliższego miejsca parkingowego. Kierowca nie spełnił jednak wymogów formalnych wynikających z art. 12 rozporządzenia 561/2006, wobec czego wskazane oświadczenie nie mogło stanowić podstawy do zmiany kwalifikacji naruszenia bądź odstąpienia od nałożenia kary. Kara pieniężna w wysokości 100,00 zł z tytułu stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.11.1 załącznika nr 3 została zatem nałożona na stronę zasadnie.
Łączna kara pieniężna za wszystkie przepadki naruszenia lp. 5.11 załącznika nr 3 wyniosła w sprawie 400,00 zł.
Odnośnie do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu; lp. 6.1.1 załącznika nr 3, organ II instancji, powołując treść przepisów Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, podał, że tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 561/2006, rozporządzenia Rady (WE) nr 2135/98 z 24 września 1998 r. zmieniającego rozporządzenie (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz dyrektywę 88/599/EWG dotyczącą stosowania rozporządzeń (EWG) nr 3820/85 i (EWG) nr 3821/85. Konsekwencją wskazanych rozwiązań jest treść lp. 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy, który sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu karą pieniężną w wysokości 10.000,00 zł.
Organ odwoławczy wskazał, że podczas kontroli w przedsiębiorstwie "M" Sp. z o.o., na podstawie informacji przekazanych przez Krajową Administrację Skarbową oraz na podstawie analizy wyjaśnień i dokumentów przedstawionych przez kontrolowanego, ustalono, że: pojazdem o nr. rej. [...] w dniach: 14.10.2021 r., 03.11.2021 r., 08.11.2021 r., 12.01.2022 r., 23.03.2022 r., (pięć dni) oraz pojazdem o nr. rej. [...] w dniach: 23.12.2021 r., 30.12.2021 r., 18.02.2022 r., (trzy dni) wykonywano przewozy bez wcześniejszego wyposażenia pojazdów w wymagany tachograf.
Organ II instancji, odnosząc się do stanowiska strony, że nie miała obowiązku instalowania ww. pojazdach tachografów, gdyż nie wykonywała nimi przewozów drogowych, stwierdził, że powody odmówienia zasadności tej argumentacji zostały przedstawione podczas opisu naruszenia lp. 1.5 załącznika nr 3. Wskazanymi pojazdami w okresie objętym kontrolą wykonywano przejazdy po drogach publicznych. Strona nie przedstawiła dokumentów jednoznacznie wskazujących, kto i w jakim celu wykonywał przejazdy ww. dniach. Przedsiębiorca w toku kontroli przedstawiał dokumenty, które w ocenie organu zawierały niespójne informacje. W przypadkach takich przejazdów strona powinna każdorazowo dysponować dowodami pozwalającymi na jednoznaczne zwolnienie jej z obowiązku instalowania tachografów w pojazdach i rejestrowania za ich pomocą czasu pracy. Strona takich dokumentów nie przedstawiła. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, strona miała obowiązek wyposażyć wskazane pojazdy w urządzenia rejestrujące. W związku z powyższym kara pieniężna w wysokości 10.000,00 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.1.1 załącznika nr 3 została nałożona zasadnie.
Odnośnie naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, lp. 6.2.1 załącznika nr 3, organ II instancji, odwołując się do art. 32 ust 3 rozporządzenia 165/2014, art. 34 rozporządzenia 165/2014, wskazał, że w niniejszej sprawie w toku analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w tym danych cyfrowych z urządzeń rejestrujących ujawniono przypadki jazdy bez zalogowanej karty kierowcy:
- pojazdem o nr rej. [...], w dniu 13.12.2021 r. od godz. 18:27 do godz. 18:49, przejechano łącznie 8,2 km ze średnią prędkością 35,13 km/h;
- pojazdem o nr rej. [...], w dniu 22.11.2021 r. od godz. 15:55 do godz. 16:07, przejechano łącznie 10 km ze średnią prędkością 50 km/h. Strona w wyjaśnieniach przesłanych 30.05.2022 r. odniosła się jedynie do części okresu ww. przejazdu wykonywanego 13.12.2021 r. pojazdem [...], nie odnosząc się przy tym w sposób zupełny do stwierdzonego stanu faktycznego, wobec czego organ I instancji odmówił zasadności argumentacji strony. Zatem kara pieniężna w wysokości 5.000,00 zł z tytułu ww. stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.2.1 załącznika nr 3 została nałożona na stronę zasadnie.
Odnośnie do naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis; lp. 6.3.8 załącznika nr 3, organ II instancji, powołując art. 34 rozporządzenia 165/2014, wskazał, że analiza okazanych do kontroli danych cyfrowych wykazała, iż kierowca R. R. nie spełnił wymogu dokonywania wpisów manualnych na karcie kierowcy dotyczących symboli państw rozpoczęcia dziennego okresu pracy w dniach: 06.10.2021 r.,18.10.2021 r., 25.10.2021r., 24.11.2021 r., 09.12.2021 r., oraz symbolu państwa zakończenia dziennego okresu pracy w dniu 08.12.2021 r. Łącznie kierowca nie dokonał 6 wpisów manualnych. Zatem kara pieniężna w wysokości 300,00 zł z tytułu naruszenia lp. 6.3.8 załącznika nr 3 została nałożona na stronę zasadnie. Dalej organ II instancji wyjaśnił, że analiza okazanych do kontroli danych cyfrowych wykazała, iż kierowca G. C. nie spełnił wymogu dokonywania wpisów manualnych na karcie kierowcy dotyczących symboli państwa, w których rozpoczyna dzienny okres pracy, w dniach: 14.10.2021 r., 17.10.2021 r., 03.12.2021 r., 09.12.2021 r., 17.12.2021 r., oraz symboli państw zakończenia dziennego okresu pracy w dniach: 14.10.2021 r., -03.12.2021 r., 16.12.2021 r., a zatem łącznie kierowca nie dokonał 8 wpisów manualnych. Z uwagi na powyższe kara pieniężna w wysokości 400,00 zł z tytułu naruszenia lp. 6.3.8 załącznika nr 3 została nałożona na stronę zasadnie.
Analiza okazanych do kontroli danych cyfrowych wykazała, iż kierowca B. M. nie spełnił wymogu dokonywania wpisów manualnych na karcie kierowcy dotyczących symboli państwa, w których rozpoczyna dzienny okres pracy, w dniu: 30.12.2021 r. Łącznie kierowca nie dokonał 1 wpisu manualnego, a zatem kara pieniężna w wysokości 50,00 zł z tytułu naruszenia lp. 6.3.8 załącznika nr 3 również została nałożona na stronę zasadnie. Łączna kara pieniężna za wszystkie przepadki naruszenia lp. 6.3.8 załącznika nr 3 wyniosła w sprawie 750,00 zł.
Odnośnie do naruszenia polegającego na niepoprawnym operowaniu przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy - za każdy dzień; lp. 6.3.11 załącznika nr 3, organ II instancji, ponownie odnosząc się do art. 34 rozporządzenia 165/2014, wskazał, że w niniejszej sprawie kontrolowany przesłał wyjaśnienia wraz załącznikami dotyczącymi niepoprawnego operowania przełącznikiem tachografu: w dniu 04.10.2021 r. od godz. 12:10 do godz. 13:02, G. C. błędnie ustawił przełącznik na "inną pracę", zamiast na "odpoczynek" - jeden dzień; w dniu 16.12.2021 r. od godz. 12:57 do godz. 13:54 kierowca G. C. błędnie ustawił przełącznik na "inną pracę", zamiast na "odpoczynek"- jeden dzień; w dniu 01.10.2021 r. od godz. 13:02 do godz. 13:05 J. R. błędnie ustawił przełącznik na "inną pracę", zamiast na odpoczynek - jeden dzień. Z uwagi na powyższe okoliczności kara pieniężna w wysokości 300,00 zł z tytułu naruszenia lp. 6.3.11 załącznika nr 3 została nałożona zasadnie.
Odnośnie do naruszenia polegającego na naruszeniu obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu - za każdy pojazd; lp. 6.3.18 załącznika nr 3, organ II instancji, wskazując na art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia 561/2006 oraz art. 1 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie danych odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców, wyjaśnił, że analiza przedstawionych w toku kontroli danych pobranych z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe [...] w dniu 29.04.2022 r. wykazała, iż w sekcji poprzedni odczyt widnieje komunikat: "brak danych". Na podstawie analizy danych cyfrowych zarejestrowanych za pomocą tachografu w okresie objętym kontrolą stwierdzono, że ilość dni zarejestrowanej działalności przewyższa okres 90 dni. Tym samym doszło do naruszenia obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu pojazdu o nr rej. [...]. Zatem zasadne było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 500,00 zł z tytułu ww. naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.3.18 załącznika nr 3. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że analiza przedstawionych w toku kontroli danych pobranych z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe [...] w dniu 29.04.2022 r. wykazała, iż w sekcji poprzedni odczyt widnieje komunikat: "28.04.2022r.". Na podstawie analizy danych cyfrowych zarejestrowanych za pomocą tachografu w okresie objętym kontrolą stwierdzono, że ilość dni zarejestrowanej działalności poprzedzającą wskazaną datę przewyższała okres 90 dni. Tym samym doszło do naruszenia obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu pojazdu o nr rej. [...]. Zatem zasadne było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 500,00 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.3.18 załącznika nr 3, zaś łączna kara pieniężna za wszystkie przypadki naruszenia lp. 6.3.18 załącznika nr 3 wyniosła w sprawie 1.000,00 zł.
Organ II instancji wskazał następnie, że łączna kara za wszystkie naruszenia określone w załączniku nr 3 wynosi 32.050,00 zł, jednakże z uwagi na regulację z art. 92 a ust. 1 pkt 5 ustawy suma kary pieniężnej została ograniczona do kwoty 15.000,00 zł.
Odnośnie do argumentacji strony zawartej w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, iż strona nie przedstawiła żadnych dowodów pozwalających na uwolnienie jej od odpowiedzialności. W toku kontroli strona przedstawiała szereg dokumentów, które pozostają w sprzeczności z oświadczeniami spółki, przedstawionymi po ujawnieniu naruszeń, dotyczącymi przejazdów realizowanych pojazdami o nr rej. [...] oraz o nr rej. [...]. Tym samym podstawę rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy stanowi zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który wskazuje, iż do stwierdzonych w sprawie naruszeń doszło, a organ nie może odstąpić od nałożenia kary.
Odnośnie do wniosku strony o przeprowadzenie przesłuchań pracowników strony oraz Prezesa Spółki, organ odwoławczy wskazał, iż w sprawie nie zostały ujawnione żadne nowe okoliczności, na które należałoby przeprowadzić przesłuchanie. Strona w toku postępowania miała możliwość składać wyjaśnienia i odnosić się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Tym samym wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie.
Organ II instancji uznał także, że w sprawie nie ma zastosowania art. 92b ustawy, gdyż strona w żaden sposób nie wykazała, że zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy. Strona nie przedstawiła dokumentacji wskazującej na prawidłowe planowanie tras, organizacje szkoleń, czy kontrole pracy zatrudnianych kierowców. Ponadto w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 92c. Strona nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących, iż do stwierdzonych naruszeń doszło w wyniku niemożliwych do przewidzenia okoliczności. Strona mogła uniknąć popełniania stwierdzonych w sprawie naruszeń zapewniając właściwą organizację i dyscyplinę pracy oraz dbając o należyte wypełnienie ciążących na niej obowiązków.
Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła "M" Sp. z o.o. w Ł., zarzucając jej naruszenie:
1/ przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
a/ art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez nieprzesłuchanie świadków, wobec posiadania przez organ wątpliwości w zakresie złożonych przez świadków oświadczeń, podczas gdy świadkowie mogliby wyjaśnić, na jakie cele wykorzystywali samochody należące do skarżącej o numerach rejestracyjnych [...] i [...]; oraz poprzez niezbadanie, ani niewykazanie, jakie korzyści mieliby uzyskać świadkowie składając oświadczenia do akt sprawy, podczas gdy świadkowie ci nie mogli odnieść żadnych korzyści wobec złożenia oświadczeń o wykonywaniu przewozów prywatnych pojazdami należącymi do spółki;
b/ art. 7, art. 8. art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego odmówienie wiary złożonym oświadczeniom o wykorzystywaniu przez pracowników spółki pojazdów o numerach rejestracyjnych [...] i [...], podczas gdy organ nie zebrał żadnych innych dowodów wskazujących na fakt wykorzystywania przedmiotowych samochodów, w dniach i godzinach wskazanych w informacji z KAS, w innym celu niż w celach prywatnych przez pracowników spółki;
c/ art. 12 § 1 k.p.a. przez uchybienie obowiązkowi wnikliwego działania w sprawie, poprzez niezbadanie, w jakim celu spółka wykorzystywała samochody o numerach rejestracyjnych [...] i [...] w dniach: 14.10.2021, 3.11.2021, 8.11.2021, 12.01.2022, 12.01.2022, 23.03.2022 - [...], i 23.12.2021, 30.12.2021, 18.02.2022 – [...].;
d/ art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranych materiałów dowodowych, co doprowadziło do uznania, że oświadczenie złożone przez prezesa zarządu skarżącej i jej pracownika zostały uznane za niewiarygodne tylko na podstawie ustalenia istnienia rzekomego interesu po stronie tych osób za złożenie określonych oświadczeń oraz na podstawie dokumentu z KAS potwierdzającego jedynie, że przewóz został wykonany, ale nie wiadomo, w jakim celu lub w jakim charakterze;
e/ art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez zaniechanie ustalenia, czy wykonywane przez stronę czynności nosiły cechy wykonywania przewozów drogowych w ramach prowadzenia działalności gospodarczej, albo czy też wykonywanie przewozów przez samochody o nr. rej. [...] i [...] w dniach: 14.10.2021,3.11.2021,8.11.2021, 12.01.2022, 12.01.2022, 23.03.2022 – [...], i 23.12.2021, 30.12.2021, 18.02.2022- [...], było wykonywaniem przewozów przez pracowników na cele prywatne;
f/ art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wobec nieuznania oświadczeń złożonych przez prezesa zarządu i pracownika spółki za wiarygodne oraz za nieuznanie ich za równie wiarygodne, jak informacja uzyskana z KAS w zakresie poruszania się pojazdów po drogach o numerach rejestracyjnych [...] i [...] w dniach: 14.10.2021, 3.11.2021, 8.11.2021, 12.01.2022, 12.01.2022, 23.03.2022, 23.12.2021, 30.12.2021, 18.02.2022.
2/ przepisów prawa materialnego, których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
a/ art. 92a ust. 1, 3, 6,7 w związku z Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy w związku z art. 7a, art. 8, art. 14 ustawy, przez nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy wykonywanie przejazdów drogowych samochodami o numerach rejestracyjnych [...] i [...] nie wyczerpywało obowiązku zgłoszenia ich w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7 a i art 8 ustawy w wymaganym terminie, bowiem przejazdy tymi samochodami były wykonywane przez pracowników skarżącej na ich potrzeby prywatne; a tym samym skarżąca nie była zobowiązana do zgłaszania tych przejazdów stosownemu organowi;
b/ art. 92a ust. 1, 3, 6 i 7 w zw. z Ip. 1.6 załącznika nr 3 do ustawy poprzez nałożenie kary pieniężnej za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub części, podczas gdy skarżąca zarówno poddała się kontroli prowadzonej przez organ, jak również aktywnie w niej uczestniczyła na całym etapie postępowania;
c/ art. 92a ust. 1,3,6 i 7 w związku z Ip. 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy w związku z art. 36 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4.02.2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego. w zw. z art. 11 ust. 2 umowy AETR; poprzez nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu, podczas gdy skarżąca nie była zobowiązana do wyposażenia pojazdów o numerach rejestracyjnych [...] i [...] w tachograf posiadający świadectwo homologacji typu wobec wykonywania przez skarżącą przejazdów drogowych na cele prywatne przez jej pracowników.
W oparciu o wskazane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów I i II instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, ewentualnie uchylenie decyzji organów I i II instancji w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 8 sierpnia 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z 18 lipca 2022 r. o nałożeniu na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
W myśl art. 92a ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm.), dalej ustawa, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w tym przepisie, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć kwoty 15000 złotych (art. 92a ust. 5 pkt 1). W art. 92a ust. 1 ustawy ustalono odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów określających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy podmiotu wykonującego transport drogowy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa w art. 92a ust. 1, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania wynikających z przepisów prawa nakazów i zakazów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewniania wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7). Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów.
Decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ co do zasady zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 5 ustawy oraz załącznika nr 3 do niej. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c ustawy.
Na podstawie art. 4 pkt 22 ustawy przyjąć należy, że odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 ustawy dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z ustawy, jak i podanych w tym przepisie aktów, w tym m.in. z przepisów cyt. wyżej rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 - zwanego w dalszym ciągu rozporządzeniem nr 561/2006, a także z przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz. UE L 60 z 28.02.2014 r.), zwanego rozporządzeniem nr 165/2014.
Postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a ustawy jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy k.p.a. Na podstawie art. 93 ust. 7 ustawy w postępowaniu tym nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Przedstawione regulacje prawne wyznaczają granice materialne i formalne sprawy indywidualnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., rozstrzyganej przez właściwy organ administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że organy rozstrzygające tę sprawę muszą przestrzegać określonych w k.p.a. standardów ustalania stanu faktycznego.
Powinnością organu administracji publicznej rozstrzygającego władczo o prawach i obowiązkach jednostki jest zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, przy czym czynności te muszą mieć charakter wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.). Nakaz ten posiada rangę zasady postępowania administracyjnego (zasada zupełności postępowania dowodowego) i stanowi logiczną konsekwencję unormowanej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej (materialnej). Materiał dowodowy sprawy stanowi nieodłączny element procesu administracyjnego, powstaje w wyniku czynności dowodowych i jest utrwalany celem poddania go wszechstronnej analizie i ocenie. Organ może uznać daną okoliczność za udowodnioną tylko w oparciu o ocenę dokonaną na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Co więcej, w proces ustalania rzeczywistego stanu faktycznego angażowana jest zawsze strona postępowania. W myśl bowiem art. 81 k.p.a., okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.
Oczywiście, o ile zakres obowiązków organu związanych z realizacją powyższych reguł unormowany jest przepisami proceduralnymi, o tyle zakres okoliczności faktycznych podlegających ustaleniu i ocenie zależeć będzie zawsze od indywidualnej sprawy rozstrzyganej w postępowaniu. Nie ulega wątpliwości, że zakres okoliczności faktycznych niezbędnych do rozpatrzenia sprawy indywidualnej, a tym samym do wydania decyzji administracyjnej, określają zasadniczo przepisy prawa materialnego. To one bowiem określają przesłanki przyznania jednostce uprawnienia bądź nałożenia obowiązku. Organ administrujący musi więc dokonać zawsze prawidłowej subsumcji przepisów prawa materialnego nie tylko na potrzeby rozstrzygnięcia sprawy, ale także dla prawidłowego zakreślenia okoliczności istotnych dla sprawy, podlegających ustaleniu w toku postępowania dowodowego. Przyjęcie więc, że organ wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy możliwe jest tylko pod warunkiem, że w postępowaniu zostały zebrane i rozważone dowody dotyczące okoliczności przewidzianych we wszystkich przepisach prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie.
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, organy nie spełniły opisanych powyżej wymogów – nie zebrały bowiem materiału dowodowego w sposób pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia o treści takiej, jak w decyzjach obydwu instancji.
Zaznaczyć przy tym należy, że taka ocena Sądu dotyczy okoliczności związanych z ustaleniami odnoszącymi się wyłącznie do dwóch aut będących własnością skarżącej spółki: Hyundaia H350 o numerze rejestracyjnym [...] oraz Isuzu D-Max o numerze rejestracyjnym [...]. Ustalenia odnośnie do tych dwóch aut skutkowały ustaleniem kar w łącznej wysokości 23 600 zł, za naruszenia ujęte w załączniku nr 3 do ustawy:
1/ l.p. 1.5 - Niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę; w niniejszej sprawie kara wynosiła po 800 zł każde z ww. aut;
2/ l.p. 1.6 - Niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części; nałożona kara wyniosła 12 000 zł;
3/ l.p. 6.1.1 - Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu; nałożona kara wyniosła 10 000 zł.
Zawężenie rozważań jedynie to tych naruszeń wynika z faktu, że w odniesieniu do pozostałych naruszeń – opisanych szczegółowo w części historycznej uzasadnienia, przedstawiającej szczegółowo stan faktyczny sprawy i niewymagających powtarzania w tej części uzasadnienia – strona skarżąca nie kwestionowała tych ustaleń już nawet na etapie postępowania administracyjnego. W złożonym odwołaniu od decyzji organu I instancji strona wprost zaznaczyła, że odwołuje się jedynie od części decyzji stwierdzającej naruszenia skutkujące nałożeniem kary z l.p. 1.5, l.p. 1.6 i l.p. 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy – a więc wyłącznie w stosunku do ustaleń organu odnośnie do dwóch aut o numerach rejestracyjnych [...] oraz [...]. Oznacza to, że część decyzji – w stosunku do pozostałych stwierdzonych naruszeń skutkujących nałożeniem kar w łącznej wysokości 8450 zł – nie została przez stronę zakwestionowana w odwołaniu. Również w skardze do Sądu strona kwestionuje jedynie naruszenia, które negowała już w odwołaniu. Oznaczać to musi, że zaakceptowała pozostałe wykazane podczas kontroli naruszenia i w tym zakresie stan faktyczny sprawy nie jest sporny i nie budzi wątpliwości.
Tym samym spór dotyczy jedynie następujących stwierdzonych przez organ naruszeń:
1/ strona nie zgłosiła w wymaganym 28-dniowym terminie następujących zmian do licencji nr [...]: wprowadzenie do użytku nowego pojazdu o nr rej. [...], zmiana nie została zgłoszona do czasu rozpoczęcia kontroli; wprowadzenie do użytku nowego pojazdu o nr rej. [...], zmiana nie została zgłoszona do czasu rozpoczęcia kontroli (l.p. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy);
2/ niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, tj. lp. 1.6 załącznika nr 3 do ustawy; organ II instancji, powołując się na art. 72, art. 73 ustawy, wskazał, że w toku kontroli przedsiębiorca nie okazał do kontroli wymaganych dokumentów, o których przedłożenie był wzywany:
- danych cyfrowych zarejestrowanych w tachografach pojazdów o nr rej. [...] oraz o nr rej. [...],
- wykresówek zarejestrowanych przez kierowców w okresach, kiedy prowadzili pojazdy o nr rej. [...] oraz o nr rej. [...],
- dokumentów wskazujących na rodzaj tachografów zainstalowanych w pojazdach o nr rej. [...] oraz o nr rej. [...].
Organ uznał, że nieprzedstawienie ww. informacji uniemożliwiło przeprowadzenie kontroli w zakresie ustalenia, czy w pojazdach zostały zainstalowane tachografy; jakie tachografy zostały zainstalowane w pojazdach; czy tachografy zainstalowane w pojazdach zostały poddane okresowym badaniom; kto prowadził ww. pojazdy; czy kierowcy posiadali wymagane badania lekarskie, badania psychologiczne i szkolenia; czy kierowcy prowadzili pojazd z zachowanie norm czasu pracy; czy dane z tachografów i kart kierowcy było terminowo pobierane. Tym samym stwierdzono uniemożliwienie w części przeprowadzenia kontroli.
3/ organ stwierdził, na podstawie informacji przekazanych przez Krajową Administrację Skarbową oraz na podstawie analizy wyjaśnień i dokumentów przedstawionych przez kontrolowanego, że: pojazdem o nr. rej. [...] w dniach: 14.10.2021 r., 03.11.2021 r., 08.11.2021 r., 12.01.2022 r., 23.03.2022 r., (pięć dni) oraz pojazdem o nr. rej. [...] w dniach: 23.12.2021 r., 30.12.2021 r., 18.02.2022 r., (trzy dni) wykonywano przewozy bez wcześniejszego wyposażenia pojazdów w wymagany tachograf.
W ocenie Sądu stan faktyczny będący podstawą wymierzenia przedsiębiorcy kar za ww. naruszenia nie został ustalony w sposób niebudzący wątpliwości.
Niewątpliwie właścicielem obu spornych pojazdów jest skarżąca spółka. Nie ma też wątpliwości, że pojazdy: o nr. rej. [...] w dniach: 14.10.2021 r., 03.11.2021 r., 08.11.2021 r., 12.01.2022 r., 13.01.2022 r. (ta data została pominięta przez organ II instancji w uzasadnieniu decyzji) i 23.03.2022 r., oraz o nr. rej. [...] w dniach: 23.12.2021 r., 30.12.2021 r., 18.02.2022 r., wykonywały przejazdy. Wynika to z danych dostarczonych przez Krajową Administrację Skarbową – informacja ta znajduje się w aktach sprawy na płycie CD, nie zawiera przy tym żadnych zdjęć, a jedynie informacje w arkuszu programu Excel, m.in. o nr rejestracyjnym auta, o jego właścicielu, o dacie przejazdu i o godzinie rejestracji tego przejazdu w określonym miejscu, o długości przebytego odcinka drogi miedzy punktami kontrolnymi, oraz o masie pojazdu (lub zespołu pojazdów). Z danych zawartych na tej płycie wynika, że auta o ww. numerach rejestracyjnych poruszały się po drogach publicznych nie tylko w spornych dniach, ale także w innych: 15.02.2022, 26.01.2022, 09.12.2021, 22.10.2021 (nr rej. [...]), 19.01.2022, 27.11.2021., 26.11.2021, 08.11.2021 (nr rej. [...]). Różnica polega na tym, że w dniach wskazanych przez organ, wg informacji z KAS, po drogach poruszał się zespół pojazdów o masie powyżej 3,5 t. i poniżej 12 t., a w pozostałych dniach były to przejazdy pojazdem lub zespołem pojazdów o masie poniżej 3,5 t.
W myśl art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy, przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony:
a) w krajowym transporcie drogowym rzeczy, w przypadku gdy przedsiębiorca wykonuje wyłącznie krajowy transport drogowy rzeczy,
b) w niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy;
Oznacza to, że każdy przypadek przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, w tym także w niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy, podlega regulacji u.t.d. Ustalenie zatem w sposób niebudzący wątpliwości, jaka była dopuszczalna masa całkowita spornych pojazdów, było okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby organ zażądał przedstawienia dowodów rejestracyjnych pojazdów.
Należy także zaznaczyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dopuszcza się pogląd, iż podmiot wpisany do ewidencji może wykonywać przewozy na potrzeby własne, w żaden sposób niepowiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą ( w celach prywatnych), a zwrot " o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5t " nie odnosi się do niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy wykonywanego na potrzeby własne przez podmioty nie prowadzące żadnej działalności gospodarczej.
Podkreślić należy, że skarżąca spółka konsekwentnie podkreślała przez cały tok postępowania kontrolnego, jak i w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w skardze do Sądu, że auta są jej własnością od czasu ich nabycia w związku z udziałem w projekcie badawczym (okoliczność ta nie jest przedmiotem sporu). Samochody nie były wykorzystywane przez spółkę do zarobkowego przewozu rzeczy, ani nie wykonywała ona nimi przewozu na potrzeby własne, a skoro ich masa nie przekracza 3,5 t, to nie była zobowiązana zgłaszać tych aut jako zmiany do posiadanej licencji, nie była także zobowiązana do instalowania w tych autach tachografów. Dlatego też auta nie zostały wyposażone w tachografy( k- 127 akt adm.). Spółka załączyła też do pisemnych wyjaśnień z dnia 24 czerwca 2022 r. oświadczenie z 11.01.2021 r. prezesa zarządu spółki o użyczeniu tych aut pracownikowi (dyrektorowi serwisu) do holowania przyczepy w celach prywatnych oraz oświadczenie z 11.01.2021 r. owego dyrektora serwisu, że użyczone pojazdy wraz z przyczepą będzie wykorzystywał sporadycznie, tylko i wyłącznie w celach prywatnych.
Oświadczeniom tym organ nie dał wiary z powodu wskazanych w uzasadnieniu decyzji nieścisłości. Wskazał, że w oświadczeniu z 19.05.2022 r. J. C., działając na podstawie upoważnienia do reprezentowania spółki w trakcie kontroli, złożyła oświadczenie o następującej treści "oświadczam, iż pojazdy znajdujące się w prawnej dyspozycji przedsiębiorstwa działającego pod nazwą: "M" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ul. [...] Ł., były wyłącznie wykorzystywane w związku z prowadzoną przez mnie działalnością gospodarczą oraz nie były użyczane innym podmiotom, czy osobom trzecim".
W ocenie organu ta sprzeczność była wystarczająca do uznania, że oświadczenia dotyczące użyczenia spornych pojazdów pracownikom spółki do celów prywatnych są niewiarygodne i we wskazanych w decyzji datach to spółka wykonywała przewóz zespołem pojazdów powyżej 3,5 t. W ocenie sądu, takie stanowisko nie znajduje pełnego oparcia w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i jest co najmniej przedwczesne. Należy zauważyć, że 18 maja 2022 r. złożyła wykaz pojazdów znajdujących się w prawnej dyspozycji przedsiębiorcy w okresie objętym kontrolą, który obejmował 2 pojazdy: ciągnik samochodowy HUNDAI [...] i ciągnik samochodowy MAN [...] i w związku z tym oświadczenie z dnia 19 .05. 2022 r. może być zrozumiane jako odnoszące się tylko do tych pojazdów, a nie także do pozostałych pojazdów będących w dyspozycji spółki, co do których spółka uważała, że nie ma obowiązku zgłoszenia ich do licencji. Skoro więc w aktach znalazły się oświadczenia, które w jakimś zakresie mogą zostać uznane za sprzeczne (czy choćby wątpliwe), a strona składa wnioski dowodowe, dotyczące tych okoliczności, to obowiązkiem organu jest podjęcie wszystkich działań w celu wyjaśnienie tych wątpliwości. Wszystkie oświadczenia złożone zostały przez osoby działające w imieniu kontrolowanej spółki i należało doprecyzować ich treść , a dopiero następnie ocenić ich wiarygodność w świetle całokształtu zebranego w sprawie materiału. Z akt sprawy można wnosić, że sporne pojazdy rzeczywiście nie miały masy przekraczającej 3,5 t. – skoro w innych dniach urządzenia rejestrujące KAS tak zarejestrowały ich przejazdy ( dane na płycie). Skoro część przejazdów została zarejestrowana przez urządzenia KAS jako przejazdy zespołu pojazdów powyżej 3,5 t, a część - jako przejazdy pojazdu lub zespołu pojazdów poniżej 3,5 t – to należało wyjaśnić przyczynę tej odmienności. Jeśli pojazdy poruszały się z przyczepą (co mogło powodować, że ich masa przekraczała 3,5 t) – należało ustalić właściciela przyczepy (przyczepa posiada przecież odrębny numer rejestracyjny). Jeśli właścicielem byłaby osoba prywatna (np. dyrektor serwisu, któremu oddano auto do prywatnego użytkowania), wówczas konsekwentna argumentacja strony skarżącej nabrałaby mocy. Zresztą skarżąca spółka konsekwentnie składała wnioski dowodowe o przesłuchanie w charakterze świadków osób, które mogły tymi pojazdami się poruszać w spornych dniach. Organ uznawał jednak te wnioski za zbędne, błędnie uznając, że dotyczą okoliczności stwierdzonych już innymi dowodami – powołując się przede wszystkim na informację z KAS, że pojazdy te poruszały się w spornych dniach po drogach publicznych oraz na wskazywaną nieścisłość w oświadczeniach osób działających w imieniu spółki. Stanowisko takie Sąd uznaje za błędne i naruszające art. 7, art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 k.p.a. Nie wynika ono bowiem w sposób niebudzący wątpliwości z akt sprawy, nie jest uzasadnione logicznymi argumentami, z których wyciągnięto właściwa konkluzję, a stanowi jedynie arbitralną ocenę organu, który uznał – bez uwzględnienia całokształtu zebranego materiału dowodowego i przeprowadzenia logicznego wnioskowania – że jedno oświadczenie (wcześniejsze) jest bardziej wiarygodne od drugiego (późniejszego), a skoro zespoły pojazdów o masie powyżej 3,5 t poruszały się po drogach publicznych, to spółka dokonywała tymi pojazdami przewozów, naruszając tym samym przepisu ustawy.
Organy nie dostrzegły, że oparcie się tak naprawdę wyłącznie na informacji z KAS jest niewystarczające dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. W ocenie Sądu błędne było stanowisko organów co do tego, że wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały ustalone w toku kontroli i nie ma żadnej potrzeby przeprowadzania innych dowodów. Stosownie do art. 78 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy ( § 1). Organ administracji publicznej może nie uwzględnić tego żądania, gdy nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy ( § 2). W orzecznictwie przyjmuje się, że organ administracji publicznej jest obowiązany rozpatrzeć taki wniosek dowodowy zgłoszony nawet po zakończeniu toku przeprowadzenia dowodów lub po zamknięciu rozprawy, (vide: wyrok NSA z 21 czerwca 1988 r. SA/Lu 151/88, ONSA 1988, nr 2, poz. 72).
Organ nie powinien odmówić przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez stronę na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia, jeżeli jako podstawę faktyczną przyjmuje ustalenia przeciwne do twierdzeń strony.
Skoro odnotowane w informacji Szefa KAS przejazdy spornymi autami w określonych dniach były jedynymi przesłankami nałożenia na skarżącą spółkę kar w sprawie – ustalenie, kto, w jakim charakterze i w jakim celu przejazdy te wykonywał, wymagało poczynienia wyczerpujących ustaleń w sprawie. W ocenie Sądu organy w rzeczywistości nie przeprowadziły w tym zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego, opierając się jedynie na informacji z KAS. Sąd oczywiście nie przesądza, czy wyjaśnienia składne przez skarżącą były rzeczywiście wiarygodne, zwraca jednakże uwagę, że po stronie organu istnieje obowiązek prowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego i zebrania dowodów wystarczających do wydania rozstrzygnięcia. Organ administracji zawsze na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. Rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i przedstawione w uzasadnieniu decyzji w sposób pozwalający na jego weryfikację. Organ nie może stwierdzić jedynie – jak w niniejszej sprawie – że ma ograniczone możliwości uzyskania dowodów, a to w interesie strony jest udowodnienie, kto i w jakim celu korzystał z aut należących do spółki i jednocześnie pomijać dowody zgłaszane przez stronę. Spółka przedstawiła dokumenty wskazujące, że autami dysponowali jej pracownicy (pracownik), a organ uznał je za niewiarygodne. Nie skorzystał przy tym z oferowanego przez stronę środka dowodowego, nie podjął też wystarczającej – w ocenie Sądu – inicjatywy dowodowej w innym zakresie, jeśli uznawał proponowane przez stronę przesłuchanie świadków za niepotrzebne. Tym samym zasadne kazały się wskazane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania: art. 7. 77 § 1 , 80 k.p.a.
Nie sposób pominąć także wewnętrznej sprzeczności zachodzącej w toku rozumowania organów. Z jednej strony organy wywodzą, że skarżąca spółka uniemożliwiła lub utrudniała organowi kontrolę, która miała przede wszystkim doprowadzić do ustalenia, czy w spornych pojazdach są tachografy, co doprowadziło do wymierzenia kary z l.p. 1.6 załącznika nr 3 do ustawy w kwocie 12 000 zł, zaś z drugiej wymierzyły stronię karę z l.p. 6.1.1. w wysokości 10 000 zł za wykonywanie przewozów pojazdami niewyposażonymi w tachografy. Zauważyć należy, że informację o niewyposażeniu pojazdów w tachografy przekazała kontrolerowi sama skarżąca spółka stojąc na stanowisku, że obowiązku takiego nie miała, ponieważ są to pojazdy o masie poniżej 3,5 t, a spółka nie wykonuje nimi przewozów. Tym samym, w ocenie Sądu, nie wiadomo, co organy uznały za niepoddanie się, czy uniemożliwienie kontroli. W decyzji organ orzekający powinien określać, czy nakłada karę za niepoddanie się kontroli, czy za jej uniemożliwienie (lub za jedno i drugie) oraz czy chodzi o niepoddanie się, czy uniemożliwienie kontroli w całości czy w części (wyrok NSA z 18 września 2019 r., II GSK 2364/17). Dodatkowo trudno uznać za logiczne, a tym samym za prawidłowe, z jednej strony wymierzenie kary za uniemożliwienie ustalenia, czy w pojazdach są tachografy, z jednoczesnym wymierzeniem kary za wykonywanie tymi samymi pojazdami przewozów bez zainstalowanych tachografów.
W ocenie Sądu, aby można było mówić o "niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli" konieczne jest podjęcie przez podmiot kontrolowany określonych działań, zmierzających do uchylenia się od kontroli, a więc odmowa poddania się kontroli, bądź świadome i ukierunkowane na uniknięcie kontroli zachowanie, którego ostatecznym efektem jest uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli. W katalogu tego rodzaju zachowań wymienić można ukrycie dokumentacji w całości lub w części, niewskazanie na wezwanie organu miejsca przechowywania dokumentów mających istotne znaczenie, uniemożliwienie kontaktu, odmowę dopuszczenia pracowników organu do siedziby przedsiębiorstwa, w przypadku gdy czynności kontrolne mają zostać podjęte w miejscu prowadzenia działalności. Zatem, dla uznania, że doszło do naruszenia, o którym mowa w lp.1.6 załącznika nr 3 do ustawy, niezbędne jest, aby podmiot kontrolowany wiedział o zamiarze przeprowadzenia kontroli i podjął działania zmierzające do jej uniemożliwienia.
Innymi słowy dla zaistnienia przypadku, o jakim mowa w lp. 1.6 załącznika nr 3 do ustawy, konieczne jest podjęcie przez podmiot kontrolowany działań zmierzających do uniemożliwienia kontroli. W niniejszej sprawie żaden ze wskazanych przypadków nie zachodzi. Skarżąca spółka nie podejmowała przecież działań utrudniających kontrolę, nie ukrywała dokumentacji, odpowiadała na wezwania organu do złożenia wyjaśnień. Okoliczność, że złożone wyjaśnienia dotyczące użyczenia pojazdów pracownikom zostały uznawane przez organ za niewiarygodne, nie oznacza automatycznie, że spółka w tej części nie poddała się kontroli, czy uniemożliwiała jej przeprowadzenie. Jeżeli w odpowiedzi na wezwane organu skarżąca udzieliła jednoznacznej odpowiedzi, że w spornych dwóch autach nie instalowała tachografów, bowiem uważała, że nie miała takiego obowiązku, to jeżeli po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania wyjaśniającego organ dojdzie do przekonania, że pojazdy powinny zostać zgłoszone do licencji i wyposażone w tachograf, to będzie miał podstawy do nałożenia kary z l.p. 6.1.1.i 1.5 załącznika nr 3 do ustawy, nie zaś za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli, tj. naruszenie ujęte w l.p. 1.6 załącznika nr 3.
Do tego organ, dochodząc do wniosku, że stan sprawy daje wystarczającą podstawę do stwierdzenia, że skarżąca dopuściła się naruszenia z l.p. 1.6 załącznika nr 3, uznał, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę czynności procesowych, których celem miało być wykazanie, że przedsiębiorca nie wykonywał przewozów drogowych spornymi autami. W ocenie Sądu stanowisko organu II instancji jest błędne. W sprawie nie wykazano bowiem, że zachowanie skarżącej zmierzało do celowego niepoddania się kontroli. Takiemu rozumowaniu przeczy zachowanie skarżącej, która deklarowała na każdym etapie postępowania gotowość poddania się zaplanowanej kontroli.
Wskazać należy, że kara za naruszenie przepisów o transporcie drogowym została określona w sposób sztywny i nie ma charakteru uznaniowego. Celem nakładania kar pieniężnych na podstawie ustawy jest przede wszystkim zapewnienie należytego wykonywania przewozów drogowych i zagwarantowanie bezpieczeństwa innym uczestnikom ruchu drogowego. Mają więc one przede wszystkim znaczenie prewencyjne, a nie represyjne (tak jak w prawie karnym) i są narzędziem prawnym służącym do przymuszenia przewoźników do respektowania określonych w ustawie nakazów i zakazów. Okoliczności faktyczne będące podstawą wymierzenia kary nie mogą budzić wątpliwości, a postępowanie winno być prowadzone z poszanowaniem zasad naczelnych k.p.a.. Stan sprawy, na obecnym jej etapie, nie daje podstaw do stwierdzenia bez wątpliwości, że przedsiębiorca naruszył przepisy ustawy o transporcie drogowym w omawianym zakresie. Dlatego, w ocenie Sądu, w sprawie konieczne jest przeprowadzenie dalszych czynności procesowych, tj. przesłuchanie w charakterze świadków – choćby prezesa skarżącej spółki oraz osób korzystających ze spornych aut w prywatnych, jak deklarowała spółka, celach, na ww. istotne w sprawie okoliczności, sprawdzenie np. czy przewozy wykonywane były przez wskazane przez spółkę osoby w ich czasie wolnym od pracy. W zależności od wyników tych czynności procesowych – przesłuchanie kolejnych osób, będących pracownikami skarżącej spółki, bądź podjęcie innych, uznanych przez organ za potrzebne, czynności. Dopiero po ich przeprowadzeniu, kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów, organ oceni, czy stan sprawy daje podstawę do wymierzenia skarżącej spółce kary pieniężnej – w kontrolowanym zakresie, czy też brak jest do tego wystarczających podstaw, co w takim przypadku może oznaczać, że postępowanie należy umorzyć w stosownej części.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 4067 zł składa się wpis od skargi w wysokości 450 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego )skarżącą spółkę reprezentował radca prawny) w wysokości 3600 zł.
EC