III SA/Łd 686/25

III SA/Łd 686/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2026-01-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Paweł Dańczak
Robert Adamczewski /sprawozdawca/
Teresa Rutkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 58
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2021 poz 1005
art. 25 pkt 3
Ustawa z dnia 15 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2022 poz 2483
art. 37ge,  art. 37gf ust. 5 , art. 37a ust. 30
Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (t. j.)
Sentencja
Dnia 9 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.), Sędzia WSA Paweł Dańczak, Protokolant st. asystent sędziego Anna Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2026 roku sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 14 lipca 2025 roku nr 1001-IUCKOD-2.4811.1797.2025.2 M500-2025-0090740 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz skarżącego – K. K. kwotę 620,90 (sześćset dwadzieścia 90/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
III SA/Łd 686/25
Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 14 lipca 2025 roku (znak: 1001-IUCKOD-2.4811.1797.2025.2) stwierdzające - na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego - uchybienie terminu do wniesienia sprzeciwu od wezwania Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 26 lutego 2025 roku (znak: 1001-IUCKOD-1.4810.46855.2024.2).
Z akt sprawy wynika, że pismem z 26 lutego 2025 roku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wezwał K.K. do uiszczenia opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł, na podstawie art. 37ge ustawy z 27 października 1994 roku o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2023 roku (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2483 ze zm.) [dalej: ustawa o autostradach płatnych). Wezwanie wystosowane zostało w związku z naruszeniem obowiązku wniesienia opłaty za przejazd 17 grudnia 2021 roku o godz. [...] płatnym odcinkiem autostrady A4 węzeł K. pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], którego według Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców właścicielem na dzień naruszenia był skarżący. Powyższe wezwanie zostało doręczone w trybie art. 44 k.p.a. na adres: ul. [...] 30/9, O., wskazany w Centralnym Rejestrze Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników (CRP KEP) jako adres do doręczeń (rejestracyjny).
Nie zgadzając się z wezwaniem pismem z 23 kwietnia 2025 K. K. złożył sprzeciw wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu.
W sprzeciwie skarżący wskazał, że wszystkie pisma w sprawie były wysłane pod zły adres [...] 30/9 w O., podczas gdy właściwym adresem zamieszkania i zameldowania jest ul. [...] 30/8 w O.. Ten adres widnieje też w bazie PESEL. Według strony na skutek błędu Urzędu Skarbowego w O. wpisano w 2022 roku adres [...] 30/9, który nigdy nie był prawidłowy. Skarżący skorygował adres 17 kwietnia 2025 roku od razu kiedy się dowiedział o błędzie. Dodatkowo skarżący podkreślił, że składając drogą pocztową 12 marca 2023 roku deklarację na potrzeby podatku od spadków i darowizn podał adres [...] 30/8. Wszystkie zatem pisma powinny trafiać na prawidłowy adres. Na skutek przesyłania pism pod zły adres skarżący nie mógł wziąć udziału w postępowaniu, co naruszyło jego prawa jako podatnika i uniemożliwiło obronę. O sprawie dowiedział się dopiero 17 kwietnia 2025 roku, kiedy zajęto jego wynagrodzenie w toku egzekucji administracyjnej.
Wspomnianym na wstępie postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi stwierdził uchybienie terminu do wniesienia sprzeciwu.
W uzasadnieniu organ administracji podniósł, że przepisy ustawy o autostradach płatnych mają zastosowanie do przejazdów autostradą rozpoczętych przed 1 lipca 2023 r, na mocy art. 9 ustawy z 26 maja 2023 roku o zmianie ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 roku, poz. 1193) [dalej: ustawa zmieniająca] w brzmieniu: "W przypadku przejazdu autostradą na zasadach określonych w ustawie zmienianej w art. 1 rozpoczętego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe". Powołując się na art. 37a ust. 7 ustawy o autostradach płatnych organ wskazał, że do wniesienia opłaty za przejazd autostradą jest zobowiązany w szczególności właściciel pojazdu, zaś zgodnie z art. 37gf ust. 1 ustawy o autostradach płatnych - wnoszący opłatę może wnieść sprzeciw do Szefa KAS, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, o którym mowa w art. 37ge ust. 7. Wniesienie sprzeciwu nie zwalnia z obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi zwrócił uwagę, że wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej za przejazd z 17 grudnia 2021 roku po płatnym odcinku autostrady A4: węzeł K. uznano za doręczone 19 marca 2025 roku. Od tej daty zgodnie z art. 37gf § 1 ustawy o autostradach płatnych skarżący miał 14 dni na wniesienie sprzeciwu. Termin ten upłynął 2 kwietnia 2025 roku, natomiast strona wniosła sprzeciw 23 kwietnia 2025 roku. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi bezspornym jest zatem, iż sprzeciw skarżącego od wezwania z do wniesienia opłaty dodatkowej za przejazd z 17 grudnia 2021 roku wniesiony został z uchybieniem 14- dniowego terminu do jego złożenia.
Dalej powołując się na art. 37gf ust. 5 ustawy o autostradach płatnych organ wskazał, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania w sprawie sprzeciwu, o którym mowa w ust. 2 i wniosku, o którym mowa w ust. 4, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeks postępowania administracyjnego. Z uwagi na powyższe organ do obliczenia terminu zastosował art. 57 k.p.a.
Ponadto - powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ wskazał, iż do instytucji sprzeciwu należy zastosować normę art. 134 k.p.a., o którym mowa w tym przepisie, gdyż uchybienia proceduralne powstałe przy jego wniesieniu rozstrzygane są przez organ odwoławczy (Dyrektora Izby Administracji Skarbowej). A zatem zastosowanie ww. przepisu, który ze swojej istoty dotyczy postępowania odwoławczego powoduje, iż są podstawy do odpowiedniego stosowania tego przepisu do sprzeciwu, o którym mowa w ustawie o autostradach płatnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K.K. zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu:
1. błędne zastosowanie art. 134 k.p.a. wobec niezasadnej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu;
2. pominięcie wskazania, że w przypadku braku przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu, pismo należało ewentualnie potraktować jako wniosek o wznowienie postępowania, co narusza art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. W ocenie skarżącego w sprawie wyszły na jaw nowe dowody, istniejące w dniu wystawienia wezwania, nieznane organowi, który wystawił wezwanie do opłaty dodatkowej, tj. dowód w postaci operacji bankowej, z której, zdaniem skarżącego, wynika, że przejazd autostradą A4 17 grudnia 2021 roku samochodem o numerze rejestracyjnym [...] został prawidłowo opłacony;
3. obrazę art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, tj.:
- nie pozyskano danych z rejestru PESEL na okoliczność ustalenia, czy skarżący był kiedykolwiek zameldowany lub mieszkał pod adresem: ul. [...] 30/9 w O.,
- nie pozyskano złożonego w formie papierowej 13 marca 2023 roku w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w O. zgłoszenia SD-Z2 na okoliczność ustalenia, że skarżący tym dokumentem informował organy podatkowe o swoim adresie zamieszkania, tj. ul. [...] 30/8 w O.,
- nie zwrócono się do Państwa H., zamieszkałych pod adresem: ul. [...] 30/9 w O. celem ustalenia, czy skarżący kiedykolwiek mieszkał pod ww. adresem,
- nie pozyskano informacji PIT-11 za lata 2020-2025 składanych do organu podatkowego przez pracodawcę skarżącego, tj. Sąd Okręgowy w G. na okoliczność ustalenia, że adresem zamieszkania była ul. [...] 30/8 w O.,
- brak było rozważenia okoliczności, że pod adresem: ul. [...] 30/9 w O. nie zostały w rzeczywistości nigdy dostarczone pisma. Z uwagi na powyższe uznanie przez organ prawidłowości fikcji doręczenia wezwania, gdy tymczasem z art. 44 k.p.a. wynika, że doręczenie powinno nastąpić na adres będący faktycznie miejscem zamieszkania;
4. obrazę art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak sporządzenia pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego postanowienia, tj. nie odwołano się do całości argumentacji podniesionej we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu, w szczególności związanego ze złożeniem zgłoszenia SD-Z2, w którym wskazany był prawidłowy adres zamieszkania;
5. obrazę art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu. Organ nie umożliwił wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego i w ten sposób skarżący nie mógł złożyć wniosków dowodowych w kierunku: pozyskania danych z rejestru PESEL, pozyskania informacji PIT-11, zwrócenia się do Państwa H., pozyskania złożonego zgłoszenia SD-Z2, przesłuchania skarżącego na okoliczności wskazane we wniosku, odniesienia się do stanowiska Poczty Polskiej oraz Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w O.;
6. obrazę art. 44 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i zajęcie stanowiska, że wezwanie do opłaty dodatkowej zostało wysłane na adres zamieszkania, pod którym skarżący faktycznie nigdy nie zamieszkiwał.
7. naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. bowiem skarżący zastrzegł, że kierowane do niego pisma nie powinny być doręczane przez ePUAP, tymczasem zaskarżone postanowienie zostało wysłane na skrzynkę elektroniczną ePUAP, co nie budzi zaufania do władzy publicznej.
Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia, względnie jego uchylenie, zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego obejmujących wysokość wpisu od skargi oraz opłat pocztowych (za każdy list polecony priorytetowy 10,30 zł). Wskazał także, że do kosztów mogą się zaliczyć koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi organ podkreślił, że sporne wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej zostało doręczone skarżącemu w trybie przewidzianym w art. 44 k.p.a. poprzez dwukrotne awizowanie przesyłki w datach 4 marca 2025 roku i 12 marca 2025 roku oraz zwrot z uwagi na niepodjęcie jej w terminie 19 marca 2025 roku. W ocenie organu dane na zwróconej przesyłce dokumentują, że z uwagi na niemożność doręczenia jej adresatowi jak i pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, który podjął się jej oddania adresatowi (art. 42, 43 Kpa) - przesyłkę pozostawiono do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym O. 6 na okres 14 dni, zaś zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w tym Urzędzie Pocztowym wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata.
Odnośnie do zarzutu błędnego adresu, pod który skierowane zostało wezwanie do opłaty dodatkowej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi zauważył, że - jak wynika z odpowiedzi Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w O. z 9 maja 2025 oraz z 27 maja 2025 roku - skarżący drukiem ZAP-3, złożonym 8 stycznia 2022 roku, zgłosił adres zamieszkania: O., ul. [...] 30/9 (skan w załączeniu do pisma), następnie drukiem aktualizacyjnym ZAP-3, złożonym 17 kwietnia 2025 roku, zmienił adres zamieszkania na: O., ul. [...] 30/8. W zeznaniach podatkowych PIT-37 za lata 2023 i 2024, skarżący nie dokonywał aktualizacji adresu zamieszkania, bowiem zeznania te wygenerowały się automatycznie w dniach odpowiednio 30 kwietnia 2024 i 30 kwietnia 2025 roku z adresem, jaki w tych dniach widniał w ewidencji CRP KEP. Wobec powyższego na dzień wydania i doręczenia wezwania adresem zamieszkania, widniejącym w ewidencji CRP KEP był adres: O., ul. [...] 30/9.
W dniu 9 stycznia do Sądu wpłynęło pismo skarżącego zatytułowane "SPIS WYDATKÓW", w którym skarżący wskazywał na poniesione koszty w postaci: wpisu od skargi : 100 zł, opłaty pocztowe za list polecony priorytetowy 10,30 zł, koszty przejazdu samochodem osobowym na rozprawę na trasie O. - Łódź w obie strony w kwocie 510,60 zł oraz utracony dochód, który wyliczył na kwotę 86,43 zł.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi skarżący podtrzymał zarzuty skargi i wnosił o zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę, ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. Zgodnie ze wspomnianym przepisem, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi uczyniono postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 14 lipca 2025 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia sprzeciwu od wezwania z 26 lutego 2025 r. do uiszczenia opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł za przejazd płatnym odcinkiem autostrady A4 węzeł K. w dniu 17 grudnia 2021 r., pojazdu o numerze rejestracyjnym [...].
Sąd kontrolując w zakreślonych wyżej granicach legalność zaskarżonego postanowienia stwierdził, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z ustaleń Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wynika, że w dniu 17 grudnia 2021 r., godz. [...] zarejestrowany został przejazd pojazdu o łącznej DMC poniżej 3,5 t o numerze rejestracyjnym [...] na płatnym odcinkiem autostrady A4, miejsce węzeł K.. Naruszenie zostało zweryfikowane pod względem merytorycznym na podstawie danych systemowych SPOE KAS. Z danych pobranych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika, że właścicielem ww. pojazdu w dniu odnotowania naruszenia był K. K.. Wobec powyższego wezwaniem z 26 lutego 2025 r. organ zobowiązał skarżącego do wniesienia opłaty dodatkowej za przejazd z 17 grudnia 2021 r. po płatnym odcinku autostrady A4, węzeł K.. Wezwanie zostało uznane za doręczone w trybie doręczenia zastępczego (art. 44 k.p.a.) 19 marca 2025 r. Od tej daty, w ocenie organu, zgodnie z art. 37gf § 1 ustawy z 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2023 r. (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2483 ze zm.) [dalej: ustawa o autostradach płatnych], skarżący miał 14 dni na wniesienie sprzeciwu. Termin ten upłynął 2 kwietnia 2025 r. Sprzeciw od wskazanego wezwania wniesiono natomiast 23 kwietnia 2025 r., tj. po obowiązującym terminie. Zdaniem organu bezspornym jest zatem, że sprzeciw od wezwania z 26 lutego 2025 r. do wniesienia opłaty dodatkowej za przejazd z 17 grudnia 2021 r. wniesiony został z uchybieniem 14-dniowego terminu do jego złożenia.
Skarżący natomiast podnosił, że nie otrzymał korespondencji z organu i nie miał świadomości, że nałożona została na niego opłata dodatkowa, załączając w sprzeciwie - jak twierdzi - dowód potwierdzający uiszczenie opłaty za przedmiotowy przejazd. Z treści sprzeciwu wynika, że skarżący skuteczność doręczenia mu wezwania z 26 lutego 2025 r. kwestionuje odwołując się do danych adresowych zawartych w bazie PESEL, błąd Urzędu Skarbowego w O., który jak twierdzi nieprawidłowo w 2022 r. wpisał do rejestru podatników jako jego adres "O., ul. [...] 30/9, który nigdy nie był prawidłowy" Wskazywał także na fakt, iż 12 marca 2023 r. składał do urzędu skarbowego deklarację na potrzeby podatku od spadku i darowizn, w której podał adres "O., ul. [...] 30/8". Skarżący w toku postępowania wskazał w związku z tym, że wysłane wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej (uznane przez organ za doręczone 19 marca 2025 r.) wysłane zostało na adres zamieszkania, pod którym faktycznie nie mieszka (O., ul. [...] 30/9). Wskazał, że o sprawie dowiedział się dopiero w dniu 17 kwietnia 2025 r., kiedy to zajęto jego wynagrodzenie w toku egzekucji administracyjnej.
Wobec tak zarysowanego sporu należy przypomnieć, że stosownie do treści art. 37a ust. 1 ustawy o autostradach płatnych za przejazd autostradą, po dostosowaniu jej do poboru opłat, pobierane są opłaty za przejazd.
W myśl art. 37a ust. 7 tej ustawy do wniesienia opłaty za przejazd autostradą, pobieranej przez Szefa KAS, jest zobowiązany:
1) właściciel pojazdu albo
2) posiadacz pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021 r. poz. 450, 463, 694 i 720), albo
3) użytkownik pojazdu, o którym mowa w art. 80b ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - zwany dalej "wnoszącym opłatę".
Zgodnie z art. 37a ust. 9 ustawy o autostradach płatnych, przejazd autostradą, na której jest pobierana opłata, o której mowa w ust. 7, może być wykonywany na podstawie biletu na jeden przejazd autostradą lub jej odcinkiem, zwanego dalej "biletem autostradowym", wydanego przed rozpoczęciem tego przejazdu. Opłata za przejazd autostradą, o której mowa w ust. 7, jest pobierana w momencie wydania biletu autostradowego. Należy także wskazać, że zgodnie z art. 37ge ust. 1 ustawy o autostradach płatnych za niewniesienie opłaty za przejazd autostradą, o której mowa w art. 37a ust. 7, w tym za kontynuację przejazdu autostradą lub jej odcinkiem po upływie daty i godziny końca okresu ważności wskazanych na bilecie autostradowym, od wnoszącego opłatę pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 500 zł.
Zgodnie z art. 37ge ust. 5 powoływanej ustawy opłaty dodatkowej nie pobiera się, jeżeli w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu autostradą lub jej odcinkiem zostanie wniesiona opłata za ten przejazd, w sposób określony w art. 37a ust. 9. Przepis art. 37a ust. 12 stosuje się, przy czym na bilecie autostradowym wskazuje się datę i godzinę przejazdu oraz autostradę lub jej odcinek, za który nie została wniesiona opłata za przejazd autostradą, o której mowa w art. 37a ust. 7. Przepis art. 37ge ust. 6 ustawy o autostradach płatnych stanowi, że opłaty dodatkowej nie pobiera się od wnoszącego opłatę, jeżeli na kierującego pojazdem została nałożona kara grzywny, o której mowa w art. 37gi, w drodze mandatu karnego.
W niniejszej sprawie znaczenie ma też treść art. 37gf ustawy o autostradach płatnych. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu wnoszący opłatę może wnieść sprzeciw do Szefa KAS, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, o którym mowa w art. 37ge ust. 7. Wniesienie sprzeciwu nie zwalnia z obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej. Sprzeciw zawiera:
1) imię i nazwisko albo nazwę wnoszącego opłatę oraz jego adres;
2) numer PESEL albo numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnoszącego opłatę, o ile został nadany;
3) uzasadnienie wniesienia sprzeciwu;
4) numer rachunku bankowego albo rachunku w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, na który ma zostać dokonany zwrot wpłaconej opłaty dodatkowej, w przypadku uwzględnienia sprzeciwu (art. 37gf ust. 2 ustawy o autostradach).
O uwzględnieniu sprzeciwu zawiadamia się wnoszącego opłatę. Wniesiona opłata dodatkowa podlega zwrotowi. Kwota zwrotu opłaty dodatkowej pomniejsza przychód Funduszu (art. 37gf ust. 3 ustawy o autostradach płatnych płatnych). Odmowa uwzględnienia sprzeciwu następuje w drodze decyzji administracyjnej. Wnoszący opłatę niezadowolony z decyzji administracyjnej może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Szefa KAS z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 37gf ust. 4 ustawy o autostradach płatnych).
W zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania w sprawie sprzeciwu, o którym mowa w ust. 2, i wniosku, o którym mowa w ust. 4, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 37gf ust. 5 ustawy o autostradach płatnych).
Podsumowując wskazać należy, że postępowanie związane z brakiem opłaty w terminach i trybie przewidzianym ustawą, w tym za kontynuację przejazdu autostradą lub jej odcinkiem po upływie daty i godziny końca okresu ważności wskazanych na bilecie, jest inicjowane wezwaniem do wniesienia opłaty dodatkowej, od którego to wezwania przysługuje sprzeciw, a następnie - w razie jego nieuwzględnienia wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przy czym wyłącznie do etapu w sprawie sprzeciwu oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy mają zastosowanie przepisy k.p.a. - w zakresie określonym w art. 37gf ust. 5 ustawy o autostradach płatnych - dlatego, jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, postępowanie to jest nie dość, że swoistą hybrydą, to również postępowaniem uproszczonym, determinowanym jego przedmiotem (por. np. wyrok NSA z 14 marca 2024 r., Il GSK 1818/23).
Termin do zgłoszenia sprzeciwu ma charakter procesowy, bowiem określa granice czasowe dla dokonania określonej czynności procesowej - przez adresata wezwania, o którym jest mowa w art. 37ge ust. 7 ustawy o autostradach płatnych (podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty dodatkowej) - w postępowaniu zainicjowanym wezwaniem do uiszczenia tej opłaty. Nie ma przy tym znaczenia, że postępowanie to nie jest czystym "postępowaniem administracyjnym jurysdykcyjnym", o którym mowa w k.p.a., chociaż kończy się - w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu - wydaniem decyzji administracyjnej, to jednak przepisy k.p.a. stosuje się w nim "odpowiednio" i we wskazanym w ustawie zakresie (por. np. wyrok NSA z 14 listopada 2024 r., II GSK 1383/24).
Sąd dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu uznał, że zachodzą podstawy do jego uchylenia.
W ocenie Sądu, organ niezasadnie nałożył na skarżącego obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej w związku z niewniesieniem opłaty za przejazd 17 grudnia 2021 r. o godz. [...] płatnym odcinkiem autostrady A4, węzeł K.. Zgodnie bowiem z treścią art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach płatnych, dane, o których mowa w ust. 12, są gromadzone w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS i przechowywane w tym systemie nie krócej niż 12 miesięcy i nie dłużej niż 24 miesiące, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił przejazd autostradą lub jej odcinkiem, chyba że przed upływem tego terminu zostanie wystawione wezwanie, o którym mowa w art. 37ge ust. 7, wszczęte postępowanie administracyjne, egzekucyjne lub sądowoadministracyjne, w którym dane te są niezbędne; w takim przypadku dane są przechowywane do czasu zakończenia danego postępowania. Przepis ten wszedł w życie z dniem 1 grudnia 2021 r. (zob. art. 25 pkt 3 ustawy z 15 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2021 r. poz. 1005) i obowiązywał do 30 czerwca 2023 r. (por. art. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 16 ustawy z 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2023 r. poz. 1193). Tym samym, w świetle powyższego, w okresie od 1 grudnia 2021 r. do 30 czerwca 2023 r., a więc w okresie obowiązywania tego przepisu dane, o których mowa w art. 37a ust. 12 ustawy o autostradach płatnych (a więc dane, które powinien zawierać bilet autostradowy) mogły być gromadzone i przechowywane w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy, ale równocześnie zgodnie z wolą ustawodawcy nie dłużej niż 24 miesiące, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił przejazd autostradą lub jej odcinkiem. Równocześnie ustawodawca w sposób wyraźny pozwolił na dłuższy okres przechowywania tych danych - tj. dłuższy niż 24 miesiące licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił przejazd autostradą lub jej odcinkiem - jedynie w przypadku, gdy przed upływem 24 miesięcy licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił przejazd autostradą lub jej odcinkiem, zostało: wystawione wezwanie, o którym mowa w art. 37ge ust. 7; wszczęte postępowanie administracyjne, egzekucyjne lub sądowoadminsitracyjne, w którym dane te są niezbędne - w takim jednak przypadku dane te są przechowywane do czasu zakończenia danego postępowania.
Zatem, jeśli organ przed wskazanym w treści tego przepisu okresem (tj. przed upływem 24 miesięcy od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił przejazd autostradą lub jej odcinkiem) nie podjął określonych działań (tj. gdy nie wystawił wezwania, o którym mowa w art. 37ge ust. 7 ustawy o autostradach płatnych bądź nie wszczął postępowania administracyjnego, egzekucyjnego lub sądowoadministracyjnego, w którym dane te są niezbędne), to tym samym nie może w sposób zgodny z prawem wykorzystywać wskazanych danych. Oznacza to, że dane te nie mogą być już wykorzystywane przez organ, a więc nie mogą być podstawą żądania opłaty dodatkowej. Z treści art. 37a ust. 30 in fine ustawy o autostradach płatnych wynika bowiem, że nawet w przypadku wystosowania przed upływem wskazanego terminu (tj. 24 miesięcy od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił przejazd autostradą lub jej odcinkiem) wezwania, o którym mowa w art. 37ge ust. 7 ustawy o autostradach płatnych, czy wszczęcia postępowania administracyjnego, egzekucyjnego lub sądowoadministracyjnego (w którym dane te są niezbędne) organ może przechowywać wskazane dane jedynie do czasu zakończenia danego postępowania.
W niniejszej sprawie skoro przejazd płatnym odcinkiem autostrady A4, węzeł K. miał miejsce w dniu 17 grudnia 2021 r. o godz. [...], to w dniu 26 lutego 2025 r. organ nie miał już podstaw wzywania skarżącego do uiszczenia opłaty dodatkowej, ponieważ upłynął termin, o którym mowa w art. 37a ust. 30 ustawy. Zatem postępowanie wywołane wniesieniem sprzeciwu od wezwania i ocena terminowości jego wniesienia przez skarżącego było działaniem wadliwym, zachodziła zatem konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia.
W tym miejscu dodatkowo zauważyć należy, że w uzasadnieniu do projektu zmian, które spowodowały dodanie do art. 37a ustawy o autostradach płatnych ust. 30 (patrz: druk sejmowy nr IX. 1073, opubl. Lex/el, a także https://www.sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=1073) wskazano m.in., iż dane zawarte na biletach będą przechowywane nie krócej niż 12 i nie dłużej niż 24 miesięcy, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił przejazd autostradą lub jej odcinkiem. Dane zawarte na biletach, w tym przede wszystkim numer rejestracyjny pojazdu, są niezbędne do poboru opłaty za przejazd. Nie powinny one być przetwarzane bez ograniczenia czasowego. Z drugiej jednak strony w momencie, kiedy dane te zostaną usunięte, Szef KAS bezpowrotnie traci możliwość weryfikacji faktu uiszczenia opłaty za przejazd. Biorąc pod uwagę, że jest to zachowanie podlegające sankcji, w przypadku jej błędnego nałożenia, po usunięciu danych, Szef KAS nie będzie miał możliwości ponownego sprawdzenia, czy opłata została uiszczona. Z tego względu w interesie obywateli zasadne jest, aby okres retencji tych danych nie był zbyt krótki.
W świetle powyższego nie może być wątpliwości co do tego, że dane zawarte na biletach, w tym przede wszystkim numer rejestracyjny samochodu nie mogą być przez organ przetwarzane bez ograniczenia czasowego, gdyż ustawodawca w sposób wyraźny takie ograniczenie czasowe wprowadził. Zastrzegł on jednak, że czas ten - z uwagi na interes obywatela - powinien być odpowiedni, tj. z jednej strony nie powinien być zbyt krótki, gdyż z uwagi na interes obywatela - powinien być odpowiedni, bowiem usunięcie tych danych powoduje, że organ bezpowrotnie traci możliwość weryfikacji faktu uiszczenia opłaty za przejazd. Z drugiej jednak strony czas ten nie powinien być zbyt długi, ponieważ trudno przyjąć, że organ może w sposób nieograniczony przechowywać i korzystać ze zgromadzonych danych w celu uruchamiania procedury poboru opłaty dodatkowej.
Wskazane założenia ustawodawcy, zdaniem Sądu, zapewniły organom odpowiedni czas na podjęcie działań zmierzających do uzyskania opłaty dodatkowej za przejazd bez uiszczenia opłaty, gdyż dane zawarte na biletach muszą być przechowywane minimum przez 12 miesięcy licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił przejazd autostradą lub jej odcinkiem. A jednocześnie, zgodnie z wolą ustawodawcy dane te nie mogą być przechowywane w nieskończoność - bez żadnego ograniczenia czasowego, a jedynie przez ściśle określony czas, tj. maksymalnie przez 24 miesiące licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił przejazd autostradą lub jej odcinkiem. Równocześnie ustawodawca przewidział w sposób wyraźny przypadki, w których termin ten ulega wydłużeniu, o których już wspominano.
Przy czym, wprowadzenie wskazanego ograniczenia miało - zdaniem Sądu - na celu pozbawienie organu możliwości wykorzystania wskazanych danych po upływie określonego w przepisie terminu - przepis ten został więc wprowadzony w interesie obywatela. Uznać zatem należy, że skoro okres wskazany w treści tego przepisu upłynie, to organ zobligowany będzie do usunięcia wskazanych danych (tj. danych zawartych na konkretnych biletach związanych ze ściśle określonymi przejazdami wykonanymi przez określone ustawą podmioty zobowiązane do wnoszenia opłaty za przejazd autostradą, a nie danych związanych z całościowym funkcjonowaniem kont tych podmiotów zarejestrowanych w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS), a co za tym idzie nie będą one mogły być podstawą uruchomienia procedury zmierzającej do uzyskania opłaty dodatkowej, w tym do wystawienia wezwania do jej uiszczenia - organ nie będzie już bowiem miał możliwości oparcia się na zgromadzonych w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS danych zawartych na biletach, gdyż z upływem wskazanego przez ustawodawcę okresu utracił on podstawę do ich przechowywania i wykorzystywania.
Z tego też powodu należy uznać, że wykorzystywanie danych, które powinny zostać usunięte z systemu, a co za tym idzie, którymi organ nie ma już prawa dysponować, narusza porządek prawny, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Wykorzystanie takich danych ocenić należy jak wykorzystanie dowodu sprzecznego z prawem. W myśl bowiem art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc otwarty katalog środków dowodowych opatrzył ustawodawca warunkiem niesprzeczności dowodu z prawem. W doktrynie wskazuje się bowiem, iż określenie, którym posłużył się ustawodawca w art. 75 § 1 k.p.a., tj.: "nie jest sprzeczne z prawem" należy rozumieć szeroko - jako sprzeczność z wszelkiego rodzaju przepisami prawa, a nie wyłącznie z przepisami prawa administracyjnego. Jeśli więc idzie o sprzeczność środka dowodowego z prawem procesowym, to chodzi głównie o niezgodny z określonymi procedurami sposób jego pozyskania. Gdy zaś chodzi o sprzeczność środka dowodowego z prawem materialnym, to tyczy się to sprzeczności z przypadkami, gdy przepisy prawa z różnych względów wyłączają możliwość pozyskania lub posłużenia się określonym środkiem dowodowym. Dowód może być więc sam w sobie sprzeczny z prawem, jak również może to być dowód uzyskany w sposób sprzeczny z prawem (por. np. P.M. Przybysz, Komentarz do art. 75 k.p.a. (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex/el 2025 r.; a także K. Budziarek, Dowód sprzeczny z prawem, czyli kilka słów na temat art. 75 § 1 k.p.a., (w:) Administracja. Teoria. Dydaktyka. Praktyka z 2017 r., nr 1, s. 50 - 67.
Oprócz powyższego zauważyć należy, że pogląd zaprezentowany w niniejszym orzeczeniu odpowiada w istocie stanowisku samego organu zaprezentowanym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na jego internetowej stronie podmiotowej pod adresem: https://e-toll.mf.gov.pl/inne-dokumenty/klauzula-informacyjna-szefa-krajowej-administracji-skarbowej/ (dostęp aktualny na dzień wyrokowania). W ramach zamieszczonej tam klauzuli informacyjnej dotyczącej przetwarzania danych osobowych użytkowników Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej Krajowej Administracji Skarbowej (SPOE KAS) oraz danych pozyskanych za pośrednictwem strony internetowej obsługującej system SPOE KAS lub Telefonicznego Centrum Obsługi Klienta (TCOK) przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, w ramach dodatkowej informacji zamieszczonej po punkcie 11 klauzuli, oznaczonej dodatkowo słowem "UWAGA" informuje się użytkowników wskazanego systemu, a więc de facto korzystających z autostrad płatnych, o przywoływanych tam i szeroko omówionych ramach czasowych związanych z gromadzeniem i przetwarzaniem danych związanych z przejazdem autostradą, zaznaczając, że są one przechowywane nie krócej niż 12 miesięcy i nie dłużej niż 24 miesiące, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił przejazd autostradą lub jej odcinkiem. W przypadku jednak, gdy przed upływem tego terminu zostanie wystawione wezwanie, o którym mowa w art. 37ge ust. 7 ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym, do uiszczenia opłaty dodatkowej za przejazd autostradą bez wniesienia wymaganej opłaty, wszczęte postępowanie administracyjne, egzekucyjne lub sądowoadministracyjne, w którym dane te są niezbędne, w takim przypadku dane są przechowywane do czasu zakończenia danego postępowania.
W niniejszej sprawie nie było zatem podstaw do prowadzenia postępowania zmierzającego do wyegzekwowania od skarżącego opłaty dodatkowej i wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu. Organ nie mógł bowiem oprzeć ustaleń faktycznych na danych gromadzonych w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS, gdyż w dacie wystawienia wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej, tj. 26 stycznia 2025 r. nie miał podstaw do ich przechowywania. Wobec powyższego organ naruszył art. 37a ust. 30 ustawy oraz art. 134 k.p.a.
Jednocześnie stwierdzić należy, że niniejsze rozstrzygnięcie nie jest sprzeczne z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 1 lipca 2021 r. w sprawie dokonywania zwrotu opłaty dodatkowej oraz rozpatrywania sprzeciwu (Dz.U. z 2021 r., poz. 1205), gdyż w dacie wydania wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej (26 stycznia 2025 r.) opłaty tej dochodzono nienależnie - w chwili sporządzania wskazanego powyżej wezwania organ nie mógł już dysponować danymi będącymi podstawą wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej.
Na marginesie poczynionych powyżej rozważań Sąd pragnie podnieść, że analizując materiał dowodowy zgromadzonych w aktach sprawy za błędne uznał stanowisko organu odwoławczego, że przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej została skutecznie doręczona skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a., a więc w trybie "doręczenia zastępczego". Organ ferując pogląd tej treści stanowiący następnie przesłankę wydania zaskarżonego postanowienia dysponował jedynie ogólnymi informacjami o dwukrotnym awizowaniu spornej przesyłki zawartymi w odpowiedzi Poczty Polskiej na reklamację doręczenia tej przesyłki. W aktach sprawy brak było natomiast kluczowego dowodu, na podstawie którego organ winien dokonać oceny skuteczności doręczenia w trybie art. 44 k.p.a., a mianowicie koperty oraz dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji, który obrazowałby wszystkie czynności podejmowane przez doręczyciela, w tym konieczność dwukrotnej awizacji przesyłki, ze wskazaniem kiedy konkretnie taka awizacja miała miejsce, gdzie pozostawiono zawiadomienie w tym przedmiocie, gdzie została złożona przesyłka, czy adresat został prawidłowo poinformowany o miejscu i terminie, w którym może odebrać przesyłkę. Wątpliwości te potęguje informacja zawarta w piśmie organu kierowanym do Poczty Polskiej, z którego wprost wynika, że brak jest jakiejkolwiek informacji (stosowanych adnotacji o dacie, pieczęci, podpisie, miejscu przechowywania przesyłki) co do drugiego awizowania spornej przesyłki. Wątpliwości tych w żadnej sposób nie wyjaśnia też odpowiedź Poczty Polskiej na reklamację z 6 czerwca 2025 r.
Brak koperty zawierającej wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej oraz dołączonego do niej zwrotnego potwierdzenia odbioru uniemożliwiało w praktyce Sądowi odniesienie się do twierdzeń organu II instancji, że doszło do doręczenia skarżącemu tego postanowienia w trybie doręczenia zastępczego. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 133 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Sąd nie może wyrokować na podstawie wybiórczej dokumentacji przedstawionej mu przez organ, którego rozstrzygnięcie jest przedmiotem skargi. Tylko kompletne akta administracyjne dają sądowi możliwość wszechstronnego i dogłębnego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, a następnie podjęcia obiektywnego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Niedopuszczalne jest zatem, aby sąd orzekał w sprawie nie dysponując całością akt administracyjnych, a w konsekwencji nie zapoznawszy się ze wszystkimi dokumentami sprawy.
Zauważyć przy tym należy, iż w orzecznictwie ukształtował się pogląd, że aby uznać, że przesyłka została skutecznie doręczona w drodze tzw. fikcji doręczenia należy dysponować kopertą z naklejonym zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na której znajdą się stosowne pieczęcie i podpisy doręczyciela przy pierwszym i drugim awizowaniu oraz data zwrotu pisma (z podpisem pracownika podejmującego próbę doręczenia przesyłki i datą zwrotu). Dodatkowo konieczną jest adnotacja doręczyciela ze wskazaniem, gdzie zostało umieszczone awizo i gdzie złożona została przesyłka. Kolejne czynności z tym związane winny znaleźć odzwierciedlenie na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru (por. przykładowo wyroki NSA z: 17 listopada 2020 r., I OSK 780/19; 8 grudnia 2020 r., II OSK 1160/20; 27 kwietnia 2020 r., II OSK 2171/19; 23 stycznia 2023 r., I OSK 2741/19).
Skuteczność tego sposobu doręczania pism uzależniona została zatem od bezwzględnego zachowania wymogów określonych w przepisie art. 44 k.p.a. Dlatego też zasady i procedury odnoszące się do stosowania instytucji doręczenia zastępczego powinny być przestrzegane ściśle. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. Musi bowiem istnieć pewność co do tego, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może go odebrać i o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi zawierać pełną informację o sposobie poinformowania adresata. Aby organ administracji mógł przyjąć zaistnienie materialnoprawnego skutku doręczenia pisma stronie w trybie doręczenia zastępczego (art. 44 § 4 k.p.a.), zwrotne potwierdzenie odbioru musi być wypełnione czytelnie wraz z podpisem listonosza.
Innymi słowy, dla stwierdzenia skuteczności doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a. konieczne jest udokumentowanie ścisłego dokonania wszystkich ustanowionych w tym przepisie czynności doręczyciela. Jeżeli nie wiadomo, jak działał doręczający, to doręczenia nie można uznać za dokonane (zob. np. wyrok NSA z 26 lutego 2020 r., I OSK 3971/18). Procesowa instytucja doręczenia zastępczego polega bowiem nie tyle na domniemaniu, ile oparta jest na konstrukcji fikcji prawnej poprzez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. Warunkiem jednak przyjęcia przez organ takiej fikcji prawnej, tj. uznania, iż nastąpiło doręczenie zastępcze, jest dysponowanie przez ten organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 k.p.a. zostały spełnione (por. wyrok NSA z 31 maja 2012 r., I OSK 2105/11).
Adresat pisma nie powinien ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu mu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na jego korzyść. Prawidłowo dokonane doręczenie uznawane jest bowiem za jeden z kluczowych warunków przestrzegania praw strony w postępowaniu administracyjnym.
Przypomnieć należy, że organ winien w toku postępowania stać na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tym celu organ zobowiązany jest zebrać kompletny materiał dowodowy, który następnie winien poddać wnikliwej i wszechstronnej ocenie, by ustalić na jego postawie niewadliwy stan faktyczny sprawy, a wyniki tych ustaleń przedstawić w motywach wydanego rozstrzygnięcia sporządzonego z poszanowaniem art. 107 § 3 k.p.a. Prowadząc postępowanie organ winien działać w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W kontrolowanej sprawie organ wydając zaskarżone postanowienie uchybił powyższym obowiązkom.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sądowego należnych skarżącemu od organu Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku, mając na uwadze dyspozycję art. 200 oraz art. 205 § 1 powoływanej ustawy p.p.s.a. Zasądzona kwota 620,90 zł objęła wpis od skargi (100 zł), opłatę pocztową za list polecony zawierający skargę kierowaną do Sądu (10,30 zł) oraz kosz przejazdu skarżącego do Sądu na rozprawę (510,60 zł - obliczony jako równowartość iloczynu przejechanych kilometrów przez stawkę za 1 kilometr przebiegu). Sąd nie uwzględnił natomiast wniosku skarżącego w zakresie zwrotu kosztów w postaci utraconego dochodu, albowiem w tym zakresie skarżący nie udokumentował wysokości utraconego dochodu.
Kontynuując postępowanie administracyjne organ uwzględni ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w niniejszym uzasadnieniu.
ec