III SA/Łd 682/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2017-09-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zaświadczenieKodeks postępowania administracyjnegoprawo zarządunieruchomościkomunalizacjastan prawnyfaktygminaSkarb Państwa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Gminy Miasta Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymujące w mocy odmowę wydania zaświadczenia dotyczącego prawa zarządu gruntami.

Gmina Miasta Ł. wniosła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że Kombinat Maszyn Włókienniczych "A" w Ł. nie posiadał prawa zarządu do określonych gruntów w dniu wejścia w życie ustaw samorządowych, a jedynie je użytkował bez tytułu prawnego. Organy administracji odmówiły wydania takiego zaświadczenia, uznając, że jego treść wykracza poza ramy instytucji zaświadczenia, gdyż wymagałoby to oceny stanu prawnego i rozstrzygnięcia sporu, co powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podzielił to stanowisko, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła wniosku Gminy Miasta Ł. o wydanie zaświadczenia przez Prezydenta Miasta Ł. (wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej) o treści wskazującej, że Kombinat Maszyn Włókienniczych "A" w Ł. w dniu 27 maja 1990 r. nie legitymował się prawem zarządu do gruntów, a jedynie je użytkował bez tytułu prawnego. Organy administracji, w tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmówiły wydania takiego zaświadczenia. Uzasadniono to tym, że instytucja zaświadczenia służy jedynie urzędowemu potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego wynikającego z posiadanych przez organ danych, a nie rozstrzyganiu sporów czy dokonywaniu oceny prawnej, co powinno odbywać się w drodze decyzji administracyjnej. Wnioskowane zaświadczenie miałoby ustalić stan prawny gruntów, co jest przedmiotem postępowania komunalizacyjnego i wymagałoby rozstrzygnięcia w drodze decyzji, a nie zaświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Gminy, uznając, że organy prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia, ponieważ jego treść wykraczałaby poza ramy prawne instytucji zaświadczenia i służyłaby rozstrzygnięciu sporu prawnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia, jeśli jego treść wykracza poza ramy instytucji zaświadczenia, czyli nie służy jedynie urzędowemu potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego wynikającego z posiadanych przez organ danych, a wymaga oceny prawnej lub rozstrzygnięcia sporu.

Uzasadnienie

Instytucja zaświadczenia służy potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego wynikającego z posiadanych przez organ danych, a nie rozstrzyganiu sporów czy dokonywaniu oceny prawnej. Wydanie zaświadczenia o żądanej treści przez Gminę Miasta Ł. oznaczałoby rozstrzygnięcie stanu prawnego gruntów w drodze zaświadczenia, co jest niedopuszczalne i powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

k.p.a. art. 217 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o jego wydanie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

k.p.a. art. 217 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

k.p.a. art. 218 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikającego z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

k.p.a. art. 219

Kodeks postępowania administracyjnego

Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

k.p.a. art. 217-220

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy regulujące wydawanie zaświadczeń.

k.p.a. art. 151

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 218 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące odwołania stosuje się odpowiednio do zażaleń.

k.p.a. art. 219

Kodeks postępowania administracyjnego

Odmowa wydania zaświadczenia następuje w drodze postanowienia.

k.p.a. art. 26 § § 2 i § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wniosku o wyznaczenie innego organu do rozpatrzenia sprawy.

k.p.a. art. 24 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 142

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy możliwości zaskarżenia postanowienia organu odwoławczego, które nie jest decyzją.

k.p.a. art. 25

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wyłączenia organu administracji publicznej od załatwienia sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instytucja zaświadczenia nie służy rozstrzyganiu sporów prawnych ani ocenie stanu prawnego, a jedynie potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego wynikającego z posiadanych przez organ danych. Wydanie zaświadczenia o żądanej treści przez Gminę Miasto Ł. oznaczałoby rozstrzygnięcie stanu prawnego gruntów w drodze zaświadczenia, co jest niedopuszczalne i powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej. Nie wystąpiły przesłanki do wyłączenia organu lub pracownika od załatwienia sprawy, gdyż odmowa wydania zaświadczenia wynikała z braku możliwości jego wydania w ramach instytucji zaświadczenia.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Gminy Miasta Ł. oparta na orzecznictwie NSA dotycząca gruntów objętych zaświadczeniem Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia 30 maja 1986 r., wskazująca na potrzebę wydania nowego zaświadczenia dla wykazania niezgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Zarzut naruszenia art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. przez odmowę wydania zaświadczenia.

Godne uwagi sformułowania

zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie aktem woli nie zawiera bowiem w sobie elementu władztwa administracyjnego, nie jest nastawione na wywołanie skutków prawnych oraz nie ma charakteru interpretacyjnego istota przedmiotowego żądania o tak sformułowanej treści wykracza poza ramy zaświadczenia wydawanego na podstawie art. 217 i następne k.p.a. zaświadczenie stanowi jedynie akt woli, czynność faktyczną, nierozstrzygającą o żadnych prawach lub obowiązkach wnoszącej o jego wydanie, jak i niekształtującą nowej sytuacji prawnej wnioskującego Przedmiot postępowania o wydanie zaświadczenia sprowadza się jedynie do poświadczenia faktów lub stanu prawnego wynikających z dokumentów pozostających w posiadaniu organu administracji publicznej.

Skład orzekający

Monika Krzyżaniak

przewodniczący

Irena Krzemieniewska

sprawozdawca

Krzysztof Szczygielski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wydawania zaświadczeń w Kodeksie postępowania administracyjnego, zwłaszcza w kontekście sytuacji, gdy żądane zaświadczenie miałoby służyć rozstrzygnięciu sporu prawnego lub ocenie stanu prawnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o określonej treści, która wykracza poza standardowe zastosowanie tej instytucji. Może być mniej przydatne w sprawach, gdzie żądanie zaświadczenia jest rutynowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną granicę między czynnością faktyczną wydawania zaświadczenia a merytorycznym rozstrzyganiem sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy zaświadczenie staje się decyzją? Sąd wyjaśnia granice instytucji z KPA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 682/17 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2017-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-07-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Irena Krzemieniewska /sprawozdawca/
Krzysztof Szczygielski
Monika Krzyżaniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 23
art. 217, art. 218, art. 219
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 29 września 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Referent stażysta Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2017 roku sprawy ze skargi Gminy Miasta Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.
Uzasadnienie
III SA/Łd 682/17
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...], nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257)- dalej: k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z dnia [...], znak [...] o odmowie wydania zaświadczenia.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
Pismem z dnia [...] Gmina Miasto Ł. wystąpiła do Prezydenta Miasta Ł. z wnioskiem o ponowne wydanie zaświadczenia o następującej treści: "Kombinat Maszyn Włókienniczych "A." w Ł. w dniu wejścia w życie ustaw samorządowych, to jest w dniu 27 maja 1990 r., nie legitymował się prawem zarządu do gruntów objętych zaświadczenia Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia 30 maja 1986 r., nr [...], znak [...], lecz tylko faktycznie je użytkował, bez tytułu prawnego". Uzasadniając strona wnioskująca wskazała, iż Prezydent Miasta Ł. jako organ wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej przejął prowadzenie archiwum byłego Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł., w tym ewidencji, rejestrów i innych danych znajdujących się uprzednio w posiadaniu terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, których reprezentantem był ówczesny Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Ł-Ś wspólny dla wszystkich Dzielnic m. Ł. Dalej strona wyjaśniła, że uzyskanie przedmiotowego zaświadczenia ma na celu potwierdzenie, w toczącym się postępowaniu komunalizacyjnym, faktu nieistnienia po stronie Kombinatu Maszyn Włókienniczych "A" w Ł. zarządu spornymi gruntami. Wskazała także, iż na żądanie organu udostępni Opracowanie Geodezyjno-Prawne z dnia 22 kwietnia 2016 r. potwierdzające zasadność przedmiotowego wniosku.
Pismem z dnia 8 listopada 2016 r. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej Dyrektor Biura Zasobu Skarbu Państwa, powołując przepis art. 26 § 2 i § 3 k.p.a., wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z wnioskiem o wyznaczenie innego organu do rozpatrzenia sprawy. Wyjaśnił, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści. Wskazał, że treść żądania, majątkowy charakter sprawy, jak i skutki ewentualnego uwzględnienia zgłoszonego żądania, wywołuje konflikt interesów pomiędzy Skarbem Państwa a Gminą Miastem Ł. Prezydent Miasta Ł. jako organ wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej jest bowiem organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami. Ponadto w ocenie wnioskującego, ponowienia przez Gminę Miasto Ł. żądania można traktować jako faktyczne odwołanie od poprzedniego rozstrzygnięcia. Tym samym jako pracownik podległy bezpośrednio Prezydentowi Miasta Ł., a nadto jako jedyna osoba umocowana do wydania bądź też odmowy wydania takiego zaświadczenia, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło wyznaczenia innego organu administracji właściwego do załatwienia sprawy. Uzasadniając Kolegium wskazało, iż w sprawie brak jest przesłanek uzasadniających wyłączenie organu, jak również brak możliwości działania tego organu na skutek wyłączenia wszystkich jej pracowników.
Postanowieniem z dnia 2 stycznia 2017 r. Prezydent Miasta Ł. wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej odmówił wydania zaświadczenia o treści: "Kombinat Maszyn Włókienniczych "A" w Ł. w dniu wejścia w życie ustaw samorządowych, to jest w dniu 27 maja 1990 r., nie legitymował się prawem zarządu do gruntów objętych zaświadczeniem Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia 30 maja 1986 r., nr [...], znak [...], lecz tylko faktycznie je użytkował, bez tytułu prawnego". Powołując przepis art. 217 § 1 i § 2, art. 218 § 1 k.p.a. wskazał, iż organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie, na żądanie osoby ubiegającej się o jego wydanie, w sytuacji jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa oraz gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Przy czym chodzi o dane znajdujące się w posiadaniu organu, a nie o dane doręczone właściwemu organowi przez stronę żądającą wydania zaświadczenia. Z powyższego wynika, że wydawane przez organ administracji zaświadczenie jest jedną z tak zwanych czynności faktycznych administracji, co oznacza, ze jest aktem wiedzy, a nie aktem woli. Nie zawiera bowiem w sobie elementu władztwa administracyjnego, nie jest nastawione na wywołanie skutków prawnych oraz nie ma charakteru interpretacyjnego. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy organ stwierdził, że istota przedmiotowego żądania o tak sformułowanej treści wykracza poza ramy zaświadczenia wydawanego na podstawie art. 217 i następne k.p.a. Wnioskodawca dąży bowiem do wydania zaświadczenia o treści zawierającej elementy ocenne i nie znajdujące swojego odzwierciedlenia w prowadzonych przez organ ewidencjach, rejestrach, czy też innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Ponadto treść żądania wskazuje, że ma ono na celu określenie skutków prawnych na stronę wnioskującą. Odnosząc się do stwierdzenia, iż Prezydent Miasta Ł. wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej przejął prowadzenie archiwum byłego Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł., w tym ewidencji, rejestrów i innych danych znajdujących się uprzednio w posiadaniu terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, których reprezentantem był ówczesny Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Ł-Ś wspólny dla wszystkich Dzielnic m. Ł. wskazał, iż przejęta dokumentacja, w zależności od kategorii materiałów archiwalnych, została przekazana odpowiednio do Archiwum Zakładowego UMŁ oraz do Archiwum Państwowego w Ł., gdzie jest udostępniana na wniosek osoby zainteresowanej. W posiadaniu organu pozostają jedynie kopie protokołów zdawczo-odbiorczych powyżej wskazanej dokumentacji.
Gmina Miasto Ł. wniosła zażalenie, w którym wnioskowała o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o wyznaczenie właściwego organu do wydania niezbędnego dla niej zaświadczenia. Uzasadniając strona wskazała, iż w niniejszej sprawie występuje konflikt interesów pomiędzy Prezydentem Miasta Ł. jako organem wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej w zakresie nieruchomości stanowiącej zasób Skarbu Państwa, a Prezydentem Miasta Ł. jako organu Gminy Miasta Ł., którego orzeczenie będzie miało wpływ w na przysługujące Skarbowi Państwa prawo własności do nieruchomości. Z uwagi na fakt, iż na wydane w sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] orzekające o odmowie wyznaczenia innego organu administracji właściwego do załatwienia sprawy z wniosku skarżącej z dnia 22 września 2016 r. nie służyło zażalenie, strona stosownie do treści art. 142 k.p.a. niniejszym wnosi jak na wstępie.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 maja 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, wydane w dniu [...]. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Kolegium powołało przepisy Działu VII k.p.a. regulującego kwestie wydawania zaświadczeń, wskazując, że zaświadczenie, o których mowa w wskazanych przepisach stanowi jedynie akt woli, czynność faktyczną, nierozstrzygająca o żadnych prawach lub obowiązkach wnoszącej o jego wydanie, jak i niekształtującej nowej sytuacji prawnej wnioskującego. Przedmiot postępowania o wydanie zaświadczenia sprowadza się jedynie do poświadczenia faktów lub stanu prawnego wynikających z dokumentów pozostających w posiadaniu organu administracji publicznej. W niniejszej sprawie w ocenie Kolegium organ I instancji prawidłowo odmówił wydania zaświadczenia o treści zgodnej z wnioskiem skarżącej z dnia 22 września 2016 r. Wydanie takiego zaświadczenia prowadziłoby bowiem do stwierdzenia, że wskazane we wniosku grunty stały się z mocy prawa, w oparciu o ustawę komunalizacyjną, własnością Gminy Miasta Ł. Odnosiłoby się zatem do ustalenia, w drodze zaświadczenia, stanu prawnego gruntów, podlegającego załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, do wydania której właściwy jest Wojewoda Ł. Tym samym uwzględnienie żądania skarżącej pozostawałoby w sprzeczności z istotą instytucji zaświadczenia, co uzasadnia odmowne rozpatrzenie wniosku. Ponadto w ocenie Kolegium w uzasadnieniu decyzji organu I instancji w sposób przekonujący wskazano na okoliczność nieposiadania danych umożliwiających wydanie zaświadczenia o żądanej treści, a co za tym idzie niemożność postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 218 § 2 k.p.a. Natomiast, co do zarzutów i wniosków wniesionego zażalenia Kolegium wskazało, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Wskazać bowiem należy, że kwestia wyznaczenia innego organu do wydania zaświadczenia została ostatecznie rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], które wbrew stanowisku strony skarżącej jest nie tylko niezaskarżalne w drodze odrębnego zażalenia, ale również na zasadach określonych w art. 142 k.p.a. Powołany przepis nie ma bowiem zastosowania w sprawie wydania zaświadczenia, które jak już wcześniej wskazano nie jest decyzją administracyjną wydaną w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym, od której służyłoby odwołanie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Gmina Miasto Ł. zarzucając naruszenie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Uzasadniając pełnomocnik strony skarżącej wskazał, iż wyrażone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stanowisko nie uwzględnia wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w uzasadnieniach wyroków zapadłych w sprawach o sygn. akt: I OSK 503/16, I OSK 504/16, I OSK 727/16, I OSK 429/16, I OSK 431/16, I OSK 502/16, I OSK 501/16, I OSK 430/16, I OSK 432/16, I OSK 505/16, dotyczących gruntów objętych zaświadczeniem Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Ł-Ś wspólny dla wszystkich Dzielnic m. Ł. z dnia 30 maja 1986 r., nr[...], z których wynika, że ujawnione w księdze wieczystej nieruchomości, z której następnie wyodrębniono przedmiotowe działki, gruntów zaświadczenie o przysługującym Kombinatowi Maszyn Włókienniczych "A" w Ł. prawa zarządu nieruchomością, zostało wydane przed dniem 20 lipca 1988 r. , o którym to dniu ustawodawca wprowadził wymóg wydania decyzji administracyjnej o przekazaniu gruntów w zarząd. Tym samym niezbędne dla Gminy Miasta Ł. zaświadczenie w żaden sposób nie powiela ustaleń wcześniejszego dokumentu, lecz tylko określa stan istniejący w dniu wejścia w życie ustaw samorządowych, to jest w dniu 27 maja 1990 r. Ponadto, jak wskazał NSA nowy dokument jest niezbędny do wykazania niezgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do powołanych przez skarżąca orzeczeń NSA Kolegium wskazało, iż nie można z nich wywieść obowiązku do wydania przedmiotowego zaświadczenia, bowiem zostały wydane w sprawach dotyczących komunalizacji mienia i skierowane są do organów w tych sprawach właściwych, to jest Wojewody Ł. oraz Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej.
Pismem procesowym z dnia 21 września 2017 r. Gmina Miasto Ł. przedstawiła argumentację, co do braku możliwości wydania przez Prezydenta Miasta Ł. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej zaświadczenia, którego treść mogłaby mieć ewentualny wpływ na potwierdzenie nabycia mienia przez Gminę Miasto Ł. Wskazując na zasadność powyższego twierdzenia pełnomocnik strony skarżącej odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z dnia [...], znak [...] o odmowie wydania, na wniosek Gminy Miasta Ł., zaświadczenia o treści: "Kombinat Maszyn Włókienniczych "A" w Ł. w dniu wejścia w życie ustaw samorządowych, to jest w dniu 27 maja 1990 r., nie legitymował się prawem zarządu do gruntów objętych zaświadczeniem Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia 30 maja 1986 r., nr [...], znak [...], lecz tylko faktycznie je użytkował, bez tytułu prawnego".
Natomiast podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy art. 217-220 Działu VII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 1369) – dalej: k.p.a., zatytułowanego "Wydawanie zaświadczeń".
Stosownie do treści art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 k.p.a.). Zgodnie z art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.). Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 k.p.a.).
Z treści powyżej powołanych przepisów wynika, że zaświadczenie jako forma działania (wypowiedzi) organu administracji publicznej stanowi urzędowe potwierdzenie pewnego stanu rzeczy - faktów albo stanu prawnego, którego istnienie jest niewątpliwe oraz niesporne, według oceny organu wydającego to zaświadczenie. Przy czym, co istotne organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie (w warunkach określonych dyspozycją przepisu art. 217 § 2 k.p.a.), gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikającego z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ może także przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające, które spełnia jednak jedynie pomocniczą rolę przy ustaleniu treści zaświadczenia, gdyż główną rolę pełnią posiadane przez organ dane. Podkreślenia również wymaga, że skoro zaświadczenie stanowi urzędowe potwierdzenie pewnego stanu rzeczy to należy uznać, że jeżeli problematyka, której dotyczy żądanie strony jest sporna, wydanie zaświadczenia o zgodności z żądaniem nie jest możliwe (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2006 r., VI SA/Wa 292/06, LEX nr 214079; podobnie wyrok NSA z dnia 27 listopada 1998 r., III SA 1282/97, LEX nr 37646). Druga istotna zasada dotycząca wydawania zaświadczeń stwierdza, że obowiązek wydania zaświadczenia urzędowo potwierdzającego określone fakty lub stan prawny, nie dotyczy okoliczności, których ustalenie i ocena następują w postępowaniu jurysdykcyjnym w sprawie rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia - wyrok NSA z dnia 16 września 2005 r. II OSK 36/05, ONSA i WSA 2006/2/64, LEX 180339. Jak stwierdza Sąd w uzasadnieniu tego wyroku, nie jest dopuszczalne, aby organ właściwy w sprawie indywidualnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej potwierdzał poszczególne ustalenia na podstawie przeprowadzonych dowodów w formie zaświadczenia. Zaświadczenia nie są aktami administracyjnymi, lecz czynnościami faktycznymi, ponieważ nie są oświadczeniami woli, lecz oświadczeniami wiedzy organu. Wydanie zaświadczenia nie może zatem służyć rozstrzyganiu sporu między stronami i organem oraz prowadzić do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.
Przy tak określonych elementach konstrukcyjnych zaświadczenia, zrozumiałe jest, że żądanie wydania zaświadczenia o treści określonej we wniosku skarżącej z dnia 22 września 2017 r. nie mogło być uwzględnione. W ocenie Sądu jego uwzględnienie skutkowałoby w istocie wydaniem rozstrzygnięcia, z pominięciem trybu prawem przewidzianym, w zakresie stanu prawnego spornych gruntów, skutkującego w następstwie przyznaniem praw do tych gruntów Gminie Miastu Ł. Zasadność powyższego twierdzenia bezspornie wynika z prezentowanego stanowiska skarżącej, która wprost wskazuje, iż uzyskanie powyższego dokumentu ma na celu wykazanie niezgodności wpisu w księdze wieczystej urządzonej dla przedmiotowych gruntów z rzeczywistym stanem prawnym, co jest niezbędne dla pozytywnego dla Gminy, zakończenia prowadzonych postępowań komunalizacyjnych, dotyczących tych działek. Powyższe pozostawałoby zatem w sprzeczności z istotą instytucji zaświadczenia, która jak słusznie wskazały organy administracji publicznej procedujące w niniejszej sprawie, sprowadza się jedynie do poświadczenia faktów lub stanu prawnego wynikających z dokumentów pozostających w posiadaniu organu administracji publicznej. W związku z powyższym za niezasadny uznać należało zarzut skargi, co do naruszenia art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., tym bardziej, że w sprawie nie kwestionowano interesu prawnego skarżącej w wydaniu zaświadczenia o żądanej treści, a odmowa jego wydania, jak już wcześniej wskazano wynikała rozstrzygania w drodze zaświadczenia o okolicznościach, których ustalenie i ocena następują w postępowaniu jurysdykcyjnym w sprawie rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia.
Natomiast, co do podniesionej przez skarżącą kwestii braku możliwości wydania przez Prezydenta Miasta Ł. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej zaświadczenia, którego treść mogłaby mieć ewentualny wpływ na potwierdzenie nabycia mienia przez Gminę Miasto Ł., której Prezydent Miasta Ł. jest ustrojowym organem wykonawczym Sąd podziela pogląd organów, co do braku wystąpienia przesłanek uzasadniających zastosowanie w niniejszej sprawie instytucji wyłączenia organu administracji publicznej od załatwienia sprawy (art. 25 k.p.a.), jak również instytucji wyłączenia pracownika organu administracji publicznej od udziału w postępowaniu (art. 24 k.p.a.). Jak już bowiem wcześniej wskazano istotą zaświadczenia wydawanego na podstawie art. 217 – 220 k.p.a. jest potwierdzenie pewnego stanu rzeczy - faktów albo stanu prawnego, którego istnienie jest niewątpliwe oraz niesporne i wynika z prowadzonej przez dany organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Dotyczy zatem czynności faktycznych administracji, co oznacza, że jest aktem wiedzy, a nie aktem woli. Nie zawiera w sobie elementu władztwa administracyjnego i nie jest nastawione na wywołanie skutków prawnych. Nie ma także charakteru interpretacyjnego, jak i nie kształtuje w sposób jednostronny, władczy sytuacji prawnej podmiotu żądającego wydania zaświadczenia. Ponadto podkreślić należy, że argumentując za koniecznością wyłączenia Prezydenta Miasta Ł., skarżąca nie wskazała w jakikolwiek sposób, który w jej ocenie organ byłby organem właściwym do wydania przedmiotowego zaświadczenia. Skoro zaświadczenie stanowi potwierdzenie pewnego stanu rzeczy wynikającego, w sposób bezsporny z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów, czy też innych posiadanych przez organ danych, a skarżąca podnosi, że prowadzenie archiwum byłego Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł., w tym ewidencji, rejestrów i innych danych znajdujących się uprzednio w posiadaniu terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, których reprezentantem był ówczesny Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Ł-Ś wspólny dla wszystkich Dzielnic m. Ł. przejął Prezydent Miasta Ł. jako organ wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, to powstaje pytanie, który organ administracji publicznej nie posiadający danych w powyższym zakresie, byłby właściwy do załatwienia żądania skarżącej.
Na marginesie powyższych rozważań wskazać należy również, że Prezydent Miasta Ł., pomimo braku możliwości wydania zaświadczenia o żądanej treści, z przyczyn o których mowa powyżej, poinformował stronę wnioskującą, ze nie jest w posiadaniu przejętej dokumentacji, gdyż została ona przekazana do Archiwum Zakładowego UMŁ oraz do Archiwum Państwowego w Ł., gdzie jest udostępniana na wniosek osoby zainteresowanej. W posiadaniu organu pozostają jedynie kopie protokołów zdawczo-odbiorczych powyżej wskazanej dokumentacji.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.
D.Cz.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI