III SA/Łd 577/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2024-01-04
NSAAdministracyjneWysokawsa
rejestracja pojazduzmiany konstrukcyjnehomologacjaprawo o ruchu drogowymrozporządzenienieważność decyzjiSKOWSApojazd ciężarowyautobus

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję stwierdzającą nieważność rejestracji pojazdu, uznając, że brak było wymaganego przez prawo oświadczenia producenta o homologacji po zmianach konstrukcyjnych.

Sprawa dotyczyła skargi S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność rejestracji pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter. Rejestracja ta została dokonana mimo istotnych zmian konstrukcyjnych (zmiana z ciężarowego na autobus, zwiększenie DMC, zmiana liczby miejsc), bez przedstawienia wymaganego przez prawo oświadczenia producenta lub jego przedstawiciela potwierdzającego homologację pojazdu zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Sąd uznał, że brak tego dokumentu stanowił rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji rejestracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która stwierdziła nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 2016 r. w sprawie rejestracji pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter. Zmiany konstrukcyjne w pojeździe obejmowały m.in. przekształcenie go z samochodu ciężarowego w autobus, zwiększenie dopuszczalnej masy całkowitej z 5000 kg do 5900 kg oraz zwiększenie liczby miejsc siedzących z 3 do 27. Kluczowym zarzutem było to, że rejestracji dokonano bez przedstawienia wymaganego przez § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury oświadczenia producenta lub jego przedstawiciela, potwierdzającego homologację pojazdu zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że brak tego dokumentu stanowił rażące naruszenie prawa, które uzasadniało stwierdzenie nieważności decyzji rejestracyjnej. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma charakter nadzwyczajny i skupia się na wadach prawnych decyzji, a nie na meritum sprawy. Odnosząc się do argumentów skarżącego, sąd stwierdził, że S.G. nie można uznać za producenta pojazdu w rozumieniu przepisów unijnych, a jedynie za podmiot dokonujący zmian konstrukcyjnych. Podkreślono, że zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu i jego przeznaczenia wymaga zgody producenta i odpowiednich dokumentów homologacyjnych, których skarżący nie przedstawił. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak wymaganego oświadczenia producenta lub jego przedstawiciela potwierdzającego homologację pojazdu zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji rejestracyjnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury nakłada obowiązek przedstawienia oświadczenia producenta lub jego przedstawiciela przy rejestracji pojazdu ze zmienionymi danymi technicznymi. Brak tego dokumentu, mimo dokonania znaczących zmian konstrukcyjnych (np. zmiana z ciężarowego na autobus, zwiększenie DMC), jest oczywistym i bezspornym naruszeniem prawa, które prowadzi do skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.r.d. art. 72 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 76 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów art. 14 § ust. 4 pkt 2

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 157 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.r.d. art. 66 § ust. 4 pkt 6 lit. b

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 2 § pkt 54

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 2 § pkt 61

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 70za § ust. 9

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wymaganego przez prawo oświadczenia producenta lub jego przedstawiciela potwierdzającego homologację pojazdu zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi stanowi rażące naruszenie prawa. Osoba dokonująca zmian konstrukcyjnych w pojeździe nie może być uznana za jego producenta w rozumieniu przepisów prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter kasacyjny i nie służy merytorycznemu rozpatrywaniu sprawy.

Odrzucone argumenty

Skarżący mógł być uznany za producenta pojazdu w świetle przepisów europejskich. Dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie badań technicznych, należy uznać za procedurę indywidualnego dopuszczenia pojazdu. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 7a, 8, 77, 80, 107 § 3 k.p.a.) poprzez niewystarczające rozważenie materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

naruszenie to ma charakter rażący skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zajmuje się kwestiami ściśle prawnymi nie można uznać, że S.G., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą B. S.G., był producentem pojazdu, w sytuacji gdy firma ta dokonywała jedynie zmian konstrukcyjnych w pojeździe o parametrach ustalonych przez faktycznego producenta pojazdów marki Mercedes-Benz nie budzi wątpliwości interpretacyjnych

Skład orzekający

Paweł Dańczak

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Wyporska-Frankiewicz

członek

Anna Dębowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rejestracji pojazdów po zmianach konstrukcyjnych, wymogu posiadania oświadczenia producenta, definicji producenta w prawie administracyjnym i unijnym, oraz charakteru postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku oświadczenia producenta przy rejestracji pojazdu po zmianach konstrukcyjnych. Interpretacja definicji producenta może być rozwijana w kontekście innych rodzajów modyfikacji pojazdów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii technicznych i prawnych związanych z rejestracją pojazdów po modyfikacjach, co jest interesujące dla branży motoryzacyjnej i prawników zajmujących się prawem administracyjnym i drogowym. Wyjaśnia, dlaczego brak formalnych dokumentów od producenta może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych.

Zmiana ciężarówki w autobus bez zgody producenta? Sąd wyjaśnia, dlaczego rejestracja była nieważna.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 577/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-01-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-09-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Joanna Wyporska-Frankiewicz
Paweł Dańczak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 991/24 - Wyrok NSA z 2025-12-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 156 par. pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2007 nr 186 poz 1322
par. 14 ust. 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów - tekst jednolity.
Dz.U. 2017 poz 1260
art. 72 ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
Sentencja
Dnia 4 stycznia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Asesor WSA Anna Dębowska, Protokolant st. asystent sędziego Anna Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2024 roku sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 30 czerwca 2023 r. nr KO.480.45.2023 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 30 czerwca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy własną decyzję z 17 kwietnia 2023 r. stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 13 maja 2016 r. w sprawie zarejestrowania na rzecz S.G. pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter 513 CDI, nr rej. [...].
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Decyzją z 13 maja 2016 r. Starosta Powiatu Piotrkowskiego zarejestrował na rzecz S.G. pojazd marki Mercedes-Benz Sprinter 513CDI, nr nadwozia [...], wydając dowód rejestracyjny [...], tablice rejestracyjne nr [...] zalegalizowane znakiem legalizacyjnym nr [...] oraz nalepkę kontrolną i kartę pojazdu nr [...].
Pismem z 26 stycznia 2023 r. Starosta Powiatu Piotrkowskiego zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim o rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności ww. decyzji z 13 maja 2016 r. Zdaniem tego organu, wyżej wymieniony pojazd został zarejestrowany pomimo dokonania w nim zmian konstrukcyjnych, na które nie wyraził zgody producent pojazdu. Dopuszczalna masa całkowita nadana przez producenta pojazdu wynosiła 5000 kg. A. Sp. z o.o. pismem nr H/VAN/3463/MZ/22 z dnia 03.10.2022 r. poinformował, że przedmiotowy pojazd był wyprodukowany z dopuszczalną masą całkowitą 5000 kg, na zamówienie z rynku brytyjskiego - kierownica po prawej stronie, przystosowany do ruchu lewostronnego. Składając wniosek o rejestrację ww. pojazdu S.G. przedstawił zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr 416/2016 z dnia 08.04.2016 r. wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu potwierdzającym zmianę rodzaju pojazdu oraz zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr 421/2016 z dnia 08.04.2016 r. wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe wystawionym przez S.G., jako uprawnionego diagnostę oraz oświadczenie B. (opinia techniczna) nr 10/04/2016 z dnia 08.04.2016 r. Powyższe dokumenty stanowiły podstawę rejestracji przedmiotowego pojazdu oraz podstawę do uznania, iż pojazd spełnia odpowiednie warunki techniczne w związku z dokonanymi zmianami konstrukcyjnymi pojazdu, które polegały na zmianie rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus, zwiększeniu dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu z 5000 kg na 5900 kg bez zgody producenta, zmianie położenia kierownicy, zmianie liczby miejsc pasażerskich z 3 miejsc siedzących na 27 miejsc oraz zmianie miejsc stojących z 0 na 4 miejsca.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 17 kwietnia 2023 r. stwierdziło z urzędu nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 13 maja 2016 r.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium przytoczyło treść art. 72 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm., dalej "p.r.d.") oraz § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1038 ze zm., dalej "rozporządzenie") oraz wskazało, że Starosta Powiatu Piotrkowskiego wydał decyzję z 13 maja 2016 r. w sprawie zarejestrowania pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter bez przedstawienia przez strony oświadczenia wystawionego przez producenta marki lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Organ wskazał, że żaden z dokumentów przedstawionych przez strony nie stanowi oświadczenia wystawionego przez producenta marki lub przedstawiciela tego producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi (§ 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia). Ich cechą wspólną jest natomiast, że wystawione zostały bezpośrednio lub pośrednio przez S.G. "autora" dokonanych modyfikacji, niebędącego producentem pojazdu, ani jego przedstawicielem. W konsekwencji, zdaniem Kolegium, stwierdzić należy, że weryfikowana decyzja wydana została z naruszeniem art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. w zw. z § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, a naruszenie to ma charakter rażący.
Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił skarżący, zarzucając naruszenie prawa materialnego, a także przepisów postępowania poprzez ich błędną wykładnię niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 k.p.a., a także § 14 ust. 4 rozporządzenia poprzez nieprawidłowe uznanie, że przedmiotowe rozstrzygnięcie Starosty może zostać unieważnione, jako wydane z rażącym naruszeniem prawa, a także art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. przez niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności.
Przywołaną na wstępie decyzją z 30 czerwca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy własną decyzję z 17 kwietnia 2023 r. W uzasadnieniu, powołując się na treść art. 156 § 1 k.p.a. wskazano, że organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zajmuje się kwestiami ściśle prawnymi. W tym postępowaniu nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego, a tym samym nie wchodzi w grę również poczynienie dodatkowych – uzupełniających ustaleń faktycznych, wobec czego organ opiera się wyłącznie na materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy.
Kolegium odwołując się do treści art. 72 ust. 1 p.r.d. oraz § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia wyjaśniło, że wnioskiem z 15 kwietnia 2016 r. S.G. wystąpił do Starosty Powiatu Piotrkowskiego o rejestrację pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter. Wraz z wnioskiem strona przedstawiła organowi rejestracyjnemu następujące dokumenty: fakturę nr [...] z dnia 31 marca 2016 r. dotyczącą zakupu pojazdu wraz z tłumaczeniem z języka angielskiego, dowód rejestracyjny nr [...] wraz z tłumaczeniem uwierzytelnionym z języka angielskiego, zaświadczenie o przeprowadzonym pozytywnym okresowym badaniu technicznym pojazdu nr 416/2016 z dnia 8 kwietnia 2016 r. wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu, zaświadczenie o przeprowadzonym pozytywnym okresowym i dodatkowym badaniu technicznym pojazdu nr 421/2016 z dnia 8 kwietnia 2016 r. wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe i oświadczeniem B., opinią techniczną nr [...] - opisem zmian konstrukcyjnych wykonanych w pojeździe z uwzględnieniem zmian parametrów techniczno-eksploatacyjnych, oświadczenie o braku tablic rejestracyjnych pojazdu sprowadzonego z zagranicy.
Z przedstawionych załączników do zaświadczeń o przeprowadzonych badaniach technicznych z dnia 8 kwietnia 2016 r. nr 416/2016 i nr 421/2016 oraz oświadczenia B. - opinii technicznej nr [...] z dnia 8 kwietnia 2016 r., wynika, że w pojeździe marki Mercedes-Benz Sprinter 513 CDI, nr nadwozia [...], dokonano zmian konstrukcyjnych polegających m.in. na: demontażu podwójnego fotela i montażu 26 homologowanych foteli pasażerskich wraz z pasami bezpieczeństwa, montażu atestowanych szyb bocznych, zmianie zabudowy pojazdu na autobus, zmianie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu na 5900 kg, zmianie masy własnej pojazdu na 3650 kg, zmianie ilości miejsc siedzących na 27 (z kierowcą) + 4 miejsca stojące, zmianie rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus.
Z dowodu rejestracyjnego Nr [...], załączonego do wniosku o rejestrację wynika natomiast, iż w tymże dowodzie rejestracyjnym brak jest jakichkolwiek danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi. To zaś oznaczało, że nie było wiadomo, jakie były parametry techniczne pojazdu przed dokonanymi zmianami konstrukcyjnymi.
Zgodnie z § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia strona powinna przedstawić oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Żaden z dokumentów przedstawionych przez stronę przy rejestracji nie stanowi oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela tego producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. W tej sytuacji decyzja Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 13 maja 2016 r. w sprawie zarejestrowania na rzecz S.G. pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter została – w ocenie organu - wydana z rażącym naruszeniem § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w zw. z art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d.
Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium podniosło, że bez wpływu dla stwierdzenia nieważność ww. decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego była okoliczność, czy firma B. S.G., która, jak podają skarżący, zgodnie z rejestrem działalności gospodarczej posiada następujące kody PKD 29.10.C - produkcja autobusów oraz 45.20.Z - konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, i w związku z tym była uprawniona do dokonania zmian konstrukcyjnych pojazdu podlegającego rejestracji, na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b p.r.d. Podstawę stwierdzenia nieważności decyzji pierwszoinstancyjnej stanowiła okoliczność braku przedstawienia przy rejestracji pojazdu oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, o czym mowa w § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia.
Organ odwoławczy podkreślił, że z pisma spółki A. z 29 lipca 2020 r. wynika, że firma B. nie jest partnerem A. w zakresie zabudów i nie współpracuje z tą firmą. A. opracował wytyczne dla firm zabudowujących, w których nie są przewidziane możliwości zmiany dopuszczalnej masy całkowitej, rozstawu osi oraz zwisu (długości pojazdu) dla pojazdów tego typu. Wprawdzie powyższe pismo sporządzone zostało już po dacie wydania weryfikowanej decyzji organu I instancji, to jednak potwierdza, że firma B. nie jest przedstawicielem producenta pojazdu. Kolegium wskazało także na brak możliwości zastąpienia oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta, o którym mowa w § 14 ust. 4 pkt rozporządzenia, innymi dokumentami, w tym badaniami przeprowadzonymi na zlecenie B. S.G. przez " C.Sp. z o.o.".
Organ odwoławczy nie zgodził się także ze stanowiskiem skarżącego, że w oparciu o definicję zawartą w art. 3 pkt 40 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylającego dyrektywę 2007/46/WE (Dz. U. UE. L 151/1), a także w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. (Dz. U. UE. L 60/52) w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców, S.G. może być uznany za producenta zgłoszonego do rejestracji pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych. Przepisy te nie dają podstaw do innej oceny weryfikowanej decyzji w kontekście okoliczności sprawy. Nie można bowiem uznać, że S.G., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą B. S.G., był producentem pojazdu, w sytuacji gdy firma ta dokonywała jedynie zmian konstrukcyjnych w pojeździe o parametrach ustalonych przez faktycznego producenta pojazdów marki Mercedes-Benz. W tej sytuacji zarejestrowanie pojazdu, w którym S.G. dokonał zmian konstrukcyjnych mogło nastąpić na podstawie oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Tymczasem z oświadczenia faktycznego producenta wynika, że firma "B" S.G. nie była przedstawicielem producenta, ani jego partnerem.
Kolegium nie zgodziło się ze skarżącym, że dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla nich odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów, należy uznać, za zdefiniowaną w rozporządzeniach europejskich procedurę indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia. Wskazało przy tym, że skoro S.G. nie można uznać w świetle prawa europejskiego za spełniającego definicję producenta, to nie można zgodzić się z twierdzeniem, że "produkował swoje pojazdy fabrycznie, a w konsekwencji mógł dokonywać, jako producent zgodnie z prawem, ustalenia ich mas".
Organ podkreślił, że przepis § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, nie wystąpiły trudności w interpretacji przepisu prawa lub kwalifikacji prawnej okoliczności wynikających z ustalonego stanu faktycznego. S.G. na etapie składania wniosku o rejestrację pojazdu nie przedstawił wszystkich dokumentów wymaganych przepisami prawa do jego rejestracji, skutkiem czego nie mógł otrzymać pozytywnej decyzji. Nie może funkcjonować w obrocie prawnym decyzja o rejestracji pojazdu, w stosunku do której ustalono, że została wydana na podstawie wadliwych dokumentów, tudzież gdy takich dokumentów w ogóle nie pozyskano, zwłaszcza w sytuacji, gdy brak taki wynika z niezastosowania przepisów, które organ zobligowany był zastosować. W sprawie nie zaszła także negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności z art. 156 § 2 k.p.a. Decyzja z 13 maja 2016 r. dotknięta jest kwalifikowaną wadą prawną w postaci rażącego naruszenia § 14 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia w zw. z art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. W ocenie organu odwoławczego pozostawanie w obrocie prawnym decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych bez stosownego oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, naruszając w sposób rażący wskazane przepisy prawa wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania w praworządnymi państwie, dlatego należało ją wyeliminować z obrotu prawnego.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją z 17 kwietnia 2023 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie:
1/ prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 k.p.a. a także § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia poprzez nieprawidłowe uznanie, że przedmiotowe rozstrzygniecie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa;
2/ procedury administracyjnej, tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, w tym brak rozstrzygnięcia zarzutów składanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego i prawnego sprawy co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że stanowisko organu administracji jest nieprawidłowe, bowiem pojazd był poddawany procedurze zmian konstrukcyjnych, o której mowa w art. 81 ust. 11 pkt 3 p.r.d. (badanie pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych lub wymiany elementów powodujących zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 4 pkt 5 i 6, z wyłączeniem montażu instalacji do zasilania gazem), a nie procedurze rejestracji pojazdu nowego homologowanego. Ustawa nie zawiera definicji legalnej producenta pojazdu. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2018/858 w art. 3 "Definicje" w pkt 40 wskazuje na definicję legalną producenta tj. "osobę fizyczną lub prawną, która jest odpowiedzialna za wszystkie aspekty homologacji typu pojazdu, układu, komponentu lub oddzielnego zespołu technicznego, lub indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia, za zapewnienie zgodności produkcji oraz za kwestie dotyczące nadzoru rynku w odniesieniu do tych wyprodukowanych pojazdów, układów, komponentów, oddzielnych zespołów technicznych, części i wyposażenia, bez względu na to, czy osoba ta bezpośrednio uczestniczy we wszystkich etapach projektowania i budowy tych pojazdów, układów, komponentów lub oddzielnych zespołów technicznych. Analogiczną definicję użyto w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013. Artykuł 3 "Definicje" w pkt 47 definiuje producenta jako "każdą osobę fizyczną lub prawną odpowiedzialną wobec organu udzielającego homologacji za wszystkie aspekty homologacji typu lub proces udzielania zezwolenia, za zapewnienie zgodności produkcji, a także odpowiedzialną za kwestie nadzoru rynku w odniesieniu do wyprodukowanych pojazdów, układów, komponentów lub oddzielnych zespołów technicznych, niezależnie od tego, czy ta osoba fizyczna lub prawna bezpośrednio uczestniczy we wszystkich etapach projektowania i konstruowania pojazdu, układu, komponentu lub oddzielnego zespołu technicznego podlegających homologacji. W tym kontekście strona uznała, że dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla niego odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów, należy uznać za zdefiniowaną w rozporządzeniach europejskich procedurę indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia. W taki sposób te przepisy interpretował przedsiębiorca. W świetle prawa europejskiego skarżący może być uznany za spełniającego definicję producenta, zatem produkował swoje pojazdy fabrycznie, a w konsekwencji mógł dokonywać, jako producent zgodnie z prawem, ustalenia ich mas. Złożone do sprawy dokumenty w postaci dokumentacji technicznej świadczą, że na modyfikację pojazdu uzyskiwano odpowiednie europejskie certyfikaty gruntownie, niezależnie od producenta, badano bezpieczeństwo dokonywania takich zmian. Poświadczono, że pojazdy pomimo dokonania zmian konstrukcyjnych oraz zmiany mas są bezpieczne w ruchu drogowym. Nie było zatem i nie ma przeciwskazań do ich rejestracji i poruszania się po drogach publicznych. Na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 6 p.r.d. zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, ale jednocześnie w lit b) tej normy wskazano wyjątek od tej zasady w przypadku, gdy zmian konstrukcyjnych dokonał przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie. Firma skarżącego, tj. B. S.G. prowadzi legalnie działalność gospodarczą z tym związaną. Zgodnie z rejestrem działalności gospodarczej posiada następujące kody PKO 29.10.C produkcja autobusów oraz 45.20.Z konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, które wskazują na spełnienie powyżej normy prawa o ruchu drogowym. Modyfikacje i badania techniczne pojazdów prowadzone były zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, a firma, która je wykonywała ma wyraźną kompetencję ustawową do ich wykonywania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia, gdy zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez sąd, w niniejszej sprawie, kontrola według powyższych kryteriów nie wykazała, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, które jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia – w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji – przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.
Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezsporne ustalenie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym – odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym – nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem decyzja, a nie sprawa. W postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne, a organ nadzoru działa wyłącznie jako organ kasacyjny.
Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji, organ zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej zobligowany jest do stwierdzenia nieważności decyzji, która m.in. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; albo dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco (art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a.). Odnotować przy tym należy, że rezultatem autonomii przesłanek nieważności decyzji jest możliwość wystąpienia więcej niż jednej z nich w tym samym akcie stosowania prawa. Dostrzeżenie jednak tego, że w tej samej decyzji tkwić może kilka wad kwalifikowanych nie oznacza, że postępowanie w trybie nadzwyczajnym może się toczyć odrębnie w stosunku do każdej z nich. Przeciwnie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji powinno się toczyć jedno postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 lutego 2020 r., VI SA/Wa 1976/19). Co więcej nawet w sytuacji, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji oparty był tylko na jednej przesłance z art. 156 § 1 k.p.a. to obowiązkiem organu administracji jest zbadanie, nie tylko czy wystąpiła ta przesłanka, która legła u podstaw wszczęcia postępowania, ale także, czy nie miały miejsca inne naruszenia prawa objęte normami art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2016 r., II OSK 1500/14 oraz wskazane tam poglądy judykatury).
Należy podkreślić, że rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto o tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga (por. np. wyrok NSA z 20 października 2010 r., II OSK 1614/09; wyrok WSA w Olsztynie z 12 sierpnia 2010 r., II SA/Ol 499/10).
Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne efekty naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. m.in. wyrok NSA z 8 lutego 2013 r., I OSK 1683/11). Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji.
W tym miejscu należy przywołać stanowisko orzecznictwa sądowoadministracyjnego, które sąd orzekający podziela w całości, że decyzja administracyjna może zostać uznana za wydaną "z rażącym naruszeniem prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wówczas gdy w odniesieniu do niej spełnią się kumulatywnie następujące przesłanki: oczywistość naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną; przepis, który został naruszony, nie wymaga przy jego stosowaniu wykładni prawa; skutki, które wywołuje decyzja, są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia tej decyzji" (por. wyrok Sądu Ap. w Szczecinie z 8.05.2014 r., sygn. akt III AUa 892/13).
Przenosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej, należy podkreślić, że kontrolowana w trybie nadzoru decyzja z 13 maja 2016 r. zapadła na podstawie art. 73 p.r.d. stanowiącym w ust. 1, że rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5.
Stosownie do art. 72 ust. 1 p.r.d., rejestracji dokonuje się na podstawie:
1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5;
2) karty pojazdu, jeżeli była wydana;
3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu - jeżeli są wymagane;
4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego;
5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany;
6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy;
6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy lub pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e) został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy.
Stosownie do treści art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d., minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej warunki i tryb rejestracji pojazdów, czasowej rejestracji pojazdów, wyrejestrowania pojazdów, z zastrzeżeniem ust. 2-3, oraz wzory dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, nalepki kontrolnej, tablic rejestracyjnych oraz innych tablic, cech identyfikacyjnych i oznaczeń, w które zaopatruje się pojazd, a także ich opis.
Na podstawie delegacji zawartej w art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. wydane zostało obowiązujące w dacie wydania decyzji z 13 maja 2016 r. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1038 ze zm.). Stosownie do treści § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r., w przypadku zgłoszenia przez właściciela pojazdu wniosku o zmianę danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, zawartych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającą ze zmiany właściwych, określonych w przepisach warunków technicznych, do wniosku dołącza się: 1) dowód rejestracyjny pojazdu; 2) oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi.
W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jest bezsporny.
Skarżący, składając wniosek o rejestrację pojazdu przedstawił dokumenty wskazujące, że dokonano zmian konstrukcyjnych polegających m.in. na: demontażu podwójnego fotela i montażu 26 homologowanych foteli pasażerskich wraz z pasami bezpieczeństwa, montażu atestowanych szyb bocznych, zmianie zabudowy pojazdu na autobus, zmianie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu na 5900 kg, zmianie masy własnej pojazdu na 3650 kg, zmianie ilości miejsc siedzących na 27 (z kierowcą) + 4 miejsca stojące, zmianie rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus.
Na tej podstawie Starosta Powiatu Piotrkowskiego wydał 13 maja 2016 r. decyzję o rejestracji pojazdu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzją
z 17 kwietnia 2023 r. stwierdziło nieważność decyzji o rejestracji pojazdu uznając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. w związku z § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skarżący wnosząc o rejestrację pojazdu nie przedstawił oświadczenia producenta lub jego przedstawiciela potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Załączone do wniosku o rejestrację pojazdu dokumenty nie są oświadczeniami, o których mowa w § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r.
Sąd podziela stanowisko organu, że w obrocie prawnym nie może znajdować się decyzja, która wydana została w oparciu o wadliwe i niepełne dokumenty. Zasadnie organ zastosował tryb z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem decyzja z 13 maja 2016 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Stosownie do powołanego wyżej § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 grudnia 2002 r., skarżący zobowiązany był do przedstawienia oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Sąd podziela stanowisko organu, że przedstawione przez skarżącego dokumenty nie stanowią wymaganego przez § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. oświadczenia producenta lub przedstawiciela tego producenta. Z przedłożonych dokumentów nie wynika, że skarżący jest przedstawicielem producenta lub producentem. W aktach sprawy znajduje się pismo spółki A. z 29 lipca 2020 r., z którego wynika natomiast wprost, że firma B. nie jest partnerem A. w zakresie zabudów i nie współpracuje z tą firmą. Mercedes-Benz opracował wytyczne dla firm zabudowujących, w których nie są przewidziane możliwości zmiany dopuszczalnej masy całkowitej, rozstawu osi oraz zwisu (długości pojazdu) dla pojazdów tego typu. Organ słusznie wskazał, że o ile powyższe pismo sporządzone zostało już po dacie wydania weryfikowanej decyzji organu I instancji, to jednak potwierdza, że firma B. nie jest przedstawicielem producenta pojazdu. Kolegium trafnie wskazało także na brak możliwości zastąpienia oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta, o którym mowa w § 14 ust. 4 pkt rozporządzenia, innymi dokumentami, w tym badaniami przeprowadzonymi na zlecenie B. S.G. przez C. Stąd zasadnie organ przyjął, że decyzja z 13 maja 2016 r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. i § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r., co stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Sąd nie podzielił zatem zarzutu skarżącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a.
W zakresie dokonanych w pojeździe zmian konstrukcyjnych wypowiedział się tutejszy sąd w wyroku z 9 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 1048/20, dotyczącym skargi S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 9 października 2020 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. Sąd oddalając skargę wskazał, że zgodnie z treścią art. 2 pkt 54 p.r.d. dopuszczalna masa całkowita oznacza największą określoną właściwymi warunkami technicznymi masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. W myśl art. 2 pkt 61 p.r.d. maksymalna masa całkowita oznacza największą masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, określoną przez producenta pojazdu. Zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu ponad maksymalną masę pojazdu przewidzianą przez producenta jest niemożliwa bez uprzedniej zgody producenta pojazdu na zmianę maksymalnej masy pojazdu. Kwestię tę wyjaśnia pismo Instytutu Transportu Samochodowego w Warszawie z 6 listopada 2020 r. i sąd w obecnym składzie także podziela argumentację w nim przedstawioną. Skarżący natomiast zwiększył dopuszczalną masę całkowitą pojazdu bez uprzedniej zgody producenta. Nie przedstawił bowiem takiej zgody udzielonej mu przez producenta przed dokonaniem tej zmiany.
Homologacja to procedura, w wyniku której organ udzielający homologacji zaświadcza, że typ pojazdu, układ, komponent lub oddzielny zespół techniczny jest zgodny z obowiązującymi przepisami administracyjnymi i wymogami technicznymi. W procesie homologacji całopojazdowej homologację uzyskuje, m.in. układ hamulcowy dla konkretnej masy całkowitej pojazdu, a normy bezpieczeństwa technicznego dla samochodów do przewozu osób i ich bagażu (M3 – autobus) są bardziej restrykcyjne niż dla samochodów skonstruowanych głównie do przewozu ładunków (kategoria N). Zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu i rozstawu jego osi jest więc istotną zmianą mającą niewątpliwie wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym, a zwłaszcza zdrowie i życie ludzi. Stosownie do art. 70za ust. 9 p.r.d., minister właściwy do spraw transportu ogłasza, w drodze obwieszczenia, przygotowany przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego wykaz jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu. Skarżący nie przedstawił dokumentu wystawionego przez jednostkę uprawnioną do przeprowadzania tego rodzaju badań wymienioną w wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 70za ust. 9 p.r.d. obwieszczenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 26 października 2018 r. w sprawie wykazu jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnianie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu (Dz. Urz. MIiB. z 2018 r. poz. 49).
Należy wskazać, że zgodnie z art. 66 ust. 4 pkt 6 p.r.d. zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, z wyjątkiem:
a) pojazdu, na którego typ zostało wydane świadectwo homologacji typu lub inny równoważny dokument, o którym mowa w art. 70j ust. 1, art. 70k ust. 1, art. 70o ust. 1, art. 70zo ust. 1, art. 70zp ust. 1 albo art. 70zu ust. 1,
b) pojazdu, w którym zmian konstrukcyjnych dokonał przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie.
W wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 1048/20 sąd podniósł, że skarżący dokonywał zmian rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus. Zmiany takie są dopuszczalne po spełnieniu wymogów określonych w § 9d rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r., a jednym z nich uzyskanie wyników badania jednostki uprawnionej co do spełnienia odpowiednich wymagań technicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał również, że skarżący przed dokonaniem zmian nie wystąpił do producenta pojazdu.
Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący mógł dokonywać zmian w pojeździe, lecz zobowiązany był do uzyskania oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta, że pojazd homologowany był zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Nie ma racji skarżący podnosząc, że w świetle przepisów europejskich może zostać uznany za producenta pojazdu. Na podstawie art. 3 pkt 40 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylającego dyrektywę̨ 2007/46/WE (Dz. U. UE L 151/1), jak również art. 3 pkt 47 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z 15 stycznia 2013 r. (Dz. U. UE L 60/52) w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców, skarżący nie może być uznany za producenta zgłoszonego do rejestracji pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych. Z tłumaczenia dowodu rejestracyjnego wynika, że jest to pojazd marki Mercedes-Benz. Jest to znak towarowy, do którego prawo własności przysługuje firmie D. z siedzibą w Stuttgarcie. Przez dokonanie zmian konstrukcyjnych, zmieniono m.in. dopuszczalną masę całkowitą, ilość miejsc. W świetle powyższych przepisów nie można przyjąć, czego chciałby skarżący, że po dokonaniu zmian konstrukcyjnych w pojeździe skarżący jest jego producentem, gdyż producentem pojazdu pozostaje firma A., a skarżący w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej dokonał jedynie zmian konstrukcyjnych pojazdu.
Na uwzględnienie nie zasługuje także twierdzenie skarżącego, że dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla nich odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów, należy uznać za zdefiniowaną w rozporządzeniach europejskich procedurę indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę̨ uzyskiwania zezwoleń́ dla części i wyposażenia.
Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Nie należy zapominać, że postępowanie toczyło się w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nie prowadzi tu odrębnego postępowania dowodowego, tylko na podstawie pierwotnie zebranego materiału dowodowego konfrontuje podstawę prawną uprzednio wydanej decyzji. Stosownie natomiast do treści art. 7a § 1 k.p.a., jeżeli przedmiotem postepowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść́ strony, chyba że sprzeciwiają̨ się̨ temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W ocenie sądu, § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W świetle jego treści proste porównanie zawartości dotychczasowego dowodu rejestracyjnego pojazdu ze zgłoszeniem przez właściciela pojazdu dokonanych zmian, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, bezsprzecznie obligowało Starostę Powiatu Piotrkowskiego do domagania się uzupełnienia przez właściciela dokumentacji pojazdu o oświadczenie, o jakim mowa w § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002r. Nie ulega wątpliwości, że organ tego obowiązku nie dopełnił, a więc przepis ten naruszył w rażący sposób, gdyż go nie zastosował, choć miał taki obowiązek. W tym wypadku istnieje związek przyczynowy między tym naruszeniem a treścią decyzji z 13 maja 2016 r. polegający na tym, że gdyby nie było tego uchybienia, to treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym byłaby inna.
Reasumując, sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu, że pozostawanie w obrocie prawnym decyzji o zarejestrowania pojazdu, w którym dokonano jego zmian konstrukcyjnych bez stosownego oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, narusza w sposób rażący wskazane wyżej przepisy prawa, co skutkowało koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 13 maja 2016 r. o rejestracji pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter 513 CDI, nr nadwozia [...].
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
d.cz.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI