III SA/Łd 677/25

III SA/Łd 677/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-12-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Ceglarska-Piłat
Paweł Dańczak
Symbol z opisem
6240 Zmiana  kategorii zdolności do służby wojskowej
Skarżony organ
Wojewódzka Komisja Lekarska
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Sentencja
Dnia 19 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sekretarz sądowy Marta Duda, Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2025 roku sprawy ze skargi B. Ś. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w Łodzi z dnia 16 lipca 2025 roku znak: ZK-II.6611.35.2025 w przedmiocie zdolności do służby wojskowej stwierdza nieważność zaskarżonego orzeczenia w całości.
Uzasadnienie
Orzeczeniem z 16 lipca 2025 r., znak: ZK-II.6611.35.2025, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 62 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 oraz art. 58 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 825) i powołanymi w uzasadnieniu przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. poz. 466), zwanego dalej "rozporządzeniem z 25 marca 2024 r.", Wojewódzka Komisja Lekarska w Łodzi w składzie Przewodniczący – W.S., specjalista chorób wewnętrznych, Członek –M.Z., specjalista neurolog, Sekretarz – M.B., starszy specjalista Oddziału Spraw Obronnych w Wydziale Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi, po rozpatrzeniu odwołania B.S. od orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej Łódź-1 z 11 kwietnia 2025 r., nr 538/2025 o uznaniu B.S. za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju, w wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej i zaliczeniu do kategorii "D", utrzymała w mocy "§ 58 pkt 1, § 2 pkt 1 oraz § 13 pkt 3" orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej dla miasta Łódź-1 i "na podstawie § 58 pkt 1, § 38 pkt 14, § 34 pkt 2, § 2 pkt 1, § 1 pkt 4" uznała "B.S. za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej – kategoria D".
W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że organ pierwszej instancji orzekając 11 kwietnia 2025 r. o zdolności skarżącego do służby wojskowej zakwalifikował go do kategorii D. Na podstawie przeprowadzonego badania lekarskiego, wywiadu chorobowego, z uwzględnieniem przedstawionej dokumentacji medycznej oraz zaświadczenia psychologa stwierdzono zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia z 25 marca 2024 r.: § 58 pkt 1 – podejrzenie zespołu Marfana, § 34 pkt 1 – skolioza, § 2 pkt 1 – liczne znamiona barwnikowe skóry tułowia, § 13 pkt 3 – krótkowzroczność obu oczu.
Od orzeczenia z 11 kwietnia 2025 r. skarżący wniósł odwołanie. Skarżący nie zgodził się z przyznaniem mu kategorii D.
Organ drugiej instancji wskazał dalej, że wszczął postępowanie administracyjne dotyczące wniesionego odwołania i rozpoznając sprawię 11 lipca 2025 r. zapoznał się z aktami sprawy nadesłanymi przez organ pierwszej instancji, w tym: orzeczeniem Miejskiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi o stopniu niepełnosprawności nr [...] z 18 czerwca 2024 r., kartą ortopedyczną z 17 marca 2025 r. z T., konsultacją internistyczną z 15 kwietnia 2025 r. w L., kartą wizyty z 17 kwietnia 2025 r. w T., badaniem echokardiograficznym z 17 kwietnia 2025 r. wykonanym w T. oraz historią zdrowia i choroby z 18 kwietnia 2025 r. z S. Przeprowadził wywiad chorobowy. Dokonał badania lekarskiego oraz neurologicznego. Zapoznał się z dokumentacją medyczną: kartą informacyjną z 26 lipca 2018 r. z Z. w Ł, wynikiem badania RTG z 2 sierpnia 2018 r. z Z. w Ł., kartą informacyjną z 5 czerwca 2019 r. z Z w Ł., kartą informacyjną z 18 listopada 2021 r. z Z w Ł. , konsultacją dermatologa dzieci z 16 czerwca 2023 r. w L., konsultacją trychologiczną z 29 lipca 2024 r. w L., zaświadczeniem lekarskim z 2 kwietnia 2025 r. wydanym przez O., zaświadczeniem lekarskim z 19 maja 2025 r. wydanym przez L.
Organ drugiej instancji stwierdził:
- § 58 pkt 1 – układowe choroby tkanki łącznej (uwarunkowane genetycznie prawdopodobnie zespół Marfana lub zespół Ehlersa-Danlosa – do diagnostyki genetycznej);
- § 38 pkt 14 – izolowane wypadanie płatka zastawki dwudzielnej (trójdzielnej) niepowodujące zaburzeń sprawności ustroju (nieistotnie hemodynamicznie wypadanie płatka zastawki mitralnej);
- § 34 pkt 2 – skoliozę II stopnia i wady kręgosłupa wrodzone lub nabyte upośledzające sprawność ustroju;
- § 13 pkt 3 – ostrość wzroku jednego oka lub obojga oczu co najmniej 0,5 z korekcją szkłami sferycznymi powyżej ±3,0 D do ±6,0 D lub cylindrycznymi powyżej ±1,0 D do ±3,0 D;
- § 2 pkt 1 – przewlekłe choroby skóry nieupośledzające sprawności ustroju;
- § 1 pkt 4 – słabą budowę ciała nieupośledzającą sprawności ustroju.
Następnie organ drugiej instancji wyjaśnił, że powyższych ustaleń dokonał zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia z 25 marca 2024 r. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 ust. 6 pkt 3 ustawy o obronie Ojczyzny, uznał skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej (kat. D).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w Łodzi z 16 lipca 2025 r. B.S. wniósł o przeanalizowanie jego sytuacji i orzeczenie o niezdolności do służby wojskowej na stałe z literą "E".
Uzasadniając skargę skarżący stwierdził, że przyznana mu kategoria zdolności do służby wojskowej nie jest zgodna z jego możliwościami fizycznymi i psychicznymi, ponieważ codziennie potrzebuje wsparcia rodziny w podstawowych czynnościach, a jego stan z roku na rok się pogarsza i nie rokuje szans na poprawę. Powyższe znajduje potwierdzenie w przedłożonej Komisji Lekarskiej dokumentacji medycznej. Skarżący wskazał na szereg problemów zdrowotnych osób z zespołem Marfana opisanych w zaświadczeniach o stanie zdrowia z 2024 r. i 2025 r., które przedłożył Komisji Lekarskiej.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzka Komisja Lekarska w Łodzi wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym orzeczeniu.
W piśmie z 26 listopada 2025 r. skarżący w uzupełnieniu dotychczasowego stanowiska w sprawie zarzucił, że Komisja pomniejszyła bądź zbagatelizowała treść zaświadczeń od specjalistów opisujących jego problemy zdrowotne i nie przyjrzała się wszystkim dokumentom z należytą uwagą. W razie stwierdzenia kilku chorób i ułomności przy określaniu zdolności do czynnej służby wojskowej rozpatruje się łącznie wszystkie ograniczenia spowodowane tymi chorobami i ułomnościami. Osobę badaną można w takim wypadku zaliczyć do niższej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej niż wynikałoby to z kategorii zdolności ustalonej dla poszczególnych chorób i ułomności. W takim wypadku decyduje ocena ogólnej sprawności psychofizycznej badanego. Następnie skarżący szczegółowo opisał szereg dolegliwości upośledzających sprawność ustroju, które połączone ze sobą, czynią go w znacznym i utrwalonym stopniu niezdolnego do służenia wojsku w czasie wojny w działań mobilizacyjnych w czasie wojny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, o co wnosił skarżący. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Jednocześnie sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem działania organu administracji publicznej, a nie tylko zgodność z przepisami, których naruszenie zarzucono w skardze (brak związania podstawami skargi) i wobec tego może wydać orzeczenie innej treści niż to, o które wnosił skarżący (brak związania wnioskami skargi).
Zdaniem sądu w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od treści zarzutów i wniosków skargi, należało z urzędu stwierdzić nieważność zaskarżonego orzeczenia w całości. Zostało ono bowiem wydane z rażącym naruszeniem prawa, co stanowi określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłankę do stwierdzenia jego nieważności.
Nie budzi wątpliwości sądu, że orzeczenie w sprawie zdolności do służby wojskowej to decyzja administracyjna.
Decyzja administracyjna jest kwalifikowanym aktem administracyjnym, cechującym się zewnętrznym charakterem, władczym rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, skierowanym do konkretnego adresata. Akt administracyjny w postaci decyzji administracyjnej musi mieć odpowiednią formę, jaką wyznaczają przepisy prawa. Jej wydanie następuje po wszczęciu postępowania, zebraniu materiału dowodowego i dokonaniu subsumcji ustalonego w tym postępowaniu stanu faktycznego do norm prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie.
Jak stanowi art. 104 k.p.a., organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (§ 1). Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (§ 2).
Elementy treści decyzji administracyjnej określa art. 107 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem decyzja zawiera: 1) oznaczenie organu administracji publicznej; 2) datę wydania; 3) oznaczenie strony lub stron; 4) powołanie podstawy prawnej; 5) rozstrzygnięcie; 6) uzasadnienie faktyczne i prawne; 7) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania; 8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji; 9) w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy. Stosownie do art. 107 § 2 k.p.a. przepisy szczególne mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja.
Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 15 k.p.a.).
W rozpoznawanej sprawie zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następstwie rozpatrzenia odwołania skarżącego od orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej Łódź-1 z 11 kwietnia 2025 r. o uznaniu skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju, w wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej i zaliczeniu do kategorii "D".
Zaskarżonym orzeczeniem Wojewódzka Komisja Lekarska w Łodzi "postanowiła utrzymać w mocy § 58 pkt 1, § 2 pkt 1 oraz § 13 pkt 3 orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej dla miasta Łódź-1 i na podstawie § 58 pkt 1, § 38 pkt 14, § 34 pkt 2, § 2 pkt 1, § 1 pkt 4 uznać skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej – kategoria D".
W podstawie prawnej orzeczenia organ drugiej instancji powołał m. in. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Jak stanowi art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (art. 138 § 2 k.p.a.).
Jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w § 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów (art. 138 § 2a k.p.a.).
Przepisu § 2 nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 136 § 2 lub 3. Organ odwoławczy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy wydaje decyzję, o której mowa w § 1 albo 4 (art. 138 § 2b k.p.a.)
Jeżeli przepisy przewidują wydanie decyzji na blankiecie urzędowym, a istnieją podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy uchyla decyzję i zobowiązuje organ pierwszej instancji do wydania decyzji o określonej treści (art. 138 § 4 k.p.a.).
Jak wynika z powołanego art. 138 k.p.a. zawarto w nim enumeratywne wyliczenie decyzji, które mogą zapaść w postępowaniu odwoławczym.
Należą do nich: decyzja o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.); decyzja o uchyleniu zaskarżonej decyzji (w całości lub w części) i orzeczeniu w tym zakresie co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.); decyzja o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji w całości lub w części (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.); decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego (art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.); decyzja o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji (art. 138 § 2 k.p.a.); decyzja o uchyleniu zaskarżonej decyzji z jednoczesnym zobowiązaniem organu pierwszej instancji do wydania decyzji o określonej treści (art. 138 § 4 k.p.a.). Katalog ten jest wyczerpujący i zamknięty. Oznacza to, że określone w przepisie rodzaje rozstrzygnięć są bezwzględnie wiążące dla organu odwoławczego w tym znaczeniu, że decyzja, która nie mieści się w ramach tego przepisu, stanowi rażące naruszenie prawa (por. wyrok NSA z 10 marca 1993 r., IV SA 1245/92).
Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie strony może zatem wydać rozstrzygnięcie tylko na podstawie art. 138 k.p.a. i tylko w nim określone.
Wprawdzie art. 64 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny stanowi, że od orzeczenia powiatowej komisji lekarskiej przysługuje osobie stawiającej się do kwalifikacji wojskowej i szefowi wojskowego centrum rekrutacji odwołanie do wojewódzkiej komisji lekarskiej w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Orzeczenie to może być zmienione przez wojewódzką komisję lekarską również z urzędu, jeżeli zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa. Regulacja ta nie modyfikuje jednak rodzajów rozstrzygnięć jakie może wydać w postępowaniu odwoławczym wojewódzka komisja lekarska na podstawie art. 138 k.p.a. zmieniając orzeczenie powiatowej komisji lekarskiej. Winno ono zatem odpowiadać rodzajom decyzji określonym w art. 138 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie organ drugiej instancji wydając zaskarżone orzeczenie rażąco naruszył prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wydał bowiem rozstrzygnięcie, które nie odpowiada dyspozycji powołanego w jego podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Uchybienie to jest oczywiste i wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. Organ drugiej instancji orzekł bowiem, że "postanawia utrzymać w mocy § 58 pkt 1, § 2 pkt 1 oraz § 13 pkt 3 orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej dla miasta Łódź-1 i na podstawie § 58 pkt 1, § 38 pkt 14, § 34 pkt 2, § 2 pkt 1, § 1 pkt 4 uznać B.S. za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej – kategoria D". Zaznaczyć przy tym należy, że w orzeczeniu z 11 kwietnia 2025 r. organ pierwszej instancji rozstrzygnął wyłącznie o uznaniu skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej i zaliczeniu do kategorii "D". W rozstrzygnięciu nie wskazał więc chorób i ułomności, które uwzględnił przy kwalifikacji. Jeżeli zamiarem organu drugiej instancji było zmienienie rozstrzygnięcia orzeczenia organu pierwszej instancji poprzez wskazanie w nim chorób i ułomności uwzględnionych przy orzeczeniu o kategorii zdolności do służby wojskowej, to organ drugiej instancji winien był uchylić orzeczenie organu pierwszej instancji w całości i orzec co do istoty sprawy, a nie konstruować rozstrzygnięcie w opisany wyżej sposób. Co więcej, skoro w rozstrzygnięciu orzeczenia organ drugiej instancji wskazał przepisy, które prawdopodobnie odnieść należy do dokonanej przez ten organ kwalifikacji chorób i ułomności uwzględnionych przy orzekaniu, to winien był również wskazać w sposób nie budzący wątpliwości akt prawny stanowiący podstawę prawną dokonanej kwalifikacji.
Sąd dostrzegł nadto inną istotną wadliwość postępowania odwoławczego.
Jak wynika z akt sprawy Wojewoda Łódzki zarządzeniem z 29 stycznia 2025 r. powołał Wojewódzką Komisję Lekarską w Łodzi i określił jej skład w załączniku nr 1 do tego zarządzenia. W załączniku tym określił skład podstawowy i skład zastępczy komisji, w tym psychologów wchodzących w ich skład.
Tymczasem z zaskarżonego orzeczenia oraz akt sprawy nie wynika, aby psycholog wyznaczony przez Wojewodę Łódzkiego zarządzeniem z 29 stycznia 2025 r. brał udział w badaniu skarżącego przez Wojewódzką Komisję Lekarską w Łodzi, która wydała zaskarżone orzeczenie. Nie został on wymieniony w komparycji zaskarżonego orzeczenia i brak jest podpisu takiej osoby pod kartą z badań przeprowadzonych przez tę komisję.
Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 62 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny w ramach określenia zdolności do służby wojskowej osoby stawiające się do kwalifikacji wojskowej poddaje się obowiązkowym badaniom lekarskim oraz psychologicznym, a także, stosownie do potrzeb i według decyzji przewodniczącego komisji lekarskiej, badaniom specjalistycznym oraz obserwacji szpitalnej. Badania psychologiczne polegają na przeprowadzeniu wywiadu psychologicznego i kończą się wydaniem zaświadczenia o braku lub istnieniu przeciwwskazań do pełnienia służby wojskowej (art. 62 ust. 2a ustawy o obronie Ojczyzny).
Skład komisji lekarskich orzekających o stopniu zdolności do służby wojskowej osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej został natomiast określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 marca 2023 r. w sprawie komisji lekarskich orzekających o stopniu zdolności do służby wojskowej osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej (Dz. U. poz. 586), zwanego dalej "rozporządzeniem z 20 marca 2023 r.".
I tak w § 4 rozporządzenia z 20 marca 2023 r. określono, że w skład wojewódzkiej komisji lekarskiej wchodzi dwóch lekarzy posiadających prawo wykonywania zawodu lekarza i tytuł specjalisty w dziedzinie medycyny, spośród których wojewoda wyznacza przewodniczącego tej komisji, a także psycholog oraz sekretarz.
W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia z 20 marca 2023 r. powołując komisję lekarską, wojewoda wyznacza do składu tej komisji także osoby, które w razie niemożności pełnienia funkcji przez przewodniczącego, członka komisji będącego lekarzem, psychologa lub sekretarza pełnią te funkcje zastępczo.
W § 13 rozporządzenia z 20 marca 2023 r. określono natomiast zadania poszczególnych członków komisji, w tym psychologa będącego jej członkiem.
Zgodnie z § 13 ust. 4 rozporządzenia z 20 marca 2023 r. psycholog – członek komisji lekarskiej:
1) przeprowadza badanie psychologiczne, o którym mowa w art. 62 ust. 2 ustawy, polegające na przeprowadzeniu wywiadu psychologicznego z osobami stawiającymi się do kwalifikacji wojskowej, obserwacji tych osób i weryfikacji dokumentacji psychologicznej;
2) wydaje zaświadczenie o braku lub istnieniu przeciwwskazań do pełnienia służby wojskowej i przekazuje je przewodniczącemu komisji lekarskiej na potrzeby wydania orzeczenia komisji lekarskiej, o którym mowa w ust. 2 pkt 8;
3) występuje, w uzasadnionych przypadkach, do przewodniczącego komisji lekarskiej z wnioskiem o skierowanie osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej na badania specjalistyczne, w tym psychologiczne.
Z powołanych przepisów wynika, że psycholog jest członkiem również wojewódzkiej komisji lekarskiej, a jego zadaniem jest przeprowadzanie badań psychologicznych, o którym mowa w art. 62 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, wydanie zaświadczenia o braku lub istnieniu przeciwwskazań do pełnienia służby wojskowej i przekazanie go przewodniczącemu komisji lekarskiej na potrzeby wydania orzeczenia komisji lekarskiej, wystąpienie, w uzasadnionych przypadkach, do przewodniczącego komisji lekarskiej z wnioskiem o skierowanie osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej na badania specjalistyczne, w tym psychologiczne.
Z akt sprawy wynika, że takie badanie przeprowadził jedynie psycholog będący członkiem powiatowej komisji lekarskiej.
Dostrzeżone przez sąd wadliwości zaskarżonego orzeczenia nie pozwalają na dokonanie jego merytorycznej kontroli i uniemożliwiają odniesienie się do zarzutów skargi dotyczących prawidłowości dokonanej przez organ drugiej instancji oceny stanu zdrowia skarżącego i jego kwalifikacji do służby wojskowej.
Z powyższych względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonego orzeczenia w całości.
Ponownie rozpatrując sprawę Wojewódzka Komisja Lekarska w Łodzi zobowiązana jest uwzględnić ocenę prawną i stanowisko wyrażone przez sąd stosownie do art. 153 p.p.s.a.
d.j.