III SA/Łd 676/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-12-15
NSAinneŚredniawsa
choroba zawodowaczerniak złośliwymedycyna pracyPaństwowa Inspekcja Sanitarnazwiązek przyczynowyczynniki rakotwórczezwiązki ropopochodnewarunki pracy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Z. P. na decyzję odmawiającą stwierdzenia czerniaka złośliwego jako choroby zawodowej, uznając brak związku przyczynowego między warunkami pracy a chorobą.

Skarżący Z. P. domagał się uznania czerniaka złośliwego za chorobę zawodową, twierdząc, że powstał on w wyniku narażenia na substancje chemiczne w miejscu pracy. Organy administracji, opierając się na opiniach medycznych, odmawiały uznania choroby zawodowej, wskazując na brak związku przyczynowego i inne możliwe przyczyny powstania czerniaka. Sąd administracyjny, po analizie zebranego materiału dowodowego, w tym opinii medycznych z różnych placówek, uznał, że warunki pracy skarżącego nie narażały go na powstanie nowotworu, a związki ropopochodne nie są uznawane za czynniki rakotwórcze wywołujące czerniaka.

Sprawa dotyczyła skargi Z. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia czerniaka złośliwego jako choroby zawodowej. Skarżący twierdził, że choroba powstała w wyniku narażenia na etylinę, smary i oleje przemysłowe podczas pracy. Organy administracji, opierając się na orzeczeniach Poradni Chorób Zawodowych oraz Instytutów Medycyny Pracy, stwierdziły brak związku przyczynowego między chorobą a warunkami pracy. Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej uchylił decyzje organów, wskazując na niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i brak uzasadnienia w orzeczeniach lekarskich. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy administracji ponownie odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, podkreślając, że czerniak złośliwy nie jest wywoływany przez związki ropopochodne, a jego przyczynami są czynniki zewnętrzne (np. nasłonecznienie) lub wewnętrzne. Sąd administracyjny w Łodzi, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym opinie trzech niezależnych placówek medycznych, uznał, że warunki pracy skarżącego nie narażały go na powstanie nowotworu. Sąd podkreślił, że związki ropopochodne nie są uznawane za czynniki rakotwórcze wywołujące czerniaka, a lokalizacja nowotworu (lewa łopatka, zakryta ubraniem) wykluczała ekspozycję na promieniowanie słoneczne jako przyczynę. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie stwierdziły naruszenia prawa materialnego ani procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie ma dowodów na działanie czynników rakotwórczych w środowisku pracy, a przyczyny choroby leżą w innych czynnikach (np. nasłonecznienie, urazy).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że czerniak złośliwy nie jest wywoływany przez związki ropopochodne, a jego etiologia jest złożona i związana głównie z czynnikami zewnętrznymi (np. promieniowanie UV) lub wewnętrznymi. Brak dowodów na narażenie na czynniki rakotwórcze w środowisku pracy wyklucza uznanie choroby za zawodową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

rozp. RM art. 1 § ust.1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

rozp. RM art. 10 § ust.1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

rozp. RM art. 2

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach

Pomocnicze

u.p.i.s. art. 27 § ust.1

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.i.s. art. 5 § pkt.4a

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt.2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Twierdzenie skarżącego o związku przyczynowym między narażeniem na związki ropopochodne a czerniakiem złośliwym. Zarzut skarżącego o wydaniu orzeczeń lekarskich na podstawie niepełnej dokumentacji medycznej. Zarzut skarżącego o błędnym ograniczeniu postępowania do jednego schorzenia.

Godne uwagi sformułowania

brak jest związku przyczynowego między stwierdzoną chorobą skóry a narażeniem Z. P. na etylinę, smary i oleje przemysłowe. czerniak złośliwy wywodzi się z komórek barwnikotwórczych a na jego rozwój wpływają czynniki zewnętrzne takie jak nasłonecznienie, urazy czy drażnienie bądź czynniki wewnętrzne takie jak mechanizmy immunologiczne i humoralne. Za zasadniczą przyczynę powstania czerniaka uznaje się częste i intensywne ekspozycje na światło słoneczne oraz ciężkie oparzenia słoneczne. Związki ropopochodne nie są czynnikami wywołującymi czerniaka skóry.

Skład orzekający

Janusz Nowacki

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Łuczyńska

członek

Krzysztof Szczygielski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku związku przyczynowego między narażeniem na związki ropopochodne a czerniakiem złośliwym, a także kwestie proceduralne dotyczące zgłaszania nowych schorzeń w toku postępowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i aktualnego stanu wiedzy medycznej w zakresie przyczyn czerniaka.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia chorób zawodowych i ich związku z warunkami pracy, co jest istotne dla wielu pracowników. Jednakże, ze względu na specyfikę medyczną i brak przełomowej interpretacji prawnej, jej zainteresowanie może być ograniczone do prawników specjalizujących się w prawie pracy i medycynie.

Czy czerniak złośliwy może być chorobą zawodową? Sąd wyjaśnia związek z pracą.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 676/05 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Szczygielski
Małgorzata Łuczyńska
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Sygn. powiązane
II OSK 529/06 - Wyrok NSA z 2006-10-06
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant Asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 roku sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...]. Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w Ł., na podstawie art.27 ust.1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej(Dz.U. nr 12 poz.49 z późn. zm.) w związku z § 1 ust.1 i § 10 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych(Dz.U. nr 65 poz.364 z późn. zm.) stwierdził brak podstaw do uznania u Z. P. czerniaka złośliwego za chorobę zawodową.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż z orzeczenia Poradni Chorób Zawodowych w Ł. wynika, iż brak jest związku przyczynowego między stwierdzoną chorobą skóry a narażeniem Z. P. na etylinę, smary i oleje przemysłowe. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji.
Odwołanie od wymienionej decyzji wniósł Z. P. podnosząc, iż jest ona krzywdząca.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią § 1 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. za chorobę zawodową uważa się chorobę określoną w załączniku do rozporządzenia, jeżeli była ona spowodowana wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Z. P. był poddany dwukrotnie badaniu w jednostkach organizacyjnych służby zdrowia a mianowicie w A Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. oraz w Instytucie Medycyny Pracy w S. Obie jednostki stwierdziły, iż brak jest związku przyczynowego pomiędzy rozpoznaną chorobą skóry a narażeniem na działanie etyliny, smarów oraz olejów napędowych. Nie zostały zatem spełnione przesłanki do uznania schorzenia za chorobę zawodową. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Na wymienioną decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Z. P..
Wyrokiem z dnia 22 listopada 2002r. w sprawie II S.A./Łd 988/99 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu administracji I instancji.
W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, iż organy administracji nie wyjaśniły w sposób dostateczny stanu faktycznego ani wyczerpująco nie zebrały materiału dowodowego. Orzeczenie WOMP oraz Instytutów Medycyny Pracy w Ł. i w S. nie zawierają uzasadnienia i odniesienia do zebranego materiału dowodowego. W aktach sprawy brak jest również wyników dochodzenia epidemiologicznego. Nadto z orzeczenia WOMP nie wynika czy przed wydaniem orzeczenia przeprowadzono badania Z. P.. W aktach administracyjnych brak jest również decyzji organu I instancji. Mając to na uwadze sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w Ł., na podstawie art.104 kpa oraz art.5 pkt.4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej(Dz.U. nr 90 z 1988r. poz.575 z późn. zm.) nie stwierdził u Z. P. choroby zawodowej – nowotworu złośliwego skóry.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż Z. P. w okresie od 1 lutego 1988r. do 14 lutego 1997r. był zatrudniony w B Odział w Ł. na stanowiskach montera mechanizmów licznikowych i zegarowych oraz ślusarza narzędziowego – brygadzisty. Zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach(Dz.U. nr 132 poz.1115) przy stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Przeprowadzone badania lekarskie wykluczyły zawodową etiologię nowotworu. Nie są także chorobami zawodowymi polineuropatia oraz zakrzepowe zapalenie żył i żylaków gdyż nie są one umieszczone w wykazie chorób zawodowych. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji.
Odwołanie od wymienionej decyzji złożył Z. P. podnosząc, iż orzeczenia lekarskie zostały wydane na podstawie niepełnej dokumentacji lekarskiej z lat 1991-1995 z Instytutu Medycyny Pracy w Ł. gdyż dokumentacja ta zaginęła. Odwołujący kwestionuje także orzeczenia lekarskie dotyczące pozostałych schorzeń. W ocenie odwołującego istnieje związek przyczynowy pomiędzy tymi schorzeniami a warunkami w jakich świadczył pracę. W konkluzji wnosił o ponowne przeprowadzenie postępowania w jego sprawie.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł., na podstawie art..12 ust.2 pkt.1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej(Dz.U. nr 90 z 1998r. poz.575 z późn. zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych(Dz.U. nr 65 poz.294 z późn. zm.) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach(Dz.U. nr 132 poz.1115) oraz art.138 § 1 pkt.2 kpa uchylił w całości zaskarżoną decyzję i nie stwierdził u Z. P. choroby zawodowej – nowotworu złośliwego skóry wymienionego pod pozycją 9 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych(Dz.U. nr 65 poz.294 z późn. zm.).
W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią § 1 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. za chorobę zawodową uważa się chorobę określoną w załączniku do rozporządzenia, jeżeli była ona spowodowana wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Z. P. w okresie od 1 lutego 1988r. do 14 lutego 1997r. był zatrudniony w B Odział w Ł. na stanowiskach montera mechanizmów licznikowych i zegarowych oraz ślusarza narzędziowego – brygadzisty. Był on narażony na działanie nafty, resztek etyliny i olejów napędowych. W sprawie zostały wydane orzeczenia przez A Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł., Instytut Medycyny Pracy w Ł. oraz Instytut Medycyny Pracy w S.. Z orzeczeń tych wynika, iż brak jest związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy Z. P. a nowotworem złośliwym skóry pod postacią czerniaka. Przyczynami powstania tego nowotworu są czynniki zewnętrzne jak nasłonecznienie, urazy i drażnienia, bądź czynniki wewnętrzne jak mechanizmy. W literaturze medycznej brak jest danych wskazujących, iż ten rodzaj nowotworu może być wywołany działaniem kancerogenów chemicznych. Schorzenia tego nie można zatem uznać za chorobę zawodową. Jeżeli chodzi o pozostałe schorzenia to zostały one zgłoszone w czasie toczącego się postępowania, które było prowadzone w celu stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią nowotworu złośliwego skóry. Rozstrzygnięcie winno zatem dotyczyć wyłącznie tej choroby. Nowe choroby mogą być przedmiotem odrębnego postępowania wszczętego w trybie przewidzianym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. Organ I instancji błędnie wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia gdyż jest nim rozporządzenie z dnia 18 listopada 1983e. a nie rozporządzenie z 30 lipca 2002r. Postępowanie zostało bowiem wszczęte przed dniem 3 września 2002r. a więc winno mieć zastosowanie poprzednio obowiązujące rozporządzenie. Mając to na uwadze organ odwoławczy orzekł jak w sentencji decyzji.
Na wymienioną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył Z. P. podnosząc, iż decyzja dotyczy jedynie nowotworu złośliwego a nie innych schorzeń. Decyzja została oparta na podstawie nieprawdziwych wywiadów epidemiologicznego i środowiskowego. Nie ma bowiem pełnej dokumentacji medycznej z okresu leczenia skarżącego w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. z lat 1991-1997. Instytut celowo zagubił tę dokumentację. O zmianie podstawy prawnej rozstrzygnięcia skarżący dopwiedzial się dopiero z zaskarżonej decyzji. Wszystkie schorzenia u skarżącego powstały w związku z warunkami w jakich świadczył on pracę. W konkluzji skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga Z. P. nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych(Dz. U. Nr 65 z 1983r. poz.294 z późn. zm.). Należy zaznaczyć, iż wymienione rozporządzenie obowiązywało do dnia 2 września 2002r. zaś od dnia 3 września 2002r. obowiązuje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach/Dz.U. nr 132 poz.1115/. Zgodnie z treścią § 10 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r. postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Ponieważ postępowanie w sprawie stwierdzenia u Z. P. choroby zawodowej rozpoczęło się przed dniem 3 września 2002r. winno być prowadzone na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983r.
Zgodnie z treścią § 1 ust.1 wymienionego rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.
Z wymienionego przepisu wynika, iż o tym czy schorzenie jest chorobą zawodową decyduje spełnienie dwóch przesłanek a mianowicie: schorzenie musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych oraz praca musi być wykonywana w warunkach narażających na powstanie tego schorzenia. W przypadku stwierdzenia obu przesłanek istnieje domniemanie, iż choroba jest następstwem warunków w jakich praca była świadczona a więc, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy chorobą a warunkami pracy. Pogląd taki wyraził Sad Najwyższy w wyroku z dnia 19 lipca 1984r. w sprawie II PRN 9/84/OSNCP nr 4 z 1985r. poz.53/ oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lutego 1996r. w sprawie I S.A. 1540/95/Prawo Pracy nr 3 z 1997r. poz.37/.
Z przepisu § 1 ust.1 wymienionego rozporządzenia wynika, iż sam fakt zapadnięcia na chorobę wymienioną w wykazie do cytowanego rozporządzenia nie jest wystarczającą przesłanką do uznania jej za chorobę zawodową. Musi nadto istnieć działanie czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy a więc musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy schorzeniem a warunkami występującymi w tym środowisku. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 sierpnia 1998r. w sprawie I S.A. 471/98/Lex nr 45823/ oraz Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 stycznia 2002r. w sprawie II UKN 746/00/OSNAP nr 21 z 2003r. poz.521/.
Zgodnie z treścią punktu 9-go załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. chorobą zawodową są nowotwory złośliwe powstały w następstwie działania czynników rakotwórczych występujących w środowisku pracy z wyjątkiem wymienionych w pozycji 8.
W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest, iż u skarżącego stwierdzono czerniaka złośliwego skóry. Schorzenie to jest nowotworem złośliwym a więc jest wymienione w wykazie chorób zawodowych.
Zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż skarżący w czasie zatrudnienia w B był narażony na działanie etyliny, oleju napędowego i nafty. Przez okres przeszło 8 lat wykonywał on obowiązki ślusarza narzędziowego – brygadzisty. W tym czasie sporadycznie, w zastępstwie nieobecnych mechaników, zajmował się naprawą sprzętu dystrybucyjnego. Zdemontowane części dystrybutorów zawierały pozostałości etyliny oraz olejów napędowych i były one myte naftą. Można zatem uznać, iż skarżący miał kontakt ze związkami ropopochodnymi.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż warunki istniejące w środowisku pracy skarżącego nie narażały go na powstanie nowotworu. Należy zaznaczyć, iż czerniak złośliwy wywodzi się z komórek barwnikotwórczych a na jego rozwój wpływają czynniki zewnętrzne takie jak nasłonecznienie, urazy czy drażnienie bądź czynniki wewnętrzne takie jak mechanizmy immunologiczne i humoralne. Za zasadniczą przyczynę powstania czerniaka uznaje się częste i intensywne ekspozycje na światło słoneczne oraz ciężkie oparzenia słoneczne. U Z. P. rozpoznano nowotwór na lewej łopatce. Miejsce to było zakryte ubraniem. Z uwagi na lokalizację schorzenia, w czasie zatrudnienia nie był on narażony w tym miejscu na promieniowanie słoneczne. Za czynniki powstania czerniaka skóry nie uważa się natomiast związków chemicznych. W świetle aktualnej wiedzy medycznej związki ropopochodne nie są czynnikami rakotwórczymi. Przy obecnym stanie wiedzy medycznej brak jest danych uzasadniających uznanie, iż czerniak skóry jest wywołany działaniem kancerogenów chemicznych. Kontakt skarżącego z naftą oraz, podnoszony przez niego fakt oblania skóry tymi środkami, nie były zatem czynnikami narażającymi go na powstanie nowotworu. O pozazawodowej etiologii czerniaka u skarżącego świadczy również okres latencji(utajenia) nowotworu. Zgodnie z wiedzą medyczną przy nowotworach zawodowych okres ten jest stosunkowo długi i wynosi około 15-20 lat zaś w przypadku skarżącego od momentu podjęcia pracy na stanowisku ślusarza narzędziowego – brygadzisty do czasu rozpoznania nowotworu upłynęło niespełna 9 lat.
Okoliczność, iż Z. P. w czasie zatrudnienia nie był narażony na działanie czynników rakotwórczych wynika z orzeczeń trzech jednostek organizacyjnych służby zdrowia. Orzeczenie te wydały trzy, niezależne od siebie, jednostki a mianowicie A Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł., Instytut Medycyny Pracy w Ł. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Wszystkie orzeczenia zostały wydane po uprzednim zbadaniu skarżącego, zapoznaniu się z wynikami dochodzenia epidemiologicznego oraz dostępną dokumentacją lekarską. Wszystkie wymienione jednostki oparły się na aktualnym stanie wiedzy medycznej i wszystkie orzeczenia są zgodne co do tego, iż związki chemiczne występujące w środowisku pracy skarżącego nie były czynnikami narażającymi na powstanie czerniaka skóry. W ocenie sądu brak jest podstaw do kwestionowania wiarygodności wydanych orzeczeń.
Dla uznania nowotworu złośliwego za chorobę zawodową konieczne jest wykazanie, iż schorzenie to powstało w następstwie działania czynników rakotwórczych występujących w środowisku pracy. Wynika to z treści punktu 9 wykazu chorób zawodowych. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika, iż czerniak skóry u skarżącego powstał w następstwie działania czynników rakotwórczych występujących w środowisku pracy. Związki ropopochodne nie są czynnikami wywołującymi czerniaka. Brak jest zatem związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem stwierdzonym u skarżącego a warunkami występującymi w środowisku pracy. Organy administracji obu instancji słusznie odmówiły uznania tego schorzenia za chorobę zawodową.
Organy administracji trafnie również wydały rozstrzygnięcie jedynie w przedmiocie uznania czerniaka za chorobę zawodową a nie wydały takiego rozstrzygnięcia co do pozostałych schorzeń zgłoszonych przez skarżącego. Należy zaznaczyć, iż postępowanie administracyjne dotyczące uznania nowotworu za chorobę zawodową toczy się od dnia 10 lutego 1998r. W piśmie z dnia 10 kwietnia 2003r. skarżący zgłosił żądanie uznania za chorobę zawodową dwóch nowych schorzeń(k.27 akt administracyjnych) zaś w piśmie z dnia 19 maja 2005r. Z. P. zgłosił żądanie uznania za chorobę zawodową 11-u schorzeń(k.68 akt administracyjnych). Zgłoszenie nowych schorzeń nastąpiło zatem po upływie przeszło 5-u lat od momentu wszczęcia postępowania i nastąpiło to po wejściu w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach/Dz.U. nr 132 poz.1115/. W przedmiocie nowych schorzeń winno zostać wszczęte odrębne postępowanie, prowadzone na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r. i winno zostać wydane odrębne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie. Organy administracji w rozpoznawanej sprawie trafnie nie wydały rozstrzygnięcie w przedmiocie pozostałych schorzeń gdyż przedmiotem tego postępowania jest uznanie nowotworu złośliwego, a nie pozostałych schorzeń, za chorobę zawodową. Jak wynika z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie do chwili obecnej nie otrzymał on rozstrzygnięcia organu administracji w przedmiocie pozostałych zgłoszonych schorzeń. Ma on zatem możliwość podjęcia działań zmierzających do wydania decyzji przez organ administracji. Może więc złożyć zażalenie, o którym mowa w art.37 kpa a następnie ewentualnie wnieść skargę do sądu na bezczynność organu.
Reasumując sąd uznał, iż skarga Z. P. nie zasługuje na uwzględnienie. Organy administracji przeprowadziły uzupełniające dochodzenie epidemiologiczne i orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia zostały uzupełnione. Materiał dowodowy został zebrany i oceniony zgodnie z wymogami określonymi w art.77 § 1, 80 i 81 kpa. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd oddalił skargę Z. P..
Zarzuty Z. P. nie są zasadne.
Skarżący podnosi, iż orzeczenia jednostek służby zdrowia zostały wydane na podstawie nieprawdziwych wywiadów: środowiskowego i epidemiologiczne. Wbrew twierdzeniom skarżącego organy administracji przeprowadziły szczegółowe dochodzenie epidemiologiczne. Ustalone zostało jakie czynności wykonywał Z. P. w czasie zatrudnienia oraz jakie czynniki szkodliwe dla zdrowia występowały w środowisku pracy. Ustaleń w tym zakresie dokonano między innymi w oparciu o wyjaśnienia bezpośrednich przełożonych skarżącego J. M., W. K. i K. S. oraz kierownika działu bhp i ochrony ppoż. Z. P.. Skarżący zakwestionował część tych ustaleń podnosząc, iż wykonywał także inne czynności, nie wymienione przez jego przełożonych, w pracy był trzeźwy zaś naprawa sprzętu dystrybucyjnego była ciągle a nie sporadycznie. Okoliczności podnoszone przez skarżącego nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zadaniem dochodzenia epidemiologicznego jest między innymi ustalenie zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy i zagrożenia takie zostały ustalone. Okolicznością niesporną jest bowiem, iż skarżący był narażony na działanie nafty i innych związków ropopochodnych jak etylina, oleje napędowe czy smary. Związki te nie są jednak uznawane za czynniki wywołujące czerniaka skóry. Nie ma zatem znaczenia okoliczność czy skarżący był ciągle narażony na działanie tych związków czy tez sporadycznie jak twierdzą jego przełożeni. Nie ma także znaczenia to czy w czasie zatrudnienia skarżący był często w stanie nietrzeźwym jak przyznał to J. M. Istotne jest to, iż skarżący był narażony na działanie związków ropopochodnych i okoliczność ta nie jest sporna.
Odnośnie zarzutu skarżącego, iż orzeczenia lekarskie zostały wydane na podstawie niepełnej dokumentacji lekarskiej to faktycznie brak jest takiej dokumentacji z okresu leczenia z lat 1991-1997. W ocenie Z. P. dokumentacja ta została celowo zagubiona przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. oraz B. W aktach administracyjnych znajduje się natomiast adnotacja K. R., iż w dniu 27 stycznia 1998r. skarżący osobiście odebrał tą dokumentację. Należy zaznaczyć, iż jednostki organizacyjne służby zdrowia wydały orzeczenia na podstawie wszelkiej dostępnej dokumentacji lekarskiej a więc dokumentacji zgromadzonej w postępowaniu administracyjnym, przedstawionej przez skarżącego oraz na podstawie specjalistycznych badań wykonanych w tych jednostkach. Skoro brak było dokumentacji z okresu 1991-1997 to jednostki służby zdrowia zmuszone były wydać swoje orzeczenia na podstawie tej dokumentacji, która była im udostępniona.
Niezasadny jest zarzut skarżącego, iż organ administracji w zaskarżonej decyzji nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie innych jego schorzeń niż nowotwór złośliwy. Podkreślić należy, iż przedmiotem postępowania w rozpoznawanej sprawie jest uznanie nowotworu za chorobę zawodową. Nowe schorzenia zostały zgłoszone przez skarżącego po upływie przeszło 5 lat od wszczęcia postępowania. Odnośnie tych schorzeń organy administracji winny przeprowadzić nowe postępowanie i wydać odrębne rozstrzygnięcie.
Skarżący kwestionuje także prawidłowość wszystkich orzeczeń jednostek służby zdrowia podnosząc, iż jego zdaniem istnieje związek przyczynowy pomiędzy warunkami pracy a powstaniem nowotworu gdyż był on narażony na działanie czynników chemicznych, promieniowania jonizującego i ultrafioletowego. Stanowisko skarżącego wynika z jego subiektywnego przekonania o istnieniu takiego związku i nie jest oparte na wiedzy medycznej. W niniejszej sprawie wydane zostały orzeczenia przez trzy jednostki służby zdrowia uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych i wszystkie orzeczenia są zgodne co do tego, iż brak jest podstaw do uznania zawodowej etiologii nowotworu skóry. Związki ropopochodne nie są czynnikami wywołującymi powstanie czerniaka skóry. Brak jest również jakiegokolwiek dowodu, iż w czasie pracy skarżący był narażony na działanie promieniowania jonizującego. Odnośnie zaś promieniowania ultrafioletowego to należy podnieść, iż nowotwór został stwierdzony na plecach skarżącego a więc w miejscu, które w czasie pracy było zakryte ubraniem. Z. P. w toku całego postępowania ani razu nie podnosił, iż miejsce to w czasie jego zatrudnienia było wystawione na intensywną ekspozycję słoneczną. W ocenie sądu, subiektywne przekonania skarżącego o istnieniu związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a powstaniem nowotworu nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI