III SA/Łd 648/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na zajęcie wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów sądowych, uznając je za dopuszczalne w postępowaniu egzekucyjnym.
Skarga dotyczyła zajęcia wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów sądowych, zasądzonych na rzecz skarżącego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym, w tym brak możliwości uznania organu administracji za dłużnika zajętej wierzytelności oraz wadliwe oznaczenie dłużnika. Sąd uznał, że wierzytelność z tytułu zwrotu kosztów sądowych może być przedmiotem zajęcia egzekucyjnego, a organ administracji prawidłowo wystąpił w roli dłużnika zajętej wierzytelności. Skargę oddalono.
Sprawa dotyczyła skargi J.J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. o uznaniu za nieuzasadnioną skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów sądowych. Koszty te zostały zasądzone na rzecz skarżącego prawomocnymi wyrokami NSA. Skarżący podnosił, że organ administracji nie może być dłużnikiem zajętej wierzytelności, a samo zajęcie narusza jego prawo do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając, że wierzytelność z tytułu zwrotu kosztów sądowych jest "inną wierzytelnością pieniężną" w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i może być przedmiotem zajęcia. Sąd podkreślił, że przepisy nie wyłączają tego typu wierzytelności spod egzekucji, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo wystąpił w roli dłużnika zajętej wierzytelności. Kwestia naruszenia prawa do sądu została uznana za wykraczającą poza zakres postępowania skargowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wierzytelność z tytułu zwrotu kosztów sądowych stanowi "inną wierzytelność pieniężną" w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i może być przedmiotem zajęcia egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak odrębnej definicji w ustawie egzekucyjnej nie wyłącza możliwości zajęcia tej wierzytelności. Organ administracji może wystąpić w roli dłużnika zajętej wierzytelności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.p.e.a. art. 54 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 89 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 1a § pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § pkt 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § pkt 12
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 54 § § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a.
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wierzytelność z tytułu zwrotu kosztów sądowych jest "inną wierzytelnością pieniężną" w rozumieniu u.p.e.a. i może być przedmiotem zajęcia. Organ administracji publicznej może być dłużnikiem zajętej wierzytelności. Czynność egzekucyjna została dokonana zgodnie z wymogami formalnymi określonymi w u.p.e.a.
Odrzucone argumenty
Organ administracji publicznej nie jest "dłużnikiem jakiejkolwiek wierzytelności", lecz jest zobowiązany do zwrotu kosztów. Koszty sądowe nie mogą zostać zaliczone do jakiejkolwiek wierzytelności pieniężnej. Zajęcie kosztów sądowych narusza prawo do sądu (art. 45 Konstytucji RP). Wadliwe oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności.
Godne uwagi sformułowania
wierzytelność z tytułu zwrotu kosztów sądowych może stanowić przedmiot zajęcia egzekucyjnego kwestia naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu wykracza poza zakres postępowania skargowego na czynność egzekucyjną
Skład orzekający
Irena Krzemieniewska
przewodniczący sprawozdawca
Janusz Nowacki
członek
Małgorzata Łuczyńska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności egzekucji administracyjnej z wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów sądowych oraz roli organu administracji jako dłużnika zajętej wierzytelności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia zwrotu kosztów sądowych przez organ administracji skarbowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do nietypowej wierzytelności, jaką są koszty sądowe. Jest to interesujące dla prawników procesowych i zajmujących się egzekucją.
“Czy zwrot kosztów sądowych można zająć w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym? WSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Łd 648/19 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2019-09-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-07-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Irena Krzemieniewska /przewodniczący sprawozdawca/ Janusz Nowacki Małgorzata Łuczyńska Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane III FSK 1550/21 - Wyrok NSA z 2023-01-31 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1314 art. 54 par. 1, par. 5 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity Sentencja Dnia 18 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2019 roku sprawy ze skargi J.J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnioną skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności oddala skargę. Uzasadnienie III SA/Łd 648/19 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dni 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2096)- dalej: k.p.a.; art. 17 § 1, art. 18, art. 54 § 1, § 5, ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1314) – dalej: u.p.e.a., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] nr [...] wydane w przedmiocie uznania za nieuzasadnioną skargę na czynność egzekucyjną polegająca na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: W dniu 4 kwietnia 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. wystawił w stosunku do osoby J. J. tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący zaległości w podatku od towarów i usług za październik 2015 r., który to tytuł przekazał organowi egzekucyjnemu, w miejscu, celem jego realizacji. Pismem z dnia 4 lutego 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. , iż w związku z prawomocnymi wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2018 r. wydanymi w sprawach o sygn. akt: I FSK 1919/18 i I FSK 1920/18, orzekającymi miedzy innymi o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego, na koncie organu odwoławczego powstała wierzytelność wobec J. J. w łącznej kwocie 1.354 zł. Z uwagi na powyższe w sytuacji, gdy w/w nie posiada jakiejkolwiek zaległości, która mogłaby zostać w całości lub częściowo zaspokojona z przedmiotowej wierzytelności Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wnosił o wskazanie rachunku bankowego podatnika, celem zwrotu zasądzonych kosztów postępowania. Zawiadomieniem z dnia 22 lutego 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej przysługującej zobowiązanemu od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.. Odpis zawiadomienia o dokonanym zajęciu został doręczony zobowiązanemu w dniu 27 lutego 2019 r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 25 lutego 2019 r. za pomocą środka komunikacji elektronicznej. Pismem z dnia 27 lutego 2019 r. J. J. działając na podstawie art. 54 u.p.e.a. wniósł skargę na dokonana czynność egzekucyjną – zajęcie innej wierzytelności pieniężnej, wskazując naruszenie art. 1a pkt 3 i art. 89 §1 u.p.e.a. Uzasadniając zobowiązany wskazał w pierwszej kolejności na wadliwe oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności, którym w jego ocenie mógłby być ewentualnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. a nie jak to podano w zajęciu Izba Administracji Skarbowej w Ł. Dalej wywiódł, iż organ administracji publicznej zobowiązany prawomocnym wyrokiem sądu do zwrotu kosztów sądowych, nie jest "dłużnikiem jakiejkolwiek wierzytelności" lecz jest zobowiązany do zwrotu, w imieniu Skarbu Państwa, poniesionych przez skarżącego kosztów sądowych. Co więcej w ocenie skarżącego koszty sądowe nie mogą zostać zaliczone do jakiejkolwiek wierzytelności pieniężnej , a organ administracji zobowiązany do zwrotu tych kosztów nie może być uznany za dłużnika zajętej wierzytelności, co potwierdza art. 353 §1 k.c. Na koniec zobowiązany wskazał, iż zajęcie zasądzonych na jego rzecz kosztów sądowych może prowadzić do naruszenia przysługującego mu, na podstawie art. 45 Konstytucji RP, prawa do sądu, w związku z przyszłymi sprawami sądowymi. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. uznał wniesioną skargę za nieuzasadniona. Uzasadniając organ egzekucyjny wskazał, iż dokonane zajęcie odpowiada, wbrew stanowisku zobowiązanego, wszystkim wymogom formalnym określonym w u.p.e.a., zarówno pod kątem zastosowanego środka egzekucyjnego, oznaczenia dłużnika zajętej wierzytelności, jak i możliwości egzekwowania zobowiązań przysługujących Skarbowi Państwa z wzajemnych wierzytelności przysługujących zobowiązanemu wobec Skarbu Państwa. Kwestionując powyższe rozstrzygniecie skarżący wniósł zażalenie, w którym wnosząc o uchylenie dokonanego zajęcia, ponowił zarzut naruszenia art. 1a pkt 3 oraz art. 89 § 1 u.p.e.a. oraz dotychczas prezentowaną na ich zasadność argumentację. Zaskarżonym niniejszą skargą postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał na dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oraz odwołał się do treści art. 54 u.p.e.a. regulującego instytucję skargi na czynność egzekucyjną. Dalej organ odwoławczy odnosząc się do wniesionej przez J. J. skargi wskazał, iż stosownie do treści art 1a pkt 2 u.p.e.a. pod pojęciem czynności egzekucyjnej rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Ponadto zastosowany wobec zobowiązanego środek egzekucyjny – zajęcie innej wierzytelności pieniężnej został wymieniony w art. 1a pkt 12 lit a u.p.e.a., a samo zajęcie przedmiotowej wierzytelności zostało dokonane zgodnie z trybem określonym w art. 89, art. 67 i art. 68 u.p.e.a. Odnośnie argumentacji zażalenia, co do braku możliwości prowadzenia egzekucji z wierzytelności pieniężnej przysługującej zobowiązanemu z tytułu zasądzonych kosztów sądowych, organ odwoławczy wskazał, iż wbrew opinii skarżącego tego rodzaju wierzytelność, mieści się pod pojęciem "innej wierzytelności pieniężnej", o której mowa w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Osoba, na rzecz której zasądzono koszty sądowe ma bowiem prawo domagać się od podmiotu, od którego koszty te zasądzono, ich zapłaty, bądź też w przypadku braku dobrowolnej zapłaty, przymusowego wykonania obowiązku w drodze egzekucji sądowej. Ponadto zdaniem organu odwoławczego, gdyby intencją ustawodawcy było wyłączenie tego rodzaju wierzytelności spod egzekucji administracyjnej, to przewidziałby w tym zakresie stosowne zastrzeżenie w ustawie, która w art. 8-12 reguluje składniki majątkowe zobowiązanego, które nie podlegają egzekucji. Dalej odnosząc się do zarzutu zobowiązanego, co do braku możliwości zajęcia przez Skarb Państwa kosztów sądowych, do których wypłaty został zobowiązany prawomocnym wyrokiem sądu, organ odwoławczy wskazał, iż brak jest jakichkolwiek przeszkód aby Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wobec którego zobowiązanemu przysługuje określona wierzytelność, występował w roli dłużnika zajętej wierzytelności. Organ odwoławczy podkreślił nadto, że na etapie zastosowania przedmiotowego środka egzekucyjnego dłużnik zajętej wierzytelności - Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. , jak i organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. występowały jako dwa różne organy administracji publicznej. Za nieuzasadniony organ odwoławczy uznał także zarzut wadliwego oznaczenia dłużnika zajętej wierzytelności, gdyż ze znajdującego się w aktach sprawy zawiadomienia o zajęciu z 22 lutego 2019 r. wynika bezspornie, że jako dłużnik został określony Dyrektor Izby administracji Skarbowej w Ł.. Odnośnie powołanego przez zobowiązanego art. 353 §1 k.c. organ odwoławczy wskazał, iż nie znajduje on zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż kwestie związane z ogólnie pojęta procedurą zajęcia egzekucyjnego zostały uregulowane w u.p.e.a., która nie odsyła do posiłkowego stosowania k.c. Natomiast, co do podniesionego zarzutu naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu zobowiązanego poprzez pozbawienie go środków na przyszłe sprawy sądowe organ wskazał, iż kwestia powyższe wykracza poza zakres przedmiotowy skargi na czynność egzekucyjną, a tym samym nie może być rozpatrywana w niniejszym postępowaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J.J. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – doradcę podatkowego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, zarzucił naruszenie art. 1a pkt 3 i art. 89 § 1 u.p.e.a. W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego wywiódł brak możliwości występowania Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w charakterze dłużnika zajętej wierzytelności, a nadto dokonał interpretacji pojęcia "wierzytelności pieniężnej" odwołując się w tym zakresie do uregulowań prawa cywilnego, co uzasadnia zdaniem pełnomocnika skarżącego, fakt zaniechania ustawodawcy polegającego na braku odrębnego zdefiniowania tego pojęcia w u.p.e.a. W dalszej części uzasadnienia strona skarżąca przedstawiła wywód, co do istoty i charakteru kosztów sądowych, w szczególności wskazując na brak istnienia stosunku zobowiązaniowego niezbędnego do uznania kosztów sądowych za wierzytelność w rozumieniu cywilistycznym. Ponowił także argumentację, co do naruszenia konstytucyjnej zasady prawa do sądu wyrażonej w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez pozbawienie skarżącego środków finansowych na przyszłe sprawy sądowe. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przedmiotem niniejszej skargi J. J. uczynił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] , nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] nr [...] wydane w przedmiocie oddalenia jako nieuzasadnionej skargi na czynność egzekucyjną. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1314) – dalej: u.p.e.a. oraz z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.)- dalej: k.p.a. Natomiast istotą sporu w niniejszej sprawie pozostaje prawidłowość dokonanej przez organ egzekucyjny, w dniu 22 lutego 2019 r. czynności egzekucyjnej - zajęcia innej wierzytelności pieniężnej przysługującej zobowiązanemu od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. tytułem zwrotu kosztów sądowych, zasądzonych na rzecz J.J. prawomocnymi wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2018 r. w sprawach o sygn. akt I FSK 1919/18 i I FSK 1920/18. Skargę na czynność egzekucyjną normuje art. 54 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (art. 54 § 4 u.p.e.a.). W myśl art. 54 § 5 u.p.e.a. w sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (art. 54 § 5a u.p.e.a.). Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (art. 54 § 6 u.p.e.a.). Określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015r., III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24 października 2014r., II GSK 1377/13). Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Służy kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających do bezpośredniego wyegzekwowania należności. W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015r., III SA/Wa 3396/14). Podkreślenia wymaga również, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015r., wyd. VII, komentarz do art. 54). Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., II FSK 1688/13). Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja w ramach, których dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (tak wyrok NSA z dnia 24 października 2014r., II GSK 1377/13). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej skargi, Sąd dokonał oceny prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia wedle wzorca normatywnego określonego w art. 89 u.p.e.a., tj. przepisu stanowiącego podstawę dokonania przedmiotowego zajęcia. Zgodnie z § 1 tegoż przepisu organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług (art. 89 § 2 u.p.e.a.). W myśl § 3 powołanego przepisu jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny: 1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy: a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, c) - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność; 2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem; 3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1. Oceniając sporną między stronami w sprawie czynność organu egzekucyjnego wedle wskazanych w tych przepisach kryteriów stwierdzić trzeba, że czynność ta spełnia te wymagania. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł., działając jako właściwy rzeczowo i miejscowo organ egzekucyjny, podjął czynności egzekucyjne polegające, stosownie do treści art. 7 §1 u.p.e.a., na zastosowaniu środka egzekucyjnego, przewidzianego w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. - zajęcia innej wierzytelności pieniężnej zobowiązanego, przysługującej mu od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zasądzonych wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2018 r. wydanymi w sprawach o sygn. akt: I FSK 1919/18 i I FSK 1920/18, dochowując jednocześnie wszystkich wymogów przewidzianych w art. 89 u.p.e.a. Ponadto wystawione zawiadomienie o dokonanym zajęciu odpowiada wzorowi rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1339). Tym samym zarzut skargi, co do naruszenia art. 89 §1 u.p.e.a. uznać należało za nieuzasadniony. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skargi, co do braku możliwości uznania zasądzonych na rzecz skarżącego kwot tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadminstracyjnego za "inną wierzytelność pieniężną" w rozumieniu art. 1a pkt 12a u.p.e.a. Sąd stwierdza, iż jak wynika z treści powołanych wyżej wyroków z 4 grudnia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznając zasadność wniesionych przez J. J. skarg kasacyjnych, uchylił objęte nimi wyroki sądu administracyjnego I instancji oraz wydane w sprawach rozstrzygnięcia organów administracji publicznej obu instancji, a nadto orzekł w przedmiocie kosztów postępowania, zasądzając na rzecz skarżącego od organu administracji kwotę w łącznej wysokości 1.354 zł. Następstwem powyższego, bezspornym jest, że po stronie skarżącego powstało uprawnienie (wierzytelność) żądania od dłużnika wierzytelności – Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., wypłacenia zasądzonej kwoty pieniężnej, która to kwota zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą skargę mogła stanowić przedmiot zajęcia egzekucyjnego, dokonanego w trybie art. 89 § 1 u.p.e.a. Zasadności powyższego stwierdzenia nie przeczy akcentowany przez stronę skarżącą brak zawarcia w u.p.e.a. definicji legalnej pojęcia "wierzytelności pieniężnej" i odwołanie się w powyższym zakresie do unormowań prawa cywilnego. Zdaniem Sądu, w sytuacji, gdyby ustawodawca zamierzał jakiekolwiek wyłączenie spod egzekucji tego rodzaju wierzytelności przysługujących zobowiązanemu, czy też odsyłałby w tym zakresie do odpowiedniego stosowania przepisów prawa cywilnego, wyraźnie dałby temu wyraz w obowiązujących przepisach u.p.e.a. Zastrzeżenia, co do braku możliwości zajęcia egzekucyjnego zasądzonych na rzecz zobowiązanego kosztów postępowania sądowoadministracyjnego nie przewidują także przepisy p.p.s.a. Za niezasadny Sąd uznał również zarzut skargi, co do naruszenia art. 1a pkt 3 u.p.e.a. poprzez brak możliwości uznania Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. za dłużnika zajętej nieruchomości. W świetle art. 1a pkt 3 u.p.e.a., jedną z przesłanek uznania danego podmiotu, jako dłużnika zajętej wierzytelności jest istnienie po stronie zobowiązanego, określonej wierzytelności lub prawa majątkowego, które mogłyby być przedmiotem zajęcia dokonanego przez organ egzekucyjny i w dalszej konsekwencji przeprowadzenia z nich egzekucji w ramach postępowania egzekucyjnego w administracji. W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano warunek powyższy został spełniony. Natomiast, co do podniesionego zarzutu pozbawienia skarżącego konstytucyjnego prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 Konstytucji RP, polegającego na zajęciu środków finansowych pozwalających stronie na prowadzenie przyszłych spraw sądowych, w innych sprawach, wskazać należy, iż kwestia ta pozostaje poza zakresem rozważań branych pod uwagę w toku egzekucyjnego postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną, wniesionej na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. Podnoszona przez pełnomocnika skarżącego okoliczność, iż w ramach kosztów sądowych znajdowało się wynagrodzenie pełnomocnika nie ma wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia. Reasumując Sąd stwierdza, iż zarówno zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., jak i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z [...] o uznaniu za nieuzasadnioną skargi J.J. na czynność egzekucyjną zajęcia innej wierzytelności pieniężnej dokonaną w ramach prowadzonego w stosunku do jego osoby postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy z [...] nr [...] wydane zostały w zgodzie z obowiązującymi przepisami regulującymi postępowanie egzekucyjne i postępowanie administracyjne, którego przepisy mają odpowiednie zastosowania w egzekucji na podstawie art. 18 u.p.e.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił a.l.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI