III SA/Łd 668/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2024-02-15
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo jazdycofnięcie uprawnieńzakaz prowadzenia pojazdówsąd administracyjnykodeks karny wykonawczyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymidecyzja administracyjnatermin wykonania kary

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, uznając, że organ administracji nieprawidłowo określił okres obowiązywania zakazu w osnowie decyzji.

Skarżący I.T. kwestionował decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, argumentując, że okres zakazu powinien być liczony od daty faktycznego zatrzymania prawa jazdy, a nie od daty uprawomocnienia się wyroku. Organy administracji utrzymywały w mocy decyzję, wskazując na związany charakter decyzji administracyjnej z wyrokiem sądu karnego. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ administracji nieprawidłowo określił okres cofnięcia uprawnień w osnowie decyzji, naruszając tym samym przepisy Kodeksu karnego wykonawczego i Kodeksu postępowania administracyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi I.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B1, B. Podstawą cofnięcia był wyrok sądu karnego orzekający zakaz prowadzenia pojazdów na okres 4 lat. Skarżący argumentował, że okres zakazu powinien być liczony od daty faktycznego zatrzymania prawa jazdy (22 grudnia 2020 r.), a nie od daty uprawomocnienia się wyroku (25 stycznia 2023 r.). Organy administracji obu instancji stały na stanowisku, że decyzja o cofnięciu uprawnień ma charakter związany z wyrokiem sądu karnego i nie mogą modyfikować orzeczonego przez sąd okresu zakazu. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że organy administracji, wykonując wyrok sądu karnego, są związane jego treścią, w tym okresem zakazu. Kluczowym błędem organów było nieprawidłowe określenie okresu cofnięcia uprawnień w osnowie decyzji administracyjnej, co stanowiło naruszenie art. 182 § 2 k.k.w. oraz art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd podkreślił, że rozstrzygnięcie o uprawnieniach lub obowiązkach strony powinno znaleźć się w osnowie decyzji, a nie jedynie w uzasadnieniu. W związku z tym, organ zobowiązany będzie ponownie rozpoznać sprawę, uwzględniając wskazane przez sąd wytyczne.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ administracji jest związany zakresem i okresem zakazu orzeczonym przez sąd karny. Okres ten powinien być precyzyjnie wskazany w osnowie decyzji administracyjnej, a nie tylko w uzasadnieniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja o cofnięciu uprawnień ma charakter związany z wyrokiem sądu karnego. Kluczowe jest, aby okres cofnięcia uprawnień był zgodny z okresem zakazu orzeczonym przez sąd i aby ten okres został jednoznacznie wskazany w rozstrzygnięciu decyzji administracyjnej, a nie tylko w jej uzasadnieniu, co stanowi naruszenie przepisów k.k.w. i k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

u.k.p. art. 103 § 1

Ustawa o kierujących pojazdami

Starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.

k.k.w. art. 182 § 1

Kodeks karny wykonawczy

W razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji.

k.k.w. art. 182 § 2

Kodeks karny wykonawczy

Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.

k.k.w. art. 184

Kodeks karny wykonawczy

Sąd przesyłając odpis wyroku podaje datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania środka karnego.

k.k. art. 42 § 2

Kodeks karny

Orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jako środek karny.

Pomocnicze

p.r.d. art. 135b

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa składniki decyzji administracyjnej, w tym osnowę i uzasadnienie.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 119 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad postępowania.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Właściwość sądów administracyjnych do badania zgodności z prawem aktów administracyjnych.

k.k. art. 63

Kodeks karny

Zaliczenie okresu zatrzymania prawa jazdy na poczet orzeczonego zakazu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe określenie okresu cofnięcia uprawnień w osnowie decyzji administracyjnej, co narusza art. 182 § 2 k.k.w. i art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego dotycząca liczenia okresu zakazu od daty faktycznego zatrzymania prawa jazdy, zamiast od daty uprawomocnienia się wyroku. Zarzuty naruszenia art. 135b p.r.d., art. 7 k.p.a., art. 63 § 2 k.k.

Godne uwagi sformułowania

Decyzje o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami stanowią akty o charakterze związanym, to jest nie zależą one od uznania organu. Organ administracji nie może przy tym rozszerzać, ani zawężąć orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdu. O uprawnieniach lub obowiązkach strony nie powinno się bowiem rozstrzygać w uzasadnieniu decyzji, które jest innym, niż osnowa, składnikiem decyzji administracyjnej.

Skład orzekający

Joanna Wyporska-Frankiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Dańczak

sędzia

Anna Dębowska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Właściwe formułowanie osnowy decyzji administracyjnych w sprawach związanych z wykonaniem orzeczeń sądu karnego, zwłaszcza w zakresie środków karnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ administracji wykonuje orzeczenie sądu karnego dotyczące zakazu prowadzenia pojazdów, a kluczowy jest sposób sformułowania decyzji administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie decyzji administracyjnych i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia orzeczenia, nawet jeśli merytorycznie sprawa wydaje się jasna. Jest to istotne dla prawników procesowych i administracyjnych.

Błąd w osnowie decyzji kosztował kierowcę uprawnienia. Sąd administracyjny wyjaśnia, jak prawidłowo cofać prawo jazdy.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Łd 668/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Joanna Wyporska-Frankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Dańczak
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 939/24 - Wyrok NSA z 2024-09-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 622
art. 103 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Dz.U. 2023 poz 127
art. 182 par. 1 i par. 2, art. 184
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 119 pkt 2, art. 145 par. 1 pkt 1 lit.a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 15 lutego 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak, Asesor WSA Anna Dębowska, , po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 10 sierpnia 2023 roku nr SKO.4121.81.2023 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Decyzją z 10 sierpnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 13 maja 2023 r. w sprawie cofnięcia I. T. uprawnienia do prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych wynikającego z prawa jazdy kategorii AM, B1, B na podstawie wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi z [...] r. sygn. akt [...].
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Decyzją z 13 maja 2023 r. Prezydent Miasta Łodzi, powołując się na przepis art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 622) – dalej: "u.k.p.", orzekł o cofnięciu I. T. uprawnienia do prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych wynikającego z prawa jazdy kategorii AM, B1, B na podstawie wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi z [...] r. sygn. akt [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, iż w dniu 17 marca 2023 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi nadesłał do organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami, celem wykonania, wyrok z dnia [...] r. sygn. akt [...] z treści którego wynika, że wobec strony orzeczony został zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 4 lat, z zaliczeniem okresu zatrzymania prawa jazdy od dnia 25 stycznia 2023 r.
Od powyższej decyzji I. T. wniósł odwołanie, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 135b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1047) – dalej: "p.r.d." poprzez ustalenie, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obowiązuje od dnia uprawomocnienia się wyroku, tj. 25 stycznia 2023 r., a nie od dnia zatrzymania prawa jazdy przez policję, tj. 22 grudnia 2020 r., czyli od dnia wprowadzenia tej informacji do Centralnej Ewidencji Kierowców. Strona zarzuciła błędne ustalenie, które przyjął organ administracji, że dopiero 25 stycznia 2023 r. kiedy to zapadł wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi oddalający apelację od wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi IV Wydział Karny sygn. akt [...] zaczyna się liczyć okres obowiązania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, w miejsce od dnia faktycznego zatrzymania uprawnień do prowadzenia pojazdów i pominięcie wcześniejszego okresu, który musi być wliczony do wyliczenia środka karnego. Tym samym strona wiosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i ustalenie, że termin biegu zatrzymania uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym obejmujący okres 4 lat, rozpoczyna swój bieg 22 grudnia 2020 r. wobec wprowadzenia do Centralnej Ewidencji Kierowców przez Policję informacji o zatrzymaniu uprawnień - na podstawie art. 135b p.r.d. i kończy się z upływem 4 lat od tej daty, czyli 21 grudnia 2024 r., ewentualnie o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Przywołaną na wstępie decyzją z 10 sierpnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 13 maja 2023 r. w sprawie cofnięcia I. T. uprawnienia do prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych wynikającego z prawa jazdy kategorii AM, B1, B. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Stosownie do art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (tekst jedn. Dz.U. 2023r., poz. 127) – dalej: "k.k.w.", w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany prowadził pojazd wykonując pracę zarobkową, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony. Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu (§ 2). Dalej Kolegium podniosło, że bezsporny i niekwestionowany jest fakt, że w stosunku do I. T. został orzeczony, na podstawie art. 42 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 1138 ze zm.) – dalej: "k.k.", środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego na okres 4 lat (tj. wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi IV Wydział Karny z [...] r., sygn. akt [...] oraz wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi V Wydział Karny Odwoławczy z [...] r. sygn. akt [...]). Organ odwoławczy wskazał nadto, iż w aktach sprawy znajduje się pismo z 15 marca 2023 r. Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi IV Wydział Karny-Sekcja Wykonania Orzeczeń sygn. akt [...], z którego jednoznacznie wynika, iż zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego w odniesieniu do I. T. należy liczyć od 25 stycznia 2023 r., tj. uprawomocnienia się wyroku. Organy administracji wykonujące wyrok sądu karnego są związane jego treścią, co oznacza, że mogą cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami tylko na ściśle wskazany w danym wyroku okres. W świetle zarzutów strony Kolegium podkreśliło, że organy nie są uprawnione do modyfikacji okresu, na jaki został orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów, a w szczególności do jego skrócenia. Decyzja Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie cofnięcia uprawień do kierowania pojazdami ma w istocie charakter wykonawczy i jest ściśle zdeterminowana wcześniejszym prawomocnym wyrokiem, orzekającym środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, co wynika z treści art. 182 k.k.w. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Decyzja wydawana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ musi działać w granicach związania i nie ma możliwości interpretacji wydanego wyroku sądu karnego. Nie może też dokonywać ani rozszerzenia, ani zawężenia orzeczonego przez sąd zakazu. Jednocześnie organ nie jest uprawniony do weryfikacji wyroku sądu karnego. Tym bardziej organy administracji nie mają możliwości skrócenia okresu czasu, na który orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Kolegium wskazało, że organ cofający uprawnienia do kierowania pojazdami jest tylko wykonawcą wyroku sądowego, którym orzeczono karę zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. A zatem zwracanie się przez Kolegium do Centralnej Ewidencji Kierowców z pytaniem kiedy zatrzymano prawo jazdy I. T. jest pozbawione mocy dowodowej w niniejszym postępowaniu.
Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi skargę do sądu administracyjnego złożył I. T., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego poprzez:
- naruszenie art. 135b p.r.d. poprzez błędne ustalenie, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obowiązuje od dnia rzeczywistego zatrzymania prawa jazdy przez Policję w dniu 22 grudnia 2020 r. poprzez niezwłoczne wprowadzenia tej informacji do Centralnej Ewidencji Kierowców, a nie jak przyjął organ administracji od 25 stycznia 2023 r., kiedy to zapadł wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi oddalający apelację od Wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi IV Wydział Karny sygn. akt [...], a tym samym należy stwierdzić, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym obowiązuje od dnia faktycznego zatrzymania uprawnień do prowadzenia pojazdów i okres ten powinien być wliczony do wyliczenia środka karnego. Gdyby przyjąć stanowisko organu, takie rozstrzygnięcie skutkowałoby faktem, że wyrok nie dotyczy stanu faktycznego i prawnego ponieważ odebranie uprawnień zostało ustalone w wyroku na okres 4 lat, a nie na okres 6 lat i jednego miesiąca, co stoi w sprzeczności z wyrokiem;
- naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie prawa procesowego poprzez pominięcie zasady, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;
- naruszenie art. 63 § 2 k.k. poprzez brak zaliczenia w poczet środka karnego okresu faktycznego zabrania uprawnień do kierowania pojazdem. Złamanie zakazu prowadzenia pojazdów wobec odebrania prawa jazdy skutkowałoby powstaniem odpowiedzialności karnej wobec skarżącego. Oznacza to, że w praktyce skarżący został faktycznie pozbawiony prawa prowadzenie pojazdów w dniu 22 grudnia 2020 r. i od tej daty nie jeździł autem. Jeżeli wyrok się uprawomocnił 25 stycznia 2023 r. to nie oznacza, że do tej daty zakaz nie obowiązywał. W takiej sytuacji doszlibyśmy do absurdalnej tezy, że pomiędzy 22 grudnia 2020 r., tj. dniem zabrania prawa jazdy, a 25 styczna 2023 r., tj. dniem uprawomocnienia się wyroku, skarżący mógł prowadzić auto, co byłoby naruszeniem prawa.
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uwzględnienie zarzutów skargi i uwzględnienie przepisów prawa materialnego, tj. art. 63 k.k. i zaliczenie na poczet środka karnego okresu faktycznego zabrania prawa jazdy skarżącemu poprzez wpisanie tego faktu do Centralnej Ewidencji Kierowców lub ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż w niej wywiedzione.
Na wstępie należy wyjaśnić, że sąd orzekał w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt sprawy, wniosek taki został złożony przez organ, a skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. (§ 1).
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 13 maja 2023 r. w sprawie cofnięcia I. T. uprawnienia do prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych wynikającego z prawa jazdy kategorii AM,B1,B na podstawie wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi z [...] r. sygn. akt [...].
Materialnoprawną podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowił art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 622) – dalej: "u.k.p." zgodnie z którym, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Podstaw materialnoprawnych decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami należy także dopatrywać się w treści art. 182 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 127) – dalej: "k.k.w." Zgodnie z § 1 zdanie 1 tego przepisu, w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Stosownie zaś do art. 182 § 2 k.k.w. organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 k.k.w. - przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono środek karny wymieniony w niniejszym oddziale lub oddziale 1, albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka.
W tym miejscu zauważenia wymaga, że w punkcie 2 prawomocnego wyroku z [...] r. (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, IV Wydział Karny orzekł, na podstawie art. 42 § 2 kodeksu karnego, wobec strony skarżącej zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego na okres 4 lat. W związku z tym Prezydent Miasta Łodzi, jako organ właściwy rzeczowo i miejscowo, zobowiązany był wydać decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie dostosowanym do orzeczenia sądu karnego.
Podkreślić należy, że decyzje o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami stanowią akty o charakterze związanym, to jest nie zależą one od uznania organu. Bowiem właściwy organ, w przypadku zaistniałych ustawowych przesłanek, posiada nie tylko prawo, ale bezwzględny obowiązek wydania decyzji o określonej treści. Nie jest przy tym uprawniony – co należy podkreślić - do weryfikowania wyroku sądu karnego. Z brzmienia art. 182 § 2 k.k.w. wynika, że organ administracji, któremu w trybie tego przepisu przesłano odpis wyroku z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów, jest zobowiązany cofnąć uprawnienie do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie. Z przepisu art. 182 § 2 k.k.w. wynika więc obowiązek organu cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie orzeczonym w wyroku sądu karnego. Równocześnie w myśl przywoływanego już art. 184 k.k.w. przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono środek karny albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonania tego środka. Tym samym więc organ ma nie tylko cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami, ale musi cofnąć je w orzeczonym przez sąd karny zakresie. Pojęcie "orzeczony przez sąd karny zakres" odnosi się przede wszystkim do zakresu przedmiotowego, w jakim sąd karny orzekł zakaz prowadzenia pojazdów. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi jednak wątpliwości, że wskazane powyżej pojęcie "orzeczony przez sąd karny zakres" odnosi się także do okresu, na jaki sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów, co oznacza, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami musi nastąpić na ściśle wyznaczony okres, wynikający z orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdu (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2010 r.; sygn. akt I OSK 698/09; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z 16 grudnia 2019 r.; sygn. akt II SA/Gl 1219/19 oraz z 19 lutego 2020 r.; sygn. akt II SA/Gl 1396/19; jak również wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku: z 5 listopada 2009 r.; sygn. akt III SA/Gd 348/09 oraz 21 marca 2021 r.; sygn. akt III SA/Gd 1078/20; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ administracji nie może przy tym rozszerzać, ani zawężać orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdu.
Jak wynika z akt sprawy w dniu 17 marca 2023 r. wpłynęło do organu I instancji pismo z Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieści IV Wydział Karny – Sekcja Wykonywania Orzeczeń, sygn. akt [...], do którego załączono odpis prawomocnego wyroku w sprawie [...] przeciwko I. T. – celem – jak wskazano w niniejszym piśmie – "wykonania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres Zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych – strefie ruchu lądowego: 4 (cztery) lata, od 25 stycznia 2023 r., tj. uprawomocnienia się wyroku".
Mając na uwadze opisany wyżej stan prawny, w ocenie sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, orzeczenie organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, bez powiązania wydanej decyzji z zakresem, na jaki orzeczono zakaz prowadzenia pojazdu, jest orzeczeniem wadliwym. Organy administracji wykonujące wyrok sądu karnego są bowiem związane jego treścią, co oznacza, że mogą cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami tylko na ściśle wskazany w wyroku okres. Podkreślenia przy tym wymaga, że tego rodzaju rozstrzygnięcie powinno zostać zamieszczone w osnowie decyzji (jej rozstrzygnięciu) jako istotny element rozstrzygnięcia. O uprawnieniach lub obowiązkach strony nie powinno się bowiem rozstrzygać w uzasadnieniu decyzji, które jest innym, niż osnowa, składnikiem decyzji administracyjnej. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę zwraca uwagę, że należyte rozróżnienie charakteru i treści poszczególnych składników decyzji administracyjnej ma istotną doniosłość, czemu ustawodawca dał wyraz w regulacji zawartej w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Wyróżnienie w tych przepisach poszczególnych składników decyzji służy nie tylko zapewnieniu kompletności, czy zupełności decyzji administracyjnej, ale także podkreśla odrębność tych składników. Odrębność ta jest związana zwłaszcza z ich funkcją oraz charakterem. W tym kontekście należy podkreślić, że to z osnowy decyzji administracyjnej jej adresat ma czerpać pełną wiedzę na temat treści uprawnień lub obowiązków zindywidualizowanych wobec niego poprzez wydanie takiej decyzji. Uzasadnienie natomiast ma jedynie wyjaśniać adresatowi decyzji, dlaczego taka indywidualizacja uprawnień lub obowiązków miała miejsce.
Skoro zatem w wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi IV Wydział Karny z dnia [...] r., sygn. akt [...] określono wyraźnie czas na jaki skarżący ma zostać pozbawiony uprawnienia do kierowania pojazdami, organ administracji w rozstrzygnięciu wydanej w sprawie decyzji nie mógł się ograniczyć tylko do cofnięcia stronie skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B1, B, ale powinien był także cofnąć je w orzeczonym przez sąd karny zakresie. Tymczasem w niniejszej sprawie organy wywiązały się jedynie z obowiązku oznaczenia w osnowie decyzji administracyjnej o cofnięciu stronie skarżącej uprawnienia do kierowania pojazdami wskazania kategorii prawa jazdy, z których wynikały cofnięte jej uprawnienia do prowadzenia pojazdów, nie wskazano natomiast okresu na jaki cofnięto stronie skarżącej uprawnienie do kierowania pojazdami. Dopiero w uzasadnieniu decyzji wskazano okres 4 lata, na jaki cofnięto stronie skarżącej uprawnienie do kierowania pojazdami. W ocenie sądu świadczy to o naruszeniu art. 182 § 2 k.k.w., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.
Resumując stwierdzić należy, że stosownie do dyspozycji art. 182 § 2 k.k.w. organ administracji powinien cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie wynikającym z wyroku sądu karnego, w którym orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów, to jest w określonym przez sąd zakresie i na ściśle wskazany okres, wynikający z orzeczonego przez sąd zakazu. Rozstrzygnięcie takie powinno zostać zamieszczone w osnowie decyzji - jej rozstrzygnięciu. Niemniej jednak w rozstrzygnięciu decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji nie oznaczono okresu, na jaki cofnięto stronie skarżącej uprawnienie do kierowania pojazdami. Powyższe świadczy o naruszeniu przez organ art. 182 § 2 k.k.w. oraz art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Okoliczności tych nie dostrzegł organ odwoławczy, który utrzymał zaskarżoną doń decyzję co świadczy z kolei o naruszeniu przez samorządowe kolegium odwoławcze art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Ponownie rozpatrując sprawę organ zobligowany będzie uwzględnić przedstawione powyżej rozważania prawne.
Jako niezasadne sąd ocenił natomiast zarzuty sformułowane przez stronę skarżącą w treści skargi – podkreślić bowiem należy, że podstawę wydania decyzji o cofnięciu stronie skarżącej uprawnień do prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych stanowił prawomocny wyrok sądu karnego, a decyzja taka – co nie budzi zastrzeżeń w judykaturze – ma charakter związany.
Mając powyższe na uwadze sąd stwierdził, że decyzja organu zapadła z naruszeniem przepisu prawa materialnego, tj. art. 182 § 2 k.k.w., mającym wpływ na wynik sprawy. Uzasadniało to jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
e.o.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę