III SA/Łd 661/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi I.B. na decyzję Wojewody Łódzkiego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Andrespol o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego. Wniosek o wymeldowanie złożyli współwłaściciele nieruchomości, wskazując, że I.B. opuściła lokal w 2001 roku w związku z rozpoczęciem studiów, nie dopełniając obowiązku wymeldowania, i od tego czasu nie zamieszkuje pod wskazanym adresem, nie ponosi kosztów utrzymania ani nie posiada kluczy. Skarżąca I.B. nie zgodziła się z wymeldowaniem, przedstawiając swoją trudną sytuację rodzinną i twierdząc, że została zmuszona do opuszczenia domu przez ojca w 2001 roku. Podkreślała, że nigdy nie czuła się tam jak w domu, a jej wyjazd nie był dobrowolny. Wskazywała na przemoc ze strony ojca i problemy rodzinne, załączając dokumenty z postępowania alimentacyjnego. Organy administracji obu instancji uznały, że mimo konfliktu rodzinnego, skarżąca opuściła miejsce pobytu stałego ponad 20 lat temu, nie podjęła działań zmierzających do powrotu, a jej centrum życiowe znajduje się w innym miejscu. Podkreślono, że postępowanie meldunkowe ma charakter ewidencyjny i służy doprowadzeniu do zgodności danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym, a nie rozwiązywaniu sporów rodzinnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że ponad 20-letnie nieprzebywanie w lokalu i brak działań zmierzających do powrotu, niezależnie od okoliczności opuszczenia lokalu (czy było dobrowolne, czy wymuszone), uzasadniają wymeldowanie. Podkreślono, że nawet jeśli opuszczenie lokalu było przymusowe, skarżąca nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych, aby powrócić do lokalu, co przez upływ czasu usuwa stan przymusu. Sąd stwierdził, że zarzuty skargi dotyczące konfliktu rodzinnego, wadliwości postępowania dowodowego czy nieprawidłowego sporządzenia protokołów nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, a celem postępowania było jedynie stwierdzenie faktu opuszczenia miejsca pobytu stałego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUgruntowana interpretacja przepisów dotyczących wymeldowania, zwłaszcza w kontekście długotrwałego nieprzebywania w miejscu zameldowania i braku działań zmierzających do powrotu, nawet w sytuacji konfliktu rodzinnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ewidencją ludności. Nie rozstrzyga sporów rodzinnych ani majątkowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak dobrowolności w opuszczeniu miejsca pobytu stałego wyklucza możliwość wymeldowania, jeśli od opuszczenia minęło ponad 20 lat i osoba nie podjęła działań zmierzających do powrotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nawet jeśli opuszczenie lokalu było przymusowe, brak podjęcia przez ponad 20 lat kroków prawnych umożliwiających powrót do lokalu lub stwierdzenie braku możliwości powrotu, traktuje się na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu, co uzasadnia wymeldowanie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ponad 20-letnie nieprzebywanie w miejscu zameldowania, brak działań zmierzających do powrotu i koncentracja życia w innym miejscu, niezależnie od pierwotnych okoliczności opuszczenia lokalu (nawet jeśli były przymusowe), prowadzi do utrwalenia stanu faktycznego i uzasadnia wymeldowanie w celu uniknięcia fikcji meldunkowej. Brak podjęcia kroków prawnych w celu przywrócenia posiadania w ciągu roku od naruszenia (art. 344 § 2 k.c.) jest kluczowy.
Czy postępowanie meldunkowe służy rozwiązywaniu sporów rodzinnych i ocenie stopnia winy stron konfliktu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie meldunkowe ma charakter wyłącznie ewidencyjny i porządkowy, a jego celem jest doprowadzenie do zgodności danych ewidencyjnych z faktycznym miejscem pobytu osoby. Nie służy ono rozwiązywaniu sporów rodzinnych ani majątkowych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że celem decyzji o wymeldowaniu jest aktualizacja danych ewidencyjnych i stwierdzenie faktu opuszczenia lokalu, a nie rozstrzyganie o przyczynach konfliktu rodzinnego czy stopniu winy poszczególnych osób.
Czy wadliwe sporządzenie protokołów z przesłuchań świadków lub udział osoby występującej jednocześnie jako świadek i pełnomocnik strony, mogą stanowić podstawę do uchylenia decyzji o wymeldowaniu?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli te uchybienia nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy i nie uniemożliwiły prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w zakresie przesłanek wymeldowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że drobne skreślenia w protokołach nie podważają ich wiarygodności, a udział pełnomocnika w przesłuchaniach świadków jest dopuszczalny, o ile jest uwzględniany przy ocenie dowodów. Zarzuty te nie miały istotnego wpływu na legalność decyzji.
Przepisy (12)
Główne
u.e.l. art. 35
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
Organ wydaje decyzję o wymeldowaniu, gdy obywatel opuścił miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania. Przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego jest spełniona, gdy opuszczenie ma charakter trwały i dobrowolny, lub gdy osoba nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu zameldowania, a nie podjęła skutecznych środków prawnych umożliwiających powrót.
Pomocnicze
u.e.l. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
u.e.l. art. 25 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
u.e.l. art. 28 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
u.e.l. art. 33 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 344 § § 2
Kodeks cywilny
Roszczenie o przywrócenie posiadania może być dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opuszczenie miejsca pobytu stałego nastąpiło ponad 20 lat temu. • Skarżąca nie podjęła żadnych działań zmierzających do powrotu do lokalu. • Centrum życiowe skarżącej znajduje się w innym miejscu. • Postępowanie meldunkowe ma charakter ewidencyjny i nie służy rozwiązywaniu sporów rodzinnych.
Odrzucone argumenty
Opuszczenie lokalu nie było dobrowolne z powodu konfliktu rodzinnego i przemocy. • Organy nie zebrały i nie rozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego. • Wadliwe sporządzenie protokołów z przesłuchań i udział świadka jako pełnomocnika. • Niezaliczenie dowodu z oględzin lokalu i brak wniosku o zwrócenie się do Policji.
Godne uwagi sformułowania
Dalsze utrzymywanie zameldowania Idy Błaszczyk w dotychczasowym miejscu pobytu sprawiłoby, że w ewidencji ludności istniałby wpis niezgodny ze stanem faktycznym. • Decyzja o wymeldowaniu (podobnie jak zameldowanie) ma wyłącznie charakter ewidencyjny, czyli rejestrowy. • Oznacza ona tylko, że strona opuściła dany lokal i w nim nie przebywa przez określony czas, a swoje interesy życiowe koncentruje w innym miejscu. • Wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw do lokalu. • Dla przyjęcia podstaw uzasadniających wydanie przez organ decyzji o wymeldowaniu wymagane jest jedynie opuszczenie miejsca pobytu stałego i niedopełnienie obowiązku wymeldowania. • Trwałe opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego związane jest zazwyczaj z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. • Nawet jeżeli opuszczenie lokalu nr [...] przy ul. [...] w Andrespolu nie było dobrowolne, to jak już wskazano powyżej, na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu traktuje się również sytuację, gdy osoba w nim zameldowana została przymuszona w drodze przymusu psychicznego lub fizycznego do opuszczenia tego lokalu, jednak nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu lub środki te nie były prawnie skuteczne. […]
Skład orzekający
Teresa Rutkowska
przewodniczący sprawozdawca
Paweł Dańczak
sędzia
Janusz Nowacki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów dotyczących wymeldowania, zwłaszcza w kontekście długotrwałego nieprzebywania w miejscu zameldowania i braku działań zmierzających do powrotu, nawet w sytuacji konfliktu rodzinnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ewidencją ludności. Nie rozstrzyga sporów rodzinnych ani majątkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwałe konflikty rodzinne mogą wpływać na kwestie administracyjne, takie jak wymeldowanie, oraz jak prawo ewidencyjne działa niezależnie od osobistych dramatów.
“Czy można zostać wymeldowanym po 20 latach, jeśli opuściło się dom z powodu konfliktu rodzinnego?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.