III SA/Łd 66/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą wartości celnej towaru, uznając, że organy celne nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do prawidłowego ustalenia tej wartości.
Sprawa dotyczyła kwestionowania przez organy celne wartości celnej zgłoszonej przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A Sp. z o.o. dla dzianiny poliestrowej. Organy celne, opierając się na analizie cen porównawczych i opinii biegłego, uznały deklarowaną cenę za zbyt niską i zastosowały metodę "ostatniej szansy". Dyrektor Izby Celnej częściowo zmienił decyzję, ustalając wartość celną na podstawie towarów podobnych. WSA uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej, stwierdzając, że organy celne nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do prawidłowego ustalenia wartości celnej, w szczególności nie zbadały wszystkich cech towarów porównawczych i nie wyjaśniły kwestii poziomu handlu i ilości.
Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A Sp. z o.o. złożyło zgłoszenie celne dla dzianiny poliestrowej, deklarując wartość celną 9 924,90 USD. Naczelnik Urzędu Celnego uznał zgłoszenie za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej, ustalając ją na podstawie opinii biegłego i porównania z innymi zgłoszeniami, stosując metodę "ostatniej szansy" (art. 29 Kodeksu celnego). Dyrektor Izby Celnej uchylił tę decyzję w części i orzekł na nowo, ustalając wartość celną na podstawie towarów podobnych (art. 26 Kodeksu celnego), powołując się na trzy wcześniejsze zgłoszenia celne. Skarżąca Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów materialnego i proceduralnego, w tym dowolne ustalenie wartości celnej i błędne przyjęcie towaru podobnego. WSA uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że choć rozbieżność cen uzasadniała zakwestionowanie wartości transakcyjnej, organy celne nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego. Nie zbadano wszystkich cech towarów porównawczych (jakość, renoma), nie wyjaśniono kwestii poziomu handlu i ilości, a także nie uwzględniono w pełni zarzutu sezonowości i różnic w czasie zakupu i wprowadzenia towaru na obszar celny. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu celnego, i nakazał organom celnym ponowne wyjaśnienie sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organy celne nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do prawidłowego ustalenia wartości celnej. Nie zbadały wszystkich cech towarów porównawczych, nie wyjaśniły kwestii poziomu handlu i ilości, a także nie uwzględniły w pełni zarzutu sezonowości i różnic w czasie zakupu i wprowadzenia towaru na obszar celny.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że choć rozbieżność cen uzasadniała zakwestionowanie wartości transakcyjnej, organy celne nie przeprowadziły wnikliwego postępowania dowodowego. Brak było analizy jakości towarów, ich renomy, a także porównania poziomu handlu i ilości. Nie wyjaśniono również wpływu sezonowości i czasu wprowadzenia towaru na obszar celny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 23 § § 1
Kodeks celny
Wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny.
k.c. art. 23 § § 7
Kodeks celny
Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność lub dokładność informacji lub dokumentów.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.c. art. 25
Kodeks celny
k.c. art. 26 § § 1
Kodeks celny
Umożliwia ustalenie wartości celnej na podstawie wartości transakcyjnej podobnych towarów sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar w tym samym lub zbliżonym czasie.
k.c. art. 28
Kodeks celny
k.c. art. 29
Kodeks celny
Metoda "ostatniej szansy", stosowana w przypadku niemożności zastosowania metod z art. 25-28.
k.c. art. 22 § § 1 pkt. 3
Kodeks celny
Definicja towarów podobnych, uwzględniająca cechy, skład materiałowy, funkcje, zamienność handlową, jakość, znak towarowy i renomę.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów celnych ustalania wszystkich istotnych okoliczności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy.
o.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów celnych przestrzegania przepisów postępowania.
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów celnych zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów celnych dokonania oceny dowodów.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy celne nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do prawidłowego ustalenia wartości celnej. Nie zbadano wszystkich cech towarów porównawczych (jakość, renoma). Nie wyjaśniono kwestii poziomu handlu i ilości. Nie uwzględniono w pełni zarzutu sezonowości i różnic w czasie zakupu i wprowadzenia towaru na obszar celny. Ciężar dowodu w zakresie ustalenia istotnych okoliczności spoczywa na organach celnych.
Odrzucone argumenty
Argumenty strony skarżącej dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 23 i nast. w zw. z art. 26 § 1 Kodeksu celnego) w zakresie dowolnego ustalenia wartości celnej i błędnego przyjęcia towaru podobnego, choć częściowo zasadne, nie wszystkie zostały podzielone przez sąd. Argumenty Dyrektora Izby Celnej oparte na porównaniu cen i opinii biegłego, które zostały zakwestionowane przez WSA.
Godne uwagi sformułowania
Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność albo dokładność informacji lub dokumentów. Samo bowiem porównanie wysokości cen, nawet towarów podobnych, bez uwzględnienia wszystkich okoliczności transakcji, w tym poziomu handlu i wielkości sprzedaży w warunkach gospodarki rynkowej nie jest wystarczające do zakwestionowania ceny wskazanej w załączonych do zgłoszenia celnego dokumentach. To na organach celnych ciąży obowiązek ustalenia wszystkich istotnych okoliczności, niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie mogą one zatem przerzucać na stronę obowiązku udowodnienia istotnych okoliczności. Metoda "ostatniej szansy" jest metodą ostateczną, której zastosowanie winno być wyjątkowo szczegółowo uzasadniane.
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
przewodniczący sprawozdawca
Monika Krzyżaniak
członek
Teresa Rutkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej towarów, obowiązki organów celnych w postępowaniu dowodowym, ocena dowodów w sprawach celnych, stosowanie metod ustalania wartości celnej (wartość transakcyjna, towary podobne, metoda ostatniej szansy)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii celnej i interpretacji przepisów Kodeksu celnego oraz Ordynacji podatkowej. Konkretne ustalenia faktyczne mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem celnym ze względu na szczegółową analizę metod ustalania wartości celnej i obowiązków organów celnych. Dla szerszej publiczności może być zbyt techniczna.
“Jak prawidłowo ustalić wartość celną towaru? WSA wyjaśnia obowiązki organów celnych.”
Dane finansowe
WPS: 9924,9 USD
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Łd 66/05 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2005-04-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-02-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Aleksandra Wrzesińska-Nowacka /przewodniczący sprawozdawca/ Monika Krzyżaniak Teresa Rutkowska Symbol z opisem 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Dnia 13 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. kwotę 715 (siedemset piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. określa, że decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. uznał zgłoszenie celne Nr [...] dokonane w dniu [...] przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A Spółka z o.o. w Ł., za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru , ustalił tę wartość, określił właściwą kwotę długu celnego powstałego w procedurze dopuszczenia do obrotu oraz naliczył opłatę manipulacyjną za 2 godziny czynności przeprowadzonych przez funkcjonariusza celnego. Kwestionowane zgłoszenie celne zostało złożone w dniu 12 lutego 2003r.Towar, który miał być dopuszczony do obrotu zgodnie z certyfikatami producenta był dzianiną poliestrową, barwioną, o składzie 100% poliester, szerokości 160 cm , o deklarowanej gramaturze 250G/m², w ilości 6 616, 60 kg o wartości ogólnej określonej na kwotę 9 924, 90 USD. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. fakturę nr [...] z dnia [...], świadectwo pochodzenia [...] nr [...] potwierdzone w dniu 14 stycznia 2003r. i deklarację wartości celnej. W ocenie organów celnych, opartej na analizie bazy TWCP ( ogólnopolskiego systemu zbierania wartości celnej importowanych towarów) cena jednostkowa ( 1,50 USD/kg) była zbyt niska w porównaniu do cen dzianin klasyfikowanych do kodu [...] Taryfy celnej, również importowanych z Chin w zbliżonym okresie czasu. Cenę dzianiny porównano z ceną podaną w zgłoszeniu celnym z dnia 2 grudnia 2002r. (cena jednostkowa dzianiny typu polar o szerokości 150 cm, gramaturze 250g/m² i ilości 6969 kg wynosiła 1,08 USD/m ), i z dnia 6 grudnia 2002r. (cena jednostkowa dla dzianiny 100% poliester, o szerokości 154 cm i ilości 6086 kg wynosiła 3,28 USD/kg), z dnia 8 listopada 2002r. ( cena dzianiny 100% poliester w ilości 6215 kg opiewała na kwotę 2,75 USD/kg).Ustalając wartość celną towaru organ celny zastosował metodę ostatniej szansy, o której mowa w art. 29 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny ( tekst jedn. Dz.U. z 2001 r., Nr 75,poz. 802 ze zm.,dalej powoływanej jako Kodeks celny), uznając, że nie jest możliwe zastosowanie metod określonych w art. 25-28 Kodeksu celnego z uwagi na brak danych pozwalających na ustalenie wartości celnej towaru. Organ nie posiadał bowiem materiału porównawczego dotyczącego materiału identycznego i podobnego jak zgłoszony w dniu 12 lutego 2003 r. Nie miał też odpowiednich danych do ustalenia wartości celnej na podstawie metody wartości ceny jednostkowej ( art. 27 Kodeksu celnego) i wartości kalkulowanej. Swoje ustalenia oparł ostatecznie, stosując metodę ostatniej szansy , o której mowa w art. 29 Kodeksu celnego na dowodzie z opinii biegłego włókiennika w specjalności technologia dziewiarska ze Stowarzyszenia Włókienników Polskich, Zespół Rzeczoznawców z siedzibą w Ł. wydanej w sprawie o nr [...] i dotyczącej tej samej firmy. Przedmiotem tej opinii było ustalenie wartości celnej towaru identycznego jak w przedmiotowym zgłoszeniu z dnia 12 lutego 2003r. Opinia ta, z dnia 18 lutego 2003r. została wydana w oparciu o badania marketingowe cen dzianin importowanych z Chin, typu [...], takich jak badane próbki importowanego bądź podobnych lub identycznych, sprzedawanych na polskim obszarze celnym przez bezpośrednich importerów w największych zbiorczych ilościach i w stanie w jakim jest ustalana wartość celna. Ustalono, iż ceny jednostkowe kształtują się na poziomie 6,90-7,20 PLN+ 22% VAT/1mb (cena z marżą importera w wysokości 25-30%, zwyczajowo stosowana przy sprzedaży na polskim obszarze celnym dzianin takich jak badana próbka i cłem 9%). Opinię tę organ uznał za w pełni miarodajną. Korzystając z podanych w niej danych, odnoszących się do ceny za metr bieżący przeliczył tę cenę na jednostkę wagi (tak jak w fakturze załączonej do zgłoszenia celnego) , pomniejszył o wartość marży i cło ( w maksymalnej , wskazanej w opinii wysokości).Uznał, iż wartość celna towaru winna wynosić 18 923,47 USD ( 2,86 USD/kg). W odwołaniu z dnia 17 kwietnia 2003r. strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie: -art. 23 i następnych w zw. z art. 29 Kodeksu celnego poprzez rażąco dowolne ustalenie wartości celnej dzianiny i przez przyjęcie, iż zaszły przesłanki do zakwestionowania wartości celnej towaru, -art. 24 § 1 i § 2 Kodeksu celnego poprzez bezzasadne niezachowanie ustawowo określonej kolejności stosowania przepisów określających wartość celną, -art. 187 §1 w zw. z art. 121 §1, art. 122 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( tekst jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 8,poz. 60)) przez całkowicie dowolną ocenę dokumentów przedłożonych przez stronę w toku postępowania, a w konsekwencji przyjęcie, że wartość celna sprowadzonego towaru nie odzwierciedla jego rzeczywistej ceny. W ocenie strony organ nie wykazał, dlaczego nie skorzystał z danych zawartych w powoływanych przez siebie zgłoszeniach celnych i tym samym nie zastosował metody ustalenia wartości celnej w oparciu o ceny towarów identycznych lub podobnych. We wzajemnej sprzeczności pozostaje w związku z tym twierdzenie organu, iż nie dysponował on odpowiednim materiałem porównawczym i nie mógł skorzystać z metody określonej art. 25 i art. 26 Kodeksu celnego, skoro w uzasadnieniu decyzji powołuje przykładowe zgłoszenia celnych towarów podobnych do dzianiny importowanej przez Spółkę i skoro zgłoszenia te stanowiły podstawę do wszczęcia postępowania w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Pełnomocnik strony podkreślił, iż metoda "ostatniej szansy" jest metodą ostateczną, której zastosowanie winno być wyjątkowo szczegółowo uzasadniane, zaś organ jedynie lakonicznie stwierdził, iż nie posiada wystarczających danych, nie podjął także żadnych prób celem pozyskania przedmiotowych informacji. W odniesieniu do opinii biegłego strona zarzuciła, iż opinia ta nie zawiera precyzyjnego określenia zastosowanej metody ustalenia wartości celnej dzianiny ani też okresu, w jakim porównywane towary były sprowadzane na polski obszar celny. Brak w niej także ustalenia, czy cena pochodzi z importu bezpośredniego, czy od pośrednika, ogólnie została wskazana marża, określona jako marża zwyczajowa, ponadto brak odniesienia do np. kosztów produkcji w kraju pochodzenia, jakości i parametrów, w tym składu surowcowego dzianiny. Przedmiotowa opinia zdaniem strony nie zawiera szeregu elementów, które pozwoliłyby uznać ją za wiarygodną, brak w niej także odniesienia do pozostałych metod ustalania wartości celnej. Dowód ten nie został ponadto należycie oceniony w kontekście rozpatrywanej sprawy. Naczelnik Urzędu Celnego nie odniósł się do okoliczności transakcji, która w niniejszej sprawie miała miejsce pomiędzy stałymi partnerami handlowymi i nie uwzględnił zarzutu, iż możliwe było wynegocjowanie niższej ceny przy stałych i dużych obrotach. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej, wartości celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego i w tym zakresie orzekł na nowo ustalając wartość celną i dług celny w niższej niż organ I instancji wysokości. Zmienił przede wszystkim metodę ustalenia wartości celnej tj. ustalając ją w oparciu o wartość transakcyjną towarów podobnych. Organ odwoławczy uznał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, iż istnieje właściwy materiał porównawczy dla ustalenia ceny transakcyjnej na podstawie art. 26 § 1 Kodeksu celnego. Wskazał, iż zgodnie z art. 24 § 1 Kodeksu celnego , jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 23, ustala się ją stosując w kolejności art. 25-28. Powołał się na 3 zgłoszenia celne z 2 grudnia 2002 r., 6 grudnia 2002 r. i 8 listopada 2002 r. Uznał, zgodnie z regułą wyrażoną w art. 25 § 4 Kodeksu celnego, iż do ustalenia wartości celnej należy w tym przypadku przyjąć cenę najniższą, wynikającą ze zgłoszenia z 8 listopada 2002 r. Do zgłoszenia tego dołączone były próbki towarów. Była to również dzianina typu polar, składająca się w 100 % z przędzy z włókna poliestrowego, o podobnej gramaturze ( 276 g/m 2 ) zaklasyfikowana do tego samego kodu taryfy celnej, pochodząca z tego samego kraju wytworzenia i sprowadzona w porównywalnej ilości, w zbliżonym okresie czasu i na tych samych warunkach dostawy. W obu przypadkach krajem wysyłki były Niemcy. Uznając, iż możliwe zastosowanie jest zastosowanie jednej z metod wcześniejszych, organ odwoławczy skorygował zarówno podstawę prawną decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, jak wartość celną oraz kwotę wynikającą z długu celnego. Uznał także, że strona nie wykazała, mimo czynnego udziału w postępowaniu celnym, iż cena importowanego towaru zależna była od innych okoliczności, w tym poziomu handlu i ilości. Dzianina porównawcza została zakupiona na tym samym poziomie handlu( hurtownika). Firma, która sprowadziła towar uznany za podobny w okresie od listopada 2002 r. do lutego 2003 r. sprowadziła od tego samego eksportera znaczne ilości towaru ( wskazują na to zgłoszenia celne, będące w posiadaniu organów celnych). Niezasadne zatem było dokonywanie korekt ceny z uwagi na różnice w poziomie handlu bądź w poziomie ilości. Potwierdzeniem, iż przyjęty do porównania towar jest towarem podobnym jest opinia biegłego, z której również wynikają ceny wyższe od wskazanych w zgłoszeniu celnym strony. Wprawdzie opinia ta podlega częściowej weryfikacji ( jedna z firm, wskazana jako bezpośredni importer, importerem takim nie była ), jednakże dla celów opinii skorzystano także z danych pochodzących od innych firm. W ocenie Dyrektora Izby Celnej istniała podstawa do odmówienia wiarygodności cenie wskazanej w fakturze transakcyjnej, skoro postępowanie wykazało, iż odbiega ona znacznie od ówczesnych cen. Organ odwoławczy podzielił zarzut odwołania, iż przedwcześnie zastosowano metodę " ostatniej szansy" do ustalenia wartości celnej dzianiny, wskazał jednak, iż uchybienie to zostało usunięte poprzez zmianę metody w postępowaniu odwoławczym. Tym samym nie było potrzeby do ustosunkowania się do zarzutów odnoszących się do opinii biegłego W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie: -prawa materialnego -art. 23 i następnych w zw. z art. 26 § 1 Kodeksu celnego poprzez rażąco dowolne ustalenie wartości celnej i błędne przyjęcie, iż istniała podstawa do zakwestionowania wartości celnej towaru, przyjęcie, iż towar uznany za podobny został wprowadzony na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie , -przepisów postępowania – art. 187 § 1 w zw. z art. 121 § 1, 122, 191 Ordynacji podatkowej poprzez całkowicie dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego podniosła, iż wartość celna została ustalona w oparciu o wartość transakcyjną towaru podobnego, pomimo że towar ten nie został wprowadzony na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie, co dzianina sprowadzona przez Spółkę. Pominięto okoliczność, iż pomiędzy zakupem towaru podobnego a jego wprowadzeniem na polski obszar celny upłynął znaczny okres czasu ( towar zakupiono we wrześniu 2002 r.).Ponadto towar ten nie jest towarem podobnym – różna jest gramatura dzianiny, nie ustalono sposobu jej wykończenia, różnic w kosztach procesu dziania, różnic w cenach spowodowanych wahaniami kursu dolara. Zauważyła także, iż wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy jest obowiązkiem organu celnego, którego nie może on skutecznie przerzucić na stronę. Powołała się na zgłoszenia celne, wskazujące, iż skarżąca sprowadzała znaczne ilości towaru od tego samego eksportera. Z uwagi chociażby na to jest możliwe wynegocjowanie przez nią korzystniejszych cen zakupu towaru, szczególnie przy dużych transakcjach. Dodatkowo podkreśliła, iż sama rozbieżność z cenami towarów identycznych lub podobnych na rynku eksportera nie przesądza automatycznie o niewiarygodności deklarowanej ceny ani nie stwarza domniemania niewiarygodności. Dyrektor Izby Celnej, nie znajdując podstaw do zmiany swego dotychczasowego stanowiska wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty uznać można podzielić. Zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i 31 . Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność albo dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego ( art. 23 § 7 Kodeksu celnego). Wartość celną, w przypadku niemożności uznania za taką wartości transakcyjnej, ustala się na podstawie metod, określonych w art. 25-28 Kodeksu celnego, a w razie niemożności ich zastosowania- zgodnie z regułami określonymi w art. 29 Kodeksu celnego. Stwierdzenie, iż cena transakcyjna jest ceną rażąco niską w porównaniu z innymi cenami uzasadnia odmowę przyjęcia ceny transakcyjnej za wartość celną. Organ celny, korzystając z możliwości zakwestionowania wartości transakcyjnej winien jednak przeprowadzić wnikliwe postępowanie dowodowe i zbadać wszystkie okoliczności transakcji. Samo bowiem porównanie wysokości cen, nawet towarów podobnych, bez uwzględnienia wszystkich okoliczności transakcji, w tym poziomu handlu i wielkości sprzedaży w warunkach gospodarki rynkowej nie jest wystarczające do zakwestionowania ceny wskazanej w załączonych do zgłoszenia celnego dokumentach. ( por. pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2003 r., sygn. V SA 2019/02, opubl. w Monitorze Prawniczym z 2003 r., nr 10,poz. 435 i z dnia 15 listopada 2001 r., sygn. akt I SA/Łd 18/01, opubl. w ONSA z 2003 r., Nr 1,poz. 18).Ustalając wartość celną metodą określoną w art. 26 Kodeksu celnego trzeba dokładnie wyjaśnić, czy towary, których wartość celną przyjęto do porównania istotnie spełniają wymogi towarów podobnych. Za towary podobne uważa się takie, które są wytworzone w tym samym kraju i nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadają podobne cechy, skład materiałowy, co pozwala im pełnić te same funkcje i być towarami handlowo zamiennymi. Jakość towarów, znak towarowy i renoma, jaką posiadają, są czynnikami, które należy uwzględniać przy ustalaniu podobieństwa towarów ( art. 22 § 1 pkt. 3 Kodeksu celnego). W niniejszej sprawie porównanie ceny transakcyjnej importowanych przez skarżącą Spółkę towarów z cenami dzianiny poliestrowej typu polar, sprowadzanej w zbliżonym czasie na polski obszar i cenami na rynku polskim niewątpliwie uzasadniało stwierdzenie, iż wartość transakcyjna nie może być uznana za wartość celną i dawało organom celnym uprawnienie do jej zakwestionowania na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego. Nawet bowiem różnice w poziomie handlu, swoboda w ustalaniu cen, jakość towaru czy też okres, w jakim został sprowadzony nie mogą uzasadniać tak znaczących różnic w cenach towarów o podobnym przeznaczeniu i składzie surowcowym. Okoliczność, iż uzasadnione było nieprzyjęcie wartości transakcyjnej za wartość celną nie przesądza jednak o tym, iż wartość celna została ustalona przez organy celne w sposób prawidłowy. Trafnie podnosi strona skarżąca, iż zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego to na organach celnych ciąży obowiązek ustalenia wszystkich istotnych okoliczności , niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie mogą one zatem przerzucać na stronę obowiązku udowodnienia istotnych okoliczności. To do organu należy ustalenie, jakie fakty podlegają udowodnieniu i przeprowadzenie dowodów na te okoliczności. Nie może się on przy tym ograniczyć do przeprowadzenia dowodów na okoliczności niekorzystne dla strony, winien także dopuścić te dowody, które wskazują na istnienie okoliczności dla strony korzystnych. Wprawdzie strona nie powinna pozostawać bierna i winna ( w ramach przysługujących jej z mocy art. 123, 200 i 188 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego uprawnień) wskazywać na pewne dowody w celu uniknięcia niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia, nie oznacza to jednak przerzucenia na nią ciężaru dowodu. Zauważyć także należy, iż nawet fakt, iż strona jest w postępowaniu reprezentowana przez adwokata, nie zwalnia organu celnego z obowiązku przestrzegania wszystkich przepisów postępowania ( art. 121 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego, por. też pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 listopada 2003 r., sygn. III RN 139/02, opubl. w Glosa 2004/4/42 ). W tym przypadku, wobec zastosowanej przez organ celny metody ustalenia wartości celnej, jedną z podstawowych kwestii było ustalenie, czy wskazane jako materiał porównawczy przez organ odwoławczy zgłoszenia celne dotyczyły w istocie towarów podobnych w rozumieniu art. 22 § 1 pkt. 3 Kodeksu celnego. Organ wskazał na istnienie niewątpliwego podobieństwa co do rodzaju towaru ( dzianina, polar) i jej składu surowcowego. Nie budzi także wątpliwości, iż towar ten mógł być stosowany do tych samych celów, co towar sprowadzony przez skarżącą. Z opisu towaru nie wynika jednakże, czy organ celny badał pozostałe cechy, które zgodnie z powołanym wyżej przepisem winien był uwzględnić, a mianowicie jakość towarów, ich znak towarowy i renomę. Jest to okoliczność istotna, strona wskazywała bowiem, iż sposób wykończenia tkaniny ( czyli jej jakość) ma niewątpliwy wpływ na wysokość ceny transakcyjnej. Nie wiadomo także, czy producenci towaru uznanego za podobny i sprowadzonego przez skarżącą cieszą się taką samą renomą. Brak tych ustaleń, zwłaszcza w świetle zarzutów podnoszonych przez stronę, czyni ustalenie istnienia podobieństwa towarów dowolnym i dokonanym z naruszeniem art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego. Stwierdzić również należy, iż wobec niewyjaśnienia wszystkich okoliczności transakcji za przedwczesne uznać należy ustalenie, iż w tym przypadku sprzedaż następowała w porównywalnych ilościach i na tym samym poziomie handlu. Zgodnie z art.3 Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 ( stanowiącego załącznik do Porozumienia z Marakeszu ustanawiającego Światową Organizację Handlu – Dz.U. z 1995 r., Nr 98,poz. 483) należy ustalić, czy różnice w poziomach handlu lub ilościach mają znaczenie dla ustalenia wysokości ceny i ewentualnie jakie, a w razie stwierdzenia takiego wpływu i jego wykazania, odpowiednio skorygować ceny. W tym przypadku organ wskazał na ilości towaru, sprowadzane przez importera, którego towar uznano za podobny, jednakże nie porównał tych wielkości z ilością towaru sprowadzonego przez skarżącą (okoliczność, iż importer wskazany przez organ sprowadzał duże ilości towaru nie jest jednoznaczna ze stwierdzeniem, iż wielkość jego obrotów i obrotów skarżącej jest istotnie porównywalna) , nie wiadomo też, jak długo oba te podmioty funkcjonują na rynku ( jak długi jest ich kontakt handlowy z eksporterem). Zauważyć należy, iż strona wskazywała ,iż wysokość ceny transakcyjnej jest wynikiem negocjacji, długich kontaktów handlowych oraz wielkości obrotu. Wprawdzie nie powołała dowodów na poparcie tych twierdzeń, jednakże z akt administracyjnych, załączonych do odpowiedzi na skargę nie wynika, iż organ żądał od strony wskazania tych dowodów. Art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego nakazuje zaś organowi podejmowanie inicjatywy dowodowej w celu ustalenia istotnych okoliczności sprawy. Skoro zatem strona wskazuje na istnienie pewnych, korzystnych dla niej i istotnych dla rozstrzygnięcia faktów, to do organu należy zażądanie od strony stosownych dowodów. Wobec niewezwania strony do ich przedstawienia twierdzenie, iż strona nie udowodniła istnienia okoliczności uzasadniających tak niską cenę transakcyjną jest nieuprawnione. Zauważyć także należy, iż zgodnie z art.26 Kodeksu celnego za wartość celną można przyjąć wartość transakcyjną podobnych towarów sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar w tym samym lub zbliżonym czasie , co towary, dla których ustalana jest wartość celna. Istotna zatem jest nie tylko data, kiedy towar podobny został wprowadzony na obszar celny , ale również data, w jakiej został zakupiony. W przypadku towaru, który został przyjęty do porównań między datą sprzedaży a datą wprowadzenia towaru na polski obszar celny upłynął okres prawie 2 miesięcy. Organ celny winien był zatem rozważyć, czy istotnie towar ten został sprzedany i sprowadzony w tym samym lub zbliżonym czasie co towar sprowadzony przez skarżącą. Zauważyć należy, iż strona skarżąca stawiała także zarzut, odnoszący się do sezonowości towaru i związanej z tym faktem zmiany cen. Należało się odnieść do tego zarzutu i sprawdzić, chociażby badając ceny w analogicznym okresie roku poprzedniego, czy istotnie ceny towarów zmieniały się w zależności od miesiąca zakupu ( początek i koniec okresu jesienno-zimowego). Ponadto wyjaśnienia wymagała kwestia, czy faktycznie w okresie zbliżonym nie sprowadzono podobnego towaru. Organ celny wskazywał bowiem, iż importer ,który sprowadził towar uznany za podobny sprowadzał towar również w lutym 2003 r. Wskazane wyżej uchybienia potwierdzają zasadność zarzutów skargi, odnoszących się do naruszenia przepisów postępowania. Organy celne nie wyjaśniły bowiem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy, czym naruszyły art. 121, 122, 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego. Dokonana na podstawie niepełnego materiału dowodowego ocena dowodów narusza art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego. Naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Skutkuje ono zatem uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,poz. 1270). Przy ponownym wyjaśnieniu sprawy organ celny winien wyjaśnić wskazane wyżej wątpliwości. Dopiero po ich wyjaśnieniu będzie możliwe dokonanie oceny, czy istotnie możliwe jest ustalenie wartości celnej za pomocą metody, wskazanej w art. 26 Kodeksu celnego i w razie pozytywnej odpowiedzi- ustalenie tej wartości w sposób zgodny z wymogami tego przepisu bądź podjęcie dalszych czynności w celu ustalenia wartości celnej według metod wskazanych w art. 25-28, zgodnie ze wskazaną w art. 24 § 1 Kodeksu celnego kolejnością bądź na podstawie art. 29 Kodeksu celnego. Rozstrzygnięcie w zakresie kosztów postępowania uzasadnia art. 200 i 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 6 i § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Wstrzymanie wykonania decyzji uzasadnia art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI