III SA/Łd 655/22

III SA/Łd 655/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki /sprawozdawca/
Małgorzata Kowalska
Teresa Rutkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6145 Sprawy dyrektorów szkół
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono, że zaskarżone zarządzenie wydano z naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 147 par 1, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Dnia 8 lutego 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2023 roku sprawy ze skargi Wojewody Łódzkiego na zarządzenie Wójta Gminy Nowy Kawęczyn z dnia 18 sierpnia 2021 roku nr 42/2021 w przedmiocie unieważnienia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Trzciannie 1. stwierdza, że zaskarżone zarządzenie wydano z naruszeniem prawa; 2. zasądza od Wójta Gminy Nowy Kawęczyn na rzecz Wojewody Łódzkiego kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zarządzeniem z 18 sierpnia 2021 r., nr 42/2021 Wójt Gminy Nowy Kawęczyn, działając na podstawie art. 30 ust. 1 i 2 pkt 5 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1372) oraz § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1428) unieważnił konkurs na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Trzciannie wszczęty zarządzeniem Nr 27/2021 Wójta Gminy Nowy Kawęczyn z 18 czerwca 2021 r. w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Trzciannie z powodu nieprawidłowości polegającej na niezachowaniu wymogu przeprowadzenia posiedzenia komisji w ciągu 14 dni roboczych od upływu terminu składania ofert przez kandydatów, wskazanego w ogłoszeniu konkursu.
W uzasadnieniu zarządzenia Wójt Gminy Nowy Kawęczyn wskazał, że termin składania ofert minął 5 lipca 2021 r. Posiedzenie komisji konkursowej zostało zaplanowane na 26 lipca 2021 r. jednak z uwagi na ustną prośbę przedstawicieli rodziców zostało przesunięte na 5 sierpnia 2021 r., co oznacza, że został przekroczony termin, o którym mowa w § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r., co stanowi nieprawidłowość i niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik konkursu. Zgodnie z § 3 pkt 2 cyt. rozporządzenia, posiedzenie komisji odbywa się nie później niż w ciągu 14 dni roboczych od upływu terminu składania ofert przez kandydatów, wskazanego w ogłoszeniu konkursu.
Zarządzeniem z 19 sierpnia 2021 r., Nr 43/2021 w sprawie sprostowania oczywistej pomyłki pisarskiej w uzasadnieniu do Zarządzenia Wójta Nr 42/2021 z 18 sierpnia 2021 r. w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Trzciannie, Wójt Gminy Nowy Kawęczyn dokonał sprostowania oczywistej pomyłki pisarskiej w akapicie 4 uzasadnienia do zarządzenia w ten sposób, że datę "26 lipca 2021 r." zastąpił datą "16 lipca 2021 r."
Zarządzeniem z 31 sierpnia 2021 r., Nr 48/2021 Wójt Gminy Nowy Kawęczyn uchylił własne zarządzenie z 18 sierpnia 2021 r., Nr 42/2021 w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Trzciannie oraz zarządzenie z 19 sierpnia 2021 r., Nr 43/2021 w sprawie sprostowania oczywistej pomyłki pisarskiej w uzasadnieniu do zarządzenia z 18 sierpnia 2021 r., Nr 42/2021 w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Trzciannie.
Zarządzeniem z 31 sierpnia 2021 r., Nr 49/2021 Wójt Gminy Nowy Kawęczyn zatwierdził konkurs na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Trzciannie, ogłoszony na podstawie Zarządzenia Nr 27/2021 Wójta Gminy Nowy Kawęczyn z 18 czerwca 2021 r. w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Trzciannie przeprowadzony 5 sierpnia 2021 r. przez komisję konkursową powołaną Zarządzeniem Nr 33/2021 Wójta Gminy Nowy Kawęczyn z 20 lipca 2021 r. w sprawie powołania komisji konkursowej w celu przeprowadzenia konkursu i wyłonienia kandydata na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Trzciannie.
Zarządzeniem z 31 sierpnia 2021 r., Nr 50/2021 Wójt Gminy Nowy Kawęczyn w wyniku rozstrzygnięcia konkursu, powierzył stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Trzciannie M.K. na okres 5 lat szkolnych, tj. od 1 września 2021 r. do 31 sierpnia 2026 r.
Na zarządzenie Wójta Gminy Nowy Kawęczyn z 31 sierpnia 2021 r., Nr 48/2021 o uchylające zarządzenie z 18 sierpnia 2021 r., Nr 42/2021 w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Trzciannie oraz zarządzenie z 19 sierpnia 2021 r. nr 43/2021 w sprawie sprostowania oczywistej pomyłki pisarskiej w uzasadnieniu do zarządzenia z 18 sierpnia 2021 r. nr 42/2021 w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Trzciannie, M.M. - kandydatka na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Trzciannie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Wyrokiem z 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 970/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy Nowy Kawęczyn z 31 sierpnia 2021 r., Nr 48/2021 wskazując, że akt ten nie zawiera żadnego uzasadnienia. W treści zarządzenia organ zawarł jedynie rozstrzygnięcie oraz wymienił przepisy prawa ustrojowego, w oparciu o które wydał przedmiotowy akt.
Sąd wskazał, że skoro § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. przewiduje możliwość unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły w razie wystąpienia wskazanych w tym przepisie przesłanek, to zarządzenie organu gminy uchylające uprzednio wydane zarządzenie w tym przedmiocie powinno zawierać odniesienie do tych przesłanek, w szczególności przesłanki stanowiącej podstawę unieważnienia konkursu w rozpatrywanej sprawie. Stanowisko organu w przedmiocie unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły nie może mieć charakteru dowolnego i arbitralnego, lecz powinno być dokładnie i szczegółowo wywiedzione i uargumentowane w uzasadnieniu podjętego aktu. Argumentacja organu jednostki samorządu terytorialnego powinna zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za decydujące dla podjęcia rozstrzygnięcia oraz wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Podane powinny być zatem przez organ motywy rozstrzygnięcia, które umożliwiłyby dokonanie kontroli zarówno przez organy nadzoru jak i sąd. Z zaskarżonego zarządzenia powinno bezpośrednio wynikać, jakie okoliczności zadecydowały o uchyleniu zarządzenia Wójta Gminy Nowy Kawęczyn z 18 sierpnia 2021 r. nr 42/2021 w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Trzciannie oraz zarządzenia Wójta Gminy Nowy Kawęczyn z 19 sierpnia 2021 r., Nr 43/2021 w sprawie sprostowania oczywistej pomyłki pisarskiej w uzasadnieniu do zarządzenia z 18 sierpnia 2021 r., Nr 42/2021 w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Trzciannie. Powyższy wyrok jest prawomocny od 4 czerwca 2022 r.
Zawiadomieniem z 7 lipca 2022 r. Wojewoda Łódzki działając na podstawie art. 91 ust. 5 u.s.g. w zw. z art. 61 § 1 i 4 k.p.a. zawiadomił Wójta Gminy Nowy Kawęczyn o wszczęciu z urzędu postępowania w celu kontroli legalności zarządzenia Nr 42/2021 z 18 sierpnia 2021 r. w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Trzciannie oraz zarządzenia Nr 43/2021 z 19 sierpnia 2021 r. w sprawie sprostowania oczywistej pomyłki pisarskiej w uzasadnieniu do zarządzenia z 18 sierpnia 2021 r. nr 42/2021 w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Trzciannie wskazując, że w uzasadnieniu do zarządzenia organ powinien w sposób bezsporny wykazać, że naruszenie terminu posiedzenia komisji konkursowej miało znaczący wpływ na ważność konkursu.
W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w piśmie z 15 lipca 2022 r. Wójt Gminy Nowy Kawęczyn wskazał, że przekroczenie terminu, o którym mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. i odbycie posiedzenia komisji konkursowej 5 sierpnia 2021 r. stanowiło nieprawidłowość, która mogła mieć wpływ na wynik konkursu. Wskazał, że posiedzenie komisji konkursowej było planowane na 16 lipca 2021 r., jednakże na ustną prośbę rodziców nie odbyło się w tym terminie. Unieważnienie konkursu możliwe jest jedynie wtedy, gdy zaistnieje związek funkcjonalny pomiędzy stwierdzonymi nieprawidłowościami w postępowaniu konkursowym, a ich wpływem na wynik konkursu. W ocenie organu taki związek funkcjonalny w niniejszym przypadku wystąpił.
26 sierpnia 2022 r. Wojewoda Łódzki wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na zarządzenie Nr 42/2021 Wójta Gminy Nowy Kawęczyn z dnia 18 sierpnia 2021 r. w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Trzciannie. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucił istotne naruszenie prawa, tj. § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że w przedmiotowym stanie faktycznym zaistniały nieprawidłowości które mogły mieć wpływ na wynik postępowania konkursowego, a tym samym zaistniała podstawa do unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły, podczas gdy zaistniałe uchybienia proceduralne nie miały wpływu na wynik postępowania konkursowego. W oparciu o postawiony zarzut Wojewoda Łódzki wniósł o stwierdzenie, że ww. zarządzenie zostało wydane z naruszeniem prawa i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi w pierwszej kolejności podkreślił, że termin, o którym mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej nie ma charakteru materialnoprawnego, lecz jedynie procesowy (instrukcyjny), ponieważ w przypadku konkursu na dyrektora szkoły nie mamy do czynienia z postępowaniem przed sądem tylko komisją konkursową. Tym samym samo uchybienie temu terminowi nie niesie za sobą żadnych negatywnych konsekwencji dla komisji konkursowej i nie rozstrzyga o konieczności unieważnienia konkursu. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Użyte w tym przepisie sformułowanie "nie później niż w ciągu 14 dni" należy odczytywać jako werbalne wzmocnienie obowiązku niezwłoczne rozpoczęcia i zakończenia przez komisję postępowania konkursowego. Termin ten pełni rolę środka dyscyplinującego i tym samym ma zapewnić sprawność działania prac komisji. Został zastrzeżony dla komisji przeprowadzającej postępowanie konkursowe, a nie dla stron stosunku prawnego łączącego organ prowadzący szkołę z kandydatem na stanowisko dyrektora placówki oświatowej.
Samo zatem naruszenie terminu, zdaniem organu nadzoru automatycznie nie stwarza zatem ani dla komisji ani dla uczestników postępowania konkursowego żadnych konsekwencji ani uprawnień. Przesunięcie terminu na ustną prośbę przedstawicieli rodziców nie powoduje, że zaistniała przesłanka innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu, które określone zostały w § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia.
Ponadto organ wskazał, że uzasadnienie do zarządzenia jest lakoniczne i nie wyjaśnia, w jaki sposób przesunięcie terminu posiedzenia komisji konkursowej mogło mieć wpływ na wynik konkursu. W przedmiotowej sprawie jest to o tyle ważne, że § 8 ust. 2 pkt 4 cyt. rozporządzenia określa przesłanki unieważnienia konkursu, wśród których wymienia inne (niż wymienione w pkt 1-3) nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu. Unieważnienie konkursu możliwe jest zatem jedynie wtedy, gdy zaistnieje związek funkcjonalny pomiędzy stwierdzonymi nieprawidłowościami w postępowaniu konkursowym (innymi niż wymienione w pkt 1-3), a ich wpływem na wynik konkursu. Nieprawidłowości muszą zatem być tego rodzaju i w takim zakresie, że determinują wynik konkursu w stopniu nakazującym jego unieważnienie. Zarówno ustalenia, czy takie okoliczności miały miejsce, jak i ich swobodna ocena należą do organu prowadzącego szkołę. Nie mogą mieć charakteru dowolnego i arbitralnego. Powinny być szczegółowo wywiedzione i należycie uargumentowane w uzasadnieniu rozstrzygnięcia o unieważnieniu konkursu, czego w zaskarżonym zarządzeniu niewątpliwie zabrakło. Samo przesunięcie terminu nie stanowi innej nieprawidłowości, która mogła mieć wpływ na wynik konkursu. Wręcz przeciwnie, mogło być wyrazem troski przedstawicieli rodziców o jak najlepsze rozstrzygnięcie konkursu, bowiem zgodnie z art. 63 ust. 14 pkt 2 lit. b mają oni swoich dwóch przedstawicieli w komisji konkursowej.
Tym samym, zdaniem Wojewody zarządzenie istotnie narusza § 8 ust. 2 pkt 4 cyt. rozporządzenia, ze względu jednak na upływ jednego roku od dnia jego podjęcia organ nadzoru wniósł o stwierdzenie, że zarządzenie zostało wydane z naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Nowy Kawęczyn wniósł o jej oddalenie wskazując, że w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia wyjaśniono, że posiedzenie komisji konkursowej było planowane na 16 lipca 2021 r., jednak na ustną prośbę przedstawicieli rodziców zostało przesunięte na 5 sierpnia 2021 r., a więc został przekroczony termin wskazany w rozporządzeniu, co stanowiło nieprawidłowość i niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik konkursu.
Organ wyjaśnił również, że mając na względzie krótki okres czasu, jaki pozostał do rozpoczęcia nowego roku szkolnego, pismami z 18 sierpnia 2021 r. wystąpił do Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Trzciannie oraz Delegatury Kuratorium Oświaty w Łodzi z siedzibą w Skierniewicach o opinię w sprawie przedłużenia powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora jednostki zgodnie z treścią § 11 ha ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r., poz. 493 ze zm.). 26 sierpnia 2021 r. do urzędu gminy wpłynęła pozytywna opinia Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Trzciannie, natomiast Łódzki Kurator Oświaty wydał opinię negatywną.
Zgodnie z § 13b ust. 8a rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 20 marca 2020 r. do 1 września 2021 r. nie stosuje się przepisów art. 63 ust. 13 oraz art. 63 ust. 22 w zakresie stosowania przepisów ust. 13 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, (tj. wyłączona została możliwość powierzenia przez organ prowadzący pełnienia obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi, a w szkołach, w których nie ma wicedyrektora, nauczycielowi tej szkoły).
Wobec otrzymania negatywnej opinii Łódzkiego Kuratora Oświaty, zarządzeniem z 31 sierpnia 2021 r., Nr 48/2021 Wójt Gminy Nowy Kawęczyn uchylił zarządzenie Nr 42/2021 z 18 sierpnia 2021 r. w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Trzciannie oraz zarządzenie Nr 43/2021 z 19 sierpnia 2021 r. w sprawie sprostowania oczywistej pomyłki pisarskiej w uzasadnieniu do Zarządzenia Wójta Nr 42/2021 z 18 sierpnia 2021 r. w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Trzciannie. Organ zatwierdził konkurs Zarządzeniem Nr 49/2021 z 31 sierpnia 2021 r., a Zarządzeniem Nr 50/2021 z 31 sierpnia 2021 r. powierzył stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Trzciannie –M.K.
W ocenie organu przekroczenie terminu, o którym mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 11 sierpnia 2017 r. i odbycie posiedzenia komisji konkursowej 5 sierpnia 2021 r. stanowiło nieprawidłowość, która mogła mieć wpływ na wynik konkursu. Jak wskazano, posiedzenie komisji konkursowej było planowane na 16 lipca 2021 r., jednakże na ustną prośbę rodziców nie odbyło się w tym terminie. Unieważnienie konkursu możliwe jest jedynie wtedy, gdy zaistnieje związek funkcjonalny pomiędzy stwierdzonymi nieprawidłowościami w postępowaniu konkursowym, a ich wpływem na wynik konkursu. W ocenie organu taki związek funkcjonalny w niniejszym przypadku wystąpił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 oraz pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 p.p.s.a.), przy czym w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Jak stanowi art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd, w razie uwzględnienia skargi na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że wydane zostały z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Przesłanki nieważności aktu organu gminy określone zostały w art. 91 ust. 1 zd. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa, co wynika z treści art. 91 ust. 4 u.s.g.
Powyższe oznacza, że jedynie istotne naruszenie prawa może być podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. Ponieważ ustawodawca nie zdefiniował bliżej, jakie naruszenie prawa może być uznane za istotne, a jakie za nieistotne odwołać należy się do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie.
Za istotne naruszenie prawa w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia (patrz np. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r. II SA/Wr 1459/97, wyrok NSA z 8 lutego 1996 r. SA/Gd 327/95, wyrok WSA we Wrocławiu z 13.04. 2012 r. IV SA/Wr 625/11). Takim uchybieniem jest między innymi naruszenie przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu lub podstawę prawną, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą ich wykładnię – oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło ( M. Stahl, Z. Kmieciak. Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny. Samorząd terytorialny 2001, z.1-2 ).
W judykaturze za istotne naruszenie prawa (będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu) przyjmuje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały, przekroczenie delegacji ustawowej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1998 r, II SA/Wr 1459/97, OwSS 1998/3/79, z dnia 8 lutego 1996 r., SA/Gd327/95, OwSS 1996, Nr 3, poz. 90, z 26 lipca 2012 r. I OSK 679/12 i I OSK 997/12).
Stwierdzenie nieważności uchwały może więc nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika to wprost z treści tego przepisu. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest zarządzenie nr 42/2021 Wójta Gminy Nowy Kawęczyn z dnia 18 sierpnia 2021r. w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisku Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Trzciannie. Konkurs na stanowisko dyrektora szkoły została unieważniony z powodu nieprawidłowości polegającej na niezachowaniu wymogu przeprowadzenia posiedzenia komisji konkursowej w ciągu 14 dni roboczych od upływu terminu składania ofert przez kandydatów na stanowisko dyrektora.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017r. w sprawie 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1428).
Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 i 2 wymienionego rozporządzenia 1.Przewodniczący komisji ustala termin i miejsce posiedzenia komisji, o czym powiadamia pisemnie w postaci papierowej pozostałych członków komisji oraz kandydatów, nie później niż na 7 dni przed terminem posiedzenia. Informacja, w przypadku, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 5 lit. b, może być przekazana w postaci elektronicznej.
2. Posiedzenie komisji odbywa się nie później niż w ciągu 14 dni roboczych od upływu terminu składania ofert przez kandydatów, wskazanego w ogłoszeniu konkursu.
W myśl § 8 ust.2 wymienionego rozporządzenia organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę zatwierdza konkurs albo unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w razie stwierdzenia:
1) nieuzasadnionego niedopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego;
2) przeprowadzenia przez komisję postępowania konkursowego bez wymaganego udziału 2/3 jej członków;
3) naruszenia tajności głosowania, z zastrzeżeniem § 4 ust. 1;
4) innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że zarządzeniem Wójta Gminy Nowy Kawęczyn nr 27/2021 z 18 czerwca 2021r. ogłoszony został konkurs na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej w Trzciannie zaś termin składania ofert wyznaczono na dzień 5 lipca 2021r. Posiedzenie komisji konkursowej początkowo wyznacza na dzień 16 lipca 2021r. lecz na wniosek przedstawicieli Rady Rodziców przełożono je na dzień 5 sierpnia 2021r. W tym też dniu odbyło się posiedzenie komisji konkursowej na którym wyłoniono kandydata na Dyrektora. Zaskarżonym zarządzeniem unieważniono konkurs z uwagi na przekroczenie określonego w § 3 ust.2 rozporządzenia z 11 sierpnia 2017r. czternastodniowego terminu posiedzenia komisji konkursowej liczonego od upływu terminu składania ofert.
Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma wyjaśnienie kwestii charakteru prawnego czternastodniowego terminu, o którym mowa w § 3 ust.2 rozporządzenia z 11 sierpnia 2017r. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd strony skarżącej, że termin ten nie ma charakteru materialnoprawnego gdyż w przepisie § 3 ust.2 nie określono skutków jego przekroczenia. W wymienionym przepisie znajduje się sformułowanie "nie później niż w ciągu 14 dni roboczych" co wskazuje, że uchybienie temu terminowi nie ma żadnych negatywnych konsekwencji. Jest to zatem termin procesowy – instrukcyjny. Pogląd taki wyraził WSA w Warszawie w wyroku z 13 stycznia 2020r. spr. II SA/Wa 2435/19. Podobny pogląd wyraził NSA w wyroku z 25 stycznia 2011r. w spr. I OSK 1919/10. Wprawdzie ten ostatni wyrok dotyczył terminu określonego w § 3 ust.1 poprzednio obowiązującego rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 23 października 2003r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej (Dz.U. nr 189 poz.1855) lecz przepis § 3 ust.1 tego rozporządzenia posiada identyczną treść jak § 3 ust.2 rozporządzenia z 11 sierpnia 2017r. Celem terminu określonego w § 3 ust.2 rozporządzenia z 11 sierpnia 2017r. jest zapewnienie sprawnego toku prac komisji i w razie jego przekroczenia nie przewidziano z tego tytułu żadnych skutków ani materialnych ani procesowych. W związku z czym przekroczenie tego terminu nie można uznać za nieprawidłowość uzasadniająca unieważnienie konkursu na dyrektora szkoły.
Dodać należy, iż unieważnienie konkursu jest możliwe tylko w przypadku wystąpienia jednej z przyczyn wymienionych w punktach 1-4 § 8 ust.2 rozporządzenia z 11 sierpnia 2011r. W punkcie 4 ustępu 2 wskazano, że taką przyczyną jest "inna nieprawidłowość, która mogła mieć wpływ na wynik konkursu". W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że muszą to być nieprawidłowości tego rodzaju i w takim zakresie, że determinują one wynik konkursu w stopniu nakazującym jego unieważnienie. Musi zatem istnieć związek funkcjonalny pomiędzy stwierdzoną nieprawidłowością w postępowaniu konkursowym a jego wpływem na wynik konkursu. W postępowaniu konkursowym mogą bowiem zaistnieć tego rodzaju uchybienia, które są nieistotne i nie mają żadnego wpływu na wynik konkursu a tym samym, nie mogą skutkować unieważnieniem konkursu (por. wyroki NSA z 8 stycznia 2020r. w spr. I OSK 1942/19, z 2 lipca 2014r. w spr. I OSK 910/14, z 17 czerwca 2011r., w spr. I OSK 559/11 i z 27 stycznia 2015r. w spr. I OSK 2467/14).
W niniejszej sprawie Wójt Gminy Nowy Kawęczyn nie wyjaśnił dlaczego uznał, że przekroczenie terminu z § 3 ust.2 rozporządzenia z 11 sierpnia 2017r. miało wpływ na wynik konkursu. W uzasadnieniu zaskarżonego zrządzenia kwestii tej poświęcono zaledwie jedno lakoniczne zdanie a mianowicie " nieprawidłowość niewątpliwie mogła mieć wpływ na wynik konkursu". Również w odpowiedzi na skargę brak jest szerszych rozważań w tym zakresie. Oznacza to, że organ administracji nie wykazał, iż przekroczenie terminu, o którym mowa w § 3 ust.2 rozporządzenia z 11 sierpnia 2017r. miało wpływ na wynik konkursu i ewentualnie na czym ten wpływ polegał.
Dodać należy, iż przepis § 8 ust.2 z 11 sierpnia 2017r. przewiduje, że w razie unieważnienia konkursu zarządza się jego ponowne przeprowadzenie. Natomiast w zaskarżonym zarządzeniu unieważniono konkurs na stanowisko dyrektora szkoły lecz nie zarządzono ponownego jego przeprowadzenia. Również od strony formalnej zaskarżone zarządzenie wydano z naruszeniem przepisu § 8 ust.2 wymienionego rozporządzenia.
Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Zaskarżone zarządzenie wydano z naruszeniem § 8 ust.2 pkt 4 w związku z § 3 ust.2 rozporządzenia z 11 sierpnia 2017r. i naruszenie to miało charakter istotny. Wobec tego, że od podjęcia zarządzenia upłynął rok czasu, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd stwierdził, że wydano je z naruszeniem prawa.
Na podstawie art.200 p.p.s.a. sąd zasądził od Gminy Nowy Kawęczyn na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na kwotę tę złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej.
bg