III SA/Łd 649/20

III SA/Łd 649/20 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-03-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-09-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak /przewodniczący sprawozdawca/
Janusz Nowacki
Małgorzata Kowalska
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1549/21 - Wyrok NSA z 2025-02-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 341
art. 102 ust. 1 pkt 4, ust. 1e
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 24 marca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Asesor WSA Małgorzata Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania Z. J. od decyzji Starosty [...]z dnia [...] nr [...] w sprawie zatrzymania prawa jazdy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), art. 102 ust. 1 pkt 4 i art. 102 ust. 1e ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2019r., poz. 341 ze zm.), w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy z 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 110), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Skarżący 22 grudnia 2011 r. złożył w organie I instancji oświadczenie o utracie dokumentu prawa jazdy kategorii: B, BE nr [....] Skarżący do dnia wydania decyzji nie zgłosił odnalezienia ww. dokumentu, jak również nie odebrał wtórnika prawa jazdy, który jest w posiadaniu Starosty [...]
11 maja 2020 r. do organu I instancji wpłynęło powiadomienie Komendy Miejskiej Policji we W. z 4 maja 2020r. o ujawnieniu wykroczenia polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Wykroczenie zostało popełnione 2 maja 2020 r., o godzinie 20:10 w miejscowości S., ul. A 27. Podczas kontroli drogowej kierujący samochodem osobowym marki AUDI m rej [...] nie posiadał dokumentu prawa jazdy.
Organ I instancji pismem z dniu 14 maja 2020 r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy.
20 maja 2020 r. organ I instancji wydał decyzję o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii: B, BE nr [....], nr druku [....] przez Starostę [....] na okres 3 miesięcy, tj. od dnia wydania decyzji, tj. [...] do dnia [...] włącznie oraz nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie:
1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, co doprowadziło do wydania decyzji, która narusza interes skarżącego;
2) art. 10 § 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na odstąpienie przez organ od zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, podczas gdy załatwienie niniejszej sprawy nie sposób zaliczyć do spraw niecierpiących zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, co skutkowało pozbawieniem skarżącego prawa do zgłaszania w toku postępowania wniosków dowodowych oraz możliwości merytorycznego ustosunkowania się do podjętych przez organ czynności w sprawie;
3) art. 8 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej zaufania obywatela do organów państwa.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona decyzja została pojęta na podstawie ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami, która wart. 102 ust. 1 pkt 4 stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Stosownie zaś do art. 102 ust. 1c powołanej wyżej ustawy, starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Ponadto w myśl art. 102 ust. 1 e ustawy okres, o którym mowa w ust. 1 c i 1 d, oblicza się zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego, przy czym dla ustalenia początku okresu jest właściwa data zwrotu dokumentu do organu właściwego w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, a w przypadku zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym - data tej czynności. Jeżeli w chwili wydania decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, prawo jazdy było już w posiadaniu starosty z innego tytułu, okres zatrzymania prawa jazdy liczy się od dnia wydania tej decyzji.
W myśl wyżej powołanego art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d. policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na:
a) kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym lub
b) przewożeniu osób w liczbie przekraczającej liczbę miejsc określoną w dowodzie rejestracyjnym (pozwoleniu czasowym) lub wynikającą z konstrukcyjnego przeznaczenia pojazdu niepodlegającego rejestracji; (...).
Kolegium wyjaśniło, że organ I instancji podjął zaskarżoną decyzję w oparciu o informację organu ruchu drogowego, który to organ działał na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustawy (Dz.U. z 2015 r., poz. 541 ze zm.).
Organ odwołał się do uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 30 listopada 2016r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw (VIII.997, Zmiana ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw).
Kolegium zaznaczyło także, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy podjęta przez organ I instancji na podstawie wyżej przytoczonych norm prawnych nie należy do kategorii decyzji uznaniowych, w związku z czym, organ administracji publicznej, stosując przepisy wyżej przywołanej ustawy o kierujących pojazdami, obowiązany jest do jej wydania.
Organ wyjaśnił, że skarżący 2 maja 2020 r. o godzinie 20:10 przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, co wprost wynika z powiadomienia Komendy Miejskiej Policji we W. (pismo z 4 maja 2020r.). W związku z ww. wykroczeniem został sporządzony wniosek do Sądu. Posiadany przez skarżącego dokument prawa jazdy nr [...] nie został fizycznie zatrzymany, bowiem nie posiadał on przy sobie tego dokumentu.
Organ wyjaśnił, że przesłanką wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy nie jest fakt skazania kierującego pojazdem prawomocnym wyrokiem bądź też nałożeniem mandatu karnego za wykroczenie polegające na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, lecz wyłącznie informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d.
Organ odwołał się do treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. II SA/Gl 92/16, podzielając, wyrażony w nim pogląd, że organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń do ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości, ale z mocy woli ustawodawcy opiera rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji. Tym samym organ prowadzący postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. nie może ani powoływać z urzędu, ani na wniosek dowodów na okoliczność potwierdzenia, czy też weryfikacji treści zawartych w informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy Z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.
Kolegium uznało zarzuty podniesione w odwołaniu za niezasadne. Organ zaznaczył, że na podstawie obowiązujących w tym zakresie przepisów organy administracji publicznej nie są uprawnione do przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia, czy odwołujący się jako kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Zaskarżona decyzja jest konsekwencją informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d.
Ustosunkowując się do podniesionej przez pełnomocnika skarżącego kwestii niewyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewyczerpującego zebrania i błędnego rozpatrzenia całości materiału dowodowego organ stwierdził, że zarzuty te są chybione bowiem organ administracyjny orzekający w sprawie zatrzymania prawa jazdy koncentruje się na "informacji o zatrzymaniu prawa jazdy" na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d., natomiast przedmiotem czynności Policji w postępowaniu mandatowym i ewentualnie - sądu orzekającego w sprawie o wykroczenie są okoliczności zdarzenia drogowego, polegającego na niezastosowaniu się do ograniczenia prędkości (art. 92a k.w.). Ani starosta, ani kolegium nie posiadają uprawnień do badania okoliczności zdarzenia drogowego i prawidłowości postępowania organów kontroli ruchu drogowego,
ponieważ w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. organy administracyjne nie ustalają winy kierowcy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 2 k.p.a. organ odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 października 2008r. sygn. VI SA/Wa 1800/08, w którym sąd wskazał, że organ powinien ustosunkować się do dowodów zgłoszonych przez stronę oraz umożliwić jej wyrażenie ostatecznego stanowiska i orzec o całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy. Jednakże uchybienie to nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy, jeśli strona nie wykazała, jakie ujemne konsekwencje dla sprawy spowodowało ograniczenie jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu. A tylko w takim przypadku można mówić o takim naruszeniu art. 10 k.p.a., które miało istotny wpływ wynik sprawy.
Organ podniósł, że nawet hipotetycznie uznając powyższy zarzut za słuszny, mając na względzie, wobec niewykazania przez stronę, jakie ujemne konsekwencje dla sprawy spowodowało ograniczenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, - nie ma wpływu na wynik sprawy.
Niezasadny jest też, zdaniem organu, wniosek pełnomocnika o zawieszenie postępowania - wobec podnoszonego przez pełnomocnika strony istnienia zagadnienia wstępnego - do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania mandatowego. Odwołując się do treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Kolegium wskazało, że przesłanką wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy nie jest fakt skazania kierującego pojazdem prawomocnym wyrokiem bądź też nałożeniem mandatu karnego za wykroczenie polegające na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, lecz wyłącznie informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d., co konsekwentnie oznacza, że w rozpoznawanej sprawie brak jest jakiegokolwiek zagadnienia wstępnego, albowiem wydanie decyzji - w trybie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 541 z późniejszymi zmianami), - w obecnym stanie faktycznym jest jak najbardziej możliwe i znajduje swoje uzasadnienie w przepisach prawa. W tym zakresie Kolegium odwołało się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2019 r. sygn. I OPS 3/18, gdzie stwierdzono, że Sąd prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
W skardze Z.J. zarzucił naruszenie:
1) obrazę przepisów prawa materialnego, która miała wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia, a mianowicie:
a) przepisu art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1 c u.k.p. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez taką interpretację art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c u.k.p., jakoby przepis ów zawieszał obowiązywanie przepisów dotyczących:
- zgromadzenia przez organ w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a następnie wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu tego materiału celem prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej decyzji administracyjnej,
- uwzględniania z urzędu słusznego interesu obywateli,
- swobodnej oceny materiału dowodowego,
b) art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez przyjęcie błędnej jego interpretacji, że podstawą zatrzymania przez starostę prawa jazdy jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy przez policję, a nie fakt rzeczywistego przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym - a tym samym błędne przyjęcie, iż zasada prawdy obiektywnej nie ma zastosowania do postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy za przedmiotowy czyn;
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) przepisu art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sytuacji istnienia przesłanki do zawieszenia postępowania ze względu na konieczności rozpatrzenia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny,
b) przepisu art. 7 k.p.a. poprzez odstąpienie od podjęcia jakichkolwiek kroków zmierzających do wyjaśnienia sprawy - w sytuacji, gdy skarżący od samego kwestionuje, że dokonał przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym i konsekwentnie odmówił przyjęcia mandatu,
c) przepisu art. 8 k.p.a. poprzez przyjęcie sprzecznej z prawem reguły interpretacji i rozstrzygania wątpliwości na niekorzyść obywatela, w szczególności poprzez zupełnie pomięcie w procesie rozstrzygania (oraz uzasadniania rozstrzygnięcia) zasady domniemania niewinności.
Skarżący wniósł o uchylenie I i II decyzji.
Skarżący podniósł, że w sprawie zaistniały uzasadnione wątpliwości uprawdopodobnione przez skarżącego, wskazujące między innymi na wątpliwości co legalizacji urządzenia radarowego, jak i samej poprawności pomiaru prędkości. Weryfikacji tej nie był w stanie sprawdzić organ I instancji, gdyż kompetencje w tym zakresie posiada sąd powszechny (w sprawie dotyczącej wykroczenia), to organ administracji powinien zawiesić postępowanie administracyjne w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, w oparciu o art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny. W przeciwnym razie może się okazać, że rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 w związku z ust. 1c u.k.p., zostanie oparte na niezweryfikowanej lub arbitralnie ustalonej przesłance, co naruszałoby prawo do sprawiedliwej procedury w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z zasadą zaufania obywateli do państwa, która połączona jest z zasady demokratycznego państwa prawnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [..] z dnia [...] o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii: B, BE nr [...], nr druku [...] przez Starostę [...] na okres 3 miesięcy od dnia wydania decyzji, tj. od [...] do dnia [...] łącznie oraz nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 102 ust. 1 pkt 4, ust. 1c i 1e ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymania prawa jazdy w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50km/h na obszarze zabudowanym. Czas, na który orzeka się o zatrzymaniu prawa jazdy określa art. 102 ust. 1c stanowiąc, że decyzję wydaje się na okres trzech miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Ze znajdującego się w aktach pisma Komendy Miejskiej Policji we W. z dnia 4 maja 2020 r. wynika, że skarżący kierował pojazdem z prędkością przekraczającą 50 km/h na obszarze zabudowanym. Kierujący podczas kontroli nie posiadał dokumentu prawa jazdy.
Stwierdzenie przez właściwy organ Policji przekroczenia prędkości na obszarze zabudowanym o 50 km/h zobowiązywało organ pierwszej instancji do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na okres trzech miesięcy stosownie do treści przywołanego wyżej art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Decyzji nadano jednocześnie rygor natychmiastowej wykonalności.
Podkreślić należy, że organ administracji związany jest ustaleniami Policji i orzeka obligatoryjnie o zatrzymaniu prawa jazdy. Ustawodawca jasno sprecyzował, co stanowi źródło ustalenia stanu faktycznego w zakresie stwierdzenia okoliczności przekroczenia dopuszczalnej prędkości w terenie zabudowanym o 50 km/h.
Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541) podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten przesądza, że jedyną i wyłączną okolicznością, która stanowi przesłankę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest ww. informacja.
Tym samym organ prowadzący postępowanie o zatrzymanie prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami nie może ani powoływać z urzędu, ani na wniosek dowodów na okoliczność potwierdzenia, czy też weryfikacji treści zawartych w informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.
A zatem organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości, ale z woli ustawodawcy opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Dodać należy, że z treści art. 135 ust. 1 pkt 1a u.p.r.d. wynika jedynie obowiązek zatrzymania przez policjanta prawa jazdy w sytuacji stwierdzenia podczas kontroli drogowej, że doszło do przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Nie sposób natomiast wyprowadzić z powołanego przepisu tezy, że jeżeli policjant nie zatrzyma dokumentu, to starosta nie może wydać decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, ani wysłać żądania o zwrot tego dokumentu. Omawiany przepis należy bowiem niewątpliwie interpretować w kontekście pozostałych przepisów, kształtujących omawianą instytucję czasowego zatrzymania prawa jazdy, tj. w ujęciu systemowym.
Potwierdzenie słuszności przyjętego stanowiska stanowi również treść art. 102 ust. 1c i 1e u.k.p. W myśl pierwszego z wymienionych przepisów, starosta wydając decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy m.in. zobowiązuje kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 P.r.d.
Wobec powyższego kwestia prawidłowości pomiaru ani też okoliczności popełnienia wykroczenia drogowego, o którym Policja powiadomiła starostę, nie podlegają analizie organów administracji publicznej w trakcie postępowania prowadzonego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.
Istotną konsekwencją procesową powyższego stanowiska jest to, że przepisy art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. i art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej, jako normy materialnoprawne, wyznaczają zakres postępowania dowodowego w sprawie zatrzymania prawa jazdy w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym. Wskazują one, iż podstawą wydania decyzji, o której mowa m.in. w art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. jest wyłącznie informacja pochodząca od organów Policji, o której mowa odpowiednio w art. 7 ust. 1 pkt 1 lub 3 ustawy zmieniającej, przekazana staroście jako organowi właściwemu w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Powyższa informacja stanowi dokument urzędowy i w tym zakresie podlega weryfikacji w trybie postępowania administracyjnego. Odpowiedzialność za treść tej informacji ponosi podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, a w aspekcie odszkodowawczym Skarb Państwa (por.: uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 1 lipca 2019 r. sygn. akt I OPS 3/18; wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 670/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego też powodu ewentualne wątpliwości co do prawidłowości pomiaru prędkości nie mogą stanąć na przeszkodzie wydania przez starostę decyzji w powyższym trybie.
Podkreślić zatem należy, że pochodząca od organu Policji informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym może stanowić wyłączną podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Jakkolwiek kwestia ta budziła poważne kontrowersje w orzecznictwie sądów administracyjnych, to doczekała się wyjaśnienia ze strony Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazującego, iż podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, a prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za powyższe przekroczenie dopuszczalnej prędkości, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 K.p.a. w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy (uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 1 lipca 2019 r. sygn. akt I OPS 3/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę pozostaje związany powyższą uchwałą (art. 269 § 1 P.p.s.a.), podzielając stanowisko w niej zajęte. Należy zauważyć, iż sankcja administracyjna jaką jest zatrzymanie prawa jazdy w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. ma charakter prewencyjny i stanowi konsekwencję niewykonania obowiązku wynikającego z zakazu administracyjnego ograniczającego prędkość poruszania się pojazdem mechanicznym na obszarze zabudowanym. Jej istotą jest przymuszenie do respektowania określonych nakazów i zakazów. Zatrzymanie prawa jazdy realizuje w tym wypadku cel prewencyjno – ochronny i zabezpieczający, stanowiąc instrument służący zapewnieniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a przez to przyczyniający się do ochrony życia i zdrowia jego uczestników. Z jednej strony sankcja ta pozwala na czasowe wykluczenie z ruchu drogowego kierujących pojazdami, którzy przekraczają dozwoloną prędkość o 50 km/h na obszarze zabudowanym (prewencja indywidualna), z drugiej zaś oddziałuje w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa (prewencja ogólna). Przy czym skuteczność realizowania powyższego celu sankcji czasowego zatrzymania prawa jazdy ustawodawca zapewnił przez natychmiastowość jej zastosowania, tak aby oddziaływać odstraszająco na kierujących pojazdami i zniechęcać ich do podejmowania niebezpiecznych zachowań wynikających z nadmiernego przekraczania prędkości na obszarze zabudowanym. Wniosek taki wypływa zarówno z gramatycznej, systemowej, jak i z celowościowej wykładni art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej (por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 670/17; wyrok NSA z dnia 13 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 802/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
W tym miejscu wskazać należy, że w wyroku z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt K 24/15 , Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: "Art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej w postaci zatrzymania prawa jazdy i odpowiedzialności prawnokarnej za wykroczenie, jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz. U. 2003.42.364) i art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. 1977.38.167) (...)."
Należy także podnieść, że art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 października 2015 r. sygn. akt K 24/15 został uznany za niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji jedynie w zakresie, w jakim nie przewiduje sytuacji usprawiedliwiających - ze względu, na stan wyższej konieczności - kierowanie pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym. W rozpoznawanej sprawie ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika jednak, aby skarżący powoływał się na takie okoliczności unormowane obecnie w art. 102 ust. 1aa u.k.p.
Powyższe oznacza, że organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie jest uprawniony do prowadzenia własnych ustaleń dotyczących okoliczności przekroczenia prędkości, poza tymi wynikającymi z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt K 24/15 (Dz.U. poz. 2197), wskazującymi na sprzeczność art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Skoro okoliczności związane ze stanem wyższej konieczności nie były podnoszone w toku dotychczasowego postępowania, to pozostałe okoliczności związane z przekroczeniem prędkości winny podlegać weryfikacji wyłącznie w postępowaniu wykroczeniowym. Organ administracji opiera zatem swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu przez policję informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a) p.r.d.
Nie ulega wątpliwości, iż rozstrzyganie o zatrzymaniu prawa jazdy wyłącznie w oparciu o ustalenia zawarte w powyższej informacji stanowi istotne zawężenie zakresu prowadzonego postępowania wyjaśniającego w ramach sprawy administracyjnej. Nie oznacza to jednak takiego zawężenia gwarancji procesowych strony tego postępowania, które byłoby prawnie niedozwolone i prowadziło do ograniczenia prawa strony do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji), bądź też prawa do zaskarżenia rozstrzygnięć wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP).
Z tego względu postępowaniu w sprawie zatrzymania prawa jazdy, które toczyło się w związku z przekazaniem informacji nie można postawić zarzutu naruszenia art. 7, art. 8, oraz art. 77, art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do zakończenia sprawy, dopuszczenie dowodu sprzecznego z prawem, a także wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Konkludując wypada wskazać, iż organy administracji nie naruszyły w badanej sprawie przepisów o gromadzeniu i ocenie materiału dowodowego i ustaliły stan faktyczny sprawy w zakresie wyznaczonym przez normy prawa materialnego, tj. art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w związku z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej. Dlatego też, biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, iż orzeczenia zapadłe w sprawie są prawidłowe, zgodne z przepisami. Z tych względów zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
a.l.