III SA/Łd 638/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Wojewody Łódzkiego na zarządzenie Prezydenta Miasta Zgierza dotyczące organizacji sesji rady w czasie pandemii COVID-19, uznając je za zgodne z prawem.
Wojewoda Łódzki zaskarżył zarządzenie Prezydenta Miasta Zgierza dotyczące organizacji sesji rady w czasie pandemii COVID-19, zarzucając brak podstawy prawnej do regulowania zasad organizacji posiedzeń i uczestnictwa w nich. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że art. 31 ustawy o samorządzie gminnym stanowił wystarczającą podstawę prawną dla prezydenta do wydania zarządzenia w celu zapewnienia bezpieczeństwa sanitarnego podczas sesji odbywających się w budynku urzędu.
Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Łódzkiego na zarządzenie Prezydenta Miasta Zgierza z maja 2020 r., które regulowało techniczną organizację posiedzeń komisji i sesji Rady Miasta Zgierza odbywających się na terenie Urzędu Miasta Zgierza w związku z pandemią COVID-19. Wojewoda zarzucił naruszenie art. 7 Konstytucji RP, twierdząc, że Prezydent Miasta nie miał podstawy prawnej do wydania takiego zarządzenia, w szczególności do określania środków ostrożności, obowiązku zgłaszania udziału czy wykonywania poleceń pracowników urzędu. Sąd administracyjny oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazano, że w okresie pandemii konieczne było uregulowanie kwestii bezpieczeństwa sanitarnego podczas sesji rady, a art. 31 ustawy o samorządzie gminnym, który upoważnia wójta (prezydenta) do kierowania bieżącymi sprawami gminy, stanowił wystarczającą podstawę prawną do wydania zaskarżonego zarządzenia. Sąd podkreślił, że Prezydent Miasta, jako zarządzający budynkiem urzędu, był zobowiązany do zapewnienia jego stanu higieniczno-sanitarnego, a zarządzenie miało na celu ochronę zdrowia i bezpieczeństwa wszystkich przebywających na terenie urzędu, nie ograniczając przy tym dostępu do obrad.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, Prezydent Miasta posiadał podstawę prawną do wydania takiego zarządzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 31 ustawy o samorządzie gminnym, który upoważnia prezydenta do kierowania bieżącymi sprawami gminy, stanowił wystarczającą podstawę do wydania zarządzenia regulującego kwestie technicznej organizacji sesji i posiedzeń w celu zapewnienia bezpieczeństwa sanitarnego, zwłaszcza w kontekście obowiązku utrzymania budynku urzędu w należytym stanie higieniczno-sanitarnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.s.g. art. 31
Ustawa o samorządzie gminnym
Przepis ten stanowi ogólną normę kompetencyjną upoważniającą prezydenta do kierowania bieżącymi sprawami gminy, w tym do wydawania zarządzeń organizacyjnych w celu zapewnienia bezpieczeństwa i prawidłowego funkcjonowania urzędu i jego organów.
Pomocnicze
u.s.g. art. 91 § 1 i 4
Ustawa o samorządzie gminnym
Przepisy dotyczące stwierdzania nieważności uchwał i zarządzeń organów gminy w przypadku istotnego naruszenia prawa.
u.s.g. art. 18 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Określa właściwość rady gminy, ale sąd uznał, że nie obejmuje ona materii technicznej organizacji sesji w budynku urzędu.
u.s.g. art. 19 § 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Określa kompetencje przewodniczącego rady w zakresie organizacji pracy rady (merytorycznej) i prowadzenia obrad, ale nie technicznej organizacji.
p.p.s.a. art. 1 § 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych nad aktami organów jednostek samorządu terytorialnego.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutki uwzględnienia skargi na akty organów samorządu.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 22 § 1
Obowiązek utrzymania stanu higieniczno-sanitarnego budynku.
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 3
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w czasie pandemii.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności, działanie organów na podstawie i w granicach prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 31 ustawy o samorządzie gminnym stanowił wystarczającą podstawę prawną dla Prezydenta Miasta do wydania zarządzenia organizacyjnego w celu zapewnienia bezpieczeństwa sanitarnego podczas sesji rady. Prezydent Miasta, jako zarządzający budynkiem urzędu, miał obowiązek zapewnić jego stan higieniczno-sanitarny, co uzasadniało wydanie zarządzenia. Zarządzenie nie naruszało prawa, a jedynie regulowało kwestie techniczne i organizacyjne w celu minimalizacji ryzyka rozprzestrzeniania się COVID-19.
Odrzucone argumenty
Prezydent Miasta nie miał podstawy prawnej do wydania zarządzenia regulującego zasady organizacji posiedzeń i uczestnictwa w nich. Zarzadzenie naruszało art. 7 Konstytucji RP poprzez przekroczenie kompetencji.
Godne uwagi sformułowania
„bieżące sprawy gminy” - pojęcie obejmujące sprawy codzienne, powtarzalne, aktualnie dotyczące gminy i wymagające szybkiego załatwienia z wyłączeniem tych, które są zastrzeżone do właściwości rady gminy lub obejmują uprawnienia o charakterze stanowiącym. „istotne naruszenie prawa” - uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia. „techniczna organizacja posiedzeń” - kwestie pozostające poza ustawową kompetencją Przewodniczącego Rady.
Skład orzekający
Janusz Nowacki
przewodniczący sprawozdawca
Monika Krzyżaniak
członek
Krzysztof Szczygielski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 31 ustawy o samorządzie gminnym jako podstawy do wydawania zarządzeń organizacyjnych w sytuacjach nadzwyczajnych (np. pandemia), a także kwestie zakresu kompetencji organów samorządu terytorialnego w zakresie organizacji pracy i bezpieczeństwa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pandemii COVID-19 i może być mniej relewantne w normalnych warunkach. Interpretacja art. 31 u.s.g. może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca ze względu na kontekst pandemii COVID-19 i sposób, w jaki sądy interpretują kompetencje organów samorządu w sytuacjach kryzysowych. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów prawa w obliczu nowych wyzwań.
“Pandemia a sesje rady: Czy prezydent miasta miał prawo ograniczyć dostęp do obrad?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Łd 638/20 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2020-12-04 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2020-08-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Janusz Nowacki /przewodniczący sprawozdawca/ Krzysztof Szczygielski Monika Krzyżaniak Symbol z opisem 6261 Regulamin organizacyjny 6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Sygn. powiązane III OSK 4425/21 - Wyrok NSA z 2024-05-14 Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 713 art. 18 ust.1, art. 19 ust.2, art. 31, art. 91 ust.1 i 4 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Dnia 4 grudnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wojewody Łódzkiego na zarządzenie Prezydenta Miasta Zgierza z dnia 22 maja 2020 r. nr. 144/VIII/2020 w sprawie technicznej organizacji posiedzeń komisji i sesji Rady Miasta Zgierza odbywających się na terenie Urzędu Miasta Zgierza oddala skargę. Uzasadnienie 22 maja 2020 r. Prezydenta Miasta Zgierza, na podstawie art. 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (DZ. U. z 2020 r., poz. 713, dalej jako "u.s.g.") wydał zarządzenie nr 144/VIII/2020 w sprawie technicznej organizacji posiedzeń komisji i sesji Rady Miasta Zgierza odbywających się na terenie Urzędu Miasta Zgierza. Zgodnie z § 1 zarządzenia podejmuje się szereg działań prewencyjnych, mających na celu minimalizowanie ryzyka rozprzestrzeniania się koronawirusa (COVID-19). Jednym z podstawowych środków zaradczych jest unikanie skupisk ludzkich. W trosce o zdrowie i bezpieczeństwo mieszkańców, radnych Rady Miasta Zgierza oraz pracowników urzędu, podjęto szczególne regulacje dotyczące technicznej organizacji posiedzeń komisji i sesji Rady Miasta Zgierza odbywających się na terenie Urzędu Miasta Zgierza. Z kolei w § 2 zarządzenia zarządzono, że w związku z panująca pandemią koronawirusa COVID-19 oraz wprowadzeniem stanu epidemii na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, Urząd Miasta Zgierza funkcjonuje w ograniczonym zakresie (ust. 1); Posiedzenia komisji i sesji Rady Miasta Zgierza, które organizowane są w trybie stacjonarnym na terenie Urzędu Miasta Zgierza, muszą odbywać się z zachowaniem wszelkich środków ostrożności i zabezpieczenia osobistego przewidzianego w obecnych uregulowaniach prawnych i wytycznych dotyczących COVID-19 (ust. 2); Mieszkańcy oraz inne osoby zainteresowane osobistym uczestnictwem w posiedzeniach sesji i komisji Rady Miasta Zgierza, które odbywają się w trybie stacjonarnym na terenie Urzędu Miasta Zgierza, zobowiązane są do zgłoszenia swojego udziału w tych posiedzeniach do Biura Rady Miasta Zgierza (ust. 3); Mieszkańcy oraz inne osoby zainteresowane osobistym uczestnictwem w posiedzeniach sesji i komisji Rady Miasta Zgierza, które odbywają się w trybie stacjonarnym na terenie Urzędu Miasta Zgierza, zobowiązane są do przestrzegania zasad określonych w § 2 ust. 2 zarządzenia oraz wykonywania poleceń wydawanych przez pracowników Urzędu Miasta Zgierza wyznaczonych do obsługi techniczno-organizacyjnej posiedzeń, o których mowa w § 2 ust. 2 zarządzenia (ust. 4). Wykonanie zarządzenia powierzono Sekretarzowi Miasta Zgierza (§ 3). Zarządzenie weszło w życie z dniem podpisania (§ 4). Zarządzenie podlega ogłoszeniu na tablicy ogłoszeń Prezydenta Miasta Zgierza przez okres 14 dni. W skardze na powyższe zarządzenie Wojewoda Łódzki zarzucił naruszenie art. 7 Konstytucji RP przez uregulowanie w § 2 ust. 2, 3 i 4 zaskarżonego zarządzenia zasad organizacji posiedzeń komisji i sesji Rady Miasta Zgierza odbywających się na terenie Urzędu Miasta Zgierza przez Prezydenta Miasta Zgierza pomimo braku ku temu podstawy prawnej. W ocenie organu nadzoru, wskazany w podstawie prawnej zarządzenia art. 31 u.s.g., nie upoważnia Prezydenta Miasta do określenia jakie środki ostrożności i zabezpieczenia osobistego mają być stosowane przez radnych oraz przez inne osoby obecne na sesji rady czy na posiedzeniu komisji (§ 2 ust. 2 i 4 zarządzenia). Zdaniem organu nadzoru art. 31 u.s.g. nie daje także podstawy prawnej do nałożenia na obywateli obowiązku "wykonywania poleceń wydawanych przez pracowników Urzędu Miasta Zgierza wyznaczonych do obsługi techniczno-organizacyjnej posiedzeń, o których mowa w § 2 ust. 2 zarządzenia" (§ 2 ust. 4 zarządzenia). W ocenie organu nadzoru ww. art. także nie upoważnia Prezydenta Miasta do nałożenia na mieszkańców oraz innych osób zainteresowanych osobistym uczestniczeniem w posiedzeniach sesji i komisji Rady Miasta Zgierza, które odbywają się w trybie stacjonarnym na terenie Urzędu Miasta Zgierza, obowiązku zgłoszenia swojego udziału w tych posiedzeniach do Biura Rady Miasta Zgierza" (§ 2 ust. 4 zarządzenia). Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia w całości oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Przytaczając treść art. 31 u.s.g. organ administracji podniósł, że ustawodawca nie definiuje pojęcia "bieżące sprawy gminy", jednak w oparciu o wykładnię gramatyczną i systemową organ uznał, że pojęcie to obejmuje sprawy codzienne, powtarzalne, aktualnie dotyczące gminy i wymagające szybkiego załatwienia z wyłączeniem tych, które są zastrzeżone do właściwości rady gminy lub obejmują uprawnienia o charakterze stanowiącym (nie mieszczą się w sferze wykonawczej). Dalej organ wskazał, że przyjmuje się, iż ww. przepis, ze względu na użycie przez ustawodawcę nieostrego i szerokiego pojęcia, stanowi ogólną normę kompetencyjną, upoważniającą wójta (prezydenta) do działania w sytuacji, gdyby na taką możliwość nie wskazywały inne przepisy odnoszące się do sfery wykonawczej. Tym samym, z uwagi na to, że legislator powierzył wójtowi (prezydentowi) funkcję kierowania bieżącymi sprawami gminy, zdaniem organu trzeba uznać, że pozostawił w jego gestii sferę decyzyjną, organizacyjną oraz wykonawczą dotyczącą aktualnych spraw gminy, a zatem w ocenie organu przepis ten jest wystarczającą podstawą prawną do wydania zaskarżonego zarządzenia. Następnie organ wyjaśnił, iż po ogłoszeniu pandemii z powodu koronawirusa (COVID-19) ustawodawca, choć wydał gro przepisów regulujących ograniczenia i zakazy w zakresie zachowania środków ostrożności w związku z wystąpieniem stanu pandemii w wielu obszarach życia publicznego, jak i prywatnego, nie zdecydował się jednak na uregulowanie wprost tej kwestii w związku z przeprowadzaniem publicznych posiedzeń/ sesji komisji rady gminy i samej rady gminy. Niezależnie od powyższego w całym kraju panował i nadal panuje ścisły reżim sanitarny. Co więcej na mocy innego zarządzenia nr 143/VI11/2020 Prezydenta Miasta Zgierza z dnia 22 maja 2020 r. (wydanym w oparciu o § 12 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 maja 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii), które było kolejnym zarządzeniem o podobnym charakterze i zakresie, Urząd Miasta Zgierza pozostawał co do zasady zamknięty dla petentów i osób z zewnątrz (nie pracowników). Kontakt z Urzędem mógł odbywać się wyłącznie on-line lub telefonicznie, ewentualnie w enumeratywnie wymienionych sprawach, na wniosek petenta możliwe było wejście osób z zewnątrz do budynku Urzędu. Co więcej, wewnątrz Urzędu pracownicy pracowali w systemie pracy rotacyjnej, ograniczono ilość osób przebywających jednocześnie w budynku Urzędu, jak i w poszczególnych pomieszczeniach/pokojach Urzędu. Osoby przebywające w budynku Urzędu zobowiązane byty nosić maseczkę ochronną lub przyłbicę, dezynfekować ręce, jak również do zachowywania "odstępu społecznego" - 1,5 - 2 m. Organ wyjaśnił, iż sala, na której odbywają się sesje Rady Miasta Zgierza jest jednym z pomieszczeń budynku Urzędu, usytuowanym na jego I piętrze, sąsiadującym z innymi pokojami/pomieszczeniami, w których pracują urzędnicy Urzędu Miasta Zgierza. W powyżej przytoczonych okolicznościach, w ocenie orgnu, nie racjonalnym byłoby umożliwienie wstępu do tak przeorganizowanego na czas pandemii Urzędu, osobom chcącym uczestniczyć w sesji Rady Miasta bez jakichkolwiek środków ostrożności i zabezpieczenia osobistego, stosowanych także w przestrzeni publicznej. Organ podkreślił, iż niewprowadzenie takich rozwiązań mogłoby narażać życie i zdrowie osób przebywających w Urzędzie na niebezpieczeństwo z punktu widzenia sanitarno-epidemicznego i spotkać się z zarzutami wobec Prezydenta Miasta Zgierza. Tym bardziej, iż Prezydent Miasta jako osoba odpowiedzialna za organizację Urzędu i zarządzająca budynkiem Urzędu, jest obowiązany utrzymywać go w należytym stanie higieniczno-sanitarnym w celu zapobiegania zakażeniom i chorobom zakaźnym (art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi). Mając zatem na uwadze bezpieczeństwo osób przebywających na terenie Urzędu Miasta Zgierza, będąc obowiązanym do wypełnienia obowiązków przytoczonych powyżej, jak również wynikających z kodeksu pracy wobec pracowników Urzędu, Prezydent Miasta Zgierza organizując posiedzenia komisji i sesji Rady Miasta Zgierza obywające się w pomieszczeniach na terenie Urzędu Miasta Zgierza, w zakresie rozwiązań czysto technicznych, zdecydował się na wydanie zaskarżonego zarządzenia. Zresztą podjęcie takich działań zasugerowane zostało Prezydentowi przez Przewodniczącego Rady Miasta Zgierza, gdyż kwestie technicznej organizacji posiedzeń i sesji pozostają poza ustawową kompetencją Przewodniczącego Rady, który władny jest jedynie organizować pracę rady pod względem merytorycznym (nie technicznym) oraz przewodniczyć (prowadzić) obrady rady gminy. Organ dodał, iż wprowadzone regulacje miały na celu jedynie ochronę zdrowia i bezpieczeństwa obywateli przebywających w budynku Urzędu Miasta Zgierza i w żaden sposób nie ograniczyły dostępu osób zainteresowanych uczestnictwem w posiedzeniach sesji czy komisji Rady Miasta Zgierza. Wszystkim wyrażającym taką wolę zapewniono dostęp do obrad Rady. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 oraz pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 p.p.s.a.), przy czym w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jak stanowi art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd, w razie uwzględnienia skargi na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że wydane zostały z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przesłanki nieważności aktu organu gminy określone zostały w art. 91 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2018r. poz.994 ze zm.), dalej u.s.g., zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa, co wynika z treści art. 91 ust. 4 u.s.g. Powyższe oznacza, że jedynie istotne naruszenie prawa może być podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. Ponieważ ustawodawca nie zdefiniował bliżej, jakie naruszenie prawa może być uznane za istotne, a jakie za nieistotne odwołać należy się do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie. Za istotne naruszenie prawa w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia (patrz np. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r. II SA/Wr 1459/97, wyrok NSA z 8 lutego 1996 r. SA/Gd 327/95, wyrok WSA we Wrocławiu z 13.04. 2012 r. IV SA/Wr 625/11). Takim uchybieniem jest między innymi naruszenie przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu lub podstawę prawną, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą ich wykładnię – oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło ( M. Stahl, Z. Kmieciak. Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny. Samorząd terytorialny 2001, z.1-2 ). W judykaturze za istotne naruszenie prawa (będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu) przyjmuje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały, przekroczenie delegacji ustawowej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1998 r, II SA/Wr 1459/97, OwSS 1998/3/79, z dnia 8 lutego 1996 r., SA/Gd327/95, OwSS 1996, Nr 3, poz. 90, z 26 lipca 2012 r. I OSK 679/12 i I OSK 997/12). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest zarządzenie Prezydenta Miasta Zgierza z dnia 22 maja 2020r. w sprawie technicznej organizacji posiedzeń komisji i sesji Rady Miasta Zgierza odbywających się na terenie Urzędu Miasta Zgierza. Wymienione zarządzenie wydano na podstawie art.31 u.s.g. zgodnie z którym wójt kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Ustawodawca nie definiuje użytego w wymienionym przepisie pojęcia "bieżące sprawy gminy". W doktrynie podnosi się jednak, że pojęcie to, w oparciu o wykładnie gramatyczną i systemową, należy rozumieć w ten sposób, iż obejmuje ono sprawy codzienne , powtarzalne, aktualnie dotyczące gminy i wymagające szybkiego załatwienia z wyłączeniem tych, które są zastrzeżone do właściwości rady gminy lub obejmują uprawnienia o charakterze stanowiącym. (por. Ustawa o samorządzie gminnym Komentarz pod red. P.Chmielnickiego wyd. LexisNexis 2013r. komentarz do art.31). W ocenie strony skarżącej Prezydent Miasta Zgierza nie miał podstawy prawnej do określenia zasad organizacji posiedzeń komisji i sesji Rady Miasta Zgierza w przepisach § 2 ust.2,3 i 4 zarządzenia. Zaskarżone zarządzenie określa w jaki sposób od strony technicznej organizacji mają odbywać się sesje Rady Miasta Zgierza oraz posiedzenia komisji. Reguluje także kwestie dotyczące zachowania osób zainteresowanych uczestnictwem w posiedzeniach komisji i sesjach Rady Miasta Zgierza. W przekonaniu sądu, wbrew stanowisku Wojewody Łódzkiego, przepis art.31 u.s.g. był wystarczającą podstawą prawną do wydania takiego zarządzenia przez Prezydenta Zgierza. Okolicznością niesporną jest to, że na terenie całego kraju występuje stan pandemii i w związku z tym wszystkie podmioty w kraju są zobowiązane do stosowania ścisłego reżimu sanitarnego. W dacie wydania zaskarżonego zarządzenia (22 maja 2020r.) na terenie Polski obowiązywało szereg ustaw i rozporządzeń dotyczących stosowania tego reżimu w różnych obszarach życia publicznego i prywatnego ale nie wszystkie kwestie zostały w nich uregulowane. Między innymi nie została uregulowana kwestia stosowania środków ostrożności z uwagi na istniejącą pandemię w przypadku sesji organów gminy oraz posiedzeń komisji. Jest rzeczą zrozumiałą, że kwestie te winny zostać uregulowane w odpowiednim akcie prawnym tak aby mogły się odbywać posiedzenia komisji i sesje organów gminy w bezpieczny sposób tzn. w sposób, który zapobiegałby rozprzestrzenianiu się koronowirusa Covid – 19. Okoliczność tę należy mieć na uwadze przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonego zarządzenia. Jak wynika z treści odpowiedzi na skargę sesje Rady Miasta Zgierza odbywają się w budynku Urzędu Miasta Zgierza a konkretnie w pomieszczeniu na pierwszym piętrze. Pomieszczenie to sąsiaduje z innymi pomieszczeniami na tym samym piętrze, w których pracują urzędnicy U.M.Z. Pomieszczenia urzędników znajdują się również na pozostałych kondygnacjach budynku. Dodać należy, iż praca urzędników odbywa się w systemie rotacyjnym, bardzo ograniczono wizyty interesantów jak również ograniczono ilość osób w poszczególnych pomieszczeniach. Wszystkich urzędników i interesantów obowiązuje ścisły reżim sanitarny (noszenie maseczek lub przyłbic, dezynfekcja rąk, zachowanie dystansu 1,5-2 metry). W sytuacji gdy sesje Rady Miasta Zgierza i posiedzenia komisji odbywają się na terenie budynku Urzędu Miasta Zgierza, w którym obowiązuje ścisły reżim sanitarny, to winny się one odbywać także z zachowaniem środków ostrożności i zabezpieczenia osobistego zaś reżim sanitarny musi się również odnosić do mieszkańców zainteresowanych uczestnictwem w sesji i w posiedzeniach komisji. Jest rzeczą zrozumiałą, że mieszkańcy, którzy chcą być obecni w czasie sesji lub w czasie posiedzeń komisji winni zgłosić to wcześniej w Biurze Rady Miasta Zgierza gdyż pozwoli to na odpowiednie przygotowanie techniczne pomieszczeń tak aby zostały zapewnione bezpieczne warunki sanitarne. Jest także rzeczą oczywistą, że tacy mieszkańcy winni stosować się do poleceń pracowników Urzędu Miasta Zgierza, którzy są wyznaczeni do obsługi techniczno – organizacyjnej posiedzeń gdyż umożliwi to zachowanie odpowiedniego reżimu sanitarnego. Mieszkańcy zainteresowani w uczestnictwie w sesjach i posiedzeniach komisji mogą mieć kontakt z urzędnikami U.M.Z. i radnymi a więc w trosce o bezpieczeństwo wszystkich (mieszkańców, urzędników i radnych) techniczna organizacja posiedzeń komisji i sesji Rady Miasta Zgierza winna być uregulowana w odpowiednim akcie prawnym. Prezydent Zgierza miał zatem racjonalne uzasadnienie dla wydania zarządzenia regulującego wszystkie wymienione kwestie. W przekonaniu sądu sformułowanie "bieżące sporawy gminy", o którym mowa w art.31 u.s.g. obejmuje również upoważnienie do wydania zaskarżonego zarządzenia. Kwestie uregulowane w tym zarządzeniu są sprawami powtarzalnymi bo dotyczą każdej sesji Rady Miasta Zgierza i każdego posiedzenia komisji. Dotyczą one także gminy gdyż regulują sprawy techniczno – organizacyjne sesji organu gminy i posiedzeń komisji. Wymagają również szybkiego załatwienia bo mimo istniejącej pandemii cały czas odbywają się sesje Rady Miasta Zgierza oraz posiedzenia komisji. Sprawy uregulowane w zaskarżonym zarządzeniu nie zostały jednocześnie zastrzeżone do właściwości innych organów. W szczególności brak jest podstaw do uznania, że sprawy te należą do wyłącznej właściwości rady gminy bo nie wynika to z żadnego przepisu ustawy o samorządzie gminnym. Właściwości rady nie można wywieść z treści art.18 ust.1 u.s.g. zgodnie z którym do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy o ile ustawy nie stanowią inaczej. Materia uregulowana w zaskarżonym zarządzeniu dotyczy bowiem technicznej organizacji posiedzeń komisji oraz sesji Rady Miasta Zgierza odbywających się na terenie Urzędu Miasta Zgierza a więc jednostki, którą kieruje prezydent ustalający organizację i zasady funkcjonowania tego urzędu. Sesje Rady Miasta Zgierza i posiedzenia komisji ingerują niejako w funkcjonowanie urzędu i rada gminy nie jest uprawniona do uregulowania materii określonej w zarządzeniu gdyż wszelkie kwestie odnoszące się do organizacji i funkcjonowania urzędu miasta są w gestii prezydenta. W ocenie sądu właściwym do uregulowania kwestii objętych zaskarżonym zarządzeniem nie jest również przewodniczący rady gdyż jest on uprawniony jedynie do organizowania pracy rady pod względem merytorycznym a nie technicznym, oraz do prowadzenia obrad (art.19 ust.2 u.s.g.). Przewodniczący rady nie jest zatem właściwy określać zasady zachowania się mieszkańców zainteresowanych w uczestniczeniu w sesjach rady i posiedzeniach komisji w budynku Urzędu Miasta Zgierza. W przekonaniu sądu można uznać, że sprawy uregulowane w zaskarżonym zarządzeniu są "bieżącymi sprawami gminy" w rozumieniu art.31 u.s.g. a więc Prezydent Miasta Zgierza był uprawniony do wydania tego zarządzenia. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia nadto jeszcze jedne argument podniesiony w odpowiedzi na skargę a mianowicie taki, że Prezydent Zgierza jako osoba zarządzająca budynkiem Urzędu jest zobowiązany utrzymywać budynek w należytym stanie higieniczno - sanitarnym w celu zapobiegania zakażeniom i chorobom zakaźnym. Wynika to z treści art.22 ust.1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U z 2020r. poz.1845 ze zm.) Nie ulega wątpliwości, że zaskarżone zarządzenie jest realizacją przez Prezydenta Zgierza obowiązku określonego w art.22 ust.1 wymienionej ustawy. W związku z czym sąd nie podzielił poglądu wyrażonego w skardze, że zarządzenie zostało wydane bez podstawy prawnej. W sytuacji gdyby przyjąć pogląd organu nadzoru, iż Prezydent Miasta Zgierza nie był właściwy do wydania zaskarżonego zarządzenia to powstaje pytanie jaki organ byłby uprawniony do uregulowania spraw objętych zaskarżonym zarządzeniem. Nie budzi bowiem wątpliwości fakt, że materia określona w zarządzeniu winna być uregulowana odpowiednim aktem i winno to nastąpić niezwłocznie celem zminimalizowania ryzyka rozprzestrzeniania się koronawirusa Covid-19 na terenie Urzędu Miasta Zgierza. Organ nadzoru na tak postawione pytanie nie udzielił odpowiedzi negując jedynie uprawnienie Prezydenta Zgierza do wydania zarządzenia. Jeszcze raz należy podkreślić, iż celem wydania zarządzenia było zapewnienie bezpieczeństwa osobom przebywającym na terenie Urzędu Miasta Zgierza tzn. urzędnikom U.M.Z., radnym oraz mieszkańcom uczestniczącym w sesji Rady oraz w posiedzeniach komisji. Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Prezydent Zgierza w oparciu o treść art.31 u.s.g. był właściwy do wydania zaskarżonego zarządzenia i zarządzenie to nie narusza prawa. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 p.p.s.a. sąd oddalił skargę. Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 374 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie przeprowadzenie rozprawy, z uwagi na istniejącą pandemię, mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla stron. Nadto należy podnieść, że w WSA w Łodzi nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W związku z czym sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. d.cz.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI