III SA/Łd 636/19Uchylenie kosztów egzekucyjnych po wyroku TK 15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Starosty na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. obciążające wierzyciela (Starostę) kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 2 847,71 zł. Postępowanie egzekucyjne prowadzone było wobec M. M. na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu. Po śmierci zobowiązanego postępowanie zostało umorzone. Organ egzekucyjny obciążył wierzyciela kosztami, powołując się na art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), zgodnie z którym koszty te obciążają wierzyciela, gdy nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego. Wierzyciel zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji RP oraz przepisów u.p.e.a., wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14, który stwierdził niezgodność przepisów dotyczących wysokości opłat egzekucyjnych (art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a.) z Konstytucją z powodu braku górnej granicy tych opłat. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Podkreślił, że organy egzekucyjne nie mogą ignorować wyroku Trybunału Konstytucyjnego i muszą stosować przepisy w sposób zgodny z jego wytycznymi, badając adekwatność kosztów do nakładu pracy organu i unikając nadmiernego fiskalizmu. Sąd stwierdził, że organy nie zbadały tej kwestii, a także pojawiła się wątpliwość co do prawidłowego zastosowania przepisów dotyczących wysokości opłaty za zajęcie świadczeń z ubezpieczenia społecznego. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz Starosty zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie kosztów postępowania egzekucyjnego w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych, zwłaszcza w przypadkach umorzenia postępowania i braku możliwości ściągnięcia należności od zobowiązanego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi po umorzeniu postępowania z powodu śmierci zobowiązanego, ale jego szersza wartość leży w interpretacji stosowania przepisów po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organy egzekucyjne mogą obciążać wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, gdy postępowanie zostało umorzone z powodu śmierci zobowiązanego, a wysokość tych kosztów nie uwzględnia wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego braku górnej granicy opłat?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, mogą obciążyć wierzyciela kosztami, jeśli nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego (art. 64c § 4 u.p.e.a.), jednakże wysokość tych kosztów musi być ustalona z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14, który wskazuje na konieczność badania adekwatności kosztów do nakładu pracy organu i unikania nadmiernego fiskalizmu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy egzekucyjne nieprawidłowo ustaliły koszty egzekucyjne, nie badając ich adekwatności do nakładu pracy i nie uwzględniając wyroku TK SK 31/14, który zakwestionował brak górnej granicy opłat egzekucyjnych. Organy powinny stosować przepisy w sposób zgodny z Konstytucją i wytycznymi TK, zapewniając racjonalną zależność między wysokością opłat a czynnościami organu.
Czy opłaty egzekucyjne naliczane procentowo, bez górnej granicy, są zgodne z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty, są niezgodne z Konstytucją RP z powodu braku górnej granicy, co może prowadzić do nadmiernej ingerencji i zerwania związku między wysokością opłaty a nakładem pracy organu.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny w wyroku SK 31/14 stwierdził, że brak górnej granicy opłat egzekucyjnych naliczanych procentowo narusza zasadę zakazu nadmiernej ingerencji oraz zasadę racjonalnej zależności między wysokością opłat a czynnościami organu. Choć stawki procentowe są dopuszczalne, muszą być limitowane, aby zapobiec nadmiernemu fiskalizmowi.
Jak organy stosujące prawo powinny postępować z przepisami uznanymi przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją w zakresie pominięcia prawodawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organy stosujące prawo nie mogą powoływać się na pominięcie prawodawcze jako usprawiedliwienie stosowania niekonstytucyjnych przepisów. Przepisy te, choć nadal obowiązują, muszą być stosowane i interpretowane zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału.
Uzasadnienie
Wyroki Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą. Organy muszą stosować przepisy w sposób zgodny z Konstytucją i wytycznymi TK, nawet jeśli ustawodawca nie dokonał jeszcze stosownych zmian legislacyjnych. Należy badać adekwatność kosztów i unikać nadmiernego obciążenia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (30)
Główne
u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 17 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § § 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § § 6a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § § 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § § 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 3
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 81
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § § 1 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy egzekucyjne nie zbadały adekwatności wysokości kosztów egzekucyjnych do nakładu pracy organu. • Organy egzekucyjne nie uwzględniły wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14 dotyczącego braku górnej granicy opłat egzekucyjnych. • Istnieje wątpliwość co do prawidłowego zastosowania przepisów dotyczących wysokości opłaty za zajęcie świadczenia z ubezpieczenia społecznego.
Godne uwagi sformułowania
koszty egzekucyjne nie mogą stać się dochodem organu nieuzasadnionym wielkością, czasochłonnością, czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych • mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą chroni przed tego typu sytuacjami • organy stosujące prawo nie mogą powoływać się na pominięcie prawodawcze jako okoliczność usprawiedliwiającą stosowanie niekonstytucyjnych przepisów
Skład orzekający
Ewa Alberciak
przewodniczący-sprawozdawca
Irena Krzemieniewska
sędzia
Krzysztof Szczygielski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kosztów postępowania egzekucyjnego w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych, zwłaszcza w przypadkach umorzenia postępowania i braku możliwości ściągnięcia należności od zobowiązanego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi po umorzeniu postępowania z powodu śmierci zobowiązanego, ale jego szersza wartość leży w interpretacji stosowania przepisów po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wierzycieli w postępowaniu egzekucyjnym – kosztów egzekucyjnych. Kluczowe jest tu odniesienie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co nadaje jej znaczenie precedensowe i edukacyjne.
“Czy koszty egzekucji mogą być nieograniczone? Sąd administracyjny odpowiada po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.”
Dane finansowe
WPS: 2847,71 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.