III SA/Łd 626/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2023-12-28
NSAtransportoweWysokawsa
ruch drogowynabycie pojazduterminprzywrócenie terminuCOVID-19ustawa COVID-19k.p.a.kara pieniężna WSAprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów obu instancji odmawiające przywrócenia terminu do zawiadomienia o nabyciu pojazdu, uznając, że termin ten nie został przekroczony z uwagi na nowelizację przepisów w związku z pandemią COVID-19.

Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do zawiadomienia o nabyciu pojazdu, który został odrzucony przez Starostę, a następnie utrzymany w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organy uznały, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił jednak zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że termin do zawiadomienia o nabyciu pojazdu, który miał miejsce 30 czerwca 2021 r., został wydłużony do 60 dni na mocy art. 31ia ustawy COVID-19, a spółka dopełniła obowiązku w ustawowym terminie.

Sprawa dotyczyła odmowy przywrócenia terminu do zawiadomienia o nabyciu pojazdu przez spółkę A. Sp. z o.o. Sp. k. Starosta Tomaszowski odmówił przywrócenia terminu, uznając, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu, wskazując na możliwość skorzystania z alternatywnych metod załatwienia sprawy (ePUAP, pełnomocnictwo) oraz fakt, że spółka prowadzi działalność związaną z pojazdami i powinna znać przepisy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, podkreślając, że przepisy ustawy COVID-19 dotyczące przywrócenia terminu nie przewidują innych przesłanek niż te zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego, a brak wykształcenia prawniczego nie zwalnia z obowiązku znajomości prawa. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym powołując się na orzecznictwo NSA dotyczące sposobu obliczania terminu. Sąd uznał skargę za uzasadnioną, ale z innych powodów niż podniesione przez skarżącą. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazało się zastosowanie art. 31ia ustawy COVID-19, który od 1 lipca 2021 r. wydłużył termin do zawiadomienia o nabyciu pojazdu z 30 do 60 dni. Ponieważ nabycie pojazdu nastąpiło 30 czerwca 2021 r., a termin ten nie upłynął przed wejściem w życie nowelizacji, termin ten uległ wydłużeniu do 60 dni. Spółka złożyła zawiadomienie 5 sierpnia 2021 r., co mieściło się w nowym, wydłużonym terminie. Sąd stwierdził, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, nieprawidłowo oceniając stan faktyczny i prawny sprawy, w szczególności nie uwzględniając wydłużonego terminu. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone postanowienia i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, termin ten ulega wydłużeniu do 60 dni, zgodnie z art. 31ia ustawy COVID-19, nawet jeśli nabycie pojazdu nastąpiło przed wejściem w życie przepisu, o ile termin 30-dniowy nie upłynął.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wykładni przepisów intertemporalnych oraz uzasadnieniu ustawy zmieniającej, wskazując, że nowe przepisy mają zastosowanie do stanów faktycznych trwających w momencie ich wejścia w życie, jeśli nie zostały one definitywnie zakończone.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę, uchylając decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego mające wpływ na wynik sprawy.

k.p.a. art. 58 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Termin można przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

ustawa COVID-19 art. 15 zzzzzn(2) § 1 i 2

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Reguluje szczególny tryb przywracania terminów w czasie stanu epidemii.

ustawa COVID-19 art. 31ia § 1 i 2

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Wydłuża do 60 dni terminy określone w art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.

p.r.d. art. 78 § 2 pkt 1

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

Właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest działać w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i wnikliwie ustalać stan faktyczny.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest zebrać i wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 80

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy okoliczności faktyczne uzasadniają nałożenie kary.

p.r.d. art. 140mb § pkt 2

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

Określa karę pieniężną za niezawiadomienie starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 31ia ustawy COVID-19 wydłużającego termin do zawiadomienia o nabyciu pojazdu do 60 dni. Nabycie pojazdu nastąpiło 30 czerwca 2021 r., a termin 30-dniowy nie upłynął przed wejściem w życie nowelizacji, co skutkowało jego wydłużeniem. Spółka złożyła zawiadomienie w terminie 60 dni od nabycia pojazdu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów obu instancji oparta na braku winy w uchybieniu terminu, podczas gdy termin nie został przekroczony. Argumentacja organów dotycząca braku wykształcenia prawniczego i znajomości przepisów. Argumentacja organów dotycząca możliwości skorzystania z alternatywnych metod załatwienia sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Termin do zawiadomienia o nabyciu pojazdu, który rozpoczął swój bieg przed wejściem w życie ustawy wprowadzającej przepis art. 31ia do ustawy COVID-19 i nie zakończył swojego biegu przed tym dniem, to z mocy ustawy uległ z dniem 1 lipca 2021 r. wydłużeniu do 60 dni. Jeżeli bowiem nie doszło do uchybienia terminu, to nie sposób czynić jakichkolwiek rozważań w aspekcie istnienia bądź braku wystąpienia pozostałych przesłanek określonych w art. 58 k.p.a., koniecznych do zastosowania instytucji przywrócenia terminu.

Skład orzekający

Krzysztof Szczygielski

przewodniczący

Ewa Alberciak

członek

Janusz Nowacki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w kontekście ustawy COVID-19 i ich wpływu na terminy administracyjne, zwłaszcza w sprawach dotyczących rejestracji pojazdów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z okresem pandemii i nowelizacją przepisów prawa o ruchu drogowym. Może być mniej bezpośrednio stosowalne po odwołaniu stanu epidemii.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak zmiany legislacyjne, nawet te wprowadzane w trybie pilnym w związku z kryzysem, mogą mieć istotny wpływ na prawa obywateli i jak sądy interpretują przepisy przejściowe. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa administracyjnego w kontekście pandemii.

Pandemia wydłużyła termin na zgłoszenie zakupu auta? Sąd wyjaśnia, jak interpretować przepisy.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 626/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-12-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak
Janusz Nowacki /sprawozdawca/
Krzysztof Szczygielski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 58 par 1, art. 59, art. 7, art. 77 par 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 15 zzzzzn(2) ust. 1 i 2, art. 31ia
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Sentencja
Dnia 28 grudnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki komandytowej z siedzibą w T. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 24 lipca 2023 roku nr KO.484.112.2023 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu na zawiadomienie o nabyciu pojazdu 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Tomaszowskiego z dnia 6 czerwca 2023 roku, nr WK.5410.8.1244.2022.MF; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim na rzecz strony skarżącej – A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki komandytowej z siedzibą w T. M. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 lipca 2023 r., nr KO.484.112.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpoznaniu zażalenia [...] Spółki z o.o., spółki komandytowej z siedzibą w Tomaszowie Mazowieckim na postanowienie Starosty Tomaszowskiego z dnia 6 czerwca 2023 r., nr WK.5410.8.1244.2022.MF w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu na zawiadomienie o nabyciu pojazdu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, art. 58 i art. 59 § 1 k.p.a., utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.
Jak wynika z akt, decyzją z dnia 2 stycznia 2023 r. Starosta Tomaszowski nałożył na spółkę, będącą właścicielem pojazdu marki Audi Q5, o nr rej. [...], karę pieniężną w wysokości 850 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu w terminie 30 dni.
Po rozpatrzeniu odwołania spółki od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z dnia 17 kwietnia 2023 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując, że konieczne jest najpierw, w trybie art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), dalej jako ustawa COVID-19, zawiadomienie przez organ strony o uchybieniu terminu i wyznaczenie terminu 30 dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Pierwszeństwo winno mieć otwarcie stronie terminu do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu określonego w art. 78 ust. 2 pkt 1 z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm.), dalej p.r.d.
Zawiadomieniem z dnia 26 kwietnia 2023 r. Starosta Tomaszowski poinformował spółkę o uchybieniu terminu zawiadomienia o nabyciu pojazdu marki Audi Q5, o nr rej. [...] i wyznaczeniu 30 - dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia, celem uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez winy zobowiązanego. Zawiadomienie zostało doręczone stronie w dniu 4 maja 2023 r.
W dniu 1 czerwca 2023 r. spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia o nabyciu pojazdu marki Audi Q5, o nr rej. [...]. W obszernym uzasadnieniu wniosku wskazano przebieg dotychczasowego postępowania przedstawiając zarzuty w zakresie postępowania dotyczącego nałożenia kary administracyjnej za brak zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu. Natomiast w zakresie argumentów przemawiających za przywróceniem terminu do złożenia zawiadomienia strona wskazała, że nie posiada wykształcenia prawniczego, w związku z powyższym nie jest osobą biegłą w analizowaniu na bieżąco, zmieniających się diametralnie i w niezwykle intensywnym tempie, przepisów różnych gałęzi prawa. Podkreśliła, że termin na uczynienie zadość dyspozycji art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. był wielokrotnie wydłużany i skracany na przestrzeni ostatnich trzech lat, łatwo było więc o pomyłkę odnośnie ustawowego terminu na zgłoszenie nabycia pojazdu, szczególnie biorąc pod uwagę fakt, że uchybiła terminowi zaledwie o 6 dni, co nie powinno umknąć uwadze organu administracyjnego. Skarżący podniósł również, że nie posiadał wiedzy w przedmiocie wszczęcia wobec reprezentowanej przez niego spółki (a tym samym wobec jego osoby) - postępowania wyjaśniającego, mimo że uzyskał już (w wyniku jego zainicjowania) status strony w rozumieniu przepisu art. 28 k.p.a.). Spółka podniosła, że organ powinien rozważyć możliwość odstąpienia od wymierzenia kary. Zdaniem spółki organ nie rozważył, jaka jest waga naruszenia prawa przez skarżącego i czy strona nie zaprzestała naruszania prawa, uwzględniając w szczególności okoliczność, że spółka nie uzyskała żadnej korzyści finansowej wskutek naruszenia przedmiotowych norm p.r.d., jak również okoliczności faktycznej, polegającej na tym, że dopełniła brakującej czynności już w 6 dniu po upływie 30-dniowego terminu, czyniąc to z własnej inicjatywy, co powinno być skategoryzowane przez organ jako "nieznaczna waga uchybienia" i w konsekwencji poprzestać na pouczeniu i odstąpić od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2023 r. Starosta Tomaszowski odmówił przywrócenia terminu na złożenie zawiadomienia o nabyciu pojazdu wskazując w uzasadnieniu, że jeśli stronie towarzyszyły obawy o zdrowie związane z koniecznością przebywania w skupiskach ludzi, mogła skorzystać z alternatywnych metod załatwienia sprawy i nie wychodząc z domu, przy użyciu Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP) bądź korzystając z instytucji pełnomocnictwa wywiązać się z obowiązku określonego w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Organ nie zgodził się z twierdzeniem spółki, że powodem opóźnienia w terminie zgłoszenia nabycia pojazdu było ograniczenie fizycznego przyjmowania interesantów przez Starostwo Powiatowe w Tomaszowie Mazowieckim. Strona mogła skorzystać z alternatywnych sposobów załatwienia sprawy w terminie, jednakże tego nie uczyniła. Organ podkreślił również, że analizując bazę danych CEPiK oraz własne zasoby archiwalne ustalił, że we wskazanym okresie, spółki reprezentowane przez B.R. dokonywały rejestracji pojazdów, zgłoszeń zbycia i nabycia pojazdów z zachowaniem ustawowego terminu (tj. m.in. rejestracja w dniu 24 marca 2021 r. pojazdu marki Peugeot 208 o nr rej. [...], nabytego na podstawie faktury z dnia 23 marca 2021 r.; zgłoszenie zbycia w dniu 15 marca 2021 r. pojazdu marki Seat Arona o nr rej. [...], sprzedanego na podstawie faktury z dnia 16 lutego 2021 r.) oraz w licznych innych przypadkach potwierdzonych raportem wygenerowanym z bazy CEPiK.
Reasumując organ wskazał, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że strona uchybiła terminowi do zgłoszenia nabycia pojazdu bez swojej winy. Spółka nie uprawdopodobniła, że wystąpiły okoliczności uniemożliwiające dopełnienie obowiązku w terminie.
Na powyższe postanowienie spółka złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w sprawie lub wydanie decyzji o odstąpieniu od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej zarzucając naruszenie:
- art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela w sytuacji, gdy skarżący przyznaje, że błędnie przyjął termin obowiązkowego zgłoszenia nabycia pojazdu, ze względu na dynamiczne zmiany przepisów. Pierwotny, 30 - dniowy termin zgłoszenia od daty nabycia pojazdu został wydłużony w trakcie trwania pandemii COVID-19 do 180 dni, następnie ponownie obowiązywał termin 30 - dniowy, a od 1 lipca 2021 r. obowiązuje termin 60- dniowy. Spółka już w 6 dniu pozostawania w zwłoce, przy pierwszej obiektywnie możliwej sposobności, samodzielnie i z własnej inicjatywy dokonała skutecznego zgłoszenia nabycia przedmiotowego pojazdu, co nie zostało jednak uwzględnione przez organ I instancji;
-art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez zebranie materiału dowodowego w sposób wybiórczy, a następnie dokonanie jego niewyczerpującej analizy, bez uwzględnienia zarzutów i wniosków strony, co doprowadziło do przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i uznania przez organ, że skoro strona naruszyła obowiązek zawiadomienia w przewidzianym terminie o nabyciu pojazdu, to istnieje bezwzględna konieczność nałożenia kary pieniężnej;
- art. 12 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wnikliwego rozpoznania sprawy przez organ, niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz pominięcie obiektywnych dowodów i przytoczonych okoliczności uprawdopodobniających i potwierdzających zasadność stanowiska strony, czego przejawem był brak oceny winy strony według obiektywnych mierników jej staranności przy dokonywaniu czynności proceduralnej (zgłoszenia nabycia) oraz brak wzięcia przez organ I instancji przy dokonaniu oceny wszystkich istotnych okoliczności, które zaistniały w sprawie;
- art. 7 k.p.a. i 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu stron, a także zasady sprawiedliwości społecznej oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa poprzez brak uwzględnienia pozostawania przez skarżącego w dobrej wierze, w sytuacji gdy polegał na opinii Zastępcy Dyrektora Związku Powiatów Polskich z dnia 13 marca 2020 r.;
- art. 189f § 1-3 k.p.a., poprzez uznanie, że naruszenie obowiązku zawiadomienia w przewidzianym terminie o nabyciu pojazdu nie oznacza a priori zasadności nałożenia kary pieniężnej, istotną kwestią jest to, czy istnieją podstawy do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, wynikające z art. 189f k.p.a., czego organ I instancji niewątpliwie nie zweryfikował w sposób prawidłowy i wyczerpujący.
W uzasadnieniu zażalenia strona podniosła, że w spornym okresie system teleinformatyczny, obsługujący cyfrowy portal administracji publicznej ePUAP nie dawał technicznej możliwości zgłoszenia nabycia lub zbycia pojazdu podmiotom występującym jako osoby prawne, pomimo posiadania profilu zaufanego. Zdaniem strony, w zaistniałym stanie faktycznym nie istniała obiektywna możliwość dokonania zgłoszenia za pośrednictwem platformy ePUAP, co oznacza, że nie można stronie przypisać przejawów nawet lekkiego niedbalstwa. Przyczyna, przez którą strona nie mogła dokonać zgłoszenia nabycia pojazdu w terminie, była obiektywna i niezawiniona, tj. niezależna od woli spółki. Zaistniała sytuacja miała charakter losowy, na którą strona nie miała wpływu i stanowiła przeszkodę nie do przezwyciężenia, w postaci paraliżu instytucji administracji publicznej, przeciążenia serwerów organów administracji publicznej (okresowa niemożność połączenia się ze stronami urzędu, obsługującego Wydział Komunikacji), spowodowane nagłą i niespodziewaną, globalną pandemią COVID-19.
Pełnomocnik reprezentujący spółkę wyjaśnił również, że na początku pandemii, jako osoba niezaszczepiona unikał kontaktów z osobami postronnymi, celem zminimalizowania ryzyka zakażenia, ponieważ na małe dzieci i utrzymuje stały kontakt z rodzicami w podeszłym wieku. Podał, że jako osoba bez wykształcenia prawniczego, nie jest biegły w analizowaniu na bieżąco, zmieniających się w niezwykle intensywnym tempie przepisów różnych gałęzi prawa. Termin wynikający z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. był wielokrotnie wydłużany i skracany, a organ powinien również uwzględnić okoliczność, że termin został uchybiony zaledwie o 6 dni.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 24 lipca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy wskazało, że z brzmienia art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19 wynika, że szczególny tryb przywrócenia terminu uregulowany w ustawie COVID-19 jest dodatkową ochroną prawną dla stron w postępowaniu administracyjnym w przypadku niedochowania terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, zastrzeżoną dla terminów uchybionych w czasie trwania epidemii. Nie przewiduje innych przesłanek przywrócenia terminu, niż przewidziane w przepisach k.p.a. Wprowadza jedynie dodatkowy tryb zawiadomienia strony o uchybieniu i wydłuża z siedmiu do trzydziestu dni - termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Pomimo, że z art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 nie wynika, według jakich zasad organy administracji powinny rozpatrywać wnioski o przywrócenie terminów prawa administracyjnego, to jednak skoro ustawodawca nawiązał w ust. 3 tego przepisu wprost do art. 58 k.p.a., to należy przyjąć, że intencją było, aby wnioski rozpatrywane na podstawie przepisów k.p.a.
Odwołując się do treści art. 58 § 1 i 2 k.p.a. SKO wskazało, że spółka nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu w złożeniu zawiadomienia o nabyciu pojazdu nastąpiło bez jej winy. Brak wykształcenia prawniczego osoby reprezentującej spółkę, nie jest przeszkodą w konieczności znajomości przepisów prawa. Tym bardziej, że jako przedsiębiorca prowadzący działalność od dnia 15 listopada 2019 r. (data rejestracji w KRS pod nr 0000813652), której przedmiotem jest m. in. sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek oraz pozostałych pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli (kod PKD 45.11.Z oraz 45.19.Z), powinien posiadać wiedzę związaną z zakresem prowadzonej działalności, w tym obowiązki wynikające z przepisów prawa i konsekwencje prawne związane z ich nieprzestrzeganiem. Profesjonalizm przedsiębiorcy powinien przejawiać się w postępowaniu zgodnym z obowiązującymi przepisami (w szczególności dotyczącymi prowadzonej działalności), z regułami fachowej wiedzy oraz sumienności. Interpretacje przepisów prawna autorów artykułów internetowych, czy prasowych nie są źródłem prawa i jako takie nie mogą stanowić wykładni przepisów prawa.
Odnosząc się do twierdzeń strony o braku obsługi interesantów w kwestionowanym okresie organ zauważył, że w zbliżonym okresie strona dokonywała rejestracji pojazdów, zgłoszeń zbycia i nabycia pojazdów z zachowaniem ustawowego terminu, co potwierdzają dane zawarte w bazie CEPiK. W świetle powyższych okoliczności, zdaniem organu trudno jest uznać, że strona miała problem z ustaleniem prawidłowego (obowiązującego w tym okresie) terminu na dokonanie zgłoszenia nabycia, czy zbycia pojazdu.
W ocenie organu, nie zasługuje również na uwzględnienie argumentacja spółki, że powyższe okoliczności spowodowane były nagłą i niespodziewaną, globalną pandemią COVID-19 i że był to sam jej początek. Analizowany okres dotyczy czerwca 2021 r., tj. nabycie pojazdu nastąpiło w dniu 30 czerwca 2021 r. Nie można zatem uznać, że był to początkowy okres pandemii. Stan epidemii został ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.). Zatem obowiązywał już prawie od roku.
Pełnomocnik reprezentujący spółkę natomiast jako osoba niezaszczepiona, obawiając się kontaktów z osobami postronnymi, w celu zminimalizowania ryzyka zakażenia siebie i najbliższych mógł skorzystać z innych form prawnych dokonania zgłoszenia, np. drogą listowną, lub poprzez skorzystanie z instytucji pełnomocnika. Kolegium zaznaczyło, że w imieniu spółki zgłoszenia mogła dokonać również inna osoba uprawniona do jej reprezentowania lub upoważniona przez osobę wnioskującą. Błędne jest również powoływanie się przez stronę, że nie posiadała wiedzy o wszczęciu wobec reprezentowanej przez niego spółki postępowania wyjaśniającego. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 24 listopada 2022 r. organ I instancji zawiadomił spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia obowiązku zawiadomienia organu w terminie 30 dni o nabyciu pojazdu marki Audi Q5 o nr rej. [...]. Zawiadomienie zostało doręczone spółce w dniu 6 grudnia 2022 r.
Zdaniem SKO biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności nie można przyjąć, że strona uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Zmiany przepisów prawa nie są przesłanką uzasadniającą przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Nie znajdują również uzasadnienia inne okoliczności podniesione przez stronę, a mianowicie, nieuzyskanie przez spółkę żadnej korzyści finansowej, złożenie zawiadomienia z własnej inicjatywy, czy też fakt przekroczenia terminu zgłoszenia tylko o 6 dni.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik spółki zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie przez SKO obiter dictum postanowienia NSA z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt I OW 73/20, z którego wynika, że ustawa - Prawo o ruchu drogowym nie określa sposobu obliczania terminu, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., a wobec wysokiej represyjności powołanych przepisów, termin do wykonania powołanego obowiązku należy interpretować na korzyść podmiotów zobowiązanych, tj. przyjmując, że nie wlicza się do niego sobót ani dni świątecznych. Postanowienie to wyznacza zarazem utartą linię orzeczniczą w zakresie sposobu obliczania terminu określonego w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d służącego wykonaniu obowiązku ustanowionego w art. 140mb pkt 2 p.r.d., co z kolei znalazło swoje potwierdzenie w szeregu innych rozstrzygnięć NSA (tj. m.in postanowienia NSA z dnia 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GW 8/21; z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt I OW 72/20; z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt I OW 71/20; z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt I OW 70/20; z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt I OW 75/20; z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt I OW 97/20; z dnia 1 grudnia 2020 r. sygn. akt I OW 79/20; z dnia 1grudnia 2020 r., sygn. akt I OW 91/20; z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt I OW 90/20; z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt I OW 75/20; z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt I OW 76/20).
Ponadto zarzucił naruszenie przepisów prawa, tj.
- art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 15 zzzzzn ust. 1- 3 ustawy COVID-19 poprzez brak przywrócenia terminu 30 dni na zawiadomienie o nabyciu pojazdu, mimo że skarżący spełnił wszystkie przesłanki implikujące przywrócenie terminu, w szczególności uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy;
- art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 15 zzzzzn ust. 1- 3 ustawy COVID-19 poprzez rażące i bezprawne przekroczenie granic uznania administracyjnego;
- art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 15 zzzzzn ust. 1- 3 ustawy COVID-19 poprzez zdecydowanie zawężającą wykładnię regulacji związanych z przywróceniem terminu;
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności przedmiotowej sprawy i naruszenia zasady prawdy materialnej oraz jej gwarancji, a w szczególności: brak podjęcia przez organy najdalej idącej inicjatywy i wnikliwości w badaniu zaistniałego stanu faktycznego;
- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie przez organy postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów władzy publicznej;
- art. 12 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wnikliwego rozpoznania sprawy przez organ, niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz pominięcie obiektywnych dowodów i przytoczonych okoliczności uprawdopodobniających i potwierdzających zasadność stanowiska strony, czego przejawem był brak oceny winy strony według obiektywnych mierników jej staranności przy dokonywaniu czynności proceduralnej (zgłoszenia nabycia) oraz brak uwzględnienia przez organ wszystkich istotnych okoliczności, które zaistniały w sprawie;
- art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady równości wobec pracy, nierówne traktowanie skarżącego w porównaniu z podmiotami, znajdującymi się w podobnej sytuacji;
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zebranie materiału dowodowego w sposób wybiórczy, a następnie dokonanie jego niewyczerpującej analizy, bez uwzględnienia zarzutów i wniosków strony, co doprowadziło do przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i uznania przez organ, że skoro strona naruszył obowiązek zawiadomienia w przewidzianym terminie o nabyciu pojazdu to istnieje bezwzględna konieczność nałożenia kary pieniężnej,
- art. 9 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie zasady informowania, a także nieprawidłową interpretację zasady "ingorantia iuris nocet" w prawie administracyjnym.
W oparciu o przedstawione zarzuty pełnomocnik spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania w wysokości 597 zł.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik spółki podkreślił, że zaskarżone postanowienie jest sprzeczne z utartą linią orzeczniczą NSA, zapoczątkowaną postanowieniem z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt I OW 73/20, w którym expresis verbis NSA stwierdził, że "ustawa - Prawo o ruchu drogowym» autonomicznie nie określa sposobu obliczania terminu, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, w związku z czym wobec wysokiej represyjności powołanych przepisów, termin do wykonania powołanego obowiązku należy interpretować na korzyść podmiotów zobowiązanych, to jest przyjmując, że nie wlicza się do niego sobót ani dni świątecznych." Oznacza to w praktyce, że kierując się wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego należałoby odrzucić z pierwszych 30 dni biegu terminu określonego w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. sześć sobót i sześć niedziel. W niniejszej sprawie, bieg 30 – dniowego terminu na zgłoszenie nabycia pojazdu rozpoczął się według organu od dnia 1 lipca 2021 r. i upłynął w dniu 31 lipca 2021 r. Z biegu tego terminu, zdaniem pełnomocnika należy jednak odliczyć sześć sobót, tj. 3 lipca, 10 lipca, 17 lipca, 24 lipca, 31 lipca i 7 sierpnia oraz sześć niedziel, tj. 4 lipca, 11 lipca, 18 lipca, 25 lipca, 1 sierpnia i 8 sierpnia. Doliczając 12 dni do podstawowego terminu, uzyskujemy datę, w której ulegnie wyczerpaniu, tj. w dniu 12 sierpnia 2021 r. Skarżąca spółka dopełniła brakującej formalności (tj. zgłosiła nabycie pojazdu) w dniu 5 sierpnia 2021 r., co oznacza, że zmieściła się w terminie 30-dniowym (zgłoszenia dokonano w 26 dniu biegu terminu), w związku z powyższym bieg terminu nie uległ wyczerpaniu i nie istnieją podstawy faktyczne i prawne do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, ponieważ strona nie przekroczyła zarówno norm przepisów k.p.a., jak też norm ustaw szczególnych, z ustawą p.r.d. na czele.
W dalszej części uzasadnienia skargi pełnomocnik spółki powtórzył argumentację przedstawioną w zażaleniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo organ wyjaśnił, że cyt. przez pełnomocnika strony postanowienia NSA dotyczyły sporu kompetencyjnego pomiędzy organami w zakresie ich właściwości do przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu. Przedmiotem rozważań NSA nie była natomiast kwestia sposobu liczenia terminu na dokonanie czynności zgłoszenia zawiadomienia. W ocenie SKO nie można zatem przyjąć, że jest to utarta linia orzecznicza, ponieważ zaproponowany sposób liczenia terminu jest abstrakcyjny i niespotykany w dotychczasowym orzecznictwie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych powodów, niż zostały w niej podniesione.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przy czym, co wymaga podkreślenia, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 24 lipca 2023 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia Starosty Tomaszowskiego z dnia 6 czerwca 2023 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu [...] Sp. z o.o. Sp. k. na zawiadomienie o nabyciu w dniu 30 czerwca 2021 r. pojazdu marki Audi Q5, o nr rej. [...] - wydane na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 k.p.a. w związku z art. 15zzzzzn² ust. 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), dalej ustawa COVID-19.
Z brzmienia art. 15zzzzzn² ust. 1 i 2 ustawy COVID-19 wynika szczególny tryb przywracania terminów uregulowanych w tej ustawie. Jest on dodatkową ochroną prawną w przypadku ich niedochowania zastrzeżoną dla terminów uchybionych w czasie trwania epidemii (por. wyroki: WSA w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 659/21; WSA w Łodzi z dnia 5 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 715/21, WSA w Kielcach z dnia 14 października 2021 r. sygn. akt I SA/Ke 366/21; WSA w Rzeszowie z dnia 5 października 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1032/21, publ. CBOSA). Stan epidemii został ogłoszony na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 20 marca 2020 r. (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia ona obszarze RP stanu epidemii – Dz. U. z 2020 r. poz. 340) natomiast został odwołany w dniu 16 maja 2022 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1027).
Z art. 15 ust. 1 i 2 zzzzzn² ustawy COVID-19 nie wynika, według jakich zasad i przesłanek organy administracji powinny rozpatrywać wnioski o przywrócenie terminów prawa administracyjnego, jednak skoro ustawodawca nawiązał w ust. 3 tego artykułu wprost do art. 58 k.p.a., to należy przyjąć, że jego intencją było, aby wnioski tego rodzaju rozpatrywane były właśnie w oparciu o tryb z kodeksu postępowania administracyjnego. Do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu znajdą więc zastosowanie postanowienia art. 58 k.p.a., ale z modyfikacjami przepisu art. 15 ust. 1 i 2 zzzzzn² ustawy zmieniającej jako lex specialis. Rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu materialnego odbywa się z zastosowaniem przesłanki określonej w art. 58 § 1 k.p.a., której art. 15 ust. 1 i 2 zzzzzn² ustawy COVID-19 nie modyfikuje.
Stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uchybienie przez stronę ustawowemu terminowi oraz brak zawinienia strony w uchybieniu terminu. Instytucja przywrócenia terminu stwarza bowiem możliwość skutecznego dokonania przez stronę czynności procesowej w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Założeniem konstrukcyjnym tejże instytucji procesowej jest zatem przyjęcie, że ma ona zastosowanie jedynie w takim przypadku, w którym nastąpiło uchybienie terminu do dokonania danej czynności procesowej, tj. w sytuacji, gdy termin procesowy rozpoczął swój bieg i uwzględniając jego długość w określonym dniu swój bieg również zakończył.
Zdaniem sądu, nie powinno ulegać w związku z tym wątpliwości, że badanie złożonego przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia o nabyciu w dniu 30 czerwca 2021 r. pojazdu, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm.), dalej p.r.d., organ powinien rozpocząć od ustalenia, czy faktycznie doszło w sprawie do uchybienia terminu, który mógłby podlegać przywróceniu. Jeżeli bowiem nie doszło do uchybienia terminu, to nie sposób czynić jakichkolwiek rozważań w aspekcie istnienia bądź braku wystąpienia pozostałych przesłanek określonych w art. 58 k.p.a., koniecznych do zastosowania instytucji przywrócenia terminu (por. m.in. wyroki: WSA we Wrocławiu z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. IV SA/Wr 567/20, WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt II SA/Go 855/21, WSA w Opolu z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Op 261/20 - publ. CBOSA).
Art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. stanowi, że właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. W myśl natomiast art. 140 mb pkt 2 p.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1 000 zł.
Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie ma przy tym treść art. 31ia ustawy COVID-19 w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2021 r. oraz art. 1 pkt 29 i art. 15 pkt 1 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 1192). Przywołana ustawa zmieniająca wprowadziła art. 31ia do ustawy COVID-19 z dniem 1 lipca 2021 r., tj. z dniem ogłoszenia ustawy zmieniającej, co wynika z art. 1 pkt 29 i art. 15 pkt 1 tejże ustawy.
Przepis art. 31ia ustawy COVID-19 przewiduje, że do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19:
1) wydłuża się do 60 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym;
2) art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1.
Tym samym, z dniem 1 lipca 2021 r. uległ wydłużeniu 30-dniowy termin, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Ma to istotne znaczenie w niniejszej sprawie, ponieważ [...] Sp. z o.o. Sp. k. nabyła pojazd marki Audi Q5, o nr rej. [...] w dniu 30 czerwca 2021 r.
Ustawa zmieniająca nie zawiera wprawdzie żadnych przepisów przejściowych w tym zakresie, jednakże ogólne reguły intertemporalne i treść uzasadnienia ustawy zmieniającej (druk sejmowy nr 1145 z dnia 6 maja 2021 r.) nakazują przyjąć, że art. 31ia ustawy COVID-19 znajduje zastosowanie nie tylko do stanów nowych, tj. zachodzących od dnia jego wejścia w życie, ale również do stanów wcześniejszych, w których termin 30-dniowy, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., był wciąż otwarty, gdyż biegł w momencie ogłoszenia ustawy zmieniającej. Przepis ten ma zatem zastosowanie do spraw zaszłych, na zasadzie działania ustawy nowej w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed jej wejścia w życie, jeżeli stany te nie uległy zamknięciu (zakończeniu) przed wejściem w życie ustawy (przepisu). Podobne stanowisko zostało zaprezentowane w wyrokach WSA w Poznaniu m.in. z dnia 23 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Po 970/22, III SA/Po 971/22 i III SA/Po 972/22; z dnia 9 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Po 980/22, III SA/Po 981/22 i III SA/Po 986/22; z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Po 1075/22 i III SA/Po 1079/22 - publ. CBOSA). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela poglądy wyrażone w powołanych powyżej wyrokach.
WSA w Poznaniu powołał się w powyższych wyrokach na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06 (publ. CBOSA), w której wyjaśniono, że nowa ustawa, w braku przepisów przejściowych, ma zastosowanie do stanów aktualnych, ale i zdarzeń wcześniej powstałych, jeśli nadal trwają, a bezpośrednie stosowanie nowych przepisów przede wszystkim odnosi się do zastanych w dniu wejścia ich w życie stosunków prawnych. Rozróżnić bowiem należy retrospektywność (nowe przepisy regulują też stany wcześniejsze, ale otwarte, w toku, niezakończone ostatecznie) oraz retroaktywność przepisów (oddziaływanie wsteczne na stany wcześniejsze, lecz zamknięte, czyli zakończone - załatwione) - por. wyroki NSA z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt I OSK 147/13 i z dnia 21 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3326/19 ( publ. CBOSA).
Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 1192), wprowadzone w omawianej regulacji zmiany w zakresie wydłużenia terminów na zarejestrowanie pojazdu, o których mowa w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. (z 30 do 60 dni), były "związane z przedłużającą się nadzwyczajną sytuacją i trwającym stanem epidemii oraz koniecznością podjęcia w związku z tym działań mających na celu zapobieganie, przeciwdziałanie i zwalczanie COVID-19". Prawodawca dostrzegł bowiem takie zagrożenia przedłużającego się stanu epidemii, jak to, że "może on wpływać na wydłużenie czasu obsługi interesantów w organach rejestrujących pojazdy, jak również utrudniać właścicielom pojazdów terminowe dopełnienie ustawowych obowiązków, nawet jeżeli część z nich nie generuje wizyty obywatela w urzędzie (np. możliwość złożenia zawiadomienia o zbyciu/nabyciu pojazdu przez e-PUAP lub pocztą)". Ustawodawca miał przy tym na uwadze, że "niedochowanie przez właściciela pojazdu tych terminów wiąże się sankcjami określonymi w art. 140mb p.r.d. (kary pieniężne)". Uznał, że "wydłużenie ustawowych terminów z 30 do 60 dni wpłynie na rozłożenie w czasie realizacji obowiązków ustawowych przez właścicieli pojazdów, a tym samym ułatwi organizację bezpiecznej pracy w organach rejestrujących i pomoże zmniejszyć ich obciążenie w okresie zagrożenia COVID-19, nie wpływając jednocześnie znacząco na aktualność danych o pojazdach zarejestrowanych oraz ich właścicielach, gromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów".
Zarazem prawodawca dostrzegł pilność potrzeby zmian w omawianym zakresie, gdyż w § 15 pkt 1 ustawy zmieniającej stwierdził, że m.in. w zakresie art. 1 pkt 29 (wprowadzającym art. 31ia do ustawy COVID-19) ustawa ta wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Uczynił zatem wyjątek od ogólnej reguły wyrażonej w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461), że akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. Wobec tego ustawodawca musiał uznać, że ważny interes państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego. Przepis art. 4 ust. 2 ostatniej z przywołanych ustaw stanowi bowiem, że w uzasadnionych przypadkach akty normatywne, z zastrzeżeniem ust. 3, mogą wchodzić w życie w terminie krótszym niż czternaście dni, a jeżeli ważny interes państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie, dniem wejścia w życie może być dzień ogłoszenia tego aktu w dzienniku urzędowym.
Wszystko to razem wskazuje na zaistnienie podstaw do przyjęcia, że z woli ustawodawcy kształtującego brzmienie (treść) i sposób (moment) wejścia w życie ustawy, omawiany przepis może być stosowany do spraw zaszłych, na zasadzie działania ustawy nowej w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed jej wejścia w życie, bez narażania innych wartości konstytucyjnych. W konsekwencji, jeżeli termin, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. na zgłoszenie właściwemu organowi faktu nabycia lub zbycia pojazdu, rozpoczął swój bieg przed wejściem w życie ustawy wprowadzającej przepis art. 31ia do ustawy COVID-19 (wydłużający z 30 do 60 dni termin określony w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d.) i nie zakończył swojego biegu przed tym dniem, to z mocy ustawy uległ z dniem 1 lipca 2021 r. wydłużeniu do 60 dni.
W niniejszej sprawie nabycie pojazdu miało miejsce w dniu 30 czerwca 2021 r. Wobec tego w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej (w zakresie wprowadzającym m.in. przepis art. 31ia do ustawy COVID-19) pierwotny 30-dniowy termin, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., jeszcze nie upłynął i w konsekwencji z tym dniem uległ przedłużeniu do 60 dni. Skoro zaś spółka zgłoszenia zbycia pojazdu dokonała w dniu 5 sierpnia 2021 r., to niewątpliwie uczyniła to z zachowaniem tego wydłużonego terminu, który upływał z dniem 29 sierpnia 2021 r. (niedziela), czyli w dniu 30 sierpnia 2021 r. (poniedziałek) (tj. 60 dni liczone od dnia 30 czerwca 2021 r.).
W takiej sytuacji, zdaniem sądu, nie było podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia zawiadomienia o nabyciu pojazdu marki Audi Q5, o nr rej. [...].
Skoro nie doszło do uchybienia terminu, to również zarzuty skargi wskazujące na brak winy strony skarżącej w niezachowaniu terminu uznać należy za bezprzedmiotowe.
Natomiast organy analizując przesłanki wymienione w przepisie art. 58 § 1 k.p.a. i odnosząc je do stanu faktycznego sprawy, dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w stopniu istotnym dla wyniku sprawy. Zarówno Starosta Tomaszowski, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, stosownie do wymogów określonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., nie rozpatrzyli materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący. Dlatego w sposób nieuprawniony okolicznościami faktycznymi sprawy oraz wbrew powołanych wyżej przepisów k.p.a. i art. 31ia ustawy COVID-19 w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2021 r., organy przyjęły, że strona uchybiła terminowi na zawiadomienie o nabyciu pojazdu marki Audi Q5, o nr rej. [...] i przypisały spółce winę w niezachowaniu tego terminu (por. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. I GSK 495/20 - publ. CBOSA). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, utrzymując w mocy wadliwe postanowienie Starosty Tomaszowskiego z dnia 6 czerwca 2023 r. naruszyło również w sposób istotny i mający wpływ na wynik sprawy art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a.
Rozpoznając ponownie sprawę, organy winny uwzględnić wyrażoną powyżej ocenę prawną stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie, w kontekście art. 58 § 1, art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. i art. 31ia ustawy COVID-19 w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2021 r., wskazującą, że skarżąca spółka nie uchybiła terminowi do zawiadomienia o nabyciu pojazdu marki Audi Q5, o nr rej. [...].
Wobec stwierdzenia naruszenia ww. przepisów prawa procesowego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 597 zł złożył się wpis od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964) w kwocie 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł (pkt 2 wyroku).
Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
bg

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI